Về thăm hàng cây di sản Việt Nam ở đất Cổ Định xưa

Con đường làng và hàng cây di sản thơ mộng

Nhắc đến Cổ Định xưa, người dân Thanh Hóa thường nghĩ ngay đến vùng đất linh thiêng gắn với cuộc khởi nghĩa oanh liệt của Anh hùng dân tộc Bà Triệu vào năm 248. Đây là nơi hội tụ nhiều giá trị văn hóa, lịch sử và tín ngưỡng đặc sắc, đồng thời lưu giữ nhiều dấu tích quý giá của cha ông. Trong đó, hàng cây xà cừ cổ thụ nằm trên tuyến đường dẫn vào khu di tích Núi Nưa – Đền Nưa – Am Tiên được xem như những “chứng nhân sống” của thời gian.

Hàng cây di sản Việt Nam ở một vùng quê thanh bình

Theo tư liệu địa phương, quần thể cây xà cừ được trồng vào năm 1923. Trải qua hơn một thế kỷ, những cây xanh vẫn vươn cao, tỏa bóng mát và phát triển khỏe mạnh nhờ sự chăm sóc, gìn giữ của nhiều thế hệ người dân. Cây xà cừ số 01 hiện có chiều cao khoảng 35 mét, tán rộng 25 mét và chu vi thân lên tới 7,2 mét. Những con số ấy cho thấy sức sống bền bỉ cũng như giá trị đặc biệt của quần thể cây cổ thụ giữa lòng vùng đất giàu truyền thống lịch sử.

Đi giữa hàng cây như lạc vào vườn cổ tích

Dọc theo tuyến đường vào khu di tích, những thân cây to lớn, rêu phong theo năm tháng tạo nên một khung cảnh vừa hùng vĩ vừa yên bình. Vào mùa hè, những tán lá xanh mướt che mát cả một vùng, mang đến cảm giác thư thái cho du khách mỗi khi đặt chân đến nơi đây. Không chỉ đóng vai trò điều hòa khí hậu, bảo vệ môi trường sinh thái, hàng cây còn trở thành một phần không thể tách rời của cảnh quan văn hóa tại khu di tích quốc gia.

Hàng cây và con đường của người dân Tân Ninh luôn là niềm tự hào

Việc 22 cây xà cừ được công nhận là Cây Di sản Việt Nam mang ý nghĩa rất lớn đối với công tác bảo tồn thiên nhiên và gìn giữ giá trị lịch sử. Theo quy định của Hội Bảo vệ Thiên nhiên và Môi trường Việt Nam, cây di sản là những cây đang sống có tuổi đời từ 100 năm trở lên đối với cây trồng và từ 200 năm trở lên đối với cây tự nhiên. Đây là những cá thể cây có giá trị đặc biệt về sinh học, lịch sử, văn hóa hoặc cảnh quan, cần được bảo vệ và lưu giữ cho các thế hệ tương lai.

Quần thể cây di sản còn mở ra nhiều cơ hội cho địa phương trong việc phát triển du lịch sinh thái và du lịch văn hóa

Danh hiệu Cây Di sản Việt Nam không chỉ giúp bảo tồn nguồn gen quý hiếm mà còn là sự tri ân đối với những thế hệ đi trước đã dày công vun trồng và bảo vệ cây xanh. Mỗi thân cây, mỗi tán lá đều chứa đựng những câu chuyện về quá trình hình thành và phát triển của vùng đất Cổ Định. Việc gìn giữ những cây cổ thụ cũng chính là gìn giữ ký ức, gìn giữ bản sắc văn hóa của cộng đồng địa phương.

Hàng cây tạo cho ta một không giam êm đềm hoài niệm

Từ góc độ phát triển kinh tế - xã hội, quần thể cây di sản còn mở ra nhiều cơ hội cho địa phương trong việc phát triển du lịch sinh thái và du lịch văn hóa. Cùng với các điểm đến nổi tiếng như Đền Nưa, Am Tiên, huyệt đạo thiêng trên đỉnh núi Nưa và các giá trị lịch sử gắn với cuộc khởi nghĩa Bà Triệu, hàng cây xà cừ trăm tuổi trở thành điểm nhấn hấp dẫn đối với du khách trong và ngoài nước. Nhiều người khi đến tham quan không khỏi ngỡ ngàng trước vẻ đẹp uy nghiêm của những cây cổ thụ đã tồn tại hơn một thế kỷ giữa vùng đất linh thiêng.

Chương trình bảo tồn Cây Di sản Việt Nam cũng phù hợp với xu thế phát triển xanh và bền vững mà Việt Nam đang hướng tới. Thông qua việc bảo vệ những cây cổ thụ có giá trị, các địa phương góp phần sử dụng hợp lý tài nguyên thiên nhiên, nâng cao nhận thức cộng đồng về bảo vệ môi trường và ứng phó với biến đổi khí hậu. Đây cũng là mục tiêu được nhiều tổ chức quốc tế và cộng đồng thế giới quan tâm trong chiến lược phát triển bền vững.

Sự vĩ đại của mỗi gốc cây và sức sống mảnh liệt với thời giam

Trong đời sống tâm linh của người Việt, những cây cổ thụ lâu năm luôn mang ý nghĩa đặc biệt. Theo quan niệm dân gian, các cây gỗ lớn hàng trăm năm tuổi thường được xem là nơi trú ngụ của thần linh hoặc gắn với linh hồn của những người đã khuất. Từ xa xưa đã lưu truyền câu nói: “Thần cây đa, ma cây gạo”, thể hiện sự kính trọng và niềm tin tâm linh của người dân đối với các cây cổ thụ. Vì vậy, việc chặt hạ hoặc xâm hại những cây lâu năm thường được coi là điều kiêng kỵ.

Dưới bóng thời gian hơn một thế kỷ, quần thể 22 cây xà cừ cổ thụ tại vùng đất Cổ Định xưa, nay thuộc xã Tân Ninh, tỉnh Thanh Hóa, đang trở thành một dấu ấn đặc biệt về lịch sử, văn hóa và môi trường

Ngày nay, giữa nhịp sống hiện đại, quần thể 22 cây xà cừ di sản ở vùng đất Cổ Định vẫn sừng sững như những người lính canh giữ ký ức quê hương. Những thân cây trăm tuổi không chỉ mang giá trị sinh thái mà còn là biểu tượng của sự trường tồn, của truyền thống uống nước nhớ nguồn và ý thức bảo vệ thiên nhiên. Đó là tài sản vô giá mà người dân Tân Ninh đang gìn giữ để trao lại cho các thế hệ mai sau, đồng thời góp phần làm nên sức hút riêng cho vùng đất Núi Nưa – Đền Nưa – Am Tiên, một điểm đến giàu giá trị lịch sử và văn hóa của xứ Thanh.