Phủ Vĩnh Tường - mạch nguồn văn hóa qua nghìn năm lịch sử

Năm 1822, trong công cuộc cải cách hành chính của triều Nguyễn, vua Minh Mệnh đã cho đổi tên từ phủ Tam Đa thành phủ Vĩnh Tường. Trải qua hai thế kỉ (1822 - 2022) với danh xưng “Đất phủ Vĩnh Tường” và bề dày lịch sử hơn 4.000 năm, Vĩnh Tường ngày càng khẳng định vị thế của một huyện giàu truyền thống văn hóa, văn hiến và đấu tranh cách mạng, đóng góp quan trọng vào quá trình xây dựng và phát triển của tỉnh Vĩnh Phúc…

Nằm trong vùng đồng bằng phù sa cổ, Vĩnh Tường là địa bàn cư trú của người Việt Cổ, tạo nên nền Văn minh sông Hồng - văn minh lúa nước nổi tiếng, góp phần hình thành Nhà nước Văn Lang thời đại các vua Hùng trong lịch sử dân tộc. Ông Mai Văn Trung, Giám đốc Bảo tàng tỉnh Vĩnh Phúc cho biết: “Các nghiên cứu khảo cổ học đã cho thấy, Vĩnh Tường là một vùng đất cổ. Dưới lòng đất Vĩnh Tường hiện vẫn còn lưu giữ nhiều di chỉ khảo cổ có niên đại trải dài từ thời kì văn hóa Phùng Nguyên - Đồng Đậu - Gò Mun - Đông Sơn, cách đây từ 3.000- 3.700 năm. Đáng chú ý, trong tổng số 18 di chỉ khảo cổ học liên quan đến văn hóa thời Phùng Nguyên trên địa bàn tỉnh Vĩnh Phúc đã được phát hiện và công bố, riêng huyện Vĩnh Tường có 7 di tích, tiêu biểu như các di tích: Lũng Hòa (xã Lũng Hòa), Nghĩa Lập (xã Nghĩa Hưng)…”.

Đình cổ Thổ Tang tiêu biểu của nghệ thuật kiến trúc đình làng Bắc Bộ thế kỷ XVII
Đình cổ Thổ Tang tiêu biểu của nghệ thuật kiến trúc đình làng Bắc Bộ thế kỷ XVII

Trải qua thời gian, cùng nhiều biến động, thăng trầm của lịch sử, đến nay, trên địa bàn huyện Vĩnh Tường vẫn còn lưu giữ được hệ thống kho tàng di tích, di sản văn hóa lịch sử đồ sộ, minh chứng cho một vùng đất có bề dày truyền thống văn hóa, văn hiến. Theo thống kê, trên địa bàn huyện Vĩnh Tường hiện có 269 di tích lịch sử, văn hóa (trong đó có 1 di tích quốc gia đặc biệt là đình Thổ Tang, 19 di tích được xếp hạng quốc gia, 74 di tích cấp tỉnh) và gần 100 di sản văn hóa phi vật thể (trong đó có 2 di sản được công nhận là di sản văn hóa phi vật thể quốc gia).

Là vùng đất có truyền thống yêu nước, đấu tranh chống xâm lược từ lâu đời, trong suốt chiều dài lịch sử, trên mảnh đất Vĩnh Tường thời nào cũng có những anh hùng hào kiệt, danh tướng, đóng góp công trạng vẻ vang cho đất nước và quê hương. Cụm di tích thờ nữ tướng Lê Ngọc Trinh (xã Lũng Hòa) gồm đình Đông, đình Nam, đình Hòa Loan và đền Ngòi, đều là những công trình kiến trúc nghệ thuật truyền thống đã được xếp hạng di tích cấp quốc gia, có giá trị cao về lịch sử, văn hóa và nghệ thuật kiến trúc, được xây dựng để tôn vinh, tưởng nhớ nữ tướng Lê Ngọc Trinh, người con quê hương Lũng Hòa. Với tài thao lược, vào những năm đầu công nguyên, nữ tướng đã phò giúp Hai Bà Trưng đánh đuổi quân Đông Hán, giành độc lập đầu tiên cho nước nhà, được vua Bà phong chức Đại tướng quân và ban tặng 8 chữ “Quần thoa hào kiệt, dũng lược tuyệt trần”.

Phủ Vĩnh Tường - mạch nguồn văn hóa qua nghìn năm lịch sử
Đầm Vực Xanh từ xửa xưa vẫn thơ mộng của huyện Vĩnh Tường

Đến thời Lý Cao Tông, Vĩnh Tường có tướng quân Nguyễn Văn Nhượng đánh giặc Chiêm Thành, góp phần giữ yên bờ cõi Đại Việt, được làng Tứ Trưng (nay là thị trấn Tứ Trưng) thờ làm thành hoàng. Thời Trần, khắp nơi trong huyện đã cùng tướng quân Trần Nhật Duật đánh thắng giặc Nguyên - Mông xâm lược. Thời Lê Sơ, Nhân dân trong huyện hăng hái tham gia kháng chiến giúp nghĩa quân Lê Lợi lập chiến công hiển hách ở Bình Lệ Nguyên (Bình Xuyên), cầu Sa Lộc, thành Tam Giang.

Thời kì Pháp thuộc, truyền thống yêu nước đó lại được người dân Vĩnh Tường tiếp nối với những tên tuổi ghi vào lịch sử như: Trịnh Văn Cấn (tức Đội Cấn), quê Vũ Di, lãnh đạo cuộc khởi nghĩa Thái Nguyên (năm 1917); Nguyễn Thái Học, quê Thổ Tang, lãnh tụ Việt Nam Quốc dân Đảng, lãnh đạo cuộc khởi nghĩa Yên Bái (năm 1930). Từ khi có ánh sáng của Đảng soi đường trong cuộc trường chinh chống thực dân Pháp và đế quốc Mỹ cùng cuộc chiến bảo vệ biên cương phía Tây Nam và phía Bắc, Vĩnh Tường luôn có phong trào cách mạng sôi nổi. Nhiều người con ưu tú của Vĩnh Tường đã trở thành những chiến sĩ cách mạng trung kiên, trọn đời hiến dâng cho cách mạng, cho Tổ quốc, là tấm gương sáng cho lớp lớp thế hệ noi theo như Lê Xoay, Nguyễn Viết Xuân…

Vĩnh Tường là vùng đất có truyền thống hiếu học lâu đời, có nhiều người học rộng, tài cao, vinh hiển và đỗ đạt. Văn miếu phủ Tam Đới đặt tại xã Cao Xá, huyện Bạch Hạc (nay là thôn Cao Xá, xã Cao Đại, huyện Vĩnh Tường), xây dựng từ thời Lê Sơ (thế kỉ XV) là một trong các Văn miếu sớm nhất của tỉnh Vĩnh Phúc. Bên cạnh đó là hệ thống các văn từ, văn chỉ được cho là có số lượng nhiều nhất tỉnh. Ngoài chức năng là nơi thờ các vị tiên thánh của Nho giáo (đạo học chính thời phong kiến), thì văn miếu, văn từ hay văn chỉ còn là nơi ghi danh, ghi dấu và tôn vinh, đề cao sự học, phải là vùng đất hiếu học, đỗ đạt, khoa bảng thì mới có hệ thống thờ tự này. Theo tài liệu lịch sử, Vĩnh Tường có 23 tiến sĩ nho học và 1 phó bảng triều Nguyễn; 191 vị thi đỗ trung khoa cử nhân đời Nguyễn; 4 vị đỗ đại khoa về ngạch võ…

Ông Lê Nguyễn Thành Trung, Phó Bí thư Huyện ủy, Chủ tịch UBND huyện Vĩnh Tường (nhiệm kì 2021 - 2026) tự hào, cho biết: “Truyền thống yêu nước, văn hóa, văn hiến qua hàng nghìn năm lịch sử của vùng đất cổ Vĩnh Tường đã và đang được lớp lớp thế hệ gìn giữ và phát huy, góp phần viết tiếp những trang sử vẻ vang để danh xưng “Đất phủ Vĩnh Tường” là nền tảng vững chắc để huyện Vĩnh Tường ngày càng “Hội tụ và lan tỏa”, vươn lên, phát triển mạnh mẽ, đóng góp vào sự phát triển chung của tỉnh và đất nước”.

Bài và ảnh Lê Đôn - Lê Mơ

Tin liên quan

Cùng chuyên mục

Lịch phát sóng phim "The Law cafe - Tiệm cafe Luật" của Lee Seung Gi

Lịch phát sóng phim "The Law cafe - Tiệm cafe Luật" của Lee Seung Gi

"Tiệm cafe Luật" (tên tiếng Anh: The Law cafe, tên tiếng Hàn: 법대로 사랑하라) là bộ phim truyền hình Hàn Quốc thuộc thể loại hài hước, tình cảm.
Phủ Vĩnh Tường - mạch nguồn văn hóa qua nghìn năm lịch sử

Phủ Vĩnh Tường - mạch nguồn văn hóa qua nghìn năm lịch sử

Năm 1822, trong công cuộc cải cách hành chính của triều Nguyễn, vua Minh Mệnh đã cho đổi tên từ phủ Tam Đa thành phủ Vĩnh Tường. Trải qua hai thế kỉ (1822 - 2022) với danh xưng “Đất phủ Vĩnh Tường” và bề dày lịch sử hơn 4.000 năm, Vĩnh Tường ngày càng khẳng định vị thế của một huyện giàu truyền thống văn hóa, văn hiến và đấu tranh cách mạng, đóng góp quan trọng vào quá trình xây dựng và phát triển của tỉnh Vĩnh Phúc…

Tin khác

Khai mạc Giải cờ tướng trung cao tuổi toàn quốc lần thứ VIII năm 2022

Khai mạc Giải cờ tướng trung cao tuổi toàn quốc lần thứ VIII năm 2022
Sáng 22/9/2022, tại Khu du lịch sinh thái Him Lam, TP Điện Biên Phủ, tỉnh Điện Biên khai mạc trọng thể Giải cờ tướng Trung cao tuổi toàn quốc lần thứ VIII năm 2022.

Người thầy làng Hoành Sơn

Người thầy  làng Hoành Sơn
Đã gần 1,5 thế kỉ trôi qua, Thám hoa Nguyễn Đức Đạt không còn dạy học ở núi Đồn, xã Khánh Sơn, huyện Nam Đàn, tỉnh Nghệ An, nhưng nơi đây, bên bờ sông Lam vẫn còn những chứng tích in dấu thời gian gửi gắm bao điều muốn nói với hậu thế về tư tưởng của một nhà giáo dục nổi tiếng thời Nguyễn…

Sôi động phong trào bóng chuyền hơi người cao tuổi

Sôi động phong trào bóng chuyền hơi người cao tuổi
Hướng tới kỉ niệm Ngày Quốc tế Người cao tuổi (1/10) và “Tháng hành động vì Người cao tuổi Việt Nam” năm 2022, Hội NCT các cấp TP Hải Phòng đã sôi nổi tổ chức nhiều hoạt động văn hóa, thể thao, tạo sân chơi bổ ích, hấp dẫn cho NCT. Đây là đợt sinh hoạt chính trị, truyền thông lớn, góp phần nâng cao nhận thức của cấp ủy, chính quyền và toàn xã hội về nhiệm vụ bảo vệ, chăm sóc, phát huy vai trò NCT.

Đội tuyển Nga bị cấm tham dự EURO 2024

Đội tuyển Nga bị cấm tham dự EURO 2024
Sau cuộc họp của UEFA tại Hvar, Croatia ngày 20/9 để thông qua quy trình vòng loại Euro 2024, Liên đoàn Bóng đá châu Âu đã đưa ra thông báo cấm tham dự giải đấu đối với đội tuyển Nga.

Bảo tồn, phát huy giá trị văn hóa bản địa

Bảo tồn, phát huy giá trị văn hóa bản địa
Trải qua hàng trăm năm, trong quá trình giao lưu hội nhập, nét đẹp văn hóa, phong tục thuần hậu của quê hương Quỳ Hợp ít nhiều bị mờ đi bởi tác động của văn hóa ngoại lai.

Tình đồng đội - Bức tượng đài kim cương trong tập thơ “Ký ức Trường Sơn”

Tình đồng đội - Bức tượng đài kim cương trong tập thơ “Ký ức Trường Sơn”
“Ký ức Trường Sơn” là tập thơ do nhà giáo, nhà thơ Bạch Liên, hội viên Hội VHNT tỉnh Bắc Ninh sưu tầm và tuyển chọn từ những bài thơ của nhiều tác giả chiến sĩ được Nhà xuất bản Văn học ấn hành tháng 9/2019 nhân kỉ niệm 45 năm (30/4) giải phóng miền Nam, thống nhất đất nước và 75 năm ngày thành lập Quân đội Nhân dân Việt Nam 22/12.

Nét đẹp trang phục người Chăm Nam Bộ

Nét đẹp trang phục người Chăm Nam Bộ
Trang phục của người Chăm Islam ở tỉnh An Giang thể hiện nét đẹp độc đáo, vừa duy trì những yếu tố truyền thống dân tộc, vừa đón nhận yếu tố mới từ điều kiện tự nhiên, xã hội của vùng đất Nam Bộ...

Lịch phát sóng phim "Tội ác vô hình" - Blind

Lịch phát sóng phim "Tội ác vô hình" -  Blind
"Tội ác vô hình" (tên tiếng Anh: Blind, tên tiếng Hàn: 블라인드) là một bộ phim truyền hình của Hàn Quốc thuộc thể loại tâm lý, tình cảm, hành động.

NCT huyện Thuận Thành giao lưu văn nghệ, dưỡng sinh

NCT huyện Thuận Thành giao lưu văn nghệ, dưỡng sinh
Sáng ngày Chủ nhật, sân UBND xã Song Hồ, huyện Thuận Thành, tỉnh Bắc Ninh đã rộn rã tiếng cười nói, tiếng nhạc xập xình. Sắc đỏ cờ Tổ quốc, cờ phướn, đồng phục đỏ trắng vàng rực rỡ dưới lùm cây xanh mát tạo nên cảnh sắc sinh động, hấp dẫn trong không gian thanh khiết mát mẻ của buổi sớm một ngày thu nắng rát.
Xem thêm
Sôi động phong trào bóng chuyền hơi người cao tuổi

Sôi động phong trào bóng chuyền hơi người cao tuổi

Hội NCT các cấp TP Hải Phòng đã sôi nổi tổ chức nhiều hoạt động văn hóa, thể thao, tạo sân chơi bổ ích, hấp dẫn NCT
Hội đồng họ Ngô TP. Hồ Chí Minh: Phát huy tinh thần thương thân tương ái, lá lành đùm lá rách

Hội đồng họ Ngô TP. Hồ Chí Minh: Phát huy tinh thần thương thân tương ái, lá lành đùm lá rách

Vừa qua, tại Trung tâm hội nghị tiệc cưới Hoàng Long, số 2 Lê Duẩn, quận 1, TP. Hồ Chí Minh, khai mạc Đại hội đại biểu họ Ngô TP. Hồ Chí Minh lần thứ 2, nhiệm kỳ 2022-2027. Tới dự có đại diện họ Ngô Việt Nam, đại diện họ Ngô ở một số tỉnh, thành phố, đại diện các dòng họ Phùng, Hồ, Phạm.... và gần 300 đại biểu họ Ngô đang sinh sống, học tập và làm việc tại TP. Hồ Chí Minh.
NCT huyện Thuận Thành giao lưu văn nghệ, dưỡng sinh

NCT huyện Thuận Thành giao lưu văn nghệ, dưỡng sinh

Sáng ngày Chủ nhật, sân UBND xã Song Hồ, huyện Thuận Thành, tỉnh Bắc Ninh đã rộn rã tiếng cười nói, tiếng nhạc xập xình.
Top 25 “Hoa khôi sông Vàm 2022” có nhiều hoạt động quảng bá du lịch

Top 25 “Hoa khôi sông Vàm 2022” có nhiều hoạt động quảng bá du lịch

Top 25 thí sinh “Hoa khôi sông Vàm 2022” tham gia các hoạt động nhằm quảng bá du lịch tỉnh Long An.
Lệ Quyên và Hoàng Phương gửi tới khán giả đêm nhạc “Tình lỡ” vẹn tròn xúc cảm

Lệ Quyên và Hoàng Phương gửi tới khán giả đêm nhạc “Tình lỡ” vẹn tròn xúc cảm

Ngày 26/8 vừa qua, khán giả yêu nhạc miền Bắc đã được thưởng thức những bản tình ca sâu lắng được thể hiện bởi giọng ca Lệ Quyên và Hoàng Phương trong đêm nhạc Soul of the Forest chủ đề “Tình lỡ” diễn ra tại Flamingo Đại Lải.
Những địa điểm du lịch lý tưởng dịp nghỉ lễ Quốc khánh 2/9

Những địa điểm du lịch lý tưởng dịp nghỉ lễ Quốc khánh 2/9

Kỳ nghỉ lễ Quốc khánh 2/9 năm nay kéo dài 4 ngày là cơ hội lý tưởng cho những chuyến đi du lịch xa cùng gia đình và bạn bè. Có rất nhiều địa điểm lý tưởng cho bạn tha hồ lựa chọn.
Xem trực tiếp Italia vs Anh, 01h45 ngày 24/9, UEFA Nations League trên kênh nào?

Xem trực tiếp Italia vs Anh, 01h45 ngày 24/9, UEFA Nations League trên kênh nào?

Ngày mới Online cập nhật kênh xem trực tiếp Italia vs Anh, UEFA Nations League diễn ra lúc 01h45 ngày 24/9 phục vụ quý độc giả quan tâm.
Xem trực tiếp Việt Nam vs Singapore, 19h00 ngày 21/9, cúp Hưng Thịnh trên kênh nào?

Xem trực tiếp Việt Nam vs Singapore, 19h00 ngày 21/9, cúp Hưng Thịnh trên kênh nào?

Ngày mới Online cập nhật kênh xem trực tiếp Việt Nam vs Singapore, tại cúp Hưng Thịnh 2022 diễn ra lúc 19h00 ngày 21/9 phục vụ quý độc giả quan tâm.
Đội tuyển Nga bị cấm tham dự EURO 2024

Đội tuyển Nga bị cấm tham dự EURO 2024

Sau cuộc họp của UEFA tại Hvar, Croatia ngày 20/9 để thông qua quy trình vòng loại Euro 2024, Liên đoàn Bóng đá châu Âu đã đưa ra thông báo cấm tham dự giải đấu đối với đội tuyển Nga.
Đồng đội

Đồng đội

Quyết vừa tới nhà, vứt “phịch” chiếc ba lô lộn ngược một cái nơi hè, vừa thở vừa nói với chị dâu:
Hoa hồng Vu lan...

Hoa hồng Vu lan...

Chị mới dọn về xóm, xây cái nhà nhỏ, định cư luôn. Con trai chị với con tôi chung lớp 5, ngày nào cũng qua nhà chơi. Thằng nhỏ lễ phép, chỉ phải cái hơi… sa đà: Sa vô chơi là quên luôn trời đất; bữa cơm nào mẹ cũng phải vác roi đi kiếm! Vài lần trò chuyện xã giao mới biết: Té ra chị Hân cũng mẹ đơn thân.
Gánh nặng nợ nước, xem nhẹ thù nhà

Gánh nặng nợ nước, xem nhẹ thù nhà

Dựa trên câu chuyện lịch sử có thật: Hưng đạo Đại vương Trần Quốc Tuấn gác lại thù nhà, chuyên tâm phò tá triều đình nhà Trần ba lần đánh tan quân Nguyên Mông, bảo vệ đất nước...
Xem trực tiếp phim Rồi 30 năm sau tập 5, THVL1, 20h00 ngày 23/9/2022 trên kênh nào?

Xem trực tiếp phim Rồi 30 năm sau tập 5, THVL1, 20h00 ngày 23/9/2022 trên kênh nào?

Xem trực tiếp phim Rồi 30 năm sau tập 5 được phát sóng trên kênh truyền hình Vĩnh Long 1 (THVL1) lúc 20h00 ngày 23/9 với những tình tiết hấp dẫn.
Lịch phát sóng phim "The Law cafe - Tiệm cafe Luật" của Lee Seung Gi

Lịch phát sóng phim "The Law cafe - Tiệm cafe Luật" của Lee Seung Gi

"Tiệm cafe Luật" (tên tiếng Anh: The Law cafe, tên tiếng Hàn: 법대로 사랑하라) là bộ phim truyền hình Hàn Quốc thuộc thể loại hài hước, tình cảm.
Xem trực tiếp phim Rồi 30 năm sau tập 3, THVL1, 20h00 ngày 21/9/2022 trên kênh nào?

Xem trực tiếp phim Rồi 30 năm sau tập 3, THVL1, 20h00 ngày 21/9/2022 trên kênh nào?

Xem trực tiếp phim Rồi 30 năm sau tập 3 được phát sóng trên kênh truyền hình Vĩnh Long 1 (THVL1) lúc 20h00 ngày 21/9 với những tình tiết hấp dẫn.
Phiên bản di động