Sau đêm “tháo khoán” Hội Trò Trám, kể chuyện tình Hồ Xuân Hương

Hội vui nào rồi cũng tan, chuyện tình nào rồi cũng có hồi kết. Đêm cuối cùng hội Trò Trám là đêm “tháo khoán”, thỏa sự chờ mong của các đôi trai gái. Cuối đêm“tháo khoán” ấy, chuyện tình Hồ Xuân Hương-Đội Kính đã nên duyên đối lứa.

Tục ở làng Gáp trong đêm “tháo khoán” ấy, đôi nam nữ nào có kết quả nhân sinh, sẽ được làng ban thưởng. Đội Kình nhân đêm ấy thể hiện tình yêu lãng mạn với nàng thơ.

Xuân Hương nhớ cái đêm “tháo khoán” Hội Trò Trám, nhưng nàng lại mượn thơ nói cảnh, nói tình, qua trò đánh đu. Cảnh thật là bốn cột trồng của cây đu, có đôi trai gái đang đánh đu, một cảnh yên bình nao nức hội, có cả tình yêu đôi lứa đánh đu tiên“Bốn cột khen ai khéo khéo trồng/Người thì lên đánh kẻ thì trông/Trai du gối hạc khom khom cật/Gái uốn lưng ong ngửa ngửa lòng/Bốn mảnh quần hồng bay phất phới/Hai hàng chân ngọc duỗi song song/Chơi xuân có biết xuân chăng tá?/Cọc nhổ đi rồi lỗ bỏ không!”.

Bài thơ “Đánh đu” của nữ sĩ có 6 câu thơ đầu là tả thực cảnh trai gái đánh đu mùa Xuân nao nức, nhưng hai câu kết có cả nghĩa thực và nghĩa bóng. Nghĩa thực là hết hội Xuân rồi, có ai biết nỗi buồn của hội Xuân để lại, khi cọc đánh đu đã nhổ đi rồi, chỉ còn dấu vết của lỗ cọc bỏ không! Nhưng nghĩa bóng của câu thơ mới thực tài tình, mượn hội Xuân, tình Xuân, để nói hộ nỗi niềm của Hồ Xuân Hương. Đội Kình đã đến với Xuân Hương, có biết nỗi lòng nàng hay không? Nàng không muốn như cọc nhổ đi rồi lỗ bỏ không! Nàng muốn chuyện tình duyên của nàng bốn mùa là cả bốn mùa Xuân, đầy ắp những niềm vui hạnh phúc, chứ đừng như chuyện đánh đu tiên, lễ hội xong rồi ai đi đường nấy, cọc nhổ đằng cọc, lỗ bỏ không, chơ với nỗi niềm. Thơ là thơ đấy, Xuân Hương tả hội “Đánh đu” là thơ của hội làng, nhưng mượn thơ nói cảnh, nói tình, nói sự khát khao của nàng với tình riêng, dấu trong khát khao của mùa Xuân lễ hội.

 Đánh đu mùa xuân lễ hội của làng
Đánh đu mùa xuân lễ hội của làng

Đội Kình không chỉ là người giỏi văn chương, mà đã là trai có vợ, nên hiểu được sự khát khao của Xuân Hương, mong có hạnh phúc lứa đôi. Khi Đội Kình đã nhờ đối thơ mở then tạo hóa, để rước nàng Xuân, cũng chính là tín hiệu cho Xuân Hương bày tỏ lòng mình với Đội Kình. Hội Trò Trám đêm “tháo khoán” đã qua, hội đánh đu tiên, cọc đu đã nhổ, nhưng mối tình Đội Kình thì để lại trong trái tim nữ sĩ, thao thức với mộng mơ. Nàng mơ một giấc mơ, sớm xuân thành hiện thực, nhưng nói với chàng sao đây, chàng có nhớ hay đã quên? Thế là bài thơ “Mời trầu” đã nói hộ lòng nàng nói với Đội Kình rằng:“Có phải duyên nhau thì thắm lại”.

Xuân Hương đã “mời trầu”, lần này thì nàng thơ đã chủ động ngỏ ý như “cọc tìm trâu”, không chờ chàng phải tỏ tình:“Quả cau nho nhỏ miếng trầu hôi/Này của Xuân Hương mới quệt rồi/Có phải duyên nhau thì thắm lại/Đừng xanh như lá,bạc như vôi”. Bài “Mời trầu” cho thấy nữ sĩ đã chủ động mời Đội Kình qua cầu sang bến tình dân giã. Nơi ấy không có bạc, có vàng, không sơn hào, hải vị, Xuân Hương chỉ có quả cau thì nho nhỏ, còn miếng trầu thì là trầu hôi, không phải là trầu hương, trầu quế… Nhưng “Quả cau nho nhỏ, miếng trầu hôi” đã được Xuân Hương vận dụng trong thơ, đúng cảnh, đúng tình, bởi từ xa xưa, miếng trầu có vai trò quan trọng trong đời sống vật chất và tinh thần của người Việt. Miếng trầu là đầu câu chuyện, miếng trầu còn là nơi gửi gắm những tâm tình, cái thuở mới gặp nhau, ánh mắt nhìn nhau, là nhịp cầu của những mối tơ duyên đôi lứa. Không chỉ mời trầu, mời Đội Kình qua cầu đến với bến tình, mà bến tình của ai? Xuân Hương lại dùng thơ để nói hộ tiếng lòng, bến tình mời chàng là của Xuân Hương, như miếng trầu hôi nàng thơ nói rõ“Này của Xuân Hương mới quệt rồi”.

Nói đến thơ của Hồ Xuân Hương, là nói đến mảng thơ thanh thanh, tục tục, tài tình của nữ sĩ, nói khác là thơ có nghĩa bóng, nghĩa thực. Nghĩa thực trong hai câu thơ đầu của bài thơ “Mời trầu” chính là miếng trầu hôi của Xuân Hương mới quệt, còn nghĩa bóng ẩn sau là chuyện tơ duyên đôi lứa của Xuân Hương và Đội Kình. Cái đêm “tháo khoán” hội Trò Trám, chàng đã “chấm” và nàng đã “nhận”, như miếng trầu của Xuân Hương có người mới “quệt rồi”. Mối tình ấy sẽ ra sao? Xuân Hương hỏi mình, cũng chính là hỏi Đội Kình “Có phải duyên nhau thì thắm lại/ Đừng xanh như lá bạc như vôi”?. Câu thơ cho ta gợi nhớ tới chuyện cổ tích trầu cau, có trầu xanh đấy, có vôi bạc đấy, nhưng thiếu miếng cau nho nhỏ, miếng vỏ con con, thì không thể nên duyên cho trầu cau thắm lại. Còn nghĩa bóng của câu thơ, lại là chuyện tình của Xuân Hương với Đội Kình. Chàng đã đến ngõ nhà nàng, do duyên thơ dắt mối, vào được nhà nàng, mở được cánh cửa từ câu đốiSáng Muồng Một, mở then tạo hóa, để cho thiếu nữ rước Xuân vào”. Câu đối của Đội Kình nghĩa thực thì sáng Muồng Một đấy, mở cửa ra để cho thiếu nữ rước Xuân vào. Nhưng nghĩa bóng, thì sáng Muồng Một, cũng nghĩa là bắt đầu mùa Xuân mới. Chàng Đội Kình đã mở then tạo hóa, mở duyên định mệnh cuộc đời Xuân Hương, để cho thiếu nữ rước Xuân vào. Xuân ở đây chính là Xuân Hương, nàng đã được rước vào nhân duyên với Đội Kình…

Và thế là năm sau (năm 1802), Tổng Kình đã rước nữ sĩ Hồ Xuân Hương về làm dâu làng Gáp

Nghiêm Thị Hằng

Tin liên quan

Cùng chuyên mục

Đạo diễn phim Người đẹp Tây Đô - NSƯT Lê Cung Bắc qua đời

Đạo diễn phim Người đẹp Tây Đô - NSƯT Lê Cung Bắc qua đời

Theo thông tin từ người thân, đạo diễn- NSƯT Lê Cung Bắc vừa qua đời vào lúc 1h53 sáng 13/6 tại nhà riêng ở quận 10- TPHCM sau một thời gian chống chọi với bệnh ung thư, hưởng thọ 76 tuổi.
Di sản Huế mở cửa đón khách trở lại từ chiều 11/6

Di sản Huế mở cửa đón khách trở lại từ chiều 11/6

Kể từ 13 giờ ngày 11/6, Trung tâm Bảo tồn Di tích Cố đô Huế sẽ mở cửa đón khách tham quan trở lại. Cùng với đó, nhiều di tích lịch sử, văn hóa, các khu du lịch, danh lam thắng cảnh cùng được hoạt động trở lại, nhưng chỉ đón khách nội tỉnh.
Hỗ trợ di tích tư nhân ở Hội An mở cửa đón khách

Hỗ trợ di tích tư nhân ở Hội An mở cửa đón khách

Từ đầu tháng 7/2021, Quảng Nam sẽ triển khai hỗ trợ cho 13 di tích tư nhân có tên trong ô vé tham quan phố cổ Hội An để bù một phần các chi phí nhằm duy trì mở cửa các di tích đón khách tham quan.
Ở nơi yêu thương đong đầy

Ở nơi yêu thương đong đầy

Trung tâm Chăm sóc NCT Nhân Ái (Công ty CP Quốc tế Nhân Ái) vừa tổ chức Lễ kỉ niệm 80 năm Ngày NCT Việt Nam (6/6/1941 - 6/6/2021). Cách đây ít ngày, Trung tâm cũng hỗ trợ các công dân cao tuổi hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ công dân, bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XV và HĐND các cấp nhiệm kì 2021-2026.
Không tiếp nhận tiền công đức, tài trợ kèm theo điều kiện...

Không tiếp nhận tiền công đức, tài trợ kèm theo điều kiện...

Dự thảo Thông tư hướng dẫn quản lí, thu chi tài chính cho công tác tổ chức lễ hội và tiền công đức, tài trợ cho di tích và hoạt động lễ hội đang được Bộ Tài chính lấy ý kiến.

Tin khác

Phim lậu và câu chuyện “muôn thuở” về bản quyền

Phim lậu và câu chuyện “muôn thuở” về bản quyền
Dịch bệnh Covid-19 bùng phát trở lại, để đảm bảo an toàn nhiều người đã chọn thưởng thức nghệ thuật và giải trí tại nhà như là cách thể hiện văn hóa, thái độ, trách nhiệm của mình với cộng đồng, xã hội. Trong bối cảnh đó, phim online phát triển mạnh là điều tất yếu. Tuy nhiên, điều này cũng khiến tình trạng phim “lậu” vốn đã tràn lan nay càng khó kiểm soát. Và câu chuyện vi phạm bản quyền cũng đang đối mặt với những thách thức cần được giải quyết triệt để hơn nữa để bảo vệ thành quả lao động nghệ thuật chân chính.

Tăng cường phòng chống dịch bệnh Covid-19 cho các VĐV dự Olympic

Tăng cường phòng chống dịch bệnh Covid-19 cho các VĐV dự Olympic
Sáng 7/6, Thứ trưởng Bộ VH-TT&DL Hoàng Đạo Cương đã có buổi làm việc với Tổng cục Thể dục thể thao (TDTT) về các nhiệm vụ từ nay đến cuối năm. Trong đó trọng tâm là việc chuẩn bị cho Đoàn Thể thao Việt Nam thi đấu tại Olympic; chuẩn bị nội dung để phối hợp với Ban Tuyên giáo trung ương tổng kết Nghị quyết số 08 của BCH Trung ương Đảng về tăng cường sự lãnh đạo của Đảng, tạo bước phát triển mạnh mẽ về TDTT đến năm 2020 và xây dựng dự thảo Chiến lược phát triển TDTT Việt Nam đến năm 2030.

Về thăm quê các “Lão dân quân anh hùng” bắn rơi máy bay Mỹ

Về thăm quê các “Lão dân quân anh hùng” bắn rơi máy bay Mỹ
Chúng tôi về thăm Hoằng Trường, huyện Hoằng Hóa, tỉnh Thanh Hóa vào một ngày nắng đẹp, tận mắt chứng kiến những đổi thay của quê hương vùng biển. Ông Lê Thanh Cảnh, Chủ tịch UBND xã kể về những đổi thay của quê hương sau bao nhiêu năm cán bộ và Nhân dân xã dày công xây dựng.

9 anh em trong một gia đình ủng hộ 50 triệu đồng ủng hộ quỹ mua vắc-xin COVID-19

9 anh em trong một gia đình ủng hộ 50 triệu đồng ủng hộ quỹ mua vắc-xin COVID-19
Chiều 4/6, Ủy ban MTTQ Việt Nam tỉnh Sóc Trăng tổ chức tiếp nhận 50 triệu đồng ủng hộ quỹ mua vắc-xin COVID-19 của nhóm anh em trong một nhà ở thành phố Sóc Trăng. Đó là các em Trần Thiếu Quân (23 tuổi), Trần Thiếu Hoàng (18 tuổi), Trần Khả Vy (9 tuổi), Trần Thiếu Gia Bảo (12 tuổi), Hồng Phú Vinh (21 tuổi), Hồng Phú Thành (15 tuổi), Ngô Khả Hân (8 tuổi), Ngô Kim Ngân (5 tuổi) và Ngô Thiên Di (3 tuổi).

“Gian hàng 0 đồng” ở khu cách ly – Chung tay đẩy lùi đại dịch Covid-19

“Gian hàng 0 đồng” ở khu cách ly – Chung tay đẩy lùi đại dịch Covid-19
Đại dịch Covid-19 bùng phát trên địa bàn TP. Hồ Chí Minh khiến không ít hộ gia đình vô tình nằm trong diện cách ly xã hội; không thể kinh doanh, sản xuất tạo thu nhập. “Gian hàng 0 đồng” tại hẻm 17 đường Gò Dầu, phường Tân Quý, quận Tân Phú đã phần nào giải quyết gánh nặng lương thực và thể hiện truyền thống “lá lành đùm lá rách” của người Việt Nam.

Gặp gỡ người tạo “Quà tặng xanh”

Gặp gỡ người tạo “Quà tặng xanh”
Theo các chuyên gia thiết kế của AK Interiors - đơn vị thiết kế thi công văn phòng cho các Tập đoàn Đa quốc gia tại Việt Nam và Các công ty lớn tại Việt Nam. Việc tạo ra không gian làm việc hiệu quả, sống xanh, hợp phong thuỷ và giảm tác hại của sóng điện thoại, bức xạ máy tính là việc rất cần thiết. Phóng viên Tạp chí Ngày mới Online có buổi gặp gỡ trò chuyện cùng chị Nguyệt Hằng, chủ tiệm cây xanh Xóm Nhà Lá Gift & Décor, người khởi nghiệp và tạo nên xu hướng “Quà tặng xanh”.
Xem thêm
New World Phu Quoc Resort chính thức ra mắt thị trường nghỉ dưỡng cao cấp

New World Phu Quoc Resort chính thức ra mắt thị trường nghỉ dưỡng cao cấp

Ngày 30/5/2021, New World Phu Quoc Resort - khu nghỉ dưỡng do Tập đoàn Sun Group đầu tư và New World Hotels & Resorts quản lý vận hành – đã ...
Du lịch Sa Pa vươn tầm: Nhìn từ cú hích cáp treo Fansipan

Du lịch Sa Pa vươn tầm: Nhìn từ cú hích cáp treo Fansipan

Đối với những người gắn bó với Sa Pa, cáp treo Fansipan là một “cú hích” ngoạn mục khiến ngành du lịch của thị trấn trong sương khởi sắc.
Việt Nam -Từ con số 0 thành điểm đến hàng đầu thế giới

Việt Nam -Từ con số 0 thành điểm đến hàng đầu thế giới

Nhờ có những bước tiến dài cả về “lượng” và “chất”, đạt được những kỳ tích về giải thưởng quốc tế, du lịch Việt Nam đã rút ngắn khoảng cách ...
Điểm các đội cùng Việt Nam vào vòng loại thứ 3 World Cup 2022

Điểm các đội cùng Việt Nam vào vòng loại thứ 3 World Cup 2022

11 đội đi tiếp vào vòng loại thứ 3 World Cup 2022 khu vực Châu Á cùng với tuyển Việt Nam đã được xác định, sau khi các lượt trận ...
Thế vận hội Tokyo: Lãnh đạo IOC đến Nhật Bản để chuẩn bị Olympic

Thế vận hội Tokyo: Lãnh đạo IOC đến Nhật Bản để chuẩn bị Olympic

Phó Chủ tịch IOC John Coates cùng các quan chức cấp cao khác đã đến Nhật Bản để phối hợp với giới chức nước chủ nhà nhằm chuẩn bị cho ...
Vòng loại World Cup 2022: HLV Park Hang-seo tính gì trước UAE?

Vòng loại World Cup 2022: HLV Park Hang-seo tính gì trước UAE?

Không được chỉ đạo trực tiếp đội tuyển Việt Nam trong trận đấu quan trọng với UAE nhưng HLV Park Hang-seo đã chuẩn bị sẵn mọi tình huống để không ...
Dòng sông tuổi thơ

Dòng sông tuổi thơ

Trong cuộc đời mỗi con người, ai cũng phải trải qua những buồn vui, sóng gió đẩy đưa... Sông quê hương vẫn nằm đó, lắng nghe tiếng đổi thay của ...
Bà nội

Bà nội

Buổi chiều, bố đi làm về. Vào bàn ăn, vừa mở lồng bàn, bố đã reo: Trời! Bà cho cả nhà ăn những gì mà trông đã thấy ngon thế ...
Cô nàng i ngắn

Cô nàng i ngắn

Chuyến đi cao nguyên đá Đồng Văn của tôi lần ấy hoàn toàn ngẫu hứng. Nó được hình thành khi tôi ghé thăm anh bạn thân đang công tác tại ...
Triệu Lệ Dĩnh - Phùng Thiệu Phong ly hôn

Triệu Lệ Dĩnh - Phùng Thiệu Phong ly hôn

Cặp đôi Triệu Lệ Dĩnh, Phùng Thiệu Phong vừa ly dị sau 3 năm kết hôn. Thông tin cặp sao ly hôn đang gây xôn xao làng giải trí xứ ...
Nhà thơ Hoàng Nhuận Cầm qua đời

Nhà thơ Hoàng Nhuận Cầm qua đời

Nhà thơ Hoàng Nhuận Cầm vừa đột ngột qua đời chiều 20/4, tại Hà Nội, thọ 69 tuổi.
S-Generation là dự án gì mà mà khiến loạt sao cùng góp mặt trong MV còn Quang Đăng tức tốc biên đạo “Vũ điệu hồi sinh”?

S-Generation là dự án gì mà mà khiến loạt sao cùng góp mặt trong MV còn Quang Đăng tức tốc biên đạo “Vũ điệu hồi sinh”?

Trong chương trình “Bữa trưa vui vẻ” phát sóng hồi đầu tháng 4, hai nghệ sĩ khách mời là divo Tùng Dương và biên đạo múa Quang Đăng đã có ...
Phiên bản di động