Nhà thơ Nguyễn Quang Thiều: Chúng ta làm mọi việc, tốt hay xấu đều có con mắt dõi theo

Sau khi thay nhà thơ Hữu Thỉnh làm Chủ tịch Hội Nhà văn Việt Nam, đầu năm 2021, nhà thơ Nguyễn Quang Thiều gây ấn tượng trong giới văn nghệ sĩ qua triển lãm tranh “Người thổi sáo”, tại Hà Nội.

Nhiều họa sĩ tên tuổi đánh giá cao sáng tạo nghệ thuật của ông. Chỉ trong vài ngày trưng bày, 61 bức tranh trên chất liệu sơn dầu, màu nước, pastel... đã bán gần hết. Nhân dịp đón Tết Tân Sửu, phóng viên Tạp chí Người cao tuổi có cuộc trò chuyện cùng ông...

PV: Tại sao ông lại đặt tên cho triển lãm của mình là “Người thổi sáo”?

Nhà thơ Nguyễn Quang Thiều: Chúng ta làm mọi việc, tốt hay xấu đều có con mắt dõi theo
Nhà thơ Nguyễn Quang Thiều
Nhà thơ Nguyễn Quang Thiều: Chúng ta làm mọi việc, tốt hay xấu đều có con mắt dõi theo

Nhà thơ Nguyễn Quang Thiều: Đó là những ngày tháng tôi mang nỗi phiền muộn mà không thể thoát ra được. Một buổi, tôi đang ngồi uống cà phê thì có người thổi sáo mù đi qua. Tôi đã cầu khẩn người thổi sáo mù thổi một khúc nhạc mà người thổi sáo muốn. Người thổi sáo mù ấy đã nhìn tôi rất lâu bằng đôi mắt mù và nâng sáo lên thổi. Nghe tiếng sáo, tôi nhận thấy người mù ấy như có một đôi mắt rất sáng vừa mở ra. Con mắt ấy là ánh mắt của tâm hồn, của trí tuệ và khát vọng.... Tôi nghĩ, chúng ta làm mọi việc, tốt hay xấu đều có con mắt dõi theo. Con mắt khởi sự từ đó nên nó lan tỏa trong nhiều bức tranh, chứa đựng những cái nhìn khác nhau, mang ý nghĩa khác nhau.

PV: Nhiều người nhận xét: “Tranh của Nhà thơ Nguyễn Quang Thiều có tính biểu tượng cao và tính nhân văn sâu sắc”, ông nghĩ thế nào về điều này?

Nhà thơ Nguyễn Quang Thiều: Có thể đó là sự thể hiện của màu sắc, hình khối của người làm thơ khi vẽ có sự khác biệt chăng! Nhiều họa sĩ ở Sài Gòn ra cũng bảo: “Xem tranh của Nguyễn Quang Thiều thấy được những câu chuyện trong đó và thậm chí là nhiều câu chuyện trong một bức tranh”. Tôi nghĩ điều đó tùy thuộc vào mỗi người. Cũng giống như một bài thơ, mỗi người có sự cảm nhận riêng. Và trong văn chương cũng thế, người đọc không thể thống nhất với nhau một cách nhìn. Trong tranh của tôi là những hình khối, màu sắc, chi tiết.., có thể đã gợi cho mỗi người một cách cảm khác nhau.

Tôi là người viết văn và làm thơ. Trong mỗi câu văn, câu thơ người viết đều gửi gắm một thông điệp nào đó. Người vẽ cũng vậy, tôi cũng muốn gửi gắm vào tranh. Có người bảo, ngoài người thổi sáo trong tranh của tôi luôn có những ánh mắt, hoặc hình chim nào cũng rất đẹp... nó chứa đựng thông điệp và những câu chuyện. Với tôi là kí ức, là những năm tháng chiến tranh, khó khăn, gian khổ và cuộc sống ở những miền quê thì đơn giản lắm, con người gần gũi, thân thương với cỏ cây, hoa lá, chim muông... Còn khi sáng tạo, nhà văn, nhà thơ hay hội họa đều phải dựng được biểu tượng và gửi gắm trong đó những thông điệp đến người xem.

PV: Trong tranh của ông có rất nhiều chữ, ông chủ đích gì trong đó?

Nhà thơ Nguyễn Quang Thiều: Chúng ta làm mọi việc, tốt hay xấu đều có con mắt dõi theo
“Tôi làm tất cả mọi thứ: Vẽ tranh, làm thơ, dịch sách, viết tiểu thuyết, viết truyện thiếu nhi, viết kịch, làm báo, nấu ăn, trông cháu... Tôi luôn nghĩ một ngày mình cần 48 tiếng đồng hồ để làm tất cả những điều mình muốn. Mặc dù công việc bận mù mịt nhưng không có gì có thể dừng tôi lại trong sáng tạo, chìm đắm trong thế giới của ngôn ngữ, của màu sắc. Bởi vì như thế tôi được sống tốt nhất”...

Nhà thơ Nguyễn Quang Thiều: Tôi đã viết rất nhiều thơ trên tranh của mình. Nếu nhìn tổng thể, chữ là một bộ phận của bức tranh. Nhưng khi đến gần nó lại gợi cho người đọc những câu chuyện khác. Chữ mang đặc trưng của một người làm thơ, viết văn và chữ cũng là hình họa, đường nét trong thư pháp. Chữ trong những bức tranh đóng vai trò là mảng màu, hình khối, bố cục, chi tiết, đường nét... đồng thời cũng là ngôn từ tạo ra các hiệu ứng khác.

PV: Tạo ra không gian hư ảo, trừu tượng trong từng bức họa, người xem còn bắt gặp nhiều chiếc bình, chiếc lọ, đó có phải là một miền văn hóa ám ảnh ông?.

Nhà thơ Nguyễn Quang Thiều: Tất cả những biểu tượng nghệ thuật đều mang đặc trưng vùng miền của người sáng tạo. Nó chứa đựng cả một miền kí ức. Tôi đã sống một thời gian dài ở nông thôn. Ở đó, trong ngôi nhà, trong gian bếp của bà, của mẹ ngập tràn những chum, vại, đồ gốm, đồ sứ, lọ to, bình nhỏ đựng tương, đựng muối, đựng hạt giống... Những cái đó vô cùng gần gũi với cuộc sống của người Việt và bây giờ nó hiện lên trong tranh. Bên cạnh đó, tôi nghĩ đồ gốm, đồ sứ luôn là những thứ tạo hình rất đẹp.

Trong khai mạc triển lãm “Người thổi sáo”, tôi có chia sẻ với Phó Thủ tướng Vũ Đức Đam và mọi người trước bức tranh có người thổi sáo, một con rắn ngủ trên tay và ba bình gốm. Theo cách nhìn của tôi thì nó là bình đựng nước, bình đựng hạt giống và một bình đựng chữ. Nếu nhân loại có 3 bình đó thì sẽ dựng nên cả một thế giới, cả một nền văn hóa. Bởi hạt giống chính là ngũ cốc, là sự sinh sôi, là sự tồn tại cho tương lai, nó mang tính biểu tượng. Nước vô cùng cần cho sự sống. Các nhà nghiên cứu khoa học chỉ cần tìm ra hành tinh nào đó có nước là ở đó có sự sống. Còn bình đựng chữ, chính là trí tuệ, là tri thức, nếu con người có tri thức sẽ tạo dựng nên tất cả. Nhiều chiếc bình tôi vẽ trong đó là hạt giống, là chữ ...

PV: Trân trọng cảm ơn ông!.

Kim Uyên (Thực hiện)

Tin liên quan

Cùng chuyên mục

TP Hồ Chí Minh tăng cường bảo tồn biệt thự cũ

TP Hồ Chí Minh tăng cường bảo tồn biệt thự cũ

Nhằm ngăn chặn sự “biến mất” của những công trình biệt thự cũ có giá trị, UBND TP Hồ Chí Minh vừa có quyết định ban hành danh mục 49 biệt thự cũ đã được phân loại vào diện quản lí, bảo tồn, nâng tổng số biệt thự cũ được bảo tồn lên hơn 250 công trình.
Khám phá dinh vua Mèo trên mảnh đất Hà Giang hùng vĩ

Khám phá dinh vua Mèo trên mảnh đất Hà Giang hùng vĩ

Dinh vua Mèo hay còn gọi là dinh thự họ Vương nằm trong thung lũng thuộc địa bàn xã Xà Phìn, huyện Đồng Văn, Hà Giang. Dinh thự từng là nơi quyền uy nhất của vùng đất địa đầu Tổ Quốc.
Số hóa tài liệu giúp ngành thư viện vượt khó trong đại dịch

Số hóa tài liệu giúp ngành thư viện vượt khó trong đại dịch

Trong bối cảnh dịch Covid-19 kéo dài đã khiến ngành thư viện gặp nhiều khó khăn. Việc đẩy mạnh số hóa tài liệu được xem là giải pháp tối ưu giúp ngành vượt qua thách thức và vươn lên phát triển trong thời đại công nghệ 4.0.
Quy định về xét tặng danh hiệu NSND, NSƯT có hiệu lực từ 15/5

Quy định về xét tặng danh hiệu NSND, NSƯT có hiệu lực từ 15/5

Nghị định quy định về xét tặng danh hiệu NSND, NSƯT vừa được Chính phủ ban hành sẽ chính thức có hiệu lực từ ngày 15/5/2021. Với nhiều quy định cởi mở, thông thoáng, Nghị định sẽ góp phần tháo gỡ những vướng mắc trong quá trình xét tặng các danh hiệu; đồng thời tôn vinh và khẳng định dấu ấn cá nhân của nghệ sĩ trong nền văn học nghệ thuật nước nhà.
Dừng tổ chức Ngày hội văn hóa các dân tộc vùng Tây Nguyên lần thứ I

Dừng tổ chức Ngày hội văn hóa các dân tộc vùng Tây Nguyên lần thứ I

Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch (VH-TT&DL) vừa có văn bản về việc tạm dừng thời gian tổ chức Ngày hội văn hóa, thể thao và du lịch các dân tộc vùng Tây Nguyên lần thứ I tại tỉnh Kon Tum, năm 2021.

Tin khác

Hương sắc, một miền thơ…

Hương sắc, một miền thơ…
Đại hội tổng kết nhiệm kì CLB Thơ Hương sắc (thuộc Hội Người cao tuổi) xã Phú Hòa, huyện Lương Tài, tỉnh Bắc Ninh diễn ra trong không khí thân thiện, ấm áp nghĩa tình. Ngày nghỉ cuối tuần mà có đông đủ quan khách từ CLB thơ của huyện, lãnh đạo cấp ủy, chính quyền, các ngành đoàn thể xã, Chi hội Người cao tuổi các thôn. Đặc biệt, đại diện các CLB một số xã lân cận cũng về chung vui, góp thêm những vần thơ bay bổng để đại hội thực sự trở thành ngày hội của những người yêu thơ nơi đây.

Nhạc sĩ Hoàng Hà và ca khúc “Đất nước trọn niềm vui”

Nhạc sĩ Hoàng Hà và ca khúc “Đất nước trọn niềm vui”
Đọc lại mấy trang nhật kí của những ngày cách đây 46 năm, tôi bồi hồi xúc động, xen lẫn niềm vui khó tả. Dạo đó Ban Biên tập Văn nghệ của Đài Tiếng nói Việt Nam ở 45 phố Bà Triệu, TP Hà Nội, trên tầng 3.

Niềm vui lúc “xế chiều” của ni cô Diệu Huyền

Niềm vui lúc “xế chiều” của ni cô Diệu Huyền
Sau 21 năm trời xa vắng, năm 1975, cô tôi, bà Bùi Thị Xuân (thường gọi là bà Lượng- gọi theo tên chồng) về thăm quê. Nhiều người trong làng nhìn bà với con mắt lạnh nhạt, có người quay mặt đi, vì họ cho bà là kẻ theo địch vào Nam năm 1954. Lòng tự trọng của bà bị xúc phạm, nỗi oan như xé ruột nhưng không ai thanh minh cho cô (!), Với tôi cô không chỉ là họ hàng thân thiết, mà còn là ân nhân; cô từng nuôi tôi ăn học. Trước hoàn cảnh của cô, tôi ái ngại vô cùng...

Điểm hẹn của đam mê…

Điểm hẹn của đam mê…
Cơn mưa tầm tã đầu giờ sáng không ngăn cản nổi những sắc váy dạ hội rực rỡ lung linh khán phòng nhà thi đấu đa năng tỉnh Bắc Ninh. “Hội thi Giao lưu khiêu vũ người trung - cao tuổi tỉnh Bắc Ninh” không chỉ thu hút các cặp vũ công đầu bạc mà còn dành cho các lứa tuổi thấp hơn…

Tăng cường hợp tác văn hóa giữa Việt Nam và Pháp

Tăng cường hợp tác văn hóa giữa Việt Nam và Pháp
Sáng 26/4, Bộ trưởng Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch Nguyễn Văn Hùng đã có buổi tiếp xã giao Đại sứ Pháp - ông Nicolas Warnery. Tham dự còn có Cục trưởng Cục Hợp tác quốc tế Nguyễn Phương Hoà; lãnh đạo Tổng cục Du lịch, Tổng cục Thể dục Thể thao, Văn phòng Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch. Về phía Đại sứ quán Pháp tại Việt Nam còn có ông Etienne Rolland-Piegue, Tham tán Văn hoá và hợp tác Đại sứ quán Pháp.

Tuần văn hóa, du lịch Điện Biên tại Hà Nội năm 2021

Tuần văn hóa, du lịch Điện Biên tại Hà Nội năm 2021
UBND tỉnh Điện Biên vừa có văn bản chỉ đạo về chủ trương tổ chức Tuần Văn hóa, Du lịch Điện Biên tại Hà Nội trong năm 2021.
Xem thêm
Tây Ninh - Viên ngọc tự nhiên miền Đông Nam Bộ

Tây Ninh - Viên ngọc tự nhiên miền Đông Nam Bộ

Đến Tây Ninh bây giờ, nhiều người không khỏi ngỡ ngàng trước sự đổi thay mạnh mẽ của địa phương này. Từ vùng đất của bò tơ, bánh tráng, Tây ...
Việt Nam có gì mà liên tiếp “ẵm” những giải thưởng du lịch nổi danh thế giới?

Việt Nam có gì mà liên tiếp “ẵm” những giải thưởng du lịch nổi danh thế giới?

Những năm gần đây, Việt Nam đã khiến thế giới ngỡ ngàng khi đĩnh đạc sánh vai với các điểm đến tầm cỡ quốc tế trong các giải thưởng danh ...
Hà Nội thực hiện nghiêm các quy định thời gian khách lưu trú cách li

Hà Nội thực hiện nghiêm các quy định thời gian khách lưu trú cách li

Sở Du lịch Hà Nội vừa gửi văn bản tới các đơn vị, doanh nghiệp, tổ chức, cá nhân kinh doanh dịch vụ du lịch trên địa bàn Thành phố ...
Mục tiêu 6 điểm của đội tuyển Việt Nam hoàn toàn khả thi

Mục tiêu 6 điểm của đội tuyển Việt Nam hoàn toàn khả thi

Đội tuyển Việt Nam đặt mục tiêu giành từ 4-6 điểm trong 3 trận đấu còn lại tại Vòng loại thứ hai World Cup 2022 khu vực Châu Á.
HLV Park Hang-seo điều chỉnh danh sách tập trung U22 Việt Nam

HLV Park Hang-seo điều chỉnh danh sách tập trung U22 Việt Nam

Huấn luyện viên Park Hang-seo có sự điều chỉnh danh sách tập trung của Đội tuyển U22 Việt Nam sau 2 ngày công bố.
California Fitness & Yoga đặt mục tiêu xác lập kỉ lục thế giới tại Việt Nam

California Fitness & Yoga đặt mục tiêu xác lập kỉ lục thế giới tại Việt Nam

Vừa qua, thương hiệu thể dục thể hình California Fitness & Yoga, thuộc tập đoàn FLG Việt Nam, hôm nay chính thức công bố mục tiêu thiết lập kỉ lục ...
Dòng sông tuổi thơ

Dòng sông tuổi thơ

Trong cuộc đời mỗi con người, ai cũng phải trải qua những buồn vui, sóng gió đẩy đưa... Sông quê hương vẫn nằm đó, lắng nghe tiếng đổi thay của ...
Bà nội

Bà nội

Buổi chiều, bố đi làm về. Vào bàn ăn, vừa mở lồng bàn, bố đã reo: Trời! Bà cho cả nhà ăn những gì mà trông đã thấy ngon thế ...
Cô nàng i ngắn

Cô nàng i ngắn

Chuyến đi cao nguyên đá Đồng Văn của tôi lần ấy hoàn toàn ngẫu hứng. Nó được hình thành khi tôi ghé thăm anh bạn thân đang công tác tại ...
Triệu Lệ Dĩnh - Phùng Thiệu Phong ly hôn

Triệu Lệ Dĩnh - Phùng Thiệu Phong ly hôn

Cặp đôi Triệu Lệ Dĩnh, Phùng Thiệu Phong vừa ly dị sau 3 năm kết hôn. Thông tin cặp sao ly hôn đang gây xôn xao làng giải trí xứ ...
Nhà thơ Hoàng Nhuận Cầm qua đời

Nhà thơ Hoàng Nhuận Cầm qua đời

Nhà thơ Hoàng Nhuận Cầm vừa đột ngột qua đời chiều 20/4, tại Hà Nội, thọ 69 tuổi.
S-Generation là dự án gì mà mà khiến loạt sao cùng góp mặt trong MV còn Quang Đăng tức tốc biên đạo “Vũ điệu hồi sinh”?

S-Generation là dự án gì mà mà khiến loạt sao cùng góp mặt trong MV còn Quang Đăng tức tốc biên đạo “Vũ điệu hồi sinh”?

Trong chương trình “Bữa trưa vui vẻ” phát sóng hồi đầu tháng 4, hai nghệ sĩ khách mời là divo Tùng Dương và biên đạo múa Quang Đăng đã có ...
Phiên bản di động