Chính trên nền tảng tự nhiên đặc biệt ấy, một thế giới du lịch sông nước đã hình thành và phát triển. Du khách đến ĐBSCL không chỉ để ngắm cảnh mà còn để hòa mình vào nhịp sống miền sông nước qua những chuyến ghe xuồng len lỏi kênh rạch, tham quan miệt vườn cây trái, trải nghiệm chợ nổi tấp nập từ tờ mờ sáng, thưởng thức ẩm thực dân dã đậm hương vị phù sa. Mỗi năm, vùng đất này đón hơn 50 triệu lượt khách trong và ngoài nước, khẳng định vị thế là một trong những trung tâm du lịch quan trọng của Việt Nam.
Năm 2015, Tổng cục Du lịch (nay là Cục Du lịch Quốc gia Việt Nam) xác định “Thế giới sông nước Mekong” là sản phẩm du lịch đặc thù của vùng ĐBSCL. Quyết định này xuất phát từ hệ thống tài nguyên du lịch phong phú và đa dạng của vùng đất cực Nam Tổ quốc - nơi hội tụ đầy đủ tài nguyên sông nước, miệt vườn, rừng ngập mặn, biển đảo đến các di tích lịch sử, lễ hội truyền thống và kho tàng văn hóa dân gian đặc sắc.
Góc nhìn của bạn bè quốc tế
Trên bản đồ du lịch quốc tế, ĐBSCL - Mekong Delta - từ lâu đã là cái tên quen thuộc. Nhiều tạp chí du lịch uy tín thế giới đã dành những đánh giá tích cực cho vùng đất này. Lonely Planet từng xếp “Thế giới sông nước Mekong” vào top 10 điểm đến có giá trị nhất toàn cầu. Tạp chí Rough Guides của Anh cũng bình chọn ĐBSCL là 1 trong 10 điểm đến “đáng giá nhất”, ca ngợi nơi đây là vùng đất trù phú, màu mỡ với mạng lưới kênh rạch chằng chịt, giàu sắc màu đời sống và hương vị cuộc sống.
 |
| Du khách nước ngoài thích đi ghe tam bản tham quan sông nước miệt vườn miền Tây. |
Rough Guides còn giới thiệu một đoạn phim ngắn đậm chất miền Tây, tái hiện hình ảnh làng quê yên bình, con người chân chất hòa quyện trong tiếng đàn bầu mộc mạc. Đoạn phim do vợ chồng nhiếp ảnh người Mỹ: Mat Szwajkos và Erin Wigger thực hiện trong chuyến du lịch ĐBSCL. Trên trang cá nhân, Mat Szwajkos chia sẻ rằng anh đặc biệt ấn tượng trước một vùng đất sống động, khác biệt hoàn toàn với bất kì nơi nào từng đặt chân tới.
Không dừng lại ở đó, tạp chí Travel + Leisure (Mỹ) cũng từng xếp khu vực sông Mekong vào top 50 điểm đến hấp dẫn nhất thế giới, với tiêu chí là những nơi “đang chuyển mình mạnh mẽ, ngày càng thu hút và tràn đầy sức sống mới”. Khu vực Mekong được xếp thứ 11/50, minh chứng cho tiềm năng và sức hấp dẫn bền bỉ của vùng đất sông nước này trong dòng chảy du lịch toàn cầu.
Theo nhà báo du lịch Stirling Kelso, du lịch du ngoạn trên sông Mekong đang phát triển mạnh, giúp du khách dễ dàng tiếp cận cảnh quan, văn hóa và đời sống cư dân địa phương. Doanh nhân người Mỹ gốc Ý - Francesco Galli Zugaro, Giám đốc điều hành Aqua Expeditions, cho biết sau khi nghiên cứu kĩ tiềm năng, ông đã chọn Việt Nam là một điểm dừng quan trọng trong hành trình du thuyền cao cấp dọc sông Mekong.
Mới đây, sau chuyến famtrip khảo sát ĐBSCL cuối năm 2025, bà Camelita G. Bunao, Chủ tịch Hiệp hội Du lịch Lữ hành độc lập Philippines, với hơn 150 doanh nghiệp thành viên bày tỏ sự ấn tượng mạnh mẽ và nhận định: ĐBSCL là “vùng đất hứa”, giàu tiềm năng phát triển du lịch xanh và du lịch giáo dục. Hiệp hội của bà đã ký kết hợp tác, lên kế hoạch đưa học sinh và du khách Philippines đến trải nghiệm, khám phá vùng sông nước Mekong trong thời gian tới.
Đánh thức tiềm năng du lịch đường sông
Theo các chuyên gia, hệ thống kênh rạch dày đặc của ĐBSCL là điều kiện lí tưởng để phát triển du lịch sinh thái và khám phá văn hóa sông nước, đặc biệt tại các chợ nổi nổi tiếng như Cái Bè (Đồng Tháp), Cái Răng và Phong Điền (Cần Thơ), Long Xuyên (An Giang). Bên cạnh đó, nhiều khu vực còn sở hữu hệ sinh thái đa dạng với các loài động, thực vật quý hiếm như Vườn quốc gia Tràm Chim, U Minh Thượng hay rừng ngập mặn Cà Mau.
Thực tế cho thấy, nhiều địa phương đã bước đầu thành công trong phát triển du lịch đường sông trên các tuyến như sông Tiền, sông Cổ Chiên, sông Hàm Luông, sông Hậu… Cục Du lịch Quốc gia Việt Nam đánh giá ĐBSCL có lợi thế lớn để phát triển du lịch cộng đồng và du lịch sông nước nhờ vị trí hạ lưu Mekong, mạng lưới sông ngòi liên thông với hàng chục cửa sông lớn ra biển.
|
| Sông nước Cần Thơ vào đêm. |
Liên kết vùng - động lực cho phát triển bền vững
Định hướng phát triển du lịch ĐBSCL được xác lập rõ trong Nghị quyết 13-NQ/TW của Bộ Chính trị ngày 2/4/2022. Theo đó, du lịch được xác định là ngành kinh tế mũi nhọn, dựa trên lợi thế về hệ sinh thái rừng ngập nước, kênh rạch và bản sắc văn hóa lễ hội. Nghị quyết nhấn mạnh yêu cầu phát triển du lịch gắn với bảo tồn môi trường, di sản văn hóa và liên kết chặt chẽ giữa các địa phương trong vùng, đặc biệt với TP Hồ Chí Minh.
Trên tinh thần đó, ĐBSCL được tổ chức thành bốn cụm du lịch chính: Cần Thơ và phụ cận; Mỹ Tho và phụ cận; Bảy Núi - Rạch Giá và phụ cận; Cà Mau và phụ cận. Song song với phát triển du lịch đường sông, vùng còn đẩy mạnh các tuyến nghỉ dưỡng bằng đường hàng không đến Cần Thơ và Phú Quốc - đặc khu du lịch biển đảo đang ngày càng thu hút du khách quốc tế.
Hạ tầng giao thông cũng là cú hích quan trọng. Việc khánh thành các tuyến cao tốc Cần Thơ - Cà Mau, Châu Đốc - Cần Thơ - Sóc Trăng giúp rút ngắn đáng kể thời gian di chuyển, tạo điều kiện thuận lợi để du khách kết hợp trải nghiệm đường bộ và đường sông, mở rộng không gian du lịch toàn vùng.
Hiện nay, “Thế giới sông nước Mekong” gồm năm địa phương trọng điểm: An Giang, Cần Thơ, Cà Mau, Đồng Tháp và Vĩnh Long. Các tỉnh, thành đều đặt mục tiêu đưa du lịch trở thành ngành kinh tế chủ lực trong giai đoạn mới.
“Thế giới sông nước Mekong” - từ một vùng đất giàu tiềm năng đang thực sự chuyển mình mạnh mẽ. Với định hướng đúng đắn, hạ tầng ngày càng hoàn thiện và sự đồng hành của cộng đồng doanh nghiệp, người dân, du lịch sông nước ĐBSCL được kì vọng sẽ vươn mình đón kỉ nguyên mới, phát triển xứng tầm và sánh vai cùng các vùng du lịch trọng điểm của cả nước.
