Quốc tế 15/05/2024 16:23
Quan hệ Mỹ - Israel đã đạt đến một ngã rẽ quan trọng cho thấy ngay cả sự ủng hộ kiên định của Tổng thống Joe Biden cũng có thể đạt đến giới hạn khi xuất hiện sự xung đột giữa các vấn đề về đạo đức và lợi ích an ninh quốc gia rộng lớn hơn của Mỹ cũng như thách thức chính trị của chính ông.
Lời cảnh báo của Tổng thống Biden trong một cuộc phỏng vấn với CNN hôm 10/5 rằng, ông sẽ tạm dừng một số chuyến hàng vũ khí đến Israel nếu nước này xâm chiếm thành phố Rafah ở Dải Gaza, đánh dấu nỗ lực trực tiếp nhất của Mỹ nhằm kiềm chế đồng minh của mình.
Tuyên bố của Tổng thống Biden về “ranh giới đỏ” trên đã đặt mối quan hệ của ông với Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu lên mức căng thẳng nhất từ trước đến nay và gây ra những làn sóng chấn động ngay lập tức trong nền chính trị Mỹ, Israel cũng như trên toàn thế giới.
 |
| Tổng thống Mỹ Joe Biden và Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu. |
Washington lo ngại một cuộc tấn công toàn diện của Israel vào Rafah sẽ gây thương vong cho dân thường ở mức độ thậm chí còn lớn hơn 34.000 người Palestine mà Cơ quan Y tế Gaza báo cáo đã thiệt mạng trong cuộc chiến của Israel với Hamas.
Vấn đề thương vong dân sự trong cuộc chiến ở Gaza đã gây ra sự phẫn nộ trên toàn cầu và tạo ra áp lực cực lớn đối với Tổng thống Biden ở trong nước, có nguy cơ làm tan rã liên minh Dân chủ ủng hộ ông trong bối cảnh một chiến dịch tái tranh cử căng thẳng trước đối thủ cạnh tranh là cựu Tổng thống Donald Trump.
Bất chấp những lo ngại của Mỹ, Thủ tướng Netanyahu cho biết, chính phủ nước này không có lựa chọn nào khác ngoài việc thực hiện cuộc tấn công Hamas, lực lượng đã trà trộn vào các khu vực dân sự - bao gồm cả ở Rafah - nơi các thủ lĩnh chủ chốt của nhóm đang ẩn náu trong các đường hầm. Đối với ông Netanyahu, việc tiêu diệt Hamas có thể là vấn đề sống còn về mặt chính trị.
Alon Pinkas, cựu tổng lãnh sự Israel tại New York, nói với CNN rằng, sự “phản đối công khai” của Tổng thống Biden với Thủ tướng Netanyahu về Rafah cho thấy một trong những thời điểm khó khăn chưa từng có trong quan hệ Mỹ - Israel. Rõ ràng, các lợi ích chính trị quan trọng giữa nhà lãnh đạo Mỹ và Israel đang có sự khác biệt. Tổng thống Biden và các quan chức hàng đầu của Mỹ liên tục cảnh báo Thủ tướng Israel về một cuộc tấn công vào Rafah. Và sức mạnh cũng như uy tín của Tổng thống Mỹ với tư cách là một nhà lãnh đạo toàn cầu phụ thuộc vào hành động của ông Biden sau những lời cảnh báo của mình khi ông Netanyahu liên tục phớt lờ những lời kêu gọi của Mỹ giảm cường độ của cuộc chiến ở Gaza.
Tổng thống Biden cũng có những vấn đề chính trị lớn. Trong khi cuộc chiến Israel - Hamas ở Gaza không phải là vấn đề hàng đầu khiến cử tri Mỹ bận tâm, cuộc đua sít sao với ông Trump có nghĩa là kết quả có thể được quyết định bởi vài nghìn phiếu bầu ở các bang dao động quan trọng trong số hàng chục triệu người trên toàn quốc. Và các nhóm cử tri bị ảnh hưởng nhiều nhất bởi thương vong dân sự và hoàn cảnh khó khăn của người Palestine là những cử tri trẻ, tiến bộ và người Mỹ gốc Arab ở Michigan - một bang có thể quyết định cuộc bầu cử.
Nội các chiến tranh của Israel dự kiến sẽ họp vào ngày 15/5 để cho các thành viên trong liên minh cánh hữu của Thủ tướng Netanyahu bày tỏ quan điểm về quyết định của Tổng thống Biden. Về mặt quân sự, với nguồn dự trữ vũ khí và đạn dược hiện tại, quân đội Israel có thể có đủ trang thiết bị cần thiết để tiến vào Rafah. Mặc dù vậy, Đại sứ Israel tại Liên Hợp Quốc Gilad Erdan, cho biết động thái mới của Washington có thể làm suy yếu các hành động của Tel Aviv nhằm đạt được các mục tiêu của mình.
Israel cũng phải xem xét liệu cuộc tấn công Rafah mà không có sự hỗ trợ của Mỹ có làm rạn nứt thêm thiện cảm từ các đồng minh mà nước này nhận được sau vụ tấn công ngày 7/10 năm ngoái hay không. Một bước đi như vậy có thể phá vỡ các cuộc đàm phán lâu dài về lệnh ngừng bắn với Hamas và vấn đề thả các con tin Israel còn lại. Dù vậy, cho đến nay, Israelvẫn chưa đưa ra dấu hiệu nào cho thấy họ sẽ thay đổi kế hoạch của mình…
