Cho đến tận hôm nay, nhiều đồng chí, đồng nghiệp chúng tôi vẫn cùng nhau hồi tưởng lại và mong muốn được trao đổi, chia sẻ cùng đội ngũ làm công tác xây dựng, chỉnh đốn Đảng, và mong muốn để tránh được hệ lụy của căn bệnh "Kiêu ngạo kiểm tra" mà một số người đã vô tình ngộ nhận, như coi tất cả chân lí thuộc về số đông, tất cả sự vật đều diễn ra một chiều, đều tiến triển theo logic hình thức: Làm ảnh hưởng đến tính nhân văn của kỉ luật Đảng và sinh mệnh chính trị cán bộ, đảng viên.
 |
| Thượng tướng Lê Thế Tiệm. |
Vào đầu thập niên 90 của thế kỉ trước, một vụ án buôn lậu ma túy đặc biệt nghiêm trọng có liên quan đến một số sĩ quan cấp tá và tướng của Bộ Công an. Đặc biệt liên quan đến đồng chí Lê Thế Tiệm, Ủy viên Trung ương Đảng, Thủ trưởng, Tổng cục trưởng Tổng cục Cảnh sát Bộ Công an. Nên Ban Bí thư giao UBKT Trung ương phối hợp với Đảng ủy Công an Trung ương lập Đoàn kiểm tra đặc biệt, tiến hành kiểm tra báo cáo Bộ Chính trị xem xét, kết luận, xử lí. Do đặc thù của vụ án, nên phương pháp kiểm tra được phép kết hợp với phương pháp điều tra. Và, cũng do tính đặc thù đó, nên nhiều thành viên trong Đoàn kiểm tra đã nặng về phương pháp nghiệp vụ điều tra, mà không coi trọng và thực hiện nghiêm túc phương pháp kiểm tra Đảng, là phải gắn chặt giữa kiểm tra với tự kiểm tra, phải thực hiện nghiêm tự giác tự phê bình và phê bình trong nội bộ Đảng. Do đó, nhiều thông tin, sự kiện, chứng cứ, chứng lí bị đối tượng dàn dựng, bóp méo làm sai lệch bản chất. Đa số thành viên Đoàn kiểm tra còn bị tác động bởi căn bệnh "Kiêu ngạo kiểm tra" (lời của cố Chủ nhiệm UBKT Trung ương Trần Kiên) nên đã chủ quan, tự tiện sử dụng máy móc, biện pháp đặc nhiệm điều tra tội phạm vào kiểm tra nội bộ Đảng; đã ngộ nhận khi mới phát hiện có dấu hiệu phạm tội đã định kiến, đánh đồng người có sai phạm với bọn tội phạm. Một số thành viên còn có quan điểm cực đoan cho rằng càng xử lí nặng, xử lí nhiều và nhất là xử lí được cán bộ chức vụ càng cao thì cuộc kiểm tra thành công càng lớn. Từ đó, nên quá tin và xoáy sâu vào những lời khai, những chứng cứ của các đối tượng, nhất là của hai bị cáo trung tá Công an Vũ Xuân Trường và Vũ Hữu Chỉnh mà chúng đã cố ý khai báo có liên quan đến đồng chí Lê Thế Tiệm để hòng mong được sự chia sẻ, nhẹ tội.
Trên cơ sở tài liệu của cơ quan điều tra và lời khai báo của Vũ Xuân Trường, Vũ Hữu Chỉnh, đa số thành viên Đoàn Kiểm tra đi đến kết luận: Đồng chí Lê Thế Tiệm đã trực tiếp đưa Trường từ Công an Lai Châu về bổ sung vào Đội đặc nhiệm điều tra tội phạm ma túy của Bộ Công an, nên Trường có điều kiện móc nối với bọn tội phạm thực hiện hành vi phạm tội. Đến khi đội đặc nhiệm phá thành công vụ án, bắt được một số tội phạm và thu được một số lượng lớn heroin, thì Trường và Chỉnh thông qua nghiệp vụ đoán biết được trong xe tang vật còn một số heroin chưa bị phát hiện, nên đã báo cáo và được đồng chí Lê Thế Tiệm cho phép đưa xe tang vật đang niêm phong tại cơ quan Tổng cục Cảnh sát ra ngoài lưu thông để lấy 16 kg heroin bán lấy tiền chia nhau. Với nhận định nghiêm trọng đó, Đoàn kiểm tra báo cáo lên UBKT Trung ương và UBKT Trung ương nhất trí đề nghị Bộ Chính trị xem xét thi hành kỉ luật đồng chí Lê Thế Tiệm bằng hình thức cách chức Ủy viên Trung ương Đảng, cách chức Thứ trưởng Bộ Công an, hạ hàm Thiếu tướng xuống Đại tá. Trước khi báo cáo lên Bộ Chính trị, UBKT Trung ương đã trực tiếp gặp, lắng nghe ý kiến của đồng chí Lê Thế Tiệm về việc đưa Trường từ Lai Châu về Bộ và việc cho đưa xe tang vật ra lưu thông để chúng lấy heroin đem bán và ý kiến tự nhận hình thức kỉ luật về Đảng, về chính quyền... Lúc này, đồng chí Lê Thế Tiệm với tinh thần rất nghiêm túc và thái độ hết sức đau xót trước những sai phạm nghiêm trọng nêu trên, nên mặc dù về động cơ dẫn đến sai phạm hoàn toàn không vì vụ lợi, hay vì bất cứ động cơ cá nhân nào khác, mà chủ yếu vì quyết tâm chiến thắng bằng được các vụ trọng án và quá tin vào cán bộ cấp dưới để dẫn đến phạm tội. Với sai phạm rất nghiêm trọng đó, đồng chí xin nhận bất cứ hình thức kỉ luật nào của Đảng và Nhà nước, do Trung ương quyết định.
Tại Hội nghị Ban Chấp hành Trung ương Đảng, Bộ Chính trị đề nghị Trung ương thảo luận và biểu quyết theo tờ trình của UBKT Trung ương. Với trách nhiệm là Ủy viên UBKT Trung ương và lương tâm của một cán bộ, trực tiếp thẩm tra xác minh, tôi xin phép phát biểu không nhất trí với tờ trình của UBKT Trung ương và xin khẳng định "cái chốt" trong bản báo cáo của Đoàn kiểm tra không chính xác. Để có căn cứ xác thực về vấn đề này, tôi xin báo cáo rõ là đã kiểm tra kĩ lại toàn bộ hồ sơ, đã trực tiếp đối thoại và lắng nghe ý kiến nhiều chiều, qua nhiều góc độ của nhiều cán bộ, đảng viên, chiến sĩ trong Đội đặc nhiệm và các đơn vị liên quan, để sàng lọc thông tin, đối chứng chứng cứ và lập luận chứng lí theo tư duy logic khoa học. Tôi còn xin phép cơ quan thẩm quyền vào nhà lao gặp lại hai bị cáo Trường và Chỉnh để khơi dậy lương tâm, phẩm chất của người đã từng là đảng viên, sĩ quan, chiến sĩ công an nhân dân để khai báo lại thật chuẩn xác, giúp Trung ương xem xét, kết luận, xử lí thật khách quan, không bỏ sót tội phạm, nhưng cũng không xử lí oan sai người ngay, làm hại sinh mệnh chính trị đồng chí mình.
Qua đó, đã làm rõ được việc đồng chí Lê Thế Tiệm đưa Trường từ công an Lai Châu về Đội đặc nhiệm là cần thiết và Trường có đủ tiêu chuẩn, đúng nguyên tắc, đúng thẩm quyền. Việc tăng cường một cán bộ có nhiều kinh nghiệm và thành tích đấu tranh phòng chống tội phạm về Đội đặc nhiệm đã góp phần đánh phá thành công nhiều vụ án nghiêm trọng. Còn việc Trường và Chỉnh đưa xe tang vật ra ngoài để lấy heroin bán là do lòng tham lam trỗi dậy đột xuất, khi biết heroin còn sót lại trong xe. Về việc đồng chí Lê Thế Tiệm cho phép đưa xe tang vật ra ngoài là do chúng lập phương án trình lãnh đạo Tổng cục Cảnh sát với kế hoạch làm mồi nhử để tìm bắt thêm một số tội phạm đang móc nối chạy trốn. Kế hoạch này, đồng chí Lê Thế Tiệm có đưa ra bàn và được đồng chí Phó Tổng cục trưởng tán thành, và nếu phương án này được thực thi nghiêm túc, không lạm dụng để chiếm đoạt tang vật thì có thể bắt thêm được tội phạm và biết thêm đường dây phạm tội. Còn việc trong xe có heroin thì Trường cố tình che giấu nên đồng chí Lê Thế Tiệm hoàn toàn không biết. Sau khi tôi gặp lại Trường và Chỉnh, chúng đã tỏ ra rất ân hận, đã thấy được hành vi của mình là tội ác, đáng phải nhận tội ở mức hình phạt cao nhất. Chúng cũng nhận thấy rất đau xót và hổ thẹn khi để lòng tham bùng phát, đánh mất cả lí trí, lương tâm, phẩm chất, của người đảng viên, chiến sĩ Công an Nhân dân, mong được sự khoan hồng của Đảng, Nhà nước để sau thời gian chấp hành án về làm lại cuộc đời và lập công chuộc tội.
Với những tình lí như trên, đa số Ủy viên Trung ương đã phát biểu, phân tích sâu vào cả nguyên nhân chủ quan, khách quan một cách minh bạch, trọn vẹn lí tình. Nhất là phân biệt giữa trách nhiệm để xảy ra sai phạm với sự suy thoái đạo đức, phẩm chất để tìm ra bản chất và mức độ nghiêm trọng của sai phạm. Đồng thời nhận rõ mục đích của kỉ luật Đảng là xử lí nghiêm khắc những sai phạm do động cơ vụ lợi cá nhân, nhưng khoan dung với những sai phạm do động cơ vì lợi ích chung để vừa răn đe, ngăn chặn, triệt tiêu mặt tiêu cực, vừa giáo dục, động viên, phát huy các mặt tích cực trong công tác xây dựng, chỉnh đốn Đảng. Với kết quả 2/3 số phiếu tán thành, Ban Chấp hành Trung ương quyết định thi hành kỉ luật đồng chí Lê Thế Tiệm bằng hình thức cảnh cáo vì trách nhiệm để cán bộ cấp dưới sai phạm đến mức xử lí hình sự, như ý kiến báo cáo của tôi.
Việc kỉ luật cảnh cáo đồng chí Lê Thế Tiệm đã được nhiều cán bộ, đảng viên, chiến sĩ trong ngành đồng cảm và rất tâm phục, khẩu phục trước quyết định chuẩn xác, nhân văn của Ban Chấp hành Trung ương Đảng. Còn bản thân đồng chí Lê Thế Tiệm càng cảm phục Trung ương và nghiêm khắc nhận rõ khuyết điểm, coi đây là bài học sâu sắc nhớ đời để không ngừng rèn luyện, phấn đấu hoàn thành mọi nhiệm vụ Đảng giao, tiếp tục được bầu vào Ban Chấp hành Đảng hai khóa, được tín nhiệm bầu làm Chủ nhiệm UBKT Đảng ủy Công an Trung ương, tiếp tục giữ chức Thứ trưởng Bộ Công an và thăng hàm từ Thiếu tướng lên Trung tướng rồi Thượng tướng.
