Trường Đại học Hàng hải Việt Nam: 70 năm - hành trình bền bỉ vươn tầm quốc tế

Trường Đại học Hàng hải Việt Nam - Từ nền móng gian khó đến định vị trường trọng điểm quốc gia

Ra đời trong bối cảnh đất nước còn nhiều khó khăn, Trường Đại học Hàng hải Việt Nam mang trên mình một sứ mệnh đặc biệt: Đào tạo nguồn nhân lực cho lĩnh vực vận tải biển – ngành kinh tế có ý nghĩa chiến lược đối với một quốc gia có đường bờ biển dài như Việt Nam. Từ những lớp học đầu tiên còn giản đơn về điều kiện vật chất đến những bước đi đầu tiên trong đào tạo sĩ quan, thuyền viên, hành trình của nhà trường là hành trình của sự bền bỉ, tích lũy và không ngừng vươn lên.

Năm 2025, Thủ tướng Chính phủ phê duyệt Đề án xây dựng Trường Đại học Hàng hải Việt Nam trở thành trường trọng điểm quốc gia về đào tạo và nghiên cứu phục vụ phát triển bền vững kinh tế biển.

Gần 70 năm qua, lớp lớp thế hệ giảng viên, cán bộ và sinh viên đã cùng nhau tạo dựng nên một nền tảng vững chắc, để từ đó, nhà trường không chỉ hoàn thành tốt nhiệm vụ đào tạo mà còn trở thành một trong những trung tâm nghiên cứu, chuyển giao tri thức quan trọng trong lĩnh vực hàng hải và kinh tế biển.

Một dấu mốc mang tính bước ngoặt trong chặng đường phát triển là năm 2025, khi Thủ tướng Chính phủ phê duyệt Đề án xây dựng Trường Đại học Hàng hải Việt Nam trở thành trường trọng điểm quốc gia về đào tạo và nghiên cứu phục vụ phát triển bền vững kinh tế biển. Đây không chỉ là sự ghi nhận đối với những đóng góp to lớn của nhà trường trong suốt nhiều thập kỷ, mà còn là định hướng chiến lược, mở ra một giai đoạn phát triển mới với tầm vóc lớn hơn, yêu cầu cao hơn.

Trường Đại học Hàng hải Việt Nam không chỉ là cái nôi đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao cho ngành hàng hải mà còn khẳng định vị thế là một trong những cơ sở giáo dục đại học hàng đầu của đất nước và khu vực, là địa chỉ tin cậy để các bậc phụ huynh gửi gắm con em mình.

Hiện nay, trường Đại học Hàng hải Việt Nam đang đào tạo 50 chương trình đại học, 17 chương trình cao học và 8 chương trình tiến sĩ, với quy mô hơn 20.000 sinh viên. Đội ngũ gồm trên 900 cán bộ, giảng viên, trong đó có 48 giáo sư, phó giáo sư; 232 tiến sĩ, tiến sĩ khoa học; 502 thạc sĩ. Đây là nguồn lực học thuật quan trọng, bảo đảm cho chất lượng đào tạo và nghiên cứu của nhà trường trong bối cảnh giáo dục đại học ngày càng cạnh tranh.

Hiện nay, trường Đại học Hàng hải Việt Nam đang đào tạo 50 chương trình đại học, 17 chương trình cao học và 8 chương trình tiến sĩ, với quy mô hơn 20.000 sinh viên.

Trong thư gửi nhân dịp kỷ niệm 70 năm thành lập trường, Bộ trưởng Bộ Xây dựng Trần Hồng Minh đã ghi nhận: “Trường Đại học Hàng hải Việt Nam đã khẳng định vị thế là trung tâm đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao phục vụ phát triển bền vững kinh tế biển; là cơ sở nghiên cứu khoa học và chuyển giao công nghệ có uy tín trong lĩnh vực hàng hải, logistics, kinh tế biển và các ngành kỹ thuật - công nghệ liên quan. Nhà trường đã đào tạo hàng vạn kỹ sư, cử nhân, thạc sĩ, tiến sĩ - nhiều người trong số đó trở thành cán bộ quản lý, nhà khoa học, chuyên gia đầu ngành công tác và cống hiến trong lĩnh vực giao thông vận tải, kinh tế biển và nhiều ngành, lĩnh vực quan trọng của đất nước”.

Không chỉ là lời chúc mừng, đó còn là sự đánh giá mang tính tổng kết về hành trình phát triển của một cơ sở giáo dục đã và đang giữ vai trò đặc biệt trong chiến lược phát triển kinh tế biển của Việt Nam.

Khẳng định vị thế bằng chất lượng đào tạo và hội nhập quốc tế

Nếu hành trình 70 năm là một dòng chảy liên tục, thì những dấu mốc hội nhập quốc tế chính là điểm nhấn khẳng định tầm vóc của Trường Đại học Hàng hải Việt Nam.

Tháng 12/2000, với sự tham gia tích cực của nhà trường, Việt Nam trở thành một trong 73 quốc gia và vùng lãnh thổ đầu tiên được công nhận trong Danh sách Trắng (White List) của Tổ chức Hàng hải Quốc tế (IMO). Đây là một dấu ấn quan trọng, bởi việc được đưa vào White List đồng nghĩa với việc hệ thống đào tạo thuyền viên của Việt Nam, trong đó có vai trò nòng cốt của Trường Đại học Hàng hải Việt Nam, đã đáp ứng các tiêu chuẩn quốc tế khắt khe.

Trường Đại học Hàng hải Việt Nam ký kết Biên bản ghi nhớ với Đại học Memorial, Canada.

Không dừng lại ở đó, năm 2004, nhà trường tiếp tục được công nhận là thành viên đầy đủ thứ 44 của Hiệp hội các Trường Đại học Hàng hải Quốc tế (IAMU). Việc gia nhập IAMU không chỉ mở rộng mạng lưới hợp tác quốc tế mà còn đặt nhà trường vào một không gian học thuật toàn cầu, nơi các chuẩn mực đào tạo, nghiên cứu và quản trị đại học luôn được cập nhật và nâng cao.

Công tác đào tạo thuyền viên của nhà trường được tổ chức bài bản, tuân thủ đầy đủ các quy định của Công ước STCW 78/2010 – bộ tiêu chuẩn quốc tế quan trọng trong lĩnh vực hàng hải. Điều này góp phần tạo dựng uy tín cho đội ngũ sĩ quan, thuyền viên Việt Nam, giúp họ có thể làm việc trên các đội tàu trong nước và quốc tế với năng lực chuyên môn và kỹ năng nghề nghiệp được đánh giá cao.

Song song với đào tạo, hoạt động khoa học – công nghệ và chuyển giao tri thức của nhà trường ngày càng phát triển. Số lượng đề tài nghiên cứu, công trình khoa học, sáng kiến kỹ thuật không ngừng tăng lên, nhiều công trình đã được ứng dụng hiệu quả vào thực tiễn sản xuất, quản lý và phát triển doanh nghiệp. Đáng chú ý, số lượng và chất lượng các công bố quốc tế của giảng viên, nhà khoa học và sinh viên ngày càng được nâng cao, thể hiện năng lực hội nhập học thuật rõ nét.

Trường Đại học Hàng hải Việt Nam ký kết Biên bản ghi nhớ hợp tác với Bộ Giáo dục và Đào tạo Vanuatu.

Bên cạnh đó, nhà trường luôn chú trọng mở rộng hợp tác quốc tế, thiết lập quan hệ với nhiều trường đại học, tổ chức, doanh nghiệp và các hãng tàu uy tín trên thế giới. Những mối liên kết này không chỉ nâng cao chất lượng đào tạo mà còn tạo điều kiện để sinh viên tiếp cận môi trường làm việc quốc tế, mở rộng cơ hội nghề nghiệp sau khi tốt nghiệp.

Với những nỗ lực không ngừng, Trường Đại học Hàng hải Việt Nam ngày càng khẳng định vị thế là một trong những cơ sở đào tạo, nghiên cứu hàng đầu trong các lĩnh vực hàng hải, logistics và kinh tế biển, đóng vai trò quan trọng trong chiến lược phát triển bền vững kinh tế biển của đất nước.

Tàu huấn luyện VMU VIỆT-HÀN của Trường Đại học Hàng hải Việt Nam được tích hợp các hệ thống huấn luyện hiện đại.

Theo định hướng, Trường Đại học Hàng hải Việt Nam sẽ phát triển thành trung tâm đào tạo chất lượng cao, nghiên cứu khoa học, đổi mới sáng tạo và chuyển giao – ứng dụng công nghệ, trong đó các lĩnh vực giao thông vận tải và kinh tế biển đạt trình độ khu vực và thế giới; phấn đấu trở thành một trong những trung tâm đào tạo nguồn nhân lực hàng đầu châu Á trong lĩnh vực hàng hải, kinh tế biển và đại dương.

Đến năm 2035, quy mô đào tạo dự kiến đạt 28.000–30.000 sinh viên, tỷ lệ sau đại học khoảng 10%, sinh viên quốc tế trên 200 người; mở rộng thêm các lĩnh vực như viễn thám, dẫn đường trên biển, vật liệu.

Về đội ngũ, mục tiêu đến năm 2030 có trên 50% giảng viên đạt trình độ tiến sĩ, trên 15% có chức danh giáo sư, phó giáo sư; đến năm 2035, các tỷ lệ này tăng lên tương ứng 60% và 25%.

Bộ trưởng Bộ Xây dựng Trần Hồng Minh thăm và làm việc tại Trường Đại học Hàng hải Việt Nam.

Trong nghiên cứu khoa học, đến năm 2030, mỗi năm Nhà trường phấn đấu thực hiện tối thiểu 5 nhiệm vụ khoa học – công nghệ cấp quốc gia, 20 nhiệm vụ cấp bộ và công bố khoảng 400 bài báo quốc tế; đến năm 2035 tăng lên 10 nhiệm vụ quốc gia, 30 nhiệm vụ cấp bộ và 600 bài báo quốc tế mỗi năm.

Nhà trường đặt mục tiêu đến năm 2030 trở thành một trong 5 trung tâm đào tạo nguồn nhân lực hàng hải, kinh tế biển chất lượng cao hàng đầu ASEAN; đến năm 2035 vươn lên nhóm 3 trung tâm hàng đầu khu vực, với nhiều ngành đạt thứ hạng cao tại châu Á.

Định hướng đến năm 2045, Trường Đại học Hàng hải Việt Nam tiếp tục tạo đột phá trong đào tạo, nghiên cứu, đổi mới sáng tạo và chuyển giao công nghệ, hướng tới đạt trình độ ngang bằng các trường đại học hàng hải tiên tiến trong khu vực và trên thế giới.

Lan tỏa giá trị nhân văn, kiến tạo tương lai bền vững

Không chỉ chú trọng đào tạo chuyên môn, Trường Đại học Hàng hải Việt Nam còn đặc biệt quan tâm đến việc xây dựng môi trường giáo dục toàn diện, nơi tri thức gắn liền với trách nhiệm xã hội và giá trị nhân văn.

Phong trào hiến máu tình nguyện là hoạt động thường xuyên, liên tục và trở thành “thương hiệu” của sinh viên trường Đại học Hàng hải Việt Nam.

Một trong những dấu ấn nổi bật là phong trào hiến máu tình nguyện – hoạt động đã trở thành “thương hiệu” của sinh viên Hàng hải. Từ năm 2012, Câu lạc bộ hiến máu tình nguyện của trường được thành lập và nhanh chóng trở thành lực lượng tiên phong tại Hải Phòng.

Mỗi năm, hơn 2.500 sinh viên tham gia hiến máu, đóng góp trên 2.000 đơn vị máu cho ngành y tế. Hoạt động không dừng lại ở quy mô chiến dịch, mà được duy trì thường xuyên theo tháng, theo tuần. Thông điệp “Mỗi giọt máu cho đi, một cuộc đời ở lại” không chỉ là khẩu hiệu, mà đã trở thành một phần trong văn hóa của nhà trường.

Đáng chú ý, nhiều lãnh đạo của nhà trường cũng trở thành nguồn lực nòng cốt trong hoạt động ý nghĩa này. Tiêu biểu như PGS.TS Phạm Xuân Dương, hiệu trưởng nhà trường đã tham gia hiến máu hơn 60 lần, trở thành tấm gương tiêu biểu, lan tỏa mạnh mẽ tinh thần nhân ái trong toàn thể cán bộ, giảng viên và sinh viên.

PGS.TS Phạm Xuân Dương, hiệu trưởng trường Đại học Hàng hải Việt Nam đã tham gia hiến máu hơn 60 lần, trở thành tấm gương tiêu biểu, lan tỏa mạnh mẽ tinh thần nhân ái trong toàn thể cán bộ, giảng viên và sinh viên.

Bên cạnh đó, nhiều hoạt động tình nguyện, an sinh xã hội, bảo vệ môi trường cũng được triển khai sâu rộng, góp phần hình thành thế hệ sinh viên không chỉ giỏi chuyên môn mà còn giàu lòng nhân ái, có trách nhiệm với cộng đồng.

Chính từ những hoạt động ấy, sinh viên không chỉ được rèn luyện về chuyên môn mà còn được bồi đắp về nhân cách, ý thức trách nhiệm và tinh thần sẻ chia, những phẩm chất quan trọng đối với nguồn nhân lực trong thời đại mới.

PGS.TS. Phạm Xuân Dương, Hiệu trưởng trường Đại học Hàng hải Việt Nam tặng hoa Phó Chủ tịch UBND TP Hải Phòng Hoàng Minh Cường - một trong những tình nguyện viên tham gia hiến máu tại trường.

Những đóng góp bền bỉ và hiệu quả trong suốt chặng đường 70 năm đã giúp Trường Đại học Hàng hải Việt Nam vinh dự được Đảng và Nhà nước trao tặng nhiều phần thưởng cao quý: Danh hiệu Anh hùng Lao động (2006), Huân chương Độc lập hạng Nhất (2006), Huân chương Hồ Chí Minh (2011), Danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân (2016) cùng nhiều danh hiệu cao quý khác. Điều này khẳng định truyền thống vẻ vang và những đóng góp quan trọng của các thế hệ thầy và trò của Nhà trường đối với sự nghiệp giáo dục - đào tạo, nghiên cứu khoa học, chuyển giao công nghệ, đổi mới sáng tạo phục vụ phát triển kinh tế - xã hội cũng như góp phần quan trọng bảo vệ chủ quyền biển.

Với những đóng góp bền bỉ và hiệu quả trong suốt chặng đường 70 năm đã giúp Trường Đại học Hàng hải Việt Nam vinh dự được Đảng và Nhà nước trao tặng nhiều phần thưởng cao quý.

Với nền tảng vững chắc đã được xây dựng trong suốt 70 năm, cùng định hướng phát triển rõ ràng và khát vọng vươn tầm quốc tế, Trường Đại học Hàng hải Việt Nam đang từng bước khẳng định vai trò tiên phong trong đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao, góp phần đưa kinh tế biển Việt Nam phát triển mạnh mẽ và bền vững trong tương lai.