Chủ động phòng đột qụy não

Đột qụy luôn rình rập, đặc biệt với người cao tuổi (NCT) kèm theo có bệnh tăng huyết áp, vì vậy, cần chủ động phòng ngừa căn bệnh chết người này...

Đột qụy não chính là tai biến mạch máu não, bệnh xảy ra khi việc cung cấp máu lên một phần bộ não bị đột ngột ngừng trệ dẫn đến tổn thương não không hồi phục. Tai biến mạch máu não có hai loại: Nhồi máu não (do nghẽn/ tắc mạch) hoặc chảy máu não (do vỡ mạch). Đột qụy não là bệnh của hệ thần kinh phổ biến nhất hiện nay.

Sự nguy hiểm

Đột qụy não là tai biến mạch máu não được xem là một trong những bệnh lí nguy hiểm nhất được xếp đứng thứ 3 về nguyên nhân gây tử vong và đứng hàng đầu về nguyên nhân gây tàn phế. Mỗi năm, trung bình nước ta có thêm 200.000 người bị đột qụy não. Thống kê tại các bệnh viện cho thấy, bệnh nhân đột qụy não tăng cao khi thời tiết thay đổi, đặc biệt trong điều kiện khí hậu lạnh giá, nhất là lạnh đột ngột số bệnh nhân bị đột qụy não nhập viện gia tăng đáng kể (khoảng 15 - 30% so với bình thường).

Đột qụy não chủ yếu do thiếu máu não cục bộ gây tổn thương não không hồi phục. Quá trình thiếu máu não cục bộ có thể do giảm tưới máu não vì huyết động giảm hoặc do tắc mạch máu trong não hay sọ não bởi huyết khối (cục máu đông) hoặc do mảng xơ vữa động mạch bị bong ra. Với trường hợp chảy máu não thường do vỡ mạch máu não thông thường bởi tăng huyết áp đột ngột dẫn đến xuất huyết nội sọ hoặc xuất huyết dưới màng nhện.

chu dong phong dot quy nao

Gần đây, các nghiên cứu đã chỉ ra gốc tự do (Free radical), “độc chất” sinh ra từ quá trình chuyển hóa của cơ thể hoặc hình thành do tác động của ô nhiễm môi trường, thuốc lá, rượu bia... là tác nhân quan trọng làm hình thành mảng xơ vữa, cục huyết khối - nguyên nhân chính gây ra đột qụy não. Gốc tự do tấn công làm tổn thương nội mạc mạch máu, khiến thành mạch không còn trơn tru, mượt mà, làm xuất hiện các mảng xơ vữa và cục huyết khối gây ra hiện tượng thiếu máu não thoáng qua, thậm chí gây tắc mạch do cục máu đông. Thời gian bị tắc càng lâu thì tế bào thần kinh tại các vùng não không được cung cấp oxy và dưỡng chất sẽ càng trở nên suy yếu hoặc chết đi, dẫn đến cơn đột qụy não.

Vì sao những ngày trời lạnh, rét dễ bị đột qụy não?

Dưới ảnh hưởng của thời tiết giá lạnh, nhất là khi gặp lạnh đột ngột, đặc biệt với người đang bị tăng huyết áp hoặc người bị bệnh về tim mạch (xơ vữa mạch, tăng mỡ máu…), lưu lượng máu đến não giảm 1/5 so với bình thường do mạch máu giảm tính đàn hồi, lòng mạch bị thu hẹp một cách đột ngột. Mặt khác, khi huyết áp tăng cao đột biến sẽ làm tăng áp lực trong lòng mạch, dẫn đến vỡ thành động mạch, đặc biệt, người đã có biến chứng xơ vữa động mạch hay cục máu đông, mạch máu dễ bị tắc, thậm chí có thể vỡ mạch máu dẫn đến xuất huyết não, đột qụy khiến nguy cơ tử vong có thể xảy ra.

Dấu hiệu

Một số triệu chứng có thể cảnh báo đột qụy não như nhức đầu nhiều, mất thăng bằng đột ngột, ù tai, điếc đột ngột, khó nuốt, mắt mờ hay chậm hiểu một cách bất thường. Khi đột qụy xảy ra, có thể nhận thấy là mặt bệnh nhân bị méo, có cảm giác tê, cứng nửa bên mặt hoặc 1/4 mặt dưới. Nếu nghi ngờ, hãy yêu cầu bệnh nhân cười, thổi (miệng méo) méo có thể sẽ rõ hơn. Chân và tay, diễn tiến từ từ như tê mỏi một bên tay, vụng về trong những thao tác, công việc quen thuộc (đưa tay lên hoặc xoay tay rất khó, vụng về). Trong người hợp nghi ngờ người bị đột qụy, hãy yêu cầu họ giơ cả hai tay lên và giữ nguyên trong 1 phút, nếu bị đột qụy thông thường một bên tay bị yếu, liệt sẽ tự động rơi hoặc hạ thấp xuống

Người bệnh đi dễ bị vấp ngã, bước đi khó khăn hoặc nặng nề hơn bình thường; nhấc chân lên rất khó khăn hoặc dép dễ bị rơi... Một số người đột qụy nói khó và môi, lưỡi bị cứng, tê. Có thể yêu cầu người bệnh nói một vài câu, từ đó, có thể nhận ra bệnh nhân nói không rõ, nói chậm hơn bình thường hoặc phải gắng sức khi nói.

Hậu quả

Theo các nhà nghiên cứu, khi bị thiếu máu não cục bộ trong vòng 30 giây sẽ gây rối loạn chuyển hóa não, sau 1 phút chức năng não sẽ ngừng hoạt động và sau 5 phút gây nhồi máu não. Vì vậy, đột qụy não gây hậu quả rất nặng nề và đe dọa tính mạng người bệnh. Hiện nay, theo thống kê có khoảng 7 triệu người sống sót sau khi bị đột qụy não, nhưng đa phần trong số họ bị khuyết tật vĩnh viễn về di chứng tâm thần, vận động... Đây cũng là một trong những nguyên nhân hàng đầu gây tàn tật về tâm thần và vận động ở NCT.

Cần chủ động ngăn ngừa đột qụy não

Trước diễn biến thời tiết thất thường, nhất là lạnh giá, mỗi NCT cần có biện pháp dự phòng đột qụy. Điều quan trọng nhất là giữ ấm cơ thể, đặc biệt tránh để nhiễm lạnh đột ngột khi ra khỏi chăn ấm, ra khỏi phòng ngủ, nhất là ban đêm dậy đi tiểu tiện hoặc đi ra khỏi nhà khi trời lạnh, mưa, ẩm ướt. NCT vào mùa lạnh cần tắm nước ấm, trước khi tắm cần chuẩn bị quần áo sạch, tắm xong cần lau khô người và mặc quần áo ngay. Những gia đình có điều kiện nên trang bị đèn sưởi trong nhà tắm và sau khi tắm, mặc quần áo xong nên bật điều hòa nóng để sưởi ấm. NCT, khi trời lạnh nếu cần thiết phải ra khỏi nhà cần mặc ấm toàn thân, đầu đội mũ ấm, cổ quàng khăn ấm, tay và chân cần có tất, đi giày và nên đeo khẩu trang.

Lời khuyên của thầy thuốc

Với những người bị tăng huyết áp, xơ vữa động mạch, tăng mỡ máu hoặc các bệnh về tim mạch cần uống thuốc theo chỉ định của bác sĩ, không được quên uống thuốc hằng ngày hoặc tự động đổi thuốc hoặc tự động thay đổi liều lượng thuốc. NCT nên tập vận động trong nhà, không nên tập ngoài trời khi còn lạnh giá, mưa phùn. Ngoài chế độ uống thuốc (nếu có bệnh huyết áp, tim mạch, tăng mỡ máu…), cần ăn uống kiêng mỡ động vật, kiêng rượu, bia, thuốc lá.

Quý Nhân (Theo TS BÙI MAI HƯƠNG)

Tin liên quan

Cùng chuyên mục

cat bo khoi u nang buong trung nang 9kg cho cu ba 63 tuoi

Cắt bỏ khối u nang buồng trứng nặng 9kg cho cụ bà 63 tuổi

Các bác sĩ Bệnh viện Sản Nhi tỉnh Phú Thọ vừa thực hiện phẫu thuật cắt bỏ 2 khối u cho cụ bà N.T.C (63 tuổi, trú tại Vân Phú, Việt Trì, Phú Thọ), trong đó khối u nang buồng trứng có trọng lượng cực “khủng”, lên tới 9kg.  
ra mat clb doanh nhan vi suc khoe cong dong viet nam

Ra mắt CLB Doanh nhân vì Sức khỏe cộng đồng Việt Nam

CLB Doanh nhân vì Sức khỏe cộng đồng Việt Nam (VBC) là tổ chức kết nối doanh nhân, trong đó hội viên tham gia là các doanh nghiệp đang kinh doanh các sản phẩm dịch vụ lĩnh vực chăm sóc sức khỏe như Sức khỏe thể chất, sức khỏe tinh thần, sức khỏe môi trường…
quang cao nhu thuoc chua benh thuc pham choles dios bi cuc attp tuyt coi

Quảng cáo như thuốc chữa bệnh, thực phẩm Choles Dios bị Cục ATTP tuýt còi

Cục An toàn Thực phẩm cho biết, thực phẩm bảo vệ sức khỏe Choles Dios được quảng cáo trên một số website với công dụng như thuốc chữa bệnh, sai quy định của pháp luật về quảng cáo, lừa dối người tiêu dùng.
vinamilk mang niem vui uong sua den voi tre em phu yen dip tet trung thu

Vinamilk mang niềm vui uống sữa đến với trẻ em Phú Yên dịp tết Trung thu

Hòa cùng không khí đón ngày tết Trung thu đang đến gần, niềm vui uống sữa đã được Quỹ sữa Vươn cao Việt Nam và Vinamilk mang đến với các học sinh là con em đồng bào dân tộc thiểu số Trường Phổ thông Dân tộc Nội trú (PT DTNT) huyện Đồng Xuân và nhiều học sinh khó khăn của tỉnh Phú Yên.
bot tay te bao chet cafe co dau hieu vi pham phap luat

Bột tẩy tế bào chết cafe có dấu hiệu vi phạm pháp luật

Để quảng bá sản phẩm và mang lại lợi nhuận, Công ty TNHH Mĩ phẩm MN Natural, địa chỉ, M46, KP 7, KDC Tân Phong, phường Tân Phong, TP Biên Hoà, tỉnh Đồng Nai có dấu hiệu bất chấp quy định của pháp luật để quảng cáo sản phẩm như “thần dược”.    

Tin khác

Thu hồi kem dưỡng trắng da Wleza vượt ngưỡng giới hạn thủy ngân

thu hoi kem duong trang da wleza vuot nguong gioi han thuy ngan
Theo cơ quan chức năng, sản phẩm Kem dưỡng trắng da chống nắng Wleza, hộp 18gram (Số lô: 20001W; HSD: 31/01/2023) bị thu hồi do không đáp ứng yêu cầu về Giới hạn thủy ngân.

Thuốc hay từ cây sen

thuoc hay tu cay sen
Cây sen đượm khí thơm trong lành của trời đất, nên củ, lá, hoa, tua, vỏ, quả, ruột đều là vị thuốc hay. Riêng gương sen và ngó sen có tác dụng cầm máu, bổ huyết, điều kinh. Gương sen là đế của hoa sen phát triển mang quả (hạt sen). Để làm thuốc chỉ dùng gương sen đã gỡ hết hạt, dùng sống hoặc sao cháy tồn tính. Ngó sen là thân rễ, thắt khúc từng đoạn của cây sen.

Hà Nội phát hiện ca dương tính với Covid -19 khi sang Nhật

ha noi phat hien ca duong tinh voi covid 19 khi sang nhat
Đại diện CDC Hà Nội cho hay, một trường hợp từ Hà Nội xuất cảnh sang Nhật Bản có kết quả xét nghiệm nhanh dương tính với virus SARS-CoV-2.

Tiêm insulin tại nhà đúng cách tránh biến chứng

tiem insulin tai nha dung cach tranh bien chung
Tiêm insulin là một trong những biện pháp giúp người bệnh đái tháo đường kiểm soát bệnh. Bệnh nhân có thể được tiêm tại cơ sở y tế hay tự tiêm tại nhà. Khi tiêm tại nhà, người nhà và bệnh nhân cần biết tiêm insulin đúng cách để mang lại hiệu quả điều trị, hạn chế những biến chứng có thể xảy ra do tiêm insulin sai kĩ thuật...

Nhiều dịch bệnh có nguy cơ lan rộng

nhieu dich benh co nguy co lan rong
Thời tiết chuyển mùa rất thuận lợi cho các dịch bệnh bùng phát, nguy cơ dịch chồng dịch là rất cao. Hiện nay, cùng với dịch COVID-19, các dịch: Sốt xuất huyết, bạch hầu… cũng đang có nguy cơ lan rộng…

Sôi nổi Ngày hội Hiến máu Tâm Bình “Sẻ giọt máu đào - Cùng trao hy vọng”

soi noi ngay hoi hien mau tam binh se giot mau dao cung trao hy vong
Sáng 19/9, Ngày hội Hiến máu Tâm Bình với chủ đề “Sẻ giọt máu đào - Cùng trao hy vọng” đã được tổ chức tại Trụ sở Công ty Dược phẩm Tâm Bình - 349 Kim Mã, quận Ba Đình, TP Hà Nội. Chương trình do Dược phẩm Tâm Bình và Viện Huyết học - Truyền máu Trung ương phối hợp tổ chức. Với mục tiêu đóng góp vào nguồn máu dự trữ đang thiếu hụt do dịch Covid-19, chương trình đã nhận được sự hưởng ứng nhiệt tình của cán bộ, nhân viên Công ty. 
Xem thêm
cat bo khoi u nang buong trung nang 9kg cho cu ba 63 tuoi

Cắt bỏ khối u nang buồng trứng nặng 9kg cho cụ bà 63 tuổi

Các bác sĩ Bệnh viện Sản Nhi tỉnh Phú Thọ vừa thực hiện phẫu thuật cắt bỏ 2 khối u cho cụ bà N.T.C (63 tuổi, trú tại Vân Phú, ...
ra mat clb doanh nhan vi suc khoe cong dong viet nam

Ra mắt CLB Doanh nhân vì Sức khỏe cộng đồng Việt Nam

CLB Doanh nhân vì Sức khỏe cộng đồng Việt Nam (VBC) là tổ chức kết nối doanh nhân, trong đó hội viên tham gia là các doanh nghiệp đang kinh ...
quang cao nhu thuoc chua benh thuc pham choles dios bi cuc attp tuyt coi

Quảng cáo như thuốc chữa bệnh, thực phẩm Choles Dios bị Cục ATTP tuýt còi

Cục An toàn Thực phẩm cho biết, thực phẩm bảo vệ sức khỏe Choles Dios được quảng cáo trên một số website với công dụng như thuốc chữa bệnh, sai quy định ...
phong benh gan o nguoi cao tuoi

Phòng bệnh gan ở người cao tuổi

Theo quy luật của tự nhiên, càng lớn tuổi các hoạt động cơ thể ngày càng suy yếu, người cao tuổi (NCT) sẽ phải đối diện với gánh nặng bệnh ...
8 thuc pham giup danh tan chung tao bon hieu qua

 8 thực phẩm giúp ‘đánh tan’ chứng táo bón hiệu quả

Táo bón kéo dài có thể làm giảm cảm giác thèm ăn, dẫn đến cơ thể suy nhược và gây nhiều phiền toái trong cuộc sống. Tuy nhiên, chỉ cần ...
dau hieu canh bao roi loan mo mau nguoi cao tuoi can luu y

Dấu hiệu cảnh báo rối loạn mỡ máu, người cao tuổi cần lưu ý

Hầu hết người bị rối loạn mỡ máu ban đầu thường ít có triệu chứng rõ ràng, nhưng một số dấu hiệu như chân đau, tê bì, đau ngực hoặc ...
vinamilk mang niem vui uong sua den voi tre em phu yen dip tet trung thu

Vinamilk mang niềm vui uống sữa đến với trẻ em Phú Yên dịp tết Trung thu

Hòa cùng không khí đón ngày tết Trung thu đang đến gần, niềm vui uống sữa đã được Quỹ sữa Vươn cao Việt Nam và Vinamilk mang đến với các ...
lam song lai nhung cay thuoc truyen thong quy hiem tai viet nam

Làm sống lại những cây thuốc truyền thống quý hiếm tại Việt Nam

Trong hơn 12.000 loài thực vật tại Việt Nam thì có gần 6.000 loài cho công dụng làm thuốc, nhiều loài dược liệu được xếp vào loài quý hiếm trên ...
3 loi ich bat ngo cua vo mang cut

3 lợi ích bất ngờ của vỏ măng cụt

Vỏ măng cụt có tác dụng hỗ trợ điều trị các vấn đề về da như mụn, nám, góp phần ngăn ngừa lão hóa và giúp hơi thở thơm tho ...
Phiên bản di động