Côn Sơn - Kiếp Bạc mang diện mạo mới trong không gian Di sản thế giới

Lễ hội Côn Sơn, Kiếp Bạc - mùa Thu năm 2026 diễn ra từ ngày 26/9 đến 4/10, là mùa lễ hội đầu tiên kể từ khi Quần thể di tích và danh thắng Yên Tử - Vĩnh Nghiêm - Côn Sơn, Kiếp Bạc được UNESCO ghi danh Di sản Văn hóa thế giới.

Các đại biểu tham dự buổi lễ.

Ngày 12/7/2025, tại kỳ họp lần thứ 47 của Ủy ban Di sản thế giới UNESCO, Quần thể chính thức được ghi danh vào Danh sách Di sản thế giới theo tiêu chí (iii) và (vi). UNESCO đánh giá quần thể là không gian gắn với sự hình thành, phát triển và truyền bá Phật giáo Trúc Lâm; hệ thống di tích, cảnh quan, tuyến hành hương và các thực hành tín ngưỡng thể hiện sức sống liên tục của một truyền thống văn hóa, tinh thần có ảnh hưởng sâu rộng.

Phát biểu tại lễ khai hội, Phó Chủ tịch UBND thành phố Hải Phòng, Trưởng Ban Tổ chức Lễ hội Nguyễn Minh Hùng nhấn mạnh, Côn Sơn - Kiếp Bạc là vùng đất có vị trí đặc biệt trong lịch sử, văn hóa dân tộc, gắn với nhiều anh hùng dân tộc, danh nhân văn hóa và những sự kiện quan trọng của đất nước.

Phó Chủ tịch UBND thành phố Hải Phòng Nguyễn Minh Hùng đọc diễn văn tại buổi Lễ.

Vùng Vạn Kiếp từng là đại bản doanh của Hưng Đạo Đại vương Trần Quốc Tuấn, nơi ông cùng quân dân nhà Trần tổ chức luyện quân, xây dựng thế trận và chỉ huy các cuộc kháng chiến chống quân Nguyên - Mông. Những chiến thắng Đông Bộ Đầu, Hàm Tử, Chương Dương, Vạn Kiếp và đỉnh cao là Bạch Đằng năm 1288 đã trở thành những mốc son trong lịch sử dựng nước, giữ nước của dân tộc.

Theo Phó Chủ tịch UBND thành phố Nguyễn Minh Hùng, qua hơn bảy thế kỷ, hình tượng Hưng Đạo Đại vương đã trở thành biểu tượng của lòng yêu nước, ý chí độc lập, tinh thần đoàn kết và sức mạnh bảo vệ non sông. Tư tưởng “khoan thư sức dân để làm kế sâu rễ bền gốc” cũng thể hiện quan điểm lấy dân làm gốc, coi sức dân là nền tảng của quốc gia.

Lễ hội năm nay được tổ chức trong 9 ngày với nhiều hoạt động văn hóa, tín ngưỡng, nghệ thuật, trải nghiệm và quảng bá du lịch. Bên cạnh các nghi lễ truyền thống như cáo yết, rước văn, khai ấn đền Kiếp Bạc, cầu an, hội hoa đăng, rước bộ, tế và giỗ Đức Thánh Trần, nhiều hoạt động trải nghiệm được tổ chức nhằm đưa giá trị di sản đến gần hơn với cộng đồng và du khách.

Thành phố Hải Phòng định hướng xây dựng Lễ hội Côn Sơn - Kiếp Bạc trở thành sản phẩm du lịch văn hóa giàu bản sắc, góp phần quảng bá tài nguyên du lịch, thúc đẩy dịch vụ và đưa Côn Sơn - Kiếp Bạc trở thành điểm đến văn hóa - tâm linh có sức lan tỏa trong nước và quốc tế.

Một điểm nhấn của lễ khai hội năm nay là công bố Bộ nhận diện thương hiệu Di sản thế giới Quần thể di tích và danh thắng Yên Tử - Vĩnh Nghiêm - Côn Sơn, Kiếp Bạc.

Chương trình nghệ thuật tại Lễ hội.

Việc được UNESCO ghi danh đưa Côn Sơn - Kiếp Bạc vào không gian chung của một di sản thế giới liên tỉnh, cùng các thành phần di sản tại Quảng Ninh và Bắc Ninh, đồng thời đặt ra yêu cầu cao hơn trong công tác bảo tồn, quản lý, giới thiệu và phát huy Giá trị nổi bật toàn cầu của Quần thể.

Năm 2026, Hải Phòng chủ trì, phối hợp với Quảng Ninh và Bắc Ninh xây dựng, thống nhất triển khai các hoạt động tuyên truyền, giáo dục, quảng bá, giới thiệu Giá trị nổi bật toàn cầu và Bộ nhận diện thương hiệu Di sản thế giới. Bộ nhận diện được công bố tại lễ khai hội nhằm tạo dấu ấn trực quan, thống nhất cho hình ảnh của Quần thể sau khi được UNESCO ghi danh, đồng thời hỗ trợ ba địa phương trong việc quảng bá di sản, xây dựng sản phẩm văn hóa, du lịch và tăng cường kết nối.

Trong khuôn khổ lễ khai hội, đại biểu, Nhân dân và du khách còn thưởng thức chương trình nghệ thuật “Vạn Kiếp - Hào khí ngàn năm”. Chương trình kéo dài khoảng 25 phút, kết hợp ca, múa, âm nhạc và trống hội, tái hiện những lớp lang lịch sử, văn hóa của vùng đất Vạn Kiếp - Côn Sơn.

Bộ nhận diện thương hiệu Di sản thế giới Quần thể di tích và danh thắng Yên Tử - Vĩnh Nghiêm - Côn Sơn, Kiếp Bạc.

Điểm nhấn là màn trống hội với sự tham gia của các nghệ sĩ, diễn viên, nghệ nhân và lực lượng biểu diễn. Những âm hưởng từ khoan thai, hào sảng đến dồn dập, mạnh mẽ gợi nhắc Hào khí Đông A và tinh thần đoàn kết của quân dân nhà Trần.

Các tiết mục nghệ thuật tiếp nối khắc họa dòng chảy văn hóa, tư tưởng và tinh thần nhân nghĩa gắn với Hưng Đạo Đại vương Trần Quốc Tuấn, Thiền phái Trúc Lâm và Anh hùng dân tộc, Danh nhân văn hóa thế giới Nguyễn Trãi. Các ca khúc “Côn Sơn - Kiếp Bạc”, “Côn Sơn hồn nước ngàn thu - Tiếng đàn Côn Sơn” và “Về miền di sản” được thể hiện bởi các nghệ sĩ cùng lực lượng nghệ thuật của Hải Phòng và các đơn vị nghệ thuật trong cả nước.

Với sự kết hợp giữa chất liệu truyền thống và ngôn ngữ nghệ thuật hiện đại, chương trình góp phần kết nối các giá trị lịch sử, văn hóa của Côn Sơn - Kiếp Bạc với đời sống đương đại, đồng thời giới thiệu sâu hơn hình ảnh vùng đất di sản tới Nhân dân và du khách.

Lễ hội Côn Sơn, Kiếp Bạc mùa Thu năm 2026 vì thế không chỉ là dịp tưởng niệm Đức Thánh Trần và duy trì các giá trị văn hóa, tín ngưỡng truyền thống, mà còn đánh dấu chặng đường mới của Côn Sơn - Kiếp Bạc trong không gian Di sản thế giới.