Thành phố ven sông Nhật Lệ

Quảng Bình có đường bờ biển dài hơn 116 km, với 5 cửa sông, trong đó có 2 cửa sông lớn là Nhật Lệ và cửa Gianh; 5 hòn đảo là: hòn La, hòn Gió (đảo Chim), Hòn Nồm, hòn Cỏ và Vũng Chùa - Đảo Yến, với nhiều thắng cảnh đẹp, cùng với thềm lục địa rộng gấp 2,6 lần diện tích đất liền tạo cho Quảng Bình một ngư trường rộng lớn với trữ lượng khoảng 10 vạn tấn hải sản và phong phú về loài (1.650 loài).

Đầu tiên là Quảng Bình Quan - một biểu tượng của TP Đồng Hới. Xưa kia đây là một chốt trên đường thiên lí Bắc - Nam, một trong ba cửa ải của hệ thống lũy thầy do Đào Duy Từ hiến kế và chỉ huy xây đắp vào năm 1631. Năm Minh Mạng thứ 6 (1825) xây lại bằng gạch đá. Năm 1961 được tu sửa lại. Ngoài ra còn một cổng thành nữa mà người dân địa phương gọi tên là Quảng Bình Quan nhỏ cũng nằm trong thành phố.

TP Đồng Hới ven sông Nhật Lệ.

Bên kia sông Nhật Lệ là bán đảo Bảo Ninh xanh rợp bóng dừa của quê hương mẹ Suốt mà nhà thơ Tố Hữu đã viết: Lặng nghe mẹ kể ngày xưa/ Chang chang cồn cát nắng trưa Quảng Bình/ Mẹ rằng: Quê mẹ Bảo Ninh/ Mênh mông sóng biển lênh đênh mạn thuyền. Phóng tầm mắt về phía cửa biển với làn nước xanh màu biển nhớ, nhìn lên bầu trời, những áng mây trắng bồng bềnh trôi về phương vô định; những chiếc thuyền gỗ trôi chậm trên mặt sông lấp lánh trong buổi trưa hè. Còn nhớ ngày xưa, nơi đây cách trở đò ngang cùng với những xóm nhà nhỏ lúp xúp giữa mênh mông cát trắng…. Quê hương mẹ Suốt, giờ đã trở thành một khu du lịch nghỉ dưỡng vào loại đẹp nhất khu vực Bắc miền Trung với 2 cây cầu vững chãi nối liền đôi bờ qua sông Nhật Lệ.

Chợ Đồng Hới nằm cạnh sông, có bến cá với tấp nập người trên bến dưới thuyền. Đến vùng cửa sông, du khách sẽ mục kích cảnh giao thoa non nước tuyệt vời giữa hai dòng nước cùng cảnh quan khá đẹp và thơ mộng với bờ biển cát vàng thoai thoải chạy dài với vẻ đẹp hoang sơ bên rừng dương xanh thẳm, hoa rau muống biển nở tím điểm xuyết trên nền những doi cát mịn màu vàng.

Đến thăm tượng đài mẹ Suốt đứng uy nghi bên bờ sông Nhật Lệ. Còn nhớ chỉ trong ngày 7/2/1965, Mỹ huy động 160 lượt máy bay phản lực ồ ạt tấn công Đồng Hới và các vùng lân cận. Bất chấp máy bay địch bổ nhào thả bom, phóng rocket, mẹ Nguyễn Thị Suốt vẫn dũng cảm một mình chèo đò đưa bộ đội sang sông và chuyển đạn ra tàu chiến của Hải quân ta. Liên tục trong những năm sau, mẹ Suốt vẫn kiên cường chèo đò để đưa đón cán bộ, bộ đội, Nhân dân qua sông Nhật Lệ. Ngày 1/1/1967, mẹ được Nhà nước tặng danh hiệu anh hùng. Mẹ đã anh dũng hi sinh khi làm nhiệm vụ vào ngày 11/10/1968.

Đến Đồng Hới, du khách không quên tham quan Bàu Tró. Đó là hồ tự nhiên, có quang cảnh khá đẹp, bao quanh hồ là rừng cây xanh tạo nên khung cảnh khá lãng mạn, bình yên. Hồ có trữ lượng nước gần chục triệu mét khối, là nguồn nước ngọt tự nhiên khép kín giữa lòng động cát vàng, chỉ cách biển Đồng Hới và vùng cửa sông khoảng một cây số. Bàu Tró còn là di tích khảo cổ học được phát hiện sớm nhất trong khu vực và văn hóa Bàu Tró được gọi chung cho nền văn hóa hậu kì đồ đá mới vùng ven biển từ Nghệ An đến Thừa Thiên Huế. Người ta đã tìm thấy ở đây những cổ vật có niên đại 5.000 năm.

Theo lãnh đạo xã Bảo Ninh, hiện xã không còn hộ nghèo, chỉ có trên 10 hộ cận nghèo. Khi hai cầu Nhật Lệ 1 và Nhật Lệ 2 đưa vào sử dụng, rút ngắn Bảo Ninh với Đồng Hới; đồng thời là con đường huyết mạch để địa phương phát triển.

Còn lãnh đạo TP Đồng Hới cho hay, chính quyền tỉnh Quảng Bình và TP Đồng Hới muốn biến Bảo Ninh thành một khu du lịch biển như bán đảo Sơn Trà của Đà Nẵng, để dòng sông Nhật Lệ đêm về cũng tỏa sáng, cũng lung linh thơ mộng như dòng sông Hàn của thủ phủ miền Trung…

Du khách đến Đồng Hới, ngoài tham quan cảnh đẹp cùng các di tích, du khách thưởng thức món hàu thơm, béo ngọt lịm nổi tiếng với con hàu lấy từ sông Nhật Lệ chế biến các món nướng, um, xào, nấu cháo cùng các “đặc sản” vùng miền như bánh bột lọc, cá lẹp, cá khoai…, và các loài hải sản tươi sống từ biển khơi do ngư dân đánh bắt.