Nước cho Đồng bằng sông Cửu Long

Mấy tháng qua, hạn hán, xâm nhập mặn, cạn kiệt nguồn nước ngọt ở Đồng bằng sông Cửu Long (ĐBSCL) diễn ra trên diện rộng, ảnh hưởng 10/13 tỉnh miền Tây Nam Bộ, gây hậu quả nặng nề, đặc biệt ở 5 tỉnh (Long An, Tiền Giang, Bến Tre, Kiên Giang và Cà Mau) đang khủng hoảng về nước, báo động trong tình trạng khẩn cấp. Hiện tượng này mang tính lịch sử vì diễn biến phức tạp, khó lường, chưa từng thấy trong mấy thập kỉ qua.

Nguyên nhân cơ bản do dòng chảy kiệt từ thượng nguồn sông Mê Kông và biến đổi khí hậu làm cho khả năng trữ nước của vùng ĐBSCL thu hẹp, trong khi mùa nước mặn đến sớm bất thường. Hiện tượng xâm nhập mặn phá vỡ kỉ lục so với năm 2016.

Về thượng nguồn, do tác động của El Ninô, lượng mưa khu vực các nước tiểu vùng sông Mê Kông và ĐBSCL giảm 25-30%, khiến cho lượng nước ở địa phận hạ lưu giảm trên 50%. Mặt khác, trên thượng nguồn thuộc địa phận Trung Quốc, quốc gia này xây dựng 6 đập lớn trữ nước để làm thủy điện. Đó là các đập Miêu Vỹ, Công Quả Kiều, Tiểu Loan, Man Loan, Đại Triệu Sơn, Nọa Trát Độ và Cảnh Hồng. Nhà máy thủy điện Tiểu Loan có đập nước vào loại lớn nhất thế giới. Các hồ chứa ở đây có dung tích 43-45 tỉ mét khối, dự kiến đến năm 2030 sẽ tăng lên 100 tỉ mét khối nước. Ở vùng trung lưu sông Mê Kông chảy qua Lào, Thái Lan, Cam-pu-chia các nước này cũng đã và đang xây dựng hàng loạt đập, hồ chứa nước, ngăn sông và nhiều nhánh sông xây dựng thủy điện. Thái Lan đào nhiều hồ chứa nước rất lớn. Tại Cam-pu-chia, Biển Hồ có mực nước xuống thấp nhất từ trước đến nay, v.v…

nuoc cho dong bang song cuu long

ĐBSCL thuộc hạ lưu sông Mê Kông có lợi thế về địa lí nhưng đang phải đối mặt với nhiều khó khăn, thách thức bởi tác động vô cùng nghiêm trọng từ vùng thượng lưu lại chịu ảnh hưởng của biến đổi khí hậu, nước biển dâng tràn vào sâu từ 70 đến 90 km trên các sông Vàm Cỏ (Long An), sông Tiền (Tiền Giang), sông Cái (Kiên Giang). Tình trạng này ngày càng diễn biến phức tạp, trầm trọng do biến động dòng chảy thượng lưu ngày càng lớn, mực nước biển dâng ngày càng cao, nhu cầu sử dụng nước cho phát triển sản xuất nông nghiệp, nước sinh hoạt của người dân ngày càng gia tăng, trong khi nước ở sông Mê Kông đổ xuống lại giảm mạnh và không ổn định.

Hiện nay, một bộ phận dân cư ở ĐBSCL chưa có nước sạch. Người dân vẫn sử dụng nước ao, hồ, sông, kênh rạch cho sinh hoạt, ăn uống không tránh khỏi nguồn nước ô nhiễm, ảnh hưởng đến sức khỏe con người. Ở 5 tỉnh trong tình trạng khẩn cấp nêu trên, một triệu người đang thiếu gay gắt nước sạch, trong khi các địa phương này chưa có đủ nguồn lực bảo đảm. Để chung tay hỗ trợ cho người dân các nơi đó, một số địa phương được chi viện của các lực lượng quân đội, doanh nghiệp, kể cả quyên góp của Báo Tuổi trẻ, tổ chức vận chuyển nước ngọt từ Vũng Tàu, TP Hồ Chí Minh cung cấp cho bà con nông dân vùng ngập mặn ở Bến Tre, Long An, Cà Mau, Kiên Giang, Tiền Giang. Bộ Tài nguyên và Môi trường trích Quỹ Bảo vệ môi trường hỗ trợ mỗi tỉnh 500 triệu đồng để mua thiết bị lọc nước,v.v… thì cũng chỉ là “muối bỏ bể”. Một số tỉnh phát động chương trình xã hội hóa, vận động các doanh nghiệp đầu tư theo phương thức công-tư (như ở Tiền Giang) xây dựng các trạm cung cấp nước tập trung. Đó chỉ là những việc cấp bách trước mắt, chứ chưa phải giải pháp căn cơ, toàn diện, lâu dài mang tầm chiến lược.

nuoc cho dong bang song cuu long

Bảo đảm cung cấp nước ngọt cho sản xuất phát triển nông nghiệp trong thế trận chuyển đổi canh tác, cơ cấu lại sản phẩm cần một khối lượng nước ngọt trên 30 tỉ mét khối và 23 tỉ mét khối nước lợ mỗi năm. Riêng nước sạch cho đời sống người dân cũng cần hàng tỉ mét khối. Đáp ứng cho nhu cầu to lớn đó phải có một chiến lược phát triển nguồn nước trong hoạch định phát triển kinh tế - xã hội ĐBSCL ở tầm vĩ mô. Một giải pháp mang tính chiến lược là xây dựng một số hồ nhân tạo lớn chứa nước tại các vùng khan hiếm nước ngọt mà không để nước bị nhiễm phèn, nhiễm mặn đan xen. Tại ĐBSCL hệ thống kênh rạch chằng chịt là một lợi thế nếu được nạo vét (kênh cấp 3 trở lên) đắp bờ, đê, kiên cố hóa thủy lợi nội đồng để chứa nước. Từng hộ gia đình cũng nên xây hầm, bể, dùng lu để tiếp và chứa nước mưa, v.v…

Biến đổi khí hậu, nước biển dâng, xâm nhập mặn, khan cạn nước ngọt là siêu thách thức đối với ĐBSCL, nó chi phối nghiêm trọng đối với kinh tế-xã hội. Trên thế giới 1/4 dân số đang khủng hoảng về nước. Ở nước ta, mọi vùng miền, trước hết là ĐBSCL đặt ra nhiệm vụ chính trị là phải trữ nước, tiết kiệm nước. Đó cũng là sứ mệnh cao cả của mỗi người, mỗi gia đình, mỗi đơn vị, mỗi doanh nghiệp, mỗi địa phương và cả nước. Tuy nhiên, việc thực hiện các giải pháp cấp thiết nhưng phải vận hành một cách khoa học, đặt trên các đặc thù về nguồn nước, không gian và thời gian.

Năm 2020, Liên Hợp Quốc xác định “Ngày khí tượng thủy văn thế giới” và “Ngày nước thế giới” mang chủ đề “Khí hậu và nước”. Chúng ta hãy chung tay vì một ĐBSCL có đủ nguồn nước, bảo đảm phát triển kinh tế-xã hội ổn định trong chiến lược bền vững, lâu dài.

Vũ Phong

Tin liên quan

Cùng chuyên mục

vua moi khoi dong da phai cach li

Vừa mới khởi động đã phải… cách li!

Cứ nghĩ dịch bệnh COVID-19 được kiểm soát, phố cổ sẽ bắt đầu cho một trạng thái “bình thường mới” đầy hứa hẹn nhưng có ai ngờ đâu, sát bên mình, thành phố Đà Nẵng lại là tâm dịch!...
lam the nao de tro thanh nguoi phu nu quyen ru

Làm thế nào để trở thành người phụ nữ quyến rũ?

Quyến rũ là bí quyết giúp bạn luôn thu hút trong mắt người khác, đặc biệt là phái mạnh.
co dau huy hon khi biet su that ve bo cua chu re

Cô dâu hủy hôn khi biết sự thật về bố của chú rể

Tôi hoảng sợ hủy hôn khi biết người bố xa cách nhiều năm của Huy là người từng bao nuôi mình. 
met moi vi bi gia dinh nha chong dat dieu noi xau

Mệt mỏi vì bị gia đình nhà chồng đặt điều nói xấu

Tôi không biết phải làm gì để anh chị chồng tôi bớt đặt điều nói xấu tôi, thực sự nhiều khi tôi cảm thấy rất ấm ức mà vẫn phải cố gắng chịu đựng.
thap thoang dang chieu

Thấp thoáng dáng chiều…

Đã lâu, em không về bên anh. Để được nghe tiếng ghi ta réo rắt, những ngón tay đan trên cung đàn thoăn thoắt theo điệu nhạc du dương.

Tin khác

Dược phẩm Tâm Bình với tháng 7 nghĩa tình

duoc pham tam binh voi thang 7 nghia tinh
Tháng 7 - tháng của sự tri ân, tháng để nhắc nhớ mọi người dân Việt Nam hướng về các thương - bệnh binh, thân nhân liệt sĩ và người có công trên mọi miền Tổ quốc.

Tảo tần nghề nấu xu xoa

tao tan nghe nau xu xoa
Không biết món xu xoa có từ khi nào nhưng ở làng Triêm Đông (phường Điện Phương, thị xã Điện Bàn, tỉnh Quảng Nam) - nơi có nhiều NCT gắn bó với nghề từ nhỏ. Xu xoa của Triêm Đông từ lâu trở thành món ăn dân dã hấp dẫn người phố thị…

5 năm quần quật ở xứ người, ngày về mới phát hiện ‘nuôi con tu hú’

5 nam quan quat o xu nguoi ngay ve moi phat hien nuoi con tu hu
Trong khi tôi lăn lộn làm việc, kiếm tiền gửi về quê cho gia đình, thì ở nhà vợ tôi "qua lại" với người khác. Đau lòng hơn, đứa con tôi hết mực yêu thương cũng không cùng huyết thống với tôi. 

Mẹ chồng khó dễ với con dâu, con trai đòi bỏ vợ và cái kết không bất ngờ

me chong kho de voi con dau con trai doi bo vo va cai ket khong bat ngo
Tôi vừa đi làm về, mẹ đã đón ngay tôi ở cổng. Nhìn dáng vẻ mẹ tôi là biết, chắc lại có chuyện rồi.

Cẩn trọng khi lắp camera giám sát trong nhà

can trong khi lap camera giam sat trong nha
Lắp đặt camera giám sát trong nhà giúp gia chủ dễ dàng theo dõi những việc đã xảy ra. Tuy nhiên, việc mắc những sai lầm khi sử dụng camera có thể làm rò rỉ những hình ảnh riêng tư.

Tỉnh Thanh Hóa: Đại hạn khiến hàng ngàn héc-ta lúa Hè Thu nguy cơ mất trắng

tinh thanh hoa dai han khien hang ngan hec ta lua he thu nguy co mat trang
Sản xuất nông nghiệp ở tỉnh Thanh Hóa đang trải qua một mùa tồi tệ nhất trong vòng 10 năm trở lại đây. Nắng nóng kéo dài suốt hai tháng qua, khiến hàng trăm hồ đập chứa nước rơi xuống mực nước chết, hàng ngàn héc-ta lúa vụ Hè thu bị hạn hán nghiêm trọng.
Xem thêm
co dau huy hon khi biet su that ve bo cua chu re

Cô dâu hủy hôn khi biết sự thật về bố của chú rể

Tôi hoảng sợ hủy hôn khi biết người bố xa cách nhiều năm của Huy là người từng bao nuôi mình. 
met moi vi bi gia dinh nha chong dat dieu noi xau

Mệt mỏi vì bị gia đình nhà chồng đặt điều nói xấu

Tôi không biết phải làm gì để anh chị chồng tôi bớt đặt điều nói xấu tôi, thực sự nhiều khi tôi cảm thấy rất ấm ức mà vẫn phải ...
thap thoang dang chieu

Thấp thoáng dáng chiều…

Đã lâu, em không về bên anh. Để được nghe tiếng ghi ta réo rắt, những ngón tay đan trên cung đàn thoăn thoắt theo điệu nhạc du dương.
noi long nguoi theo con len pho

Nỗi lòng người theo con lên phố

Sau mấy chục năm làm công chức ăn dè tiết kiệm, ông bà Tâm cũng xây được ngôi nhà hai tầng khá khang trang giữa làng quê. Ông bà nghỉ ...
o sin khong luong

"Ô sin" không lương

"Trời ơi! Bà trông cháu thế nào mà để con sưng vêu trán thế này. Con có đau không? Vào đây mẹ xem!".
roi pho ve que

Rời phố về quê

Thế là sau gần 40 năm trở thành người phố, bây giờ họ lại từ phố về quê, không phải ai cũng có quyết định như vợ chồng ông Chiến, ...
huyen gia lam tp ha noi mot gia dinh ngheo chong chet vi tngt can duoc giup do

Huyện Gia Lâm, TP Hà Nội: Một gia đình nghèo, chồng chết vì TNGT cần được giúp đỡ

Chúng tôi không khỏi xót xa khi chứng kiến cảnh người vợ trẻ cùng các con nhỏ 8 tuổi, Nguyễn Thiện Minh (sinh năm 2012) và Nguyễn Hoài An (sinh ...
quy tu thien hang huu cong ty cp dai nam binh duong dieu dong 2 xe cho nuoc va tang 10000 can nhua cho dong bao ben tre

Quỹ từ thiện Hằng Hữu, Công ty CP Đại Nam (Bình Dương): Điều động 2 xe chở nước và tặng 10.000 can nhựa cho đồng bào Bến Tre

Qua thông tin báo chí biết được tỉnh Bến Tre đang đối mặt với hạn hán và xâm nhập mặn nặng nề. Ông Huỳnh Uy Dũng, Chủ tịch Hội đồng ...
gieo hanh phuc cho tre bat hanh

“Gieo” hạnh phúc cho trẻ bất hạnh

Khi hoa dã quỳ vàng rực tựa mặt trời đầy quyến rũ báo hiệu mùa Xuân đang đến rất gần đến, cũng là lúc sơ Ngô Thị Mỹ cùng các ...
lam the nao de tro thanh nguoi phu nu quyen ru

Làm thế nào để trở thành người phụ nữ quyến rũ?

Quyến rũ là bí quyết giúp bạn luôn thu hút trong mắt người khác, đặc biệt là phái mạnh.
da nang sang tinh yeu thuong trong mua dich

Đà Nẵng: Sáng tình yêu thương trong mùa dịch

Những ngày qua, nhiều đơn vị, cá nhân đã kịp thời hỗ trợ lực lượng làm nhiệm vụ trên tuyến đầu chống dịch, các bệnh viện bị phong tỏa và ...
dac sac tao hinh tren giay

Đặc sắc tạo hình trên giấy

Không chỉ dùng giấy để ghi chép sự kiện trong đời sống xã hội, từ xa xưa con người còn dùng giấy để vẽ lên nhiều bức họa xinh đẹp.
Phiên bản di động