Những cao bồi trên đất Tây Nguyên

Ở Tây Nguyên có một vùng đất của “cao bồi”, giống như những chàng chăn bò ở miền viễn tây hoang dã của nước Mỹ ngày trước...

Trên những sườn đồi du mục

Thời điểm này đang ở cuối khô Tây Nguyên, những cơn gió không còn mang cái nóng khô rát mà thay vào đó đã có chút hơi ẩm thổi thoang thoảng trên lưng đèo Chư Sê thuộc xã HBông, huyện Chư Sê, tỉnh Gia Lai. Từng đàn bò lớn chậm rãi gặm cỏ trên sườn đồi làm tung lên những đá bụi nhỏ trong nắng chiều giữa bầu trời trong vắt.

Rơ Châm Lích tựa lưng vào một bọng cây lớn, tha thẩn nhìn đàn bò ung dung gặm cỏ. Thi thoảng vút lên không trung là tiếng hát khỏe mãnh liệt và khoáng đạt của Lích. Chàng chăn bò này đã ở tuổi gần 40, đã có vợ con và thâm niên hơn 10 năm chăn bò. Tất nhiên, đàn bò của Lích là đi chăn thuê. Chứ nếu có chừng ấy bò, Lích đã chẳng phải nhọc công dãi dầu như vậy.

nhung cao boi tren dat tay nguyen
Những đàn bò được chăn thả ở vùng HBông

Lích bảo, đàn bò hơn 50 con mà Lích và vợ đang chăn là của một trang trại trong vùng. Ở đây, nương rẫy khó trồng vì nguồn nước khan hiếm hơn các xã khác. Cả một khoảng rộng bao la trên và dưới đèo Chư Sê này là đồng cỏ. Chúng xanh tốt theo mùa và lụi tàn theo tháng không có nước. Vì những điều kiện ấy nên ở đây chỉ có những đàn bò, đàn dê chăn thả trên khắp vùng đồi mà thôi.

Không chỉ vợ chồng Lích, mà mấy chục hộ dân người Jrai ở HBông này nghề chính cũng là chăn bò. Xã HBông có tất cả 12 thôn, trong đó có tới 11 thôn là người Jrai và Bahnar sinh sống, còn lại là một thôn của người Kinh nằm hai bên đường quốc lộ. Trong các buôn làng, người Jrai và Bahnar làm nghề chăn bò thuê để kiếm sống.

Hình như Yang cũng ưu ái vùng đất này, bởi giữa cuộc sống nghèo nàn và hiu quạnh này có những cánh đồng cỏ trải dài rất hợp với việc chăn thả những đàn gia súc lớn. Thế là, bắt đầu từ năm 2004, những chủ trang trại cùng với chính quyền tỉnh Gia Lai đã thành lập ở đây những trang trại chăn nuôi bò lớn.

Nghề chăn bò nơi này công sức được trả rất đa dạng. Như vợ chồng Lích, hay vợ chồng Ksor Khăm, vợ chồng Siu Nét và nhiều người nữa thì họ nhận công bằng bê con. Còn những người khác thì có thể nhận công bằng tiền hằng tháng vào khoảng từ 4-7 triệu đồng, tùy số lượng bò chăn được.

Như Lích nhận chăn 10 con bò, nếu sau một năm, bò mẹ đẻ được 10 con thì Lích sẽ được 1 con. Và có thể nuôi chung đàn với bò của chủ. Cứ thế, sau 10 năm đàn bò của anh giờ cũng được gần chục con. Đó là cả một gia tài với những người chăn bò như Lích.

nhung cao boi tren dat tay nguyen
Nhiều người tranh thủ lùa bò xuống hồ nước để tắm mát và bổ sung nước cho bò

Cạnh nhà Lích có nhà anh Tùng, từ Quảng Ngãi anh lên đây lập nghiệp cũng bằng nghề chăn bò này. “Không đủ tiền mua đất sản xuất nên cả nhà tôi đều làm nghề nuôi bò thuê. Tiếng là vất vả nhưng vẫn sướng hơn ở quê. Nhận nuôi hơn 70 con bò thịt của chủ trang trại, nhận tiền công mỗi tháng vài triệu thôi, gọi là đủ sống. Đến tuổi bán, nếu bò béo, được giá thì ông chủ thưởng thêm cho công nuôi, chăm sóc. Tuy nhiên, tiền công nuôi bò không bằng tiền bán phân bò. Trung bình cứ 3 ngày bán một đợt phân. Góp lại cũng được 4 triệu đồng/tháng. Cực khổ lắm nhưng chắt chiu thì cũng đủ nuôi gia đình và dành dụm được chút ít cho con sau này ăn học!”, anh Tùng chia sẻ.

Dàn đồng ca của thảo nguyên

Mấy năm trước, khi chưa chia tách, huyện Chư Sê (nay là Chư Sê và Chư Pưh) là thủ phủ của các chủ trang trại, có lúc lên đến hơn 800 trang trại, chiếm 40% tổng số lượng trang trại toàn tỉnh Gia Lai. Trong số đó, có những trang trại nuôi bò lên tới hàng trăm con. Trong đó có những trang trại lớn như trại bò của ông Nguyễn Đình Phúc, lúc cao điểm lên đến 4.000 con, là trang trại bò tư nhân lớn nhất toàn quốc thời điểm cách đây hơn 10 năm.

Vì lượng nhân công chăn bò thiếu hụt, dù những cao bồi Jrai và Bahnar làm việc rất tốt, nhưng lượng bò cần chăn quá lớn nên người Kinh cũng tham gia vào công việc chăn thả này. Rồi sau đó, 150 con người từ khắp nơi quần tụ ở lưng đèo Chư Sê để làm nên một “xóm cao bồi” có một không hai trên đất Tây Nguyên. Hiện nay, huyện Chư Sê còn 371 trang trại, với tổng số lao động lên đến 1.273 người, trong đó có 345 trang trại trồng trọt và 21 trang trại chăn nuôi.

Chăn bò tưởng chừng thảnh thơi nhưng thực sự không hẳn vậy. Như Lích, trong một buổi chiều lơ đãng vì cơn mưa. Một con bò lớn bị lạc. Nếu mất bò, Lích sẽ phải đền. Có khi mất cả công việc vì chủ bò sẽ không cho nuôi nữa. Lích quáng quàng gọi vợ, anh Tùng ở nhà bên thấy Lích hốt hoảng thì cũng sang hỏi thăm. Rồi thế là vợ chồng Lích cùng vợ chồng anh Tùng và mấy đứa con đốt đuốc đi tìm bò trong bóng tối nhập nhoạng và cơn mưa rả rích.

Cũng may, đến nửa đêm thì Lích cũng tìm được con bò đang nằm trú trong một lùm cây cách nhà hơn 3km. Sau trận hú hồn ấy, Lích và vợ chăm bò kĩ lắm. Bởi mỗi con bò là cả một gia tài. Mà Lích thì chẳng khá giả gì.

Chăn nuôi bò ở đây theo lối chăn thả tự do. Là một hình thức chăn nuôi quảng canh và tận dụng tài nguyên, phụ phẩm nông nghiệp. Mùa mưa, bò được chăn thả trên các bãi cỏ, trên các sười đồi. Mùa khô, người chăn bò thường về các vùng lúa Ayun Hạ tích trữ rơm khô bổ sung khẩu phần ăn cho bò. Lích bộc bạch, khi nhận chăn bò, chủ và người chăn phải làm hợp đồng cam kết rõ ràng về quyền lợi và trách nhiệm. Nếu bò bị chết có nguyên nhân rõ ràng thì chủ bò sẽ chịu. Ngược lại bò bị mất hoặc chết thì người chăn phải đền bò hoặc tiền. Lích tâm sự: “Nuôi bò, ngày nắng cũng như ngày mưa, phải kiểm soát bò thật kĩ. Bữa nay người ta làm rẫy nhiều nên cực lắm, hễ bò vào ăn hoa màu là bị chặt chân liền”.

Nghề chăn bò thuê ở xứ này vốn lắm gian nan. Nhưng những cao bồi miền đất này vẫn thủy chung với nghề.

Cứ thế, nhiều năm trôi qua trong xóm cao bồi ấy. Chiều chiều, những chú bò phủ rợp những sườn đồi. Tiếng bò gọi nhau hòa trong tiếng mõ lốc cốc tạo nên một không khí vô cùng nhộn nhịp và đầy sức sống. Tất cả tạo nên một vẻ đẹp với sức sống kì vĩ mà ít người thấy được.

Ở đó, sự chan hòa giữa người Kinh hay người Jrai, người Bahnar đã tạo nên một mối dây gắn kết khó xóa nhòa. Họ giúp đỡ nhau như cách mà anh Tùng giúp Lích tìm con bò đi lạc, như cách Lích mang ghè rượu quý nhất trong nhà mừng năm mới của người Kinh... Nhiều lắm không thể kể hết được. Chỉ biết những con người ấy cùng là những cao bồi miền thảo nguyên chân chất và khoáng đạt như nắng và gió nơi này.

Phương Mạnh

Tin liên quan

Cùng chuyên mục

tro chuyen voi nhac si xuan oanh

Trò chuyện với nhạc sĩ Xuân Oanh

Nguyên là phóng viên Quân sự của Đài Tiếng nói Việt Nam, cách đây nhiều năm, tôi đến thăm, trò chuyện với Nhạc sĩ Xuân Oanh, tác giả bài hát “Mười chín tháng Tám”, để tìm hiểu hoàn cảnh ra đời của ca khác này. Hồi ấy ông vẫn ở trong căn hộ tập thể của Đài Tiếng nói Việt Nam, số 54 phố Quán Sứ. Mặc dù tuổi cao, Nhạc sĩ vẫn khỏe mạnh, minh mẫn, vui vẻ trò chuyện với khách.
dung to chuc festival hue 2020 sau hai lan dieu chinh

Dừng tổ chức Festival Huế 2020 sau hai lần điều chỉnh

Do ảnh hưởng của dịch Covid -19, chuỗi sự kiện văn hóa nghệ thuật đặc sắc của Festival Huế 2020 sẽ bị dừng tổ chức. 
doanh nhan nguyen anh hoang tai nang va long nhan ai

Doanh nhân Nguyễn Anh Hoàng: Tài năng và lòng nhân ái

Trải bao gian nan thử thách trên hành trình vượt khó lập nghiệp, ông đã trở thành một doanh nhân tiêu biểu tại Đà Nẵng, tạo việc làm ổn định cho hơn 140 lao động, luôn hoàn thành nghĩa vụ thuế Nhà nước và có nhiều đóng góp, giúp đỡ cộng đồng. Ông là Nguyễn Anh Hoàng, 65 tuổi, ở phường Hòa Cường Nam, quận Hải Châu, TP Đà Nẵng, Tổng Giám đốc Công ty CP Đầu tư Thương mại Phước Yên.
nga xuong cho dat nuoc dung len

Ngã xuống cho đất nước đứng lên

 Nhân dịp kỷ niệm 73 năm Ngày Thương binh Liệt sĩ, Ban Liên lạc Cán bộ, chiến sĩ Khu II Hòa Vang, TP Đà Nẵng tổ chức Lễ tri ân các liệt sĩ và vinh danh đồng bào trực tiếp tham gia phục vụ chiến đấu tại thôn Nam Sơn, xã Hòa Tiến, huyện Hòa Vang trong đêm 13/7/1972.
nhan van voi moi manh doi

Nhân văn với mọi mảnh đời

Hào hứng, hân hoan là những gì tôi chứng kiến trong các buổi ra mắt hay sinh hoạt CLB Liên thế hệ tự giúp nhau (LTHTGN), dù đó là nông thôn hay thành thị, ở đồng bằng hay miền núi. Mô hình đang ngày càng khẳng định những giá trị nhân văn, thiết thực nhất đối với thành viên và những hoàn cảnh khó khăn trong cộng đồng.

Tin khác

Phòng chống Covid-19, Đà Nẵng dừng lễ hội ‘Tuyệt vời Đà Nẵng 2020’

phong chong covid 19 da nang dung le hoi tuyet voi da nang 2020
Để đảm bảo an toàn cho du khách, người dân và cộng đồng, Sở Du lịch Đà Nẵng thông báo tạm dừng tổ chức lễ hội Tuyệt vời Đà Nẵng 2020.

Thương binh Tạ Bá Khiêm từ kí ức đến hiện tại

thuong binh ta ba khiem tu ki uc den hien tai
Kì 2: Lan tỏa yêu thương trong gian khó    

Ngân 98 bị chê ‘mặc như không’ đi diễn, Sở Văn hóa yêu cầu kiểm tra

ngan 98 bi che mac nhu khong di dien so van hoa yeu cau kiem tra
Hình ảnh Ngân 98 mặc bikini mỏng tang, để lộ gần hết trọn vòng 3 khiến cộng đồng mạng "dậy sóng". 

Thương binh Tạ Bá Khiêm từ kí ức đến hiện tại

thuong binh ta ba khiem tu ki uc den hien tai
Kì 1: Kí ức không quên    

U60 vẫn tự tin đăng ký thi Hoa hậu Việt Nam 2020

u60 van tu tin dang ky thi hoa hau viet nam 2020
Cuộc thi Hoa hậu Việt Nam năm 2020 nhận được sự quan tâm lớn từ cộng đồng sắc đẹp thậm chí có cả thí sinh U60 đăng ký tham gia dự thi. Theo ban tổ chức công bố thí sinh Trần Bích Nga sinh năm 1961, đến từ Hà Nội là thí sinh nhiều tuổi nhất nhưng vẫn mạnh dạn đăng ký tham dự.

Tục múa chạy cờ lễ hội Triều Khúc

tuc mua chay co le hoi trieu khuc
Làng Triều Khúc, xã Tân Triều, huyện Thanh Trì, TP Hà Nội là làng cổ ven đô vùng đồng bằng Bắc bộ.
Xem thêm
an tuong nhung khu nghi duong bien co kien truc doc dao hang dau viet nam

Ấn tượng những khu nghỉ dưỡng biển có kiến trúc độc đáo hàng đầu Việt Nam

“Ra Bắc vào Nam”, cùng ngắm nhìn những khu nghỉ dưỡng có kiến trúc độc đáo nhất dọc theo đường bờ biển dài Việt Nam. Sự độc đáo ở đây ...
cuoi tuan ghe 3 resort xanh muot gan ha noi gia chua den 1 trieu dong

Cuối tuần ghé 3 resort xanh mướt gần Hà Nội giá chưa đến 1 triệu đồng

Không cần phải đi đâu xa, không cần phải chờ đợi check-in hàng giờ ở bến tàu, ga mệt mỏi, ngay gần Hà Nội cũng có những resort xinh đẹp ...
tiem nang kinh doanh dat gia tai pho am thuc premier district flc sam son

Tiềm năng kinh doanh đắt giá tại phố ẩm thực Premier District – FLC Sầm Sơn

Lấy cảm hứng từ những khu phố ẩm thực nhộn nhịp, nơi làm nên tên tuổi của các địa điểm vui chơi, giải trí nổi tiếng trên thế giới, dãy ...
fifa hoan vong loai world cup 2022 vi covid 19 tuyen viet nam nghi den het nam

FIFA hoãn vòng loại World Cup 2022 vì Covid -19, tuyển Việt Nam nghỉ đến hết năm

Do diễn biến dịch Covid -19, Liên đoàn Bóng đá Thế giới (FIFA) dời loạt trận vòng loại World Cup 2020 khu vực Châu Á sang năm sau. 
arsenal vo dich fa cup va giac mo sang trang voi ong chu kiem hau bao

Arsenal vô địch FA Cup và giấc mơ sang trang với ông chủ "kiệm hầu bao"

Các cổ động viên của Arsenal đang hân hoan với chiến thắng tại FA Cup, nhưng họ cũng không quên hướng mắt về ông chủ Stan Kroenke và tỏ rõ ...
nhung san golf viet man nhan golfer

Những sân golf Việt mãn nhãn golfer

Trên khắp dải đất hình chữ S xinh đẹp, nơi đâu cũng có những danh lam, thắng cảnh cuốn hút du khách trong và ngoài nước. Tận dụng những ưu ...
con chim se cut chan

Con chim sẻ cụt chân

Hôm nay ngày nghỉ, An được các bạn Quân, Tư rủ đi bẫy chim sẻ. Bẫy Quân mượn của anh mình. Nó biết cách bẫy, Tư có nhiệm vụ kiếm ...
giot nuoc mat muon mang

Giọt nước mắt muộn màng

“Ông đi đâu đấy? Chắc ông lại sang sông chứ gì?” Tôi cười, gọi khi ông Vĩ dắt xe máy đi phía sau cách tôi một quãng. Ông Vĩ quay ...
day dut

Day dứt

Chiếc Kia Morning đưa Phương Thảo vượt qua cửa khẩu Mộc Bài đến trung tâm tỉnh Battambang. Theo địa chỉ, lái xe người Việt kiều còn khá trẻ, tiếp tục ...
hoa minzy bi phat 75 trieu dong vi dang tin gia

Hòa Minzy bị phạt 7,5 triệu đồng vì đăng tin giả

Đăng tin giả trên mạng xã hội, ca sĩ Hòa Minzy vừa bị Sở Thông tin và Truyền thông TP. Hồ Chí Minh xử phạt hành chính 7,5 triệu đồng.
ngan 98 bi che mac nhu khong di dien so van hoa yeu cau kiem tra

Ngân 98 bị chê ‘mặc như không’ đi diễn, Sở Văn hóa yêu cầu kiểm tra

Hình ảnh Ngân 98 mặc bikini mỏng tang, để lộ gần hết trọn vòng 3 khiến cộng đồng mạng "dậy sóng". 
a hau tuong san dep hut hon trong bo anh mung sinh nhat tuoi 20

Á hậu Tường San đẹp hút hồn trong bộ ảnh mừng sinh nhật tuổi 20

Á hậu Tường San vừa thực hiện bộ ảnh mừng sinh nhật tuổi 20 của mình. Bộ ảnh toát lên vẻ đẹp ngọt ngào, trong trẻo đúng với tuổi 20 ...
Phiên bản di động