Xây dựng mô hình dưỡng lão: Cần tư duy mới, linh động và bám sát thực tế

Dự Hội nghị có Tiến sĩ Huỳnh Thành Lập, Phó Chủ tịch Trung ương Hội Người cao tuổi Việt Nam; Trưởng ban Đại diện Hội Người cao tuổi TP. Hồ Chí Minh; ông Nguyễn Xuân Lập, Ủy viên Ban Thường vụ, Trưởng Ban Chăm sóc Người cao tuổi - Trung ương Hội Người cao tuổi Việt Nam; ông Nguyễn Văn Hiền, Chủ tịch Hội Người cao tuổi tỉnh Tây Ninh và đại diện Hội Người cao tuổi các tỉnh Đồng Tháp, An Giang và TP. Hồ Chí Minh.

Tại Hội nghị, các đại biểu tập trung vào chuyên đề: Chính sách, pháp luật về bảo vệ, chăm sóc và mô hình chăm sóc người cao tuổi. Bên cạnh đó, Hội nghị triển khai các nội dung về một số bệnh về mắt của người cao tuổi và cách phòng tránh; hướng dẫn cách sử dụng thuốc đối với người cao tuổi, với sự đồng hành của Bệnh viện Mắt Sài Gòn và Công ty Traphaco.

Tiến sĩ Huỳnh Thành Lập phát biểu tại Hội nghị

Thay mặt lãnh đạo Trung ương Hội, Tiến sĩ Huỳnh Thành Lập đã thông tin khái quát về tình hình già hóa dân số ở Việt Nam, những cơ hội và thách thức; qua đó nêu lên sự cấp thiết, ý nghĩa chiến lược của việc xây dựng mô hình cơ sở dưỡng lão.

Ông Lập cho biết thêm: Đảng luôn nhất quán quan điểm coi người cao tuổi là vốn quý của dân tộc, cần được quan tâm bảo vệ, chăm sóc và phát huy. Trong quá trình quán triệt Nghị quyết 72-NQ/TW ngày 9/9/2025 của Bộ Chính trị “Về một số giải pháp đột phá, tăng cường bảo vệ, chăm sóc và nâng cao sức khỏe nhân dân”, Tổng Bí thư Tô Lâm đã nhấn mạnh cần xây dựng trung tâm chăm sóc ban ngày cho người cao tuổi để “chống cô đơn” trong bối cảnh già hóa dân số nhanh. Theo Tổng Bí thư, đây là mô hình phù hợp, vừa giúp người cao tuổi duy trì hoạt động giao lưu văn hóa, văn nghệ, thể thao, vừa nhận được chăm sóc y tế cơ bản. Tư tưởng của Tổng Bí thư Tô Lâm không chỉ mang tính chính sách y tế mà còn khẳng định giá trị nhân văn của xã hội: chăm lo cho người cao tuổi không chỉ bằng vật chất mà còn bằng đời sống tinh thần. Đây là định hướng chiến lược quan trọng, phù hợp với phát triển an sinh xã hội, nâng cao “tuổi thọ khỏe mạnh” theo tinh thần Nghị quyết 72.

“Quán triệt tinh thần ấy, các cấp, các ngành và toàn xã hội cần chung tay xây dựng những mô hình chăm sóc người cao tuổi bài bản, bền vững, phù hợp với điều kiện phát triển mới của đất nước. Hội nghị hôm nay giúp các địa phương nắm vững phương pháp tuyên truyền, vận động nguồn lực, thiết kế mô hình và kinh nghiệm vận hành cơ sở dưỡng lão theo hướng hiện đại, nhân văn, phù hợp từng địa phương. Đây là mô hình ‘Nhà nước và nhân dân cùng làm; xã hội hóa là động lực; người cao tuổi là trung tâm’”, ông Lập nhấn mạnh.

Các đại biểu tham dự Hội nghị

Theo ông Lập, để phát triển bền vững mô hình dưỡng lão, cần tập trung vào các nhiệm vụ, mục tiêu:

Thứ nhất: Đổi mới nhận thức xã hội về chăm sóc người cao tuổi trong thời kỳ mới, hiện đại. Cần thay đổi căn bản nhận thức về chăm sóc người cao tuổi, xóa bỏ quan niệm coi cơ sở dưỡng lão là nơi “gửi” hay “bỏ” cha mẹ. Chăm sóc hiện đại phải được hiểu là dịch vụ chuyên nghiệp, nhân văn, góp phần nâng cao an toàn sức khỏe, chất lượng cuộc sống và hỗ trợ gia đình.

Thứ hai: Lựa chọn mô hình phù hợp với điều kiện kinh tế – văn hóa – dân số của địa phương. Không áp dụng một mô hình chung cho mọi nơi; mỗi địa phương cần xác định mô hình phù hợp với điều kiện kinh tế, đặc điểm dân cư, phong tục và mức độ già hóa. Một số mô hình gợi ý: chăm sóc tại nhà; trung tâm chăm sóc ban ngày; dưỡng lão dài hạn; mô hình cộng đồng; dưỡng lão kết hợp du lịch, nghỉ dưỡng…

Thứ ba: Phát huy vai trò tham mưu và vận động của các cấp Hội Người cao tuổi. Hội Người cao tuổi giữ vai trò nòng cốt trong kết nối giữa người cao tuổi, chính quyền và cộng đồng. Vì vậy, các cấp Hội cần chủ động hơn trong tham mưu chính sách, vận động nguồn lực và đồng hành cùng địa phương phát triển mô hình dưỡng lão.

Phát biểu tại Hội nghị, ông Nguyễn Văn Hiền, Chủ tịch Hội Người cao tuổi tỉnh Tây Ninh, bày tỏ: Hội Người cao tuổi tỉnh Tây Ninh phấn khởi và vinh dự được Trung ương Hội NCT Việt Nam tổ chức tập huấn tại địa phương. Hội NCT tỉnh xem đây là niềm vui, tự hào và cũng là trách nhiệm đối với Trung ương Hội; đồng thời sẽ tiếp tục phấn đấu và phát huy nhiều hơn nữa trong công tác chăm sóc người cao tuổi tỉnh nhà được tốt hơn, chất lượng và phong phú hơn. Hội nghị lần này có những nội dung rất hữu ích, vừa mang tính định hướng, vừa mang tính bổ sung, trang bị những kiến thức và cách thức về việc xây dựng, phát triển mô hình dưỡng lão trong tình hình hiện nay.