Bước tiến vì sức khỏe cộng đồng và an sinh xã hội

Tấm “bùa hộ mệnh” cho NCT

Theo BHXH TP Hồ Chí Minh, hiện ở Thành phố nhiều người trong độ tuổi từ 60 đến 74 không thuộc diện hưởng lương hưu, không được ngân sách hỗ trợ BHYT, đặc biệt là những lao động tự do, nông dân, tiểu thương, người buôn bán nhỏ lẻ. Trong khi đó, tuổi già thường đi kèm bệnh tật, thu nhập suy giảm, thậm chí không có. Với họ, có thẻ BHYT sẽ giúp họ giảm gánh nặng chi phí khi ốm đau, bệnh tật.

Từ thực tiễn này, BHXH TP Hồ Chí Minh trình Thành ủy đề xuất áp dụng chính sách hỗ trợ cao nhất từ 3 địa phương cũ (TP Hồ Chí Minh, Bình Dương, Bà Rịa - Vũng Tàu) để xây dựng nghị quyết mới sau sáp nhập. Trong đó, đáng chú ý là đề xuất hỗ trợ 100% phí mua BHYT cho người từ 60 đến dưới 75 tuổi chưa được hưởng lương hưu hay chính sách khác từ Nhà nước.

Ý kiến từ các cấp lãnh đạo, chuyên gia, bác sĩ

Ông Trần Anh Tuấn, Phó Chủ tịch Hội Giáo dục Nghề nghiệp TP Hồ Chí Minh

Ông Trần Anh Tuấn, Phó Chủ tịch Hội Giáo dục Nghề nghiệp TP Hồ Chí Minh cho rằng, NCT không có lương hưu thường thuộc nhóm lao động phi chính thức, thu nhập thấp, dễ bị tổn thương. Có BHYT giúp họ tiếp cận dịch vụ y tế kịp thời, giảm chi phí, nâng cao chất lượng sống. Tuy nhiên, cần kết hợp BHYT với các chính sách khác như trợ cấp xã hội, chăm sóc tại cộng đồng, tư vấn sức khỏe định kỳ để hiệu quả bền vững.

Bác sĩ CKII Trần Văn Khanh

Từ góc độ ngành y, bác sĩ Trần Văn Khanh, Giám đốc Bệnh viện Lê Văn Thịnh cho biết: “Đây là bước đi đúng đắn, nhân văn và rất cần thiết trong bối cảnh dân số đang già hóa nhanh. Chính sách này không chỉ giúp bảo vệ quyền lợi khám chữa bệnh cho người cao tuổi mà còn góp phần giảm thiểu chi phí y tế trong dài hạn, giảm áp lực lên hệ thống bệnh viện công lập, đặc biệt tại các đô thị lớn như TP Hồ Chí Minh”.

Đặc biệt, trong bối cảnh ngân sách nhà nước phải chia sẻ với nhiều ưu tiên phát triển khác, việc đầu tư vào BHYT cho NCT là khoản đầu tư có hiệu quả bền vững. Hệ thống y tế cũng được hưởng lợi thông qua việc giảm số ca bệnh nặng, rút ngắn thời gian điều trị và tăng hiệu quả sử dụng giường bệnh. Bác sĩ Trần Văn Khanh nhấn mạnh: “NCT thường mắc các bệnh mạn tính như tăng huyết áp, tiểu đường, thoái hóa khớp, tim mạch, v.v. cần theo dõi, tái khám, điều trị thường xuyên. Tuy nhiên, nhiều bệnh nhân cao tuổi không có BHYT đã trì hoãn thăm khám đến khi bệnh trở nặng, phải nhập viện cấp cứu hoặc điều trị dài ngày, vừa ảnh hưởng sức khỏe, vừa làm tăng chi phí điều trị cho gia đình và xã hội. Việc TP Hồ Chí Minh đề xuất hỗ trợ 100% phí BHYT cho người từ 60 đến dưới 75 tuổi là một chính sách rất thiết thực. Nó không chỉ bảo vệ quyền lợi cho người dân mà còn giúp giảm tải chi phí y tế trong dài hạn, giảm áp lực lên các bệnh viện công. Đây là giải pháp mang lại lợi ích kép cho người bệnh và cho toàn bộ hệ thống chăm sóc sức khỏe”.

Bên cạnh chính sách hỗ trợ tài chính, bác sĩ Trần Văn Khanh cũng kiến nghị các địa phương cần đồng thời triển khai công tác tuyên truyền tại cộng đồng, đặc biệt ở cấp phường/xã, khu phố/làng xóm để mọi người hiểu rõ quyền lợi khi có BHYT, cũng như quy trình đăng ký, sử dụng thẻ đúng tuyến, đúng quy định là yếu tố then chốt giúp chính sách phát huy hiệu quả. Người dân phải biết cách sử dụng BHYT một cách hiệu quả, đúng quy trình, thì quyền lợi mới được đảm bảo đầy đủ. Đây không chỉ là trách nhiệm của ngành y tế, mà còn là vai trò của chính quyền địa phương, các hội đoàn và tổ chức xã hội.

Đặc biệt, nhiều NCT khi được hỏi cũng bày tỏ sự phấn khởi trước đề xuất của Thành phố. Ông Nguyễn Văn Hùng, 62 tuổi, hiện làm bảo vệ cho một cửa hàng cho biết: “Mỗi lần đi khám bệnh là phải dè chừng vì sợ tốn tiền. Nếu được cấp BHYT miễn phí, tụi tôi mừng lắm. Mình già rồi, có bệnh mà không dám đi khám thì khổ quá”.

Ông Nguyễn Thanh Xuân, nguyên Chủ tịch Hội NCT phường Phú Mỹ, quận 7, TP Hồ Chí Minh, người có nhiều năm gắn bó và trực tiếp lắng nghe tâm tư, nguyện vọng của NCT, đánh giá: “Đây là đề xuất đầy trách nhiệm và nhân văn. Rất nhiều NCT vẫn phải lao động, không có bảo hiểm, không có trợ cấp. Họ không đủ điều kiện để tham gia BHYT tự nguyện một cách bền vững, trong khi bệnh tật, tuổi tác ngày càng đè nặng. Việc TP Hồ Chí Minh chủ động đề xuất hỗ trợ 100% phí BHYT là một bước tiến đáng hoan nghênh, mang lại sự an tâm rất lớn cho NCT”.

Qua khảo sát thực tế, có rất nhiều trường hợp NCT trong độ tuổi 60-74 vẫn đang buôn bán nhỏ, làm thuê hoặc giữ cháu để đỡ đần con cái, nhưng hoàn toàn không có lương hưu hay nguồn trợ cấp. “Họ là những người lặng lẽ đóng góp cho gia đình và xã hội, nhưng ít khi được tiếp cận chính sách do chưa nằm trong nhóm đối tượng bảo trợ hiện hành. Với chính sách mới, NCT sẽ được bước vào hệ thống an sinh một cách thực chất, không còn bị đứng bên lề”, ông nhấn mạnh.

Ông Nguyễn Thanh Xuân, nguyên chủ tịch Hội Người cao tuổi phường Phú Mỹ, quận 7 TP. Hồ Chí Minh

Tạo đồng bộ an sinh sau sáp nhập

Hiện tại, sau khi sáp nhập, TP Hồ Chí Minh đang áp dụng chính sách hỗ trợ BHYT theo địa bàn cũ. Việc thống nhất và mở rộng đối tượng thụ hưởng trong chính sách mới sẽ góp phần đồng bộ hóa hệ thống an sinh, bảo đảm không ai bị bỏ lại phía sau.

Nếu đề xuất hỗ trợ BHYT cho NCT được HĐND Thành phố thông qua vào kỳ họp cuối năm nay, sẽ có hàng triệu người được hưởng lợi, trong đó có hàng vạn NCT đang còn phải lao động kiếm sống từng ngày.

Bà Nguyễn Thị Bích Ngọc, nguyên Phó Ban Dân vận Thành ủy, Chủ tịch Hội Bảo trợ Người khuyết tật và Trẻ mồ côi TP Hồ Chí Minh cho rằng: “TP Hồ Chí Minh đang thể hiện tinh thần nghĩa tình và nhân văn rất rõ. Đề xuất này là sự ghi nhận và tri ân những đóng góp thầm lặng của NCT cho xã hội. Rất nhiều NCT đã từng cống hiến cả tuổi trẻ cho đất nước, cho Thành phố này. Giờ đây, khi họ bước vào tuổi già, việc được chăm lo sức khỏe không chỉ là quyền lợi, mà còn là trách nhiệm của cộng đồng và chính quyền. Đặc biệt với NCT không có lương hưu, không có trợ cấp thường xuyên, việc hỗ trợ BHYT là giải pháp căn cơ, thiết thực nhất để chăm sóc NCT khi bị ốm đau. Một xã hội phát triển bền vững phải đặt người yếu thế vào trung tâm của chính sách”.

Ông Lò Quân Hiệp, Giám đốc BHXH TP Hồ Chí Minh cho biết: “Chúng tôi đã rà soát thực trạng và nhận thấy còn hàng chục vạn người trong độ tuổi 60-74 chưa được thụ hưởng chính sách BHYT. Việc hỗ trợ 100% là cần thiết và hoàn toàn khả thi về ngân sách nếu có sự đồng thuận từ các cấp. Đây không chỉ là chính sách an sinh mà còn là đầu tư cho sức khỏe cộng đồng”.

Với chính sách mới, nếu được HĐND Thành phố thông qua tại kỳ họp cuối năm nay, hơn 2,85 triệu người dân sẽ được tiếp cận dịch vụ y tế miễn phí hoặc giảm chi phí. Hỗ trợ BHYT cho NCT là chủ trương hợp lý, có tầm chiến lược trong bảo vệ sức khỏe cộng đồng và phát triển hệ thống y tế bền vững. Việc triển khai đồng bộ giữa chính sách tài chính và công tác tuyên truyền sẽ giúp NCT tiếp cận tốt hơn với các dịch vụ y tế, thể hiện quyết tâm xây dựng Thành phố nghĩa tình, không ai bị bỏ lại phía sau.