Những đõ ong của ông nội

Câu hát “Tháng 3 mùa con ong đi lấy mật” theo mãi kí ức tôi đã gần 30 năm, từ khi tôi là cậu bé hơn 10 tuổi chạy theo ông nhận chân sai vặt để được tìm hiểu về thế giới loài ong. Ông nội tôi là một trong số ít người trong làng theo nghề nuôi ong đầu tiên. Ban đầu ông đặt chỉ vài ba đõ xung quanh nhà, mỗi lần quay chỉ được đôi lít mật, chủ yếu để dùng trong nhà và làm quà biếu người thân.

Đi theo ông nội, được ông giảng giải về cuộc sống của loài ong cũng biết được bao điều thú vị. Những lần đầu tôi cứ lăng xăng chạy đi chạy lại, bị ong đốt sưng tấy cả tay. Ông nội bảo “cái giống này, nếu hiểu tập tính của nó thì thấy rất hiền. Ong mật chỉ khi bị phá tổ hoặc giết hại thì cả đàn mới tấn công”. Và điều thú vị nữa là ở thế giới loài ong không có chỗ cho sự lười biếng. Một con ong thợ thường bay xa tổ khoảng 2km để tìm mật và trên chặng đường này, chúng thường ghé qua 50 - 100 hoa trước khi về tổ.

Ngay cả con ong non, mới sinh ra được 3 - 4 ngày đã biết dọn dẹp tổ. Ngoài ra, khi ong thợ mang phấn về, chúng phải quạt cho phấn khô. Khi ong thợ hết tuổi đi làm phấn, chúng sẽ ở nhà canh cửa. Một ngày của ong bắt đầu từ sáng sớm, khi ong trinh sát bay đi thám thính, phát hiện nguồn hoa, nó sẽ bay về tổ báo hiệu cho ong thợ bằng những đường bay lượn theo kí hiệu riêng. Do hiểu cặn kẽ về loài ong nên mỗi lần thăm, ông nội thường nhẹ nhàng mở nắp thùng, trong mỗi thùng, đàn ong dày đặc đang nhả mật. Ban đầu ông nghĩ chỉ là thú vui, sau là nuôi chơi lấy mật cho gia đình. Vài năm sau, những tổ ong sinh sôi, cho mật nhiều không những đủ cho gia đình mà còn dư thừa để bán, ông nội mới bắt đầu phát triển kinh tế từ đàn ong.

Hằng ngày tôi giúp ông nội chở từng thùng ong bằng xe đạp đến nơi có hoa để lấy mật. Cứ thế, bắt đầu những năm 90 của thế kỉ trước, nhờ có những đõ ong của ông nội mà kinh tế gia đình tôi trở nên khá giả hơn nhiều nhà trong làng. Vào mùa cao điểm, khoảng 7 đến 10 ngày ông nội lại quay mật một lần. Lúc này lượng mật trong tổ đầy, đã được ong “quạt” cho khô ráo nên sánh vàng. Rót chén mật vàng đặc quánh, thơm nức cho cả nhà thưởng thức, ông nội bảo: “Mùa này, hầu hết các loại cây đều ra hoa nên ong rất no. Mật hoàn toàn tự nhiện bởi ong không phải nuôi bằng đường”. Tuy vất vả nhưng bù lại, thành quả ngọt ngào từ những giọt mật hoa mà chi phí bỏ ra không lớn, cũng đã giúp cho nhiều gia đình quê tôi cải thiện được kinh tế đáng kể.

Ông nội tôi tuổi đã cao, ông truyền đạt kinh nghiệm nuôi ong cho nhiều người trong làng nhân rộng ra thành Hội Nuôi ong. Tôi đã trưởng thành, mặc dù không theo nghề nuôi ong của ông nội nhưng mỗi mùa hoa lại gợi cho tôi biết bao kỉ niệm từ hương của ngàn hoa, từ ngọt ngào trong từng giọt mật.