Chủ động phòng đột qụy não

Đột qụy luôn rình rập, đặc biệt với người cao tuổi (NCT) kèm theo có bệnh tăng huyết áp, vì vậy, cần chủ động phòng ngừa căn bệnh chết người này...

Đột qụy não chính là tai biến mạch máu não, bệnh xảy ra khi việc cung cấp máu lên một phần bộ não bị đột ngột ngừng trệ dẫn đến tổn thương não không hồi phục. Tai biến mạch máu não có hai loại: Nhồi máu não (do nghẽn/ tắc mạch) hoặc chảy máu não (do vỡ mạch). Đột qụy não là bệnh của hệ thần kinh phổ biến nhất hiện nay.

Sự nguy hiểm

Đột qụy não là tai biến mạch máu não được xem là một trong những bệnh lí nguy hiểm nhất được xếp đứng thứ 3 về nguyên nhân gây tử vong và đứng hàng đầu về nguyên nhân gây tàn phế. Mỗi năm, trung bình nước ta có thêm 200.000 người bị đột qụy não. Thống kê tại các bệnh viện cho thấy, bệnh nhân đột qụy não tăng cao khi thời tiết thay đổi, đặc biệt trong điều kiện khí hậu lạnh giá, nhất là lạnh đột ngột số bệnh nhân bị đột qụy não nhập viện gia tăng đáng kể (khoảng 15 - 30% so với bình thường).

Đột qụy não chủ yếu do thiếu máu não cục bộ gây tổn thương não không hồi phục. Quá trình thiếu máu não cục bộ có thể do giảm tưới máu não vì huyết động giảm hoặc do tắc mạch máu trong não hay sọ não bởi huyết khối (cục máu đông) hoặc do mảng xơ vữa động mạch bị bong ra. Với trường hợp chảy máu não thường do vỡ mạch máu não thông thường bởi tăng huyết áp đột ngột dẫn đến xuất huyết nội sọ hoặc xuất huyết dưới màng nhện.

Chủ động phòng đột qụy não

Gần đây, các nghiên cứu đã chỉ ra gốc tự do (Free radical), “độc chất” sinh ra từ quá trình chuyển hóa của cơ thể hoặc hình thành do tác động của ô nhiễm môi trường, thuốc lá, rượu bia... là tác nhân quan trọng làm hình thành mảng xơ vữa, cục huyết khối - nguyên nhân chính gây ra đột qụy não. Gốc tự do tấn công làm tổn thương nội mạc mạch máu, khiến thành mạch không còn trơn tru, mượt mà, làm xuất hiện các mảng xơ vữa và cục huyết khối gây ra hiện tượng thiếu máu não thoáng qua, thậm chí gây tắc mạch do cục máu đông. Thời gian bị tắc càng lâu thì tế bào thần kinh tại các vùng não không được cung cấp oxy và dưỡng chất sẽ càng trở nên suy yếu hoặc chết đi, dẫn đến cơn đột qụy não.

Vì sao những ngày trời lạnh, rét dễ bị đột qụy não?

Dưới ảnh hưởng của thời tiết giá lạnh, nhất là khi gặp lạnh đột ngột, đặc biệt với người đang bị tăng huyết áp hoặc người bị bệnh về tim mạch (xơ vữa mạch, tăng mỡ máu…), lưu lượng máu đến não giảm 1/5 so với bình thường do mạch máu giảm tính đàn hồi, lòng mạch bị thu hẹp một cách đột ngột. Mặt khác, khi huyết áp tăng cao đột biến sẽ làm tăng áp lực trong lòng mạch, dẫn đến vỡ thành động mạch, đặc biệt, người đã có biến chứng xơ vữa động mạch hay cục máu đông, mạch máu dễ bị tắc, thậm chí có thể vỡ mạch máu dẫn đến xuất huyết não, đột qụy khiến nguy cơ tử vong có thể xảy ra.

Dấu hiệu

Một số triệu chứng có thể cảnh báo đột qụy não như nhức đầu nhiều, mất thăng bằng đột ngột, ù tai, điếc đột ngột, khó nuốt, mắt mờ hay chậm hiểu một cách bất thường. Khi đột qụy xảy ra, có thể nhận thấy là mặt bệnh nhân bị méo, có cảm giác tê, cứng nửa bên mặt hoặc 1/4 mặt dưới. Nếu nghi ngờ, hãy yêu cầu bệnh nhân cười, thổi (miệng méo) méo có thể sẽ rõ hơn. Chân và tay, diễn tiến từ từ như tê mỏi một bên tay, vụng về trong những thao tác, công việc quen thuộc (đưa tay lên hoặc xoay tay rất khó, vụng về). Trong người hợp nghi ngờ người bị đột qụy, hãy yêu cầu họ giơ cả hai tay lên và giữ nguyên trong 1 phút, nếu bị đột qụy thông thường một bên tay bị yếu, liệt sẽ tự động rơi hoặc hạ thấp xuống

Người bệnh đi dễ bị vấp ngã, bước đi khó khăn hoặc nặng nề hơn bình thường; nhấc chân lên rất khó khăn hoặc dép dễ bị rơi... Một số người đột qụy nói khó và môi, lưỡi bị cứng, tê. Có thể yêu cầu người bệnh nói một vài câu, từ đó, có thể nhận ra bệnh nhân nói không rõ, nói chậm hơn bình thường hoặc phải gắng sức khi nói.

Hậu quả

Theo các nhà nghiên cứu, khi bị thiếu máu não cục bộ trong vòng 30 giây sẽ gây rối loạn chuyển hóa não, sau 1 phút chức năng não sẽ ngừng hoạt động và sau 5 phút gây nhồi máu não. Vì vậy, đột qụy não gây hậu quả rất nặng nề và đe dọa tính mạng người bệnh. Hiện nay, theo thống kê có khoảng 7 triệu người sống sót sau khi bị đột qụy não, nhưng đa phần trong số họ bị khuyết tật vĩnh viễn về di chứng tâm thần, vận động... Đây cũng là một trong những nguyên nhân hàng đầu gây tàn tật về tâm thần và vận động ở NCT.

Cần chủ động ngăn ngừa đột qụy não

Trước diễn biến thời tiết thất thường, nhất là lạnh giá, mỗi NCT cần có biện pháp dự phòng đột qụy. Điều quan trọng nhất là giữ ấm cơ thể, đặc biệt tránh để nhiễm lạnh đột ngột khi ra khỏi chăn ấm, ra khỏi phòng ngủ, nhất là ban đêm dậy đi tiểu tiện hoặc đi ra khỏi nhà khi trời lạnh, mưa, ẩm ướt. NCT vào mùa lạnh cần tắm nước ấm, trước khi tắm cần chuẩn bị quần áo sạch, tắm xong cần lau khô người và mặc quần áo ngay. Những gia đình có điều kiện nên trang bị đèn sưởi trong nhà tắm và sau khi tắm, mặc quần áo xong nên bật điều hòa nóng để sưởi ấm. NCT, khi trời lạnh nếu cần thiết phải ra khỏi nhà cần mặc ấm toàn thân, đầu đội mũ ấm, cổ quàng khăn ấm, tay và chân cần có tất, đi giày và nên đeo khẩu trang.

Lời khuyên của thầy thuốc

Với những người bị tăng huyết áp, xơ vữa động mạch, tăng mỡ máu hoặc các bệnh về tim mạch cần uống thuốc theo chỉ định của bác sĩ, không được quên uống thuốc hằng ngày hoặc tự động đổi thuốc hoặc tự động thay đổi liều lượng thuốc. NCT nên tập vận động trong nhà, không nên tập ngoài trời khi còn lạnh giá, mưa phùn. Ngoài chế độ uống thuốc (nếu có bệnh huyết áp, tim mạch, tăng mỡ máu…), cần ăn uống kiêng mỡ động vật, kiêng rượu, bia, thuốc lá.

Quý Nhân (Theo TS BÙI MAI HƯƠNG)

Tin liên quan

Cùng chuyên mục

Vaccine COVID-19 sẽ về nhiều trong quý IV, riêng Pfizer có 50 triệu liều

Vaccine COVID-19 sẽ về nhiều trong quý IV, riêng Pfizer có 50 triệu liều

Theo Bộ trưởng Bộ Y tế Nguyễn Thanh Long, trong quý III, số lượng vaccine COVID-19 về có thể chưa nhiều nhưng tới quý IV.2021 thì dồn dập. Riêng vaccine Pfizer sẽ về Việt Nam khoảng 47- 50 triệu liều.
Những “chiến sĩ áo trắng” mặt trận chống dịch Covid-19

Những “chiến sĩ áo trắng” mặt trận chống dịch Covid-19

150 y, bác sĩ và điều dưỡng viên của Bệnh viện Đa khoa Bưu điện TP Hồ Chí Minh (VNPT) đã đồng hành cùng chính quyền và Nhân dân TP trên tuyến đầu chống dịch Covid-19.
TP Hồ Chí Minh đã tiêm vaccine ngừa Covid-19 cho hơn 1,7 triệu người

TP Hồ Chí Minh đã tiêm vaccine ngừa Covid-19 cho hơn 1,7 triệu người

Theo Sở Y tế TP Hồ Chí Minh, trong ngày 1/8, TP đã tiêm vaccine Covid-19 cho 144.970 người. Như vậy, tổng số người đã được tiêm vaccine trong đợt 5 là 767.885. Tốc độ tiêm chủng tại TP đang cải thiện rõ rệt, số lượng mũi tiêm tăng nhanh hơn và người trì hoãn tiêm trong đợt này cũng giảm nhiều.
Đình chỉ hoạt động Phòng khám Đa khoa Minh Ngọc do vi phạm quy định phòng chống Covid-19

Đình chỉ hoạt động Phòng khám Đa khoa Minh Ngọc do vi phạm quy định phòng chống Covid-19

Trong khi toàn thành phố Hà Nội đang tập trung mọi nguồn lực để tập trung phòng chống và đẩy lùi dịch bệnh Covid-19 thì Phòng khám Đa khoa Minh Ngọc lại không tuân thủ các quy định này, dẫn tới việc Sở Y tế Hà Nội đã ra quyết định đình chỉ hoạt động của phòng khám này.
Bộ Y tế ban hành hướng dẫn mới để xác định các trường hợp F0, F1, F2

Bộ Y tế ban hành hướng dẫn mới để xác định các trường hợp F0, F1, F2

Nhằm hỗ trợ các địa phương nhanh chóng xác định các trường hợp nghi ngờ mắc Covid-19, các trường hợp liên quan để sắp xếp việc cách ly y tế phù hợp, mới đây, Bộ Y tế đã ban hành "Hướng dẫn tạm thời giám sát và phòng, chống Covid-19" thay thế cho quyết định được ban hành trước đó vào tháng 8/2020.

Tin khác

Điều chỉnh quy trình tiêm vaccine phòng COVID-19 phù hợp với tình hình thực tiễn

Điều chỉnh quy trình tiêm vaccine phòng COVID-19 phù hợp với tình hình thực tiễn
Ngày 1/8, Văn phòng Chính phủ ban hành văn bản số 5256/VPCP-KGVX truyền đạt ý kiến chỉ đạo của Phó Thủ tướng Chính phủ Vũ Đức Đam về việc phân bổ, tổ chức tiêm vaccine phòng COVID-19.

Bộ Y tế yêu cầu làm rõ trách nhiệm vụ 12 loại thuốc hỗ trợ điều trị COVID

Bộ Y tế yêu cầu làm rõ trách nhiệm vụ 12 loại thuốc hỗ trợ điều trị COVID
Ngày 31.7, Bộ Y tế đã có văn bản yêu cầu Cục Quản lý Y dược Cổ truyền nghiêm túc kiểm điểm, làm rõ trách nhiệm cá nhân, tập thể liên quan việc xây dựng công văn 5944 hướng dẫn sử dụng sản phẩm Đông y hỗ trợ điều trị COVID-19.

Công ty TNHH Medlatec Thanh Xuân bị phạt 30 triệu đồng do vi phạm về phòng chống dịch Covid-19

Công ty TNHH Medlatec Thanh Xuân bị phạt 30 triệu đồng do vi phạm về phòng chống dịch Covid-19
Những ngày này, toàn thành phố Hà Nội đang triển khai các biện pháp cấp bách để phòng chống dịch Covid -19 trước diễn biến ngày càng phức tạp của đại dịch này. Tuy nhiên, do không tuân thủ nghiêm các quy định mà Chính phủ ban hành nên mới đây, UBND quận Thanh Xuân đã ra quyết định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực y tế đối với Công ty TNHH Medlatec Thanh Xuân với số tiền là 30 triệu đồng.

Chuyện thoát khỏi xơ cứng bì của một kĩ sư cầu đường

Chuyện thoát khỏi xơ cứng bì của một kĩ sư cầu đường
Từng bôn ba khắp chiều dài đất nước, xây dựng biết bao nhiêu cây cầu, con đường nhưng khi về già ông Nguyễn Thế Mộc mắc phải căn bệnh nan y. 2 năm không tìm ra bệnh, mãi đến khi biết bệnh xơ cứng bì ông mất 5 năm đi khắp Nam khắp Bắc chạy chữa nhưng bệnh tình không thuyên giảm. May mắn đến với ông khi ông đặt trọn niềm tin vào Nam y tại Nhà Thuốc Thọ Xuân Đường…

Bệnh viện FV bắt đầu chiến dịch tiêm vắc-xin ngừa Covid-19 cho gần 5.000 công dân Pháp

Bệnh viện FV bắt đầu chiến dịch tiêm vắc-xin ngừa Covid-19 cho gần 5.000 công dân Pháp
Trong khi các đội quân tình nguyện FV đang tham gia tiêm chủng vắc xin phòng ngừa Covid-19 trong cộng đồng theo phân công của Sở Y Tế TP Hồ Chí Minh, thì ngày 29/7/2021, tại Bệnh viện FV, chiến dịch tiêm vắc-xin mũi thứ nhất cho 5.000 công dân Pháp và thân nhân tại phía nam Việt Nam cũng được bắt đầu.

Trúng gió: Cách phòng ngừa và chữa trị

Trúng gió: Cách phòng ngừa và chữa trị
Hàng năm trong những thời điểm giao mùa, khi thời tiết thay đổi đột ngột, lúc có áp thấp, mưa bão hoặc nhiều khí lạnh, những người có thân thể yếu, sức đề kháng kém rất dễ bị trúng gió.
Xem thêm
Vaccine COVID-19 sẽ về nhiều trong quý IV, riêng Pfizer có 50 triệu liều

Vaccine COVID-19 sẽ về nhiều trong quý IV, riêng Pfizer có 50 triệu liều

Theo Bộ trưởng Bộ Y tế Nguyễn Thanh Long, trong quý III, số lượng vaccine COVID-19 về có thể chưa nhiều nhưng tới quý IV.2021 thì dồn dập. Riêng vaccine ...
Những “chiến sĩ áo trắng” mặt trận chống dịch Covid-19

Những “chiến sĩ áo trắng” mặt trận chống dịch Covid-19

150 y, bác sĩ và điều dưỡng viên của Bệnh viện Đa khoa Bưu điện TP Hồ Chí Minh (VNPT) đã đồng hành cùng chính quyền và Nhân dân TP ...
TP Hồ Chí Minh đã tiêm vaccine ngừa Covid-19 cho hơn 1,7 triệu người

TP Hồ Chí Minh đã tiêm vaccine ngừa Covid-19 cho hơn 1,7 triệu người

Theo Sở Y tế TP Hồ Chí Minh, trong ngày 1/8, TP đã tiêm vaccine Covid-19 cho 144.970 người. Như vậy, tổng số người đã được tiêm vaccine trong ...
Nghe kém ở người cao tuổi và cách khắc phục hiệu quả

Nghe kém ở người cao tuổi và cách khắc phục hiệu quả

Theo Tổ chức Y tế thế giới (WHO), lão thính là một vấn đề về sức khỏe phổ biến ở người cao tuổi nhưng lại không được quan tâm đúng ...
Có thể làm chậm sự lão hóa của mắt

Có thể làm chậm sự lão hóa của mắt

Theo quy luật tự nhiên, sự phát triển của con người tới khoảng 25 tuổi thì dừng lại, sau đó chuyển dần sang xu hướng thoái hóa. Đã là quy ...
Người cao tuổi cần đề phòng bệnh hen tái phát khi trời lạnh

Người cao tuổi cần đề phòng bệnh hen tái phát khi trời lạnh

Ở người cao tuổi (NCT) mắc bệnh hen, cần hết sức đề phòng các cơn hen cấp tái phát, bởi nếu không được xử trí kịp thời có thể dẫn ...
Khỏe mạnh và sống lâu

Khỏe mạnh và sống lâu

Chăm sóc, giữ gìn sức khỏe luôn là mối quan tâm của tất cả mọi người, ở mọi lứa tuổi.
Khỏe mạnh và sống lâu

Khỏe mạnh và sống lâu

Khi ta mệt mỏi, chán chường chính là lúc ta quên mất vui cười. Nhưng đó mới chính là lúc ta thật sự cần những tiếng cười thật lớn.
Quả mướp giải khát chữa bệnh

Quả mướp giải khát chữa bệnh

Nói đến quả mướp người ta thường nghĩ ngay đến món canh mướp, mùng tơi và rau đay nấu với cua đồng hoặc tôm khô ăn kèm với vài quả ...
Phiên bản di động