Tín hiệu vui của làng du lịch Bhơ Hôồng

Nổi chìm làng du lịch

Từng rầm rộ đón khách, rồi một thời gian tưởng chừng phải dừng lại các hoạt động kinh tế du lịch vì dịch bệnh, vì đầu tư, nhưng người Bhơ Hôồng, xã Sông Koon, TP Đà Nẵng vẫn cần mẫn giữ cho ngọn lửa văn hóa cháy, chờ đợi những chính sách đầu tư trở lại của Đảng và chính quyền các cấp để thổi bùng lên sinh khí để làng du lịch cộng đồng nhộn nhịp trở lại.

Chị Đinh Thị Thìn, người Cơ Tu, tất tả đón đoàn khách từ Vương quốc Anh đến thăm làng. Làng du lịch cộng đồng Bhơ Hôồng bây giờ được hồi sinh trở lại, làm lòng người Cơ Tu dịu đi những nuối tiếc mấy năm về trước. Chị Thìn bộc bạch, làng Cơ Tu mình vẫn giữ được nhiều nét văn hóa đặc sắc của người Cơ Tu như lễ hội mừng lúa mới, nói lí, hát lí, múa tâng tung da dá, nghề dệt thổ cẩm truyền thống, kiến trúc nhà Gươl, Moong... và nhiều loại ẩm thực độc đáo đã được Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch công nhận là Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia.

Quang cảnh tại Ngày hội văn hóa ở làng du lịch cộng đồng Bhơ Hôồng.

Sau thời gian phát triển mạnh mẽ, mang lại nhiều đổi thay cho đời sống đồng bào Cơ Tu, thì nhiều khó khăn như hạ tầng giao thông, thiếu nhân lực phục vụ, hạ tầng lưu trú xuống cấp, công tác quảng bá còn hạn chế, môi trường chưa bảo đảm và tiếp đến là dịch bệnh Covid-19, khiến du lịch của làng đi xuống. Người làng không còn mặn mà làm du lịch cộng đồng; chỉ còn một vài người như chị Thìn, Alăng Cừ cần mẫn giữ mạch nhịp du lịch văn hóa cho làng. Chị Thìn làm hướng dẫn viên du lịch, biến căn nhà sàn của gia đình thành “Acu Homestay”, homestay tư nhân đầu tiên ở Bhơ Hôồng. Đến năm 2025, chị Thìn thành lập Công ty TNHH Du lịch hành trình văn hóa Cơ Tu.

Hiện những người như chị Thìn, hay Alăng Cừ đã mang sự chuyên nghiệp, sáng tạo vào từng dịch vụ, từ việc xây dựng chương trình trải nghiệm cho đến cách quảng bá trên mạng xã hội, khiến du khách tìm tới Bhơ Hôồng ngày càng nhiều.

Chị Đinh Thị Thìn đón du khách nước ngoài đến thăm làng.

Rộn ràng Cơ Tu

Hơn một năm nay, Bhơ Hôồng lại rộn rã khi những đoàn khách nước ngoài ngồi bên bếp lửa, nghe chiêng, thử rượu tà vạt. Bây giờ cả 50 hộ trong làng đều làm du lịch. Mỗi người một việc, người già biểu diễn cồng chiêng, kể chuyện làng; phụ nữ dệt thổ cẩm, nấu ăn; thanh niên dẫn khách đi thám hiểm, tắm suối, bắn nỏ. Đời sống người dân ở đây được cải thiện và ổn định hơn. Ông B’ling Blô, 75 tuổi, trước làm nương rẫy, cuộc sống bấp bênh, phụ thuộc vào thiên nhiên, từ khi tham gia dịch vụ nhạc cụ, đan lát, còn vợ làm thổ cẩm, con cháu tham gia múa cồng chiêng, đời sống được cải thiện và ổn định, với nguồn thu nhập từ 7-10 triệu đồng/tháng. Thay vì chỉ biết làm nông nghiệp, trồng lúa rẫy, đồng bào đã ngày càng vững vàng trên hành trình mới.

Phát triển du lịch cộng đồng gắn liền với công tác bảo tồn văn hóa ở Bhơ Hôồng.

Sau hơn một thập kỉ, du lịch cộng đồng đã được phục hồi và mang lại diện mạo mới cho làng Bhơ Hôồng. Trung bình mỗi tháng, Bhơ Hôồng đón hơn 100 lượt khách, trong đó gần 85% là du khách nước ngoài. Du khách có thể lưu trú tại nhà dân, cùng trải nghiệm những nếp sinh hoạt đời thường, cùng học tiếng Cơ Tu, đốt lửa trại. Trải nghiệm nghề dệt thổ cẩm truyền thống, giao lưu múa vũ điệu tâng tung da dá quyến rũ. Cùng với ẩm thực cơm lam, thịt nướng ống, món zarắ (thịt ống thọc nhuyễn), ăn bánh cuốt (bánh sừng trâu) cùng với rau rừng, cá suối,… với nhiều cách chế biến khác nhau, du khách sẽ được thưởng thức và tìm hiểu quy trình chế biến các loại rượu đặc trưng của vùng đất này là rượu Tàvạt và Tr’đin, được đồng bào Cơ Tu chế biến từ cây đoác. Ngoài ra, xã Sông Kôn có nhiều cảnh quan thiên nhiên tươi đẹp như suối nước nóng A Păng, thác Ra Lang, rừng gỗ lớn, suối Bhlô Bền... là những điểm đến hấp dẫn cho du khách yêu thiên nhiên, khám phá.

Phó Chủ tịch UBND TP Đà Nẵng Nguyễn Thị Anh Thi thăm, khảo sát làng du lịch Bhơ Hôồng.

Việc phát triển du lịch cộng đồng được gắn liền với công tác bảo tồn văn hóa, tạo ra một vòng tuần hoàn tích cực, nơi văn hóa trở thành nguồn tài nguyên quý giá để phát triển du lịch; ngược lại, du lịch cung cấp nguồn lực và động lực để bảo tồn văn hóa. Tại sự kiện Ngày hội văn hóa Cơ Tu của xã Sông Kôn lần thứ I năm 2025, được tổ chức sau khi sáp nhập, theo mô hình chính quyền địa phương 2 cấp; ông Đỗ Hữu Tùng, Chủ tịch UBND xã Sông Kôn cho biết, việc phát triển du lịch cộng đồng và sinh thái tại các xã miền núi phía Tây Đà Nẵng không chỉ góp phần bảo tồn văn hóa truyền thống Cơ Tu, mà còn tạo sinh kế, nâng cao thu nhập cho người dân và thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội bền vững của địa phương. Trong thời gian tới, bên cạnh việc bảo tồn văn hóa truyền thống Cơ Tu gắn với phát triển du lịch, xã sẽ đẩy mạnh công tác quảng bá, xúc tiến du lịch, kêu gọi thu hút đầu tư đa dạng các loại hình du lịch sinh thái, du lịch cộng đồng. Chú trọng đào tạo, bồi dưỡng, nâng cao kiến thức, kĩ năng giao tiếp ngoại ngữ cơ bản... cho các hộ tham gia, thuyết minh viên; làm mới các dịch vụ phù hợp với nhu cầu của du khách.

Du lịch đã mang lại nguồn thu lớn, cũng như tạo việc làm tại chỗ giúp đồng bào Cơ Tu. Sông Kôn còn nổi bật với tinh thần đoàn kết cộng đồng, già làng uy tín, nghệ nhân tài hoa, bà con cần cù, hiếu khách, giữ gìn bản sắc văn hóa trong đời sống thường ngày. Các làng du lịch cộng đồng như Bhơ Hôồng hình thành và phát triển thu hút du khách gần xa, là “hạt nhân” mang tính động lực để địa phương tiếp tục hoàn thiện và đánh thức tiềm năng du lịch, qua đó góp phần lưu giữ những giá trị văn hóa truyền thống của đồng bào.