Bước tiến của xu thế ổn định chiến lược

Ngày 27/1, Hội đồng Liên bang (Thượng viện) và Duma Quốc gia (Hạ viện) Nga đã thông qua việc gia hạn hiệp ước, theo đó START mới sẽ có hiệu lực đến ngày 5/2/2026…

Cuối cùng thì một "nút thắt" trong quan hệ nhiều sóng gió giữa Nga và Mỹ cũng đã được tháo gỡ. Cuộc điện đàm đầu tiên giữa Tổng thống Nga Vladimir Putin và tân Tổng thống Mỹ Joe Biden đã dẫn tới việc hai cường quốc sở hữu số đầu đạn hạt nhân lớn nhất thế giới nhất trí gia hạn thêm 5 năm Hiệp ước cắt giảm vũ khí tấn công chiến lược mới (START mới, Nga gọi là START 3) mà không có thêm bất kì điều kiện tiên quyết hay bổ sung nào.

Dư luận quốc tế ngay lập tức hoan nghênh thỏa thuận Nga và Mỹ vừa đạt được, đặc biệt khi START mới, sẽ hết hiệu lực vào ngày 5/2/2021, là thỏa thuận cuối cùng về kiểm soát vũ khí còn tồn tại giữa Moskva và Washington. Trong nhiệm kì của Tổng thống Donald Trump, Mỹ đã lần lượt xóa bỏ Hiệp ước Các lực lượng hạt nhân tầm trung (INF) kí với Nga, sau đó rút khỏi Hiệp ước Bầu trời mở (OST) đã tồn tại suốt 18 năm qua. Tuy nhiên, xét về bối cảnh địa chính trị và những lợi ích mà hiệp ước đem lại, bước đi này của Nga và Mỹ hoàn toàn logic.

Tổng thống Nga Vladimir Putin (phải) trong cuộc gặp ông Joe Biden lúc còn đương nhiệm Phó Tổng thống Mỹ tại Moskva, ngày 10-3-2011
Tổng thống Nga Vladimir Putin (phải) trong cuộc gặp ông Joe Biden lúc còn đương nhiệm Phó Tổng thống Mỹ tại Moskva, ngày 10-3-2011

Nhìn vào tình hình nước Mỹ, so với người tiền nhiệm, Tổng thống Biden là người có bề dày kinh nghiệm và khá "lão luyện" trên chính trường Mỹ, bởi vậy, dư luận cho rằng ông sẽ chọn con đường thận trọng và đặc biệt là tỉnh táo để giải quyết các thách thức đặt ra. Có lẽ vì thế, ông Biden đã chọn cân bằng trong quan hệ với Nga, vừa bảo đảm thể hiện được lập trường trước Tổng thống Putin, vừa bảo đảm có thể mở ra các cơ hội ngoại giao mới với Moskva, khi mà ngày càng nhiều nhà lãnh đạo phương Tây thừa nhận các vấn đề lớn của châu Âu và thế giới sẽ khó giải quyết nếu thiếu sự tham gia của Nga. Cuộc điện đàm giữa ông Biden và Putin còn được đánh giá là một “sự khởi đầu tốt đẹp” trong quan hệ giữa hai nước.

Quay trở lại với một số điểm kĩ thuật trong START mới, các tổng thống Nga và Mỹ khi đó là Dmitry Medvedev và Barack Obama đã kí hiệp ước để hạn chế mỗi nước chỉ được duy trì 1.550 đầu đạn hạt nhân lắp trên các tên lửa và máy bay ném bom tầm xa. Tuy số lượng đầu đạn này cũng thừa đủ để bên này có thể tấn công bên kia, song điều đáng nói là hiệp ước giúp hình thành khả năng minh bạch, có thể dự đoán trước. Hiệp ước có điều khoản mỗi nước phải thông báo cho nước kia bất cứ khi nào sản xuất, triển khai hoặc di chuyển tên lửa, đầu đạn hoặc máy bay ném bom…

Trong bối cảnh hiện nay, có thể thấy Tổng thống Biden không muốn để nước Mỹ đối mặt với sự khó lường về hạt nhân, ít nhất là từ đối thủ Nga. Việc xóa bỏ START mới để đàm phán một thỏa thuận thay thế ngay khi tân Tổng thống Biden bắt đầu nhiệm kì có thể tạo ra một "khoảng trống" đặt nước Mỹ vào tình trạng "không được bảo vệ". Do vậy, bước đi gia hạn hiệp ước chắc chắn đã được cân nhắc kĩ và bảo đảm phục vụ cho những lợi ích của Mỹ. Bản thân việc Mỹ nhất trí gia hạn tới 5 năm, thời gian tối đa cho mỗi lần gia hạn theo quy định trong hiệp ước, cũng cho thấy chính quyền Tổng thống Biden muốn duy trì START mới.

Về phần mình, từ lâu Nga vẫn luôn kiên trì theo đuổi quan điểm START mới là hiệp định cắt giảm vũ khí quan trọng, là "hòn đá tảng" để duy trì sự ổn định chiến lược toàn cầu và cần phải được gia hạn. Quan điểm này tiếp tục được Tổng thống Nga Vladimir Putin nêu rõ tại cuộc họp báo lớn thường niên ngày 17/12/2020. Vào thời điểm đó, ông Putin nói rằng Nga muốn gia hạn hiệp ước dù chỉ là 1 năm và sau đó tiếp tục thương lượng tiếp.

Có thể thấy, việc gia hạn START mới đã tháo được ngòi nổ những căng thẳng vũ trang tiềm tàng một khi hiệp ước này không còn tồn tại, bởi Nga và Mỹ hiện nắm giữ hơn 90% vũ khí hạt nhân của thế giới. Ngoại trưởng Đức Heiko Maas cho rằng, việc gia hạn START mới là một sự kiện quan trọng góp phần củng cố an ninh ở châu Âu. Thỏa thuận này cũng được đánh giá sẽ giúp kiềm chế cuộc chạy đua vũ trang, khởi đầu cho một tiến trình ngoại giao cắt giảm, dẫn tới giải giáp hạt nhân giữa Mỹ và Nga, tạo tiền đề cho những bước đi tham vọng hơn nhằm giảm thiểu những nguy cơ từ vũ khí hạt nhân cũng như có thể hướng tới một thế giới không có vũ khí hạt nhân.

Minh Ngọc (Tổng hợp)

Tin liên quan

Cùng chuyên mục

Hội thảo trao đổi kinh nghiệm xóa đói giảm nghèo Việt Nam - Trung Quốc

Hội thảo trao đổi kinh nghiệm xóa đói giảm nghèo Việt Nam - Trung Quốc

Ngày 8/12, Bộ Ngoại giao và một số địa phương của Việt Nam phối hợp với Bộ Ngoại giao Trung Quốc, Đại sứ quán Trung Quốc tại Việt Nam, chính quyền tỉnh Vân Nam (Trung Quốc) tổ chức hội thảo trao đổi kinh nghiệm xóa đói giảm nghèo Việt Nam - Trung Quốc theo hình thức trực tuyến.
Mbappe phá vỡ kỷ lục của Lionel Messi ở Champions League

Mbappe phá vỡ kỷ lục của Lionel Messi ở Champions League

PSG dành chiến thắng đậm với tỷ số 4-1 trước Club Brugge ở lượt trận cuối vòng bảng Champions League.
Sắp công chiếu bộ phim tài liệu dài tập về sự tan rã của Liên Xô

Sắp công chiếu bộ phim tài liệu dài tập về sự tan rã của Liên Xô

Bộ phim tài liệu "Mùa đông 1991" phân tích về sự tan rã của Liên Xô - sự kiện được coi là “thảm họa địa chính trị lớn nhất thế kỷ XX”, gồm 10 tập do đơn vị Media 21 và Đài Truyền hình TP Hồ Chí Minh hợp tác sản xuất, sắp được công chiếu liên tục từ ngày 17 đến 26/12 trên kênh HTV9.
Thái Lan ghi nhận ca nhiễm biến chủng Omicron đầu tiên

Thái Lan ghi nhận ca nhiễm biến chủng Omicron đầu tiên

Theo Reuters, ngày 6/12, Tổng Cục trưởng Cục Kiểm soát Dịch bệnh Thái Lan Opas Karnkawinpong thông báo nước này đã phát hiện ra ca đầu tiên nhiễm biến chủng Omicron của virus SARS-CoV-2 là một công dân Mỹ, người đã từ Tây Ban Nha tới nước này vào cuối tháng trước.
Omicron – virus làm lộ rõ nghịch lý thời đại dịch

Omicron – virus làm lộ rõ nghịch lý thời đại dịch

Sự xuất hiện của biến thể Omicron khiến trái đất vốn đang không mấy “khỏe mạnh” lại tiếp tục bị chao đảo. Và virus nhỏ bé này một lần nữa làm lộ rõ nghịch lý trên thế giới thời đại dịch khi nhiều quốc gia tích trữ dư thừa vaccine thì ở không ít nước khác, người dân lại chưa được tiếp cận với biện pháp phòng COVID-19 hữu hiệu này.

Tin khác

Chủ tịch Quốc hội Lào Saysomphone Phomvihane bắt đầu thăm chính thức Việt Nam

Chủ tịch Quốc hội Lào Saysomphone Phomvihane bắt đầu thăm chính thức Việt Nam
Sáng 6/12, Đoàn đại biểu cấp cao Quốc hội nước Cộng hòa Dân chủ Nhân dân Lào, do đồng chí Saysomphone Phomvihane, Ủy viên Bộ Chính trị, Chủ tịch Quốc hội dẫn đầu đến Hà Nội, bắt đầu thăm chính thức Việt Nam từ ngày 6-8/12/2021, theo lời mời của Ủy viên Bộ Chính trị, Chủ tịch Quốc hội Vương Đình Huệ.

Nguyễn Thúc Thùy Tiên đăng quang Miss Grand International 2021

Nguyễn Thúc Thùy Tiên đăng quang Miss Grand International 2021
Đại diện Việt Nam đã gây ấn tượng với màn thuyết trình bằng tiếng Anh và xuất sắc giành vương miện hoa hậu Miss Grand International 2021. Á hậu 1 thuộc về Ecuador, Á hậu 2 đến từ Brazil, Á hậu 3 dành cho Puerto Rico và Á hậu 4 là đại diện đến từ Nam Phi.

Bộ Tài chính Mỹ đánh giá Việt Nam không thao túng tiền tệ

Bộ Tài chính Mỹ đánh giá Việt Nam không thao túng tiền tệ
Mới đây, Bộ Tài chính Mỹ đã công bố báo cáo mới nhất về chính sách kinh tế vĩ mô và tiền tệ của các đối tác thương mại chủ chốt, trong đó kết luận Việt Nam không thao túng tiền tệ.

Đội tuyển Myanmar có nguy cơ không thể thi đấu AFF Cup 2020 vì COVID-19

Đội tuyển Myanmar có nguy cơ không thể thi đấu AFF Cup 2020 vì COVID-19
Phát biểu tại cuộc họp báo trực tuyến ngày 4/12, HLV người Đức của đội tuyển Myanmar, ông Antoine Hey cho biết trong đội hình 27 cầu thủ của Myanmar, hiện có 4 cầu thủ đang bị chấn thương và 10 cầu thủ phải đi xét nghiệm lại COVID-19, không thể tập luyện một ngày trước trận đấu.

Liên hợp quốc thông qua nghị quyết về Olympic Bắc Kinh 2022

Liên hợp quốc thông qua nghị quyết về Olympic Bắc Kinh 2022
Ngày 2/12, tại phiên họp thứ 76, Đại hội đồng Liên hợp quốc đã nhất trí thông qua nghị quyết do Trung Quốc và Ủy ban Olympic quốc tế soạn thảo.

Biến chủng mới của virus SARS-CoV-2 Omicron lan tới Đông Nam Á

Biến chủng mới của virus SARS-CoV-2 Omicron lan tới Đông Nam Á
Bộ Y tế Singapore cho biết, 2 ca mắc COVID-19 nhập cảnh cho kết quả dương tính với biến chủng mới Omicron đã được cách ly.
Xem thêm
Hội thảo trao đổi kinh nghiệm xóa đói giảm nghèo Việt Nam - Trung Quốc

Hội thảo trao đổi kinh nghiệm xóa đói giảm nghèo Việt Nam - Trung Quốc

Ngày 8/12, Bộ Ngoại giao và một số địa phương của Việt Nam phối hợp với Bộ Ngoại giao Trung Quốc, Đại sứ quán Trung Quốc tại Việt Nam, chính quyền tỉnh Vân Nam (Trung Quốc) tổ chức hội thảo trao đổi kinh nghiệm xóa đói giảm nghèo Việt Nam - Trung Quốc theo hình thức trực tuyến.
Mbappe phá vỡ kỷ lục của Lionel Messi ở Champions League

Mbappe phá vỡ kỷ lục của Lionel Messi ở Champions League

PSG dành chiến thắng đậm với tỷ số 4-1 trước Club Brugge ở lượt trận cuối vòng bảng Champions League.
Thái Lan ghi nhận ca nhiễm biến chủng Omicron đầu tiên

Thái Lan ghi nhận ca nhiễm biến chủng Omicron đầu tiên

Theo Reuters, ngày 6/12, Tổng Cục trưởng Cục Kiểm soát Dịch bệnh Thái Lan Opas Karnkawinpong thông báo nước này đã phát hiện ra ca đầu tiên nhiễm biến chủng Omicron của virus SARS-CoV-2 là một công dân Mỹ, người đã từ Tây Ban Nha tới nước này vào cuối tháng trước.
Đội tuyển Myanmar có nguy cơ không thể thi đấu AFF Cup 2020 vì COVID-19

Đội tuyển Myanmar có nguy cơ không thể thi đấu AFF Cup 2020 vì COVID-19

Phát biểu tại cuộc họp báo trực tuyến ngày 4/12, HLV người Đức của đội tuyển Myanmar, ông Antoine Hey cho biết trong đội hình 27 cầu thủ của Myanmar, hiện có 4 cầu thủ đang bị chấn thương và 10 cầu thủ phải đi xét nghiệm lại COVID-19, không thể tập luyện một ngày trước trận đấu.
Bước ngoặt quan trọng với Afghanistan

Bước ngoặt quan trọng với Afghanistan

Quyết định của Tổng thống Joe Biden rút toàn bộ quân đội Mỹ ra khỏi Afghanistan trước ngày tưởng niệm 11/9 sẽ đánh dấu một bước ngoặt quan trọng trong cuộc chiến kéo dài gần 20 năm ở quốc gia Nam Á đã khiến hàng nghìn người thiệt mạng...
Đàm phán cứu vãn JCPOA: Vạn sự khởi đầu nan

Đàm phán cứu vãn JCPOA: Vạn sự khởi đầu nan

Việc Iran ngày 10/4 thông báo đã bắt đầu đưa vào hoạt động các máy li tâm tiên tiến làm giàu urani với tốc độ nhanh hơn tại nhà máy Natanz, là dấu hiệu rõ ràng cho thấy tiến trình đàm phán vừa được nối lại để cứu vãn thỏa thuận hạt nhân lịch sử năm 2015, còn nhiều chông gai và trắc trở...
Sắp công chiếu bộ phim tài liệu dài tập về sự tan rã của Liên Xô

Sắp công chiếu bộ phim tài liệu dài tập về sự tan rã của Liên Xô

Bộ phim tài liệu "Mùa đông 1991" phân tích về sự tan rã của Liên Xô - sự kiện được coi là “thảm họa địa chính trị lớn nhất thế kỷ XX”, gồm 10 tập do đơn vị Media 21 và Đài Truyền hình TP Hồ Chí Minh hợp tác sản xuất, sắp được công chiếu liên tục từ ngày 17 đến 26/12 trên kênh HTV9.
Omicron – virus làm lộ rõ nghịch lý thời đại dịch

Omicron – virus làm lộ rõ nghịch lý thời đại dịch

Sự xuất hiện của biến thể Omicron khiến trái đất vốn đang không mấy “khỏe mạnh” lại tiếp tục bị chao đảo. Và virus nhỏ bé này một lần nữa làm lộ rõ nghịch lý trên thế giới thời đại dịch khi nhiều quốc gia tích trữ dư thừa vaccine thì ở không ít nước khác, người dân lại chưa được tiếp cận với biện pháp phòng COVID-19 hữu hiệu này.
Thách thức chờ đợi Tổng thống Mỹ Biden sau “tháng trăng mật” tại Nhà Trắng

Thách thức chờ đợi Tổng thống Mỹ Biden sau “tháng trăng mật” tại Nhà Trắng

Một tháng kể từ khi bước vào Nhà Trắng, Tổng thống Mỹ Joe Biden đã ghi dấu với nhiều quyết sách, đường hướng và kết quả rõ rệt. Nhưng các chuyên gia đánh giá các thách thức lớn hơn vẫn đang ở phía trước...
Phiên bản di động