Sau đêm “tháo khoán” Hội Trò Trám, kể chuyện tình Hồ Xuân Hương

Hội vui nào rồi cũng tan, chuyện tình nào rồi cũng có hồi kết. Đêm cuối cùng hội Trò Trám là đêm “tháo khoán”, thỏa sự chờ mong của các đôi trai gái. Cuối đêm“tháo khoán” ấy, chuyện tình Hồ Xuân Hương-Đội Kính đã nên duyên đối lứa.

Tục ở làng Gáp trong đêm “tháo khoán” ấy, đôi nam nữ nào có kết quả nhân sinh, sẽ được làng ban thưởng. Đội Kình nhân đêm ấy thể hiện tình yêu lãng mạn với nàng thơ.

Xuân Hương nhớ cái đêm “tháo khoán” Hội Trò Trám, nhưng nàng lại mượn thơ nói cảnh, nói tình, qua trò đánh đu. Cảnh thật là bốn cột trồng của cây đu, có đôi trai gái đang đánh đu, một cảnh yên bình nao nức hội, có cả tình yêu đôi lứa đánh đu tiên“Bốn cột khen ai khéo khéo trồng/Người thì lên đánh kẻ thì trông/Trai du gối hạc khom khom cật/Gái uốn lưng ong ngửa ngửa lòng/Bốn mảnh quần hồng bay phất phới/Hai hàng chân ngọc duỗi song song/Chơi xuân có biết xuân chăng tá?/Cọc nhổ đi rồi lỗ bỏ không!”.

Bài thơ “Đánh đu” của nữ sĩ có 6 câu thơ đầu là tả thực cảnh trai gái đánh đu mùa Xuân nao nức, nhưng hai câu kết có cả nghĩa thực và nghĩa bóng. Nghĩa thực là hết hội Xuân rồi, có ai biết nỗi buồn của hội Xuân để lại, khi cọc đánh đu đã nhổ đi rồi, chỉ còn dấu vết của lỗ cọc bỏ không! Nhưng nghĩa bóng của câu thơ mới thực tài tình, mượn hội Xuân, tình Xuân, để nói hộ nỗi niềm của Hồ Xuân Hương. Đội Kình đã đến với Xuân Hương, có biết nỗi lòng nàng hay không? Nàng không muốn như cọc nhổ đi rồi lỗ bỏ không! Nàng muốn chuyện tình duyên của nàng bốn mùa là cả bốn mùa Xuân, đầy ắp những niềm vui hạnh phúc, chứ đừng như chuyện đánh đu tiên, lễ hội xong rồi ai đi đường nấy, cọc nhổ đằng cọc, lỗ bỏ không, chơ với nỗi niềm. Thơ là thơ đấy, Xuân Hương tả hội “Đánh đu” là thơ của hội làng, nhưng mượn thơ nói cảnh, nói tình, nói sự khát khao của nàng với tình riêng, dấu trong khát khao của mùa Xuân lễ hội.

 Đánh đu mùa xuân lễ hội của làng
Đánh đu mùa xuân lễ hội của làng

Đội Kình không chỉ là người giỏi văn chương, mà đã là trai có vợ, nên hiểu được sự khát khao của Xuân Hương, mong có hạnh phúc lứa đôi. Khi Đội Kình đã nhờ đối thơ mở then tạo hóa, để rước nàng Xuân, cũng chính là tín hiệu cho Xuân Hương bày tỏ lòng mình với Đội Kình. Hội Trò Trám đêm “tháo khoán” đã qua, hội đánh đu tiên, cọc đu đã nhổ, nhưng mối tình Đội Kình thì để lại trong trái tim nữ sĩ, thao thức với mộng mơ. Nàng mơ một giấc mơ, sớm xuân thành hiện thực, nhưng nói với chàng sao đây, chàng có nhớ hay đã quên? Thế là bài thơ “Mời trầu” đã nói hộ lòng nàng nói với Đội Kình rằng:“Có phải duyên nhau thì thắm lại”.

Xuân Hương đã “mời trầu”, lần này thì nàng thơ đã chủ động ngỏ ý như “cọc tìm trâu”, không chờ chàng phải tỏ tình:“Quả cau nho nhỏ miếng trầu hôi/Này của Xuân Hương mới quệt rồi/Có phải duyên nhau thì thắm lại/Đừng xanh như lá,bạc như vôi”. Bài “Mời trầu” cho thấy nữ sĩ đã chủ động mời Đội Kình qua cầu sang bến tình dân giã. Nơi ấy không có bạc, có vàng, không sơn hào, hải vị, Xuân Hương chỉ có quả cau thì nho nhỏ, còn miếng trầu thì là trầu hôi, không phải là trầu hương, trầu quế… Nhưng “Quả cau nho nhỏ, miếng trầu hôi” đã được Xuân Hương vận dụng trong thơ, đúng cảnh, đúng tình, bởi từ xa xưa, miếng trầu có vai trò quan trọng trong đời sống vật chất và tinh thần của người Việt. Miếng trầu là đầu câu chuyện, miếng trầu còn là nơi gửi gắm những tâm tình, cái thuở mới gặp nhau, ánh mắt nhìn nhau, là nhịp cầu của những mối tơ duyên đôi lứa. Không chỉ mời trầu, mời Đội Kình qua cầu đến với bến tình, mà bến tình của ai? Xuân Hương lại dùng thơ để nói hộ tiếng lòng, bến tình mời chàng là của Xuân Hương, như miếng trầu hôi nàng thơ nói rõ“Này của Xuân Hương mới quệt rồi”.

Nói đến thơ của Hồ Xuân Hương, là nói đến mảng thơ thanh thanh, tục tục, tài tình của nữ sĩ, nói khác là thơ có nghĩa bóng, nghĩa thực. Nghĩa thực trong hai câu thơ đầu của bài thơ “Mời trầu” chính là miếng trầu hôi của Xuân Hương mới quệt, còn nghĩa bóng ẩn sau là chuyện tơ duyên đôi lứa của Xuân Hương và Đội Kình. Cái đêm “tháo khoán” hội Trò Trám, chàng đã “chấm” và nàng đã “nhận”, như miếng trầu của Xuân Hương có người mới “quệt rồi”. Mối tình ấy sẽ ra sao? Xuân Hương hỏi mình, cũng chính là hỏi Đội Kình “Có phải duyên nhau thì thắm lại/ Đừng xanh như lá bạc như vôi”?. Câu thơ cho ta gợi nhớ tới chuyện cổ tích trầu cau, có trầu xanh đấy, có vôi bạc đấy, nhưng thiếu miếng cau nho nhỏ, miếng vỏ con con, thì không thể nên duyên cho trầu cau thắm lại. Còn nghĩa bóng của câu thơ, lại là chuyện tình của Xuân Hương với Đội Kình. Chàng đã đến ngõ nhà nàng, do duyên thơ dắt mối, vào được nhà nàng, mở được cánh cửa từ câu đốiSáng Muồng Một, mở then tạo hóa, để cho thiếu nữ rước Xuân vào”. Câu đối của Đội Kình nghĩa thực thì sáng Muồng Một đấy, mở cửa ra để cho thiếu nữ rước Xuân vào. Nhưng nghĩa bóng, thì sáng Muồng Một, cũng nghĩa là bắt đầu mùa Xuân mới. Chàng Đội Kình đã mở then tạo hóa, mở duyên định mệnh cuộc đời Xuân Hương, để cho thiếu nữ rước Xuân vào. Xuân ở đây chính là Xuân Hương, nàng đã được rước vào nhân duyên với Đội Kình…

Và thế là năm sau (năm 1802), Tổng Kình đã rước nữ sĩ Hồ Xuân Hương về làm dâu làng Gáp

Nghiêm Thị Hằng

Tin liên quan

Cùng chuyên mục

NSND Trần Hạnh qua đời ở tuổi 92

NSND Trần Hạnh qua đời ở tuổi 92

NSND Trần Hạnh qua đời rạng sáng 4/3 tại nhà riêng ở Hà Nội, khép lại cuộc đời nghệ sĩ mấy chục năm cống hiến cho nghệ thuật.
Lời tiên đoán về “Hạt gạo làng ta/Gửi về phương xa”

Lời tiên đoán về “Hạt gạo làng ta/Gửi về phương xa”

Trần Đăng Khoa ngày ấy cũng không thể nghĩ “Hạt gạo làng ta… Gửi về phương xa” sẽ như một lời tiên đoán về một ngày “Hạt gạo làng ta” sẽ xuất khẩu tới phương xa năm châu bốn biển.
Đà Nẵng: Trồng 450 cây hoàng hậu tại 45 đình làng

Đà Nẵng: Trồng 450 cây hoàng hậu tại 45 đình làng

Sáng 2/3, tại Đình làng thôn La Bông, xã Hòa Tiến (huyện Hòa Vang, thành phố Đà Nẵng), Hiệp hội Nữ Doanh nhân thành phố Đà Nẵng phối hợp với Ủy ban MTTQ Việt Nam huyện Hòa Vang tổ chức Phát động ra quân trồng cây “Xanh hóa đình làng, Đời đời nhớ ơn Bác Hồ - Xuân Tân Sửu 2021”. Phó Chủ tịch Thường trực Ủy ban MTTQ Việt Nam thành phố Đa Nẵng Trần Việt Dũng đến dự. Trước buổi lễ, các đại biểu tiến hành nghi lễ dâng hương tưởng niệm công đức tổ tiên tại đình làng thôn La Bông.
Rằm tháng giêng vãn cảnh Phổ Đà Sơn

Rằm tháng giêng vãn cảnh Phổ Đà Sơn

Từ TP Hồ Chí Minh, du khách đi theo đường quốc lộ 1A, qua khỏi khu vực biển Cà Ná khoảng 10km, đến ngã tư Hòa Trinh rẽ phải đi theo con đường mòn chừng 4,5km là đến chùa Phổ Đà Sơn, tọa lạc tại xã Phước Dinh, huyện Thuận Nam, tỉnh Ninh Thuận. Nơi đây “sơn thủy hữu tình”, có nhiều di sản văn hóa, công trình văn hóa tâm linh Phật giáo ấn tượng. Đặc biệt nơi đây có những hang động được đánh giá là không khác gì Phổ Đà Sơn - một trong tứ đại danh sơn nổi tiếng của Trung Quốc.
Săn cá mòi trên sông Yên

Săn cá mòi trên sông Yên

Quê tôi có đập nước lớn nằm trên sông Yên, giữa hai xã Hoà Khương và Hoà Tiến, huyện Hoà Vang, TP Đà Nẵng, dân quê tôi gọi “nôm na” là “Ba ra An Trạch”

Tin khác

Lễ ký kết hợp tác giữa CITENCO và HFIC vì một thành phố xanh, sạch, đẹp

Lễ ký kết hợp tác giữa CITENCO và HFIC vì một thành phố xanh, sạch, đẹp
Vừa qua, Công ty TNHH MTV Môi trường Đô thị TP. Hồ Chí Minh (CITENCO) và Công ty Đầu tư Tài chính Nhà nước TP. Hồ Chí Minh (HFIC) đã ký kết Biên bản ghi nhớ hợp tác. Theo đó, việc ký kết hai bên nhằm thực hiện mục tiêu “Xây dựng và Thúc đẩy triển khai các giải pháp Xanh, hướng đến gia tăng tỷ lệ GDP xanh cho TP. Hồ Chí Minh”.

Nhân ngày tảo mộ, kể chuyện tìm mộ thất lạc

Nhân ngày tảo mộ, kể chuyện tìm mộ thất lạc
TNhân dịp tiết Thanh minh, tôi mới về quê ngoại thắp hương cho cụ ông, cụ bà và ông bà ngoại. Trước mộ người xưa, gia đình chúng tôi cảm ơn ông Hằng (tức bà Nguyễn Thị Thùy), đã giúp chúng tôi tìm được 2 mộ thất lạc hơn 70 năm.

Nhà thơ Nguyễn Quang Thiều: Chúng ta làm mọi việc, tốt hay xấu đều có con mắt dõi theo

Nhà thơ Nguyễn Quang Thiều: Chúng ta làm mọi việc, tốt hay xấu đều có con mắt dõi theo
Sau khi thay nhà thơ Hữu Thỉnh làm Chủ tịch Hội Nhà văn Việt Nam, đầu năm 2021, nhà thơ Nguyễn Quang Thiều gây ấn tượng trong giới văn nghệ sĩ qua triển lãm tranh “Người thổi sáo”, tại Hà Nội.

Bắc Ninh dừng tổ chức, không đón khách đến Hội Lim 2021

Bắc Ninh dừng tổ chức, không đón khách đến Hội Lim 2021
Hội Lim là một lễ hội lớn của tỉnh Bắc Ninh, chính hội được tổ chức vào ngày 13 tháng giêng hàng năm, trên địa bàn huyện Tiên Du tỉnh Bắc Ninh. Hội Lim được coi là nét kết tinh độc đáo của vùng văn hoá Kinh Bắc.

Ôi Sa Pa, thành phố trong sương

Ôi Sa Pa, thành phố trong sương
Mùa Đông chính là mùa từ sáng tới tối thị trấn Sa Pa bồng bềnh trong biển mây, mù sương. Đó cũng là mùa đỉnh Phan Si Păng băng giá, có tuyết rơi… Dưới thung sâu đồi chè Ô Long, những vườn đào xứ lạnh đã bung hoa khoe sắc.

Cúng Thần Tài năm 2021 như thế nào đúng nhất?

Cúng Thần Tài năm 2021 như thế nào đúng nhất?
Theo truyền thuyết, Thần Tài là vị Thần cai quản tiền bạc, tài lộc trên thiên đình, đem lại may mắn cho người dân. Đến ngày 10 tháng Giêng, Ngài bay về trời, vì thế dân gian lấy ngày này là ngày vía Thần Tài.
Xem thêm
Chùa Hương chuẩn bị đón khách tham quan trở lại

Chùa Hương chuẩn bị đón khách tham quan trở lại

Ngày 5/3, Đoàn kiểm tra liên ngành gồm đại diện Sở Văn hóa và Thể thao, Sở Y tế và Ban Tôn giáo thành phố Hà Nội đã làm việc ...
Trải nghiệm Nam Phú Quốc, mơ về một tương lai

Trải nghiệm Nam Phú Quốc, mơ về một tương lai

Khung cảnh tuyệt mỹ, nghỉ dưỡng sang chảnh, giải trí đỉnh cao…, tất cả những điều đó dường như chưa đủ để khắc hoạ thành phố biển đảo đầu tiên ...
Sun World Fansipan Legend: Anh đào Nhật Bản nở rộ, đẹp như chốn Phù Tang

Sun World Fansipan Legend: Anh đào Nhật Bản nở rộ, đẹp như chốn Phù Tang

Hơn 200 gốc anh đào Nhật Bản, 100 gốc đào Himalaya cùng 200 gốc đào rừng Hoàng Liên đang bung nở rực rỡ tại khu du lịch Sun World Fansipan ...
Xếp sau tuyển Việt Nam, huấn luyện viên UAE lên tiếng: “Không cần lo lắng"

Xếp sau tuyển Việt Nam, huấn luyện viên UAE lên tiếng: “Không cần lo lắng"

Huấn luyện viên Bert van Marwijk thể hiện sự tự tin, bất chấp việc UAE vẫn đang ở tình thế bất lợi tại bảng G vòng loại World Cup 2022, ...
Chính thức ra mắt Đội bóng chuyền nữ Bamboo Airways Vĩnh Phúc, đặt mục tiêu lọt top 8 đội mạnh quốc gia

Chính thức ra mắt Đội bóng chuyền nữ Bamboo Airways Vĩnh Phúc, đặt mục tiêu lọt top 8 đội mạnh quốc gia

Sáng ngày 5/2, tại Vĩnh Phúc, hãng hàng không Bamboo Airways đã phối hợp với Sở Văn hoá, Thể thao và Du lịch tỉnh tổ chức lễ ra mắt đội ...
Đặng Văn Lâm chia tay Muangthong United, gia nhập Cerezo Osaka

Đặng Văn Lâm chia tay Muangthong United, gia nhập Cerezo Osaka

Câu lạc bộ Nhật Bản Cerezo Osaka thông báo thương vụ chiêu mộ thủ thành Đặng Văn Lâm đã chính thức hoàn tất.
Dòng sông tuổi thơ

Dòng sông tuổi thơ

Trong cuộc đời mỗi con người, ai cũng phải trải qua những buồn vui, sóng gió đẩy đưa... Sông quê hương vẫn nằm đó, lắng nghe tiếng đổi thay của ...
Bà nội

Bà nội

Buổi chiều, bố đi làm về. Vào bàn ăn, vừa mở lồng bàn, bố đã reo: Trời! Bà cho cả nhà ăn những gì mà trông đã thấy ngon thế ...
Cô nàng i ngắn

Cô nàng i ngắn

Chuyến đi cao nguyên đá Đồng Văn của tôi lần ấy hoàn toàn ngẫu hứng. Nó được hình thành khi tôi ghé thăm anh bạn thân đang công tác tại ...
MV triệu view “Arise’21- Ta sẽ hồi sinh”: Deadline “không tưởng” và niềm tin bừng sáng

MV triệu view “Arise’21- Ta sẽ hồi sinh”: Deadline “không tưởng” và niềm tin bừng sáng

7 ngày - nhiều người sẽ nghĩ chỉ “bằng niềm tin” mới có thể hoàn thiện một MV ca nhạc hội tụ dàn Diva, Divo và các sao “khủng” như ...
Nghệ sĩ kêu gọi ủng hộ Thương Tín sau nhập viện vì đột quỵ

Nghệ sĩ kêu gọi ủng hộ Thương Tín sau nhập viện vì đột quỵ

Theo chị Bùi Kim Chi - vợ nghệ sỹ Thương Tín cho biết thì Thương Tín đã tỉnh, anh có thể nhận ra mặt từng người quen. Tuy sức khoẻ ...
Ban nhạc Bức tường: "Đặc điểm nổi bật nhất sau 26 năm là sống trọn"

Ban nhạc Bức tường: "Đặc điểm nổi bật nhất sau 26 năm là sống trọn"

MV“Arise’21 - Ta sẽ hồi sinh”ra mắt vào đúng thời điểm giao thừa Xuân Tân Sửu, như lời kêu gọi đầy tự hào về một năm 2020 khó khăn nhưng ...
Phiên bản di động