Nhà thơ Nguyễn Quang Thiều: Chúng ta làm mọi việc, tốt hay xấu đều có con mắt dõi theo

Sau khi thay nhà thơ Hữu Thỉnh làm Chủ tịch Hội Nhà văn Việt Nam, đầu năm 2021, nhà thơ Nguyễn Quang Thiều gây ấn tượng trong giới văn nghệ sĩ qua triển lãm tranh “Người thổi sáo”, tại Hà Nội.

Nhiều họa sĩ tên tuổi đánh giá cao sáng tạo nghệ thuật của ông. Chỉ trong vài ngày trưng bày, 61 bức tranh trên chất liệu sơn dầu, màu nước, pastel... đã bán gần hết. Nhân dịp đón Tết Tân Sửu, phóng viên Tạp chí Người cao tuổi có cuộc trò chuyện cùng ông...

PV: Tại sao ông lại đặt tên cho triển lãm của mình là “Người thổi sáo”?

Nhà thơ Nguyễn Quang Thiều: Chúng ta làm mọi việc, tốt hay xấu đều có con mắt dõi theo
Nhà thơ Nguyễn Quang Thiều
Nhà thơ Nguyễn Quang Thiều: Chúng ta làm mọi việc, tốt hay xấu đều có con mắt dõi theo

Nhà thơ Nguyễn Quang Thiều: Đó là những ngày tháng tôi mang nỗi phiền muộn mà không thể thoát ra được. Một buổi, tôi đang ngồi uống cà phê thì có người thổi sáo mù đi qua. Tôi đã cầu khẩn người thổi sáo mù thổi một khúc nhạc mà người thổi sáo muốn. Người thổi sáo mù ấy đã nhìn tôi rất lâu bằng đôi mắt mù và nâng sáo lên thổi. Nghe tiếng sáo, tôi nhận thấy người mù ấy như có một đôi mắt rất sáng vừa mở ra. Con mắt ấy là ánh mắt của tâm hồn, của trí tuệ và khát vọng.... Tôi nghĩ, chúng ta làm mọi việc, tốt hay xấu đều có con mắt dõi theo. Con mắt khởi sự từ đó nên nó lan tỏa trong nhiều bức tranh, chứa đựng những cái nhìn khác nhau, mang ý nghĩa khác nhau.

PV: Nhiều người nhận xét: “Tranh của Nhà thơ Nguyễn Quang Thiều có tính biểu tượng cao và tính nhân văn sâu sắc”, ông nghĩ thế nào về điều này?

Nhà thơ Nguyễn Quang Thiều: Có thể đó là sự thể hiện của màu sắc, hình khối của người làm thơ khi vẽ có sự khác biệt chăng! Nhiều họa sĩ ở Sài Gòn ra cũng bảo: “Xem tranh của Nguyễn Quang Thiều thấy được những câu chuyện trong đó và thậm chí là nhiều câu chuyện trong một bức tranh”. Tôi nghĩ điều đó tùy thuộc vào mỗi người. Cũng giống như một bài thơ, mỗi người có sự cảm nhận riêng. Và trong văn chương cũng thế, người đọc không thể thống nhất với nhau một cách nhìn. Trong tranh của tôi là những hình khối, màu sắc, chi tiết.., có thể đã gợi cho mỗi người một cách cảm khác nhau.

Tôi là người viết văn và làm thơ. Trong mỗi câu văn, câu thơ người viết đều gửi gắm một thông điệp nào đó. Người vẽ cũng vậy, tôi cũng muốn gửi gắm vào tranh. Có người bảo, ngoài người thổi sáo trong tranh của tôi luôn có những ánh mắt, hoặc hình chim nào cũng rất đẹp... nó chứa đựng thông điệp và những câu chuyện. Với tôi là kí ức, là những năm tháng chiến tranh, khó khăn, gian khổ và cuộc sống ở những miền quê thì đơn giản lắm, con người gần gũi, thân thương với cỏ cây, hoa lá, chim muông... Còn khi sáng tạo, nhà văn, nhà thơ hay hội họa đều phải dựng được biểu tượng và gửi gắm trong đó những thông điệp đến người xem.

PV: Trong tranh của ông có rất nhiều chữ, ông chủ đích gì trong đó?

Nhà thơ Nguyễn Quang Thiều: Chúng ta làm mọi việc, tốt hay xấu đều có con mắt dõi theo
“Tôi làm tất cả mọi thứ: Vẽ tranh, làm thơ, dịch sách, viết tiểu thuyết, viết truyện thiếu nhi, viết kịch, làm báo, nấu ăn, trông cháu... Tôi luôn nghĩ một ngày mình cần 48 tiếng đồng hồ để làm tất cả những điều mình muốn. Mặc dù công việc bận mù mịt nhưng không có gì có thể dừng tôi lại trong sáng tạo, chìm đắm trong thế giới của ngôn ngữ, của màu sắc. Bởi vì như thế tôi được sống tốt nhất”...

Nhà thơ Nguyễn Quang Thiều: Tôi đã viết rất nhiều thơ trên tranh của mình. Nếu nhìn tổng thể, chữ là một bộ phận của bức tranh. Nhưng khi đến gần nó lại gợi cho người đọc những câu chuyện khác. Chữ mang đặc trưng của một người làm thơ, viết văn và chữ cũng là hình họa, đường nét trong thư pháp. Chữ trong những bức tranh đóng vai trò là mảng màu, hình khối, bố cục, chi tiết, đường nét... đồng thời cũng là ngôn từ tạo ra các hiệu ứng khác.

PV: Tạo ra không gian hư ảo, trừu tượng trong từng bức họa, người xem còn bắt gặp nhiều chiếc bình, chiếc lọ, đó có phải là một miền văn hóa ám ảnh ông?.

Nhà thơ Nguyễn Quang Thiều: Tất cả những biểu tượng nghệ thuật đều mang đặc trưng vùng miền của người sáng tạo. Nó chứa đựng cả một miền kí ức. Tôi đã sống một thời gian dài ở nông thôn. Ở đó, trong ngôi nhà, trong gian bếp của bà, của mẹ ngập tràn những chum, vại, đồ gốm, đồ sứ, lọ to, bình nhỏ đựng tương, đựng muối, đựng hạt giống... Những cái đó vô cùng gần gũi với cuộc sống của người Việt và bây giờ nó hiện lên trong tranh. Bên cạnh đó, tôi nghĩ đồ gốm, đồ sứ luôn là những thứ tạo hình rất đẹp.

Trong khai mạc triển lãm “Người thổi sáo”, tôi có chia sẻ với Phó Thủ tướng Vũ Đức Đam và mọi người trước bức tranh có người thổi sáo, một con rắn ngủ trên tay và ba bình gốm. Theo cách nhìn của tôi thì nó là bình đựng nước, bình đựng hạt giống và một bình đựng chữ. Nếu nhân loại có 3 bình đó thì sẽ dựng nên cả một thế giới, cả một nền văn hóa. Bởi hạt giống chính là ngũ cốc, là sự sinh sôi, là sự tồn tại cho tương lai, nó mang tính biểu tượng. Nước vô cùng cần cho sự sống. Các nhà nghiên cứu khoa học chỉ cần tìm ra hành tinh nào đó có nước là ở đó có sự sống. Còn bình đựng chữ, chính là trí tuệ, là tri thức, nếu con người có tri thức sẽ tạo dựng nên tất cả. Nhiều chiếc bình tôi vẽ trong đó là hạt giống, là chữ ...

PV: Trân trọng cảm ơn ông!.

Kim Uyên (Thực hiện)

Tin liên quan

Cùng chuyên mục

Lời tiên đoán về “Hạt gạo làng ta/Gửi về phương xa”

Lời tiên đoán về “Hạt gạo làng ta/Gửi về phương xa”

Trần Đăng Khoa ngày ấy cũng không thể nghĩ “Hạt gạo làng ta… Gửi về phương xa” sẽ như một lời tiên đoán về một ngày “Hạt gạo làng ta” sẽ xuất khẩu tới phương xa năm châu bốn biển.
Đà Nẵng: Trồng 450 cây hoàng hậu tại 45 đình làng

Đà Nẵng: Trồng 450 cây hoàng hậu tại 45 đình làng

Sáng 2/3, tại Đình làng thôn La Bông, xã Hòa Tiến (huyện Hòa Vang, thành phố Đà Nẵng), Hiệp hội Nữ Doanh nhân thành phố Đà Nẵng phối hợp với Ủy ban MTTQ Việt Nam huyện Hòa Vang tổ chức Phát động ra quân trồng cây “Xanh hóa đình làng, Đời đời nhớ ơn Bác Hồ - Xuân Tân Sửu 2021”. Phó Chủ tịch Thường trực Ủy ban MTTQ Việt Nam thành phố Đa Nẵng Trần Việt Dũng đến dự. Trước buổi lễ, các đại biểu tiến hành nghi lễ dâng hương tưởng niệm công đức tổ tiên tại đình làng thôn La Bông.
Rằm tháng giêng vãn cảnh Phổ Đà Sơn

Rằm tháng giêng vãn cảnh Phổ Đà Sơn

Từ TP Hồ Chí Minh, du khách đi theo đường quốc lộ 1A, qua khỏi khu vực biển Cà Ná khoảng 10km, đến ngã tư Hòa Trinh rẽ phải đi theo con đường mòn chừng 4,5km là đến chùa Phổ Đà Sơn, tọa lạc tại xã Phước Dinh, huyện Thuận Nam, tỉnh Ninh Thuận. Nơi đây “sơn thủy hữu tình”, có nhiều di sản văn hóa, công trình văn hóa tâm linh Phật giáo ấn tượng. Đặc biệt nơi đây có những hang động được đánh giá là không khác gì Phổ Đà Sơn - một trong tứ đại danh sơn nổi tiếng của Trung Quốc.
Săn cá mòi trên sông Yên

Săn cá mòi trên sông Yên

Quê tôi có đập nước lớn nằm trên sông Yên, giữa hai xã Hoà Khương và Hoà Tiến, huyện Hoà Vang, TP Đà Nẵng, dân quê tôi gọi “nôm na” là “Ba ra An Trạch”
Lễ ký kết hợp tác giữa CITENCO và HFIC vì một thành phố xanh, sạch, đẹp

Lễ ký kết hợp tác giữa CITENCO và HFIC vì một thành phố xanh, sạch, đẹp

Vừa qua, Công ty TNHH MTV Môi trường Đô thị TP. Hồ Chí Minh (CITENCO) và Công ty Đầu tư Tài chính Nhà nước TP. Hồ Chí Minh (HFIC) đã ký kết Biên bản ghi nhớ hợp tác. Theo đó, việc ký kết hai bên nhằm thực hiện mục tiêu “Xây dựng và Thúc đẩy triển khai các giải pháp Xanh, hướng đến gia tăng tỷ lệ GDP xanh cho TP. Hồ Chí Minh”.

Tin khác

Nhân ngày tảo mộ, kể chuyện tìm mộ thất lạc

Nhân ngày tảo mộ, kể chuyện tìm mộ thất lạc
TNhân dịp tiết Thanh minh, tôi mới về quê ngoại thắp hương cho cụ ông, cụ bà và ông bà ngoại. Trước mộ người xưa, gia đình chúng tôi cảm ơn ông Hằng (tức bà Nguyễn Thị Thùy), đã giúp chúng tôi tìm được 2 mộ thất lạc hơn 70 năm.

Bắc Ninh dừng tổ chức, không đón khách đến Hội Lim 2021

Bắc Ninh dừng tổ chức, không đón khách đến Hội Lim 2021
Hội Lim là một lễ hội lớn của tỉnh Bắc Ninh, chính hội được tổ chức vào ngày 13 tháng giêng hàng năm, trên địa bàn huyện Tiên Du tỉnh Bắc Ninh. Hội Lim được coi là nét kết tinh độc đáo của vùng văn hoá Kinh Bắc.

Ôi Sa Pa, thành phố trong sương

Ôi Sa Pa, thành phố trong sương
Mùa Đông chính là mùa từ sáng tới tối thị trấn Sa Pa bồng bềnh trong biển mây, mù sương. Đó cũng là mùa đỉnh Phan Si Păng băng giá, có tuyết rơi… Dưới thung sâu đồi chè Ô Long, những vườn đào xứ lạnh đã bung hoa khoe sắc.

Cúng Thần Tài năm 2021 như thế nào đúng nhất?

Cúng Thần Tài năm 2021 như thế nào đúng nhất?
Theo truyền thuyết, Thần Tài là vị Thần cai quản tiền bạc, tài lộc trên thiên đình, đem lại may mắn cho người dân. Đến ngày 10 tháng Giêng, Ngài bay về trời, vì thế dân gian lấy ngày này là ngày vía Thần Tài.

Câu lạc bộ Hương Lam: Lá cờ đầu hoạt động nhân đạo

Câu lạc bộ Hương Lam: Lá cờ đầu hoạt động nhân đạo
Các hoạt động nhân đạo của Câu lạc bộ Hương Lam, thuộc Hội Từ thiện và Bảo vệ quyền trẻ em thành phố Đà Nẵng, trong giai đoạn 2015-2020, đạt tổng trị giá hơn 22 tỷ đồng, dẫn đầu các câu lạc bộ trên địa bàn thành phố Đà Nẵng.
Xem thêm
Trải nghiệm Nam Phú Quốc, mơ về một tương lai

Trải nghiệm Nam Phú Quốc, mơ về một tương lai

Khung cảnh tuyệt mỹ, nghỉ dưỡng sang chảnh, giải trí đỉnh cao…, tất cả những điều đó dường như chưa đủ để khắc hoạ thành phố biển đảo đầu tiên ...
Sun World Fansipan Legend: Anh đào Nhật Bản nở rộ, đẹp như chốn Phù Tang

Sun World Fansipan Legend: Anh đào Nhật Bản nở rộ, đẹp như chốn Phù Tang

Hơn 200 gốc anh đào Nhật Bản, 100 gốc đào Himalaya cùng 200 gốc đào rừng Hoàng Liên đang bung nở rực rỡ tại khu du lịch Sun World Fansipan ...
Đầu năm: Phật tử và du khách hoan hỉ tìm về Fansipan bái Phật, cầu an

Đầu năm: Phật tử và du khách hoan hỉ tìm về Fansipan bái Phật, cầu an

Những ngày đầu xuân năm mới, trên “Nóc nhà Đông Dương”, đông đảo du khách, Phật tử tìm về, hành hương trong sự thành kính, vượt qua những bậc đá ...
Xếp sau tuyển Việt Nam, huấn luyện viên UAE lên tiếng: “Không cần lo lắng"

Xếp sau tuyển Việt Nam, huấn luyện viên UAE lên tiếng: “Không cần lo lắng"

Huấn luyện viên Bert van Marwijk thể hiện sự tự tin, bất chấp việc UAE vẫn đang ở tình thế bất lợi tại bảng G vòng loại World Cup 2022, ...
Chính thức ra mắt Đội bóng chuyền nữ Bamboo Airways Vĩnh Phúc, đặt mục tiêu lọt top 8 đội mạnh quốc gia

Chính thức ra mắt Đội bóng chuyền nữ Bamboo Airways Vĩnh Phúc, đặt mục tiêu lọt top 8 đội mạnh quốc gia

Sáng ngày 5/2, tại Vĩnh Phúc, hãng hàng không Bamboo Airways đã phối hợp với Sở Văn hoá, Thể thao và Du lịch tỉnh tổ chức lễ ra mắt đội ...
Đặng Văn Lâm chia tay Muangthong United, gia nhập Cerezo Osaka

Đặng Văn Lâm chia tay Muangthong United, gia nhập Cerezo Osaka

Câu lạc bộ Nhật Bản Cerezo Osaka thông báo thương vụ chiêu mộ thủ thành Đặng Văn Lâm đã chính thức hoàn tất.
Dòng sông tuổi thơ

Dòng sông tuổi thơ

Trong cuộc đời mỗi con người, ai cũng phải trải qua những buồn vui, sóng gió đẩy đưa... Sông quê hương vẫn nằm đó, lắng nghe tiếng đổi thay của ...
Bà nội

Bà nội

Buổi chiều, bố đi làm về. Vào bàn ăn, vừa mở lồng bàn, bố đã reo: Trời! Bà cho cả nhà ăn những gì mà trông đã thấy ngon thế ...
Cô nàng i ngắn

Cô nàng i ngắn

Chuyến đi cao nguyên đá Đồng Văn của tôi lần ấy hoàn toàn ngẫu hứng. Nó được hình thành khi tôi ghé thăm anh bạn thân đang công tác tại ...
MV triệu view “Arise’21- Ta sẽ hồi sinh”: Deadline “không tưởng” và niềm tin bừng sáng

MV triệu view “Arise’21- Ta sẽ hồi sinh”: Deadline “không tưởng” và niềm tin bừng sáng

7 ngày - nhiều người sẽ nghĩ chỉ “bằng niềm tin” mới có thể hoàn thiện một MV ca nhạc hội tụ dàn Diva, Divo và các sao “khủng” như ...
Nghệ sĩ kêu gọi ủng hộ Thương Tín sau nhập viện vì đột quỵ

Nghệ sĩ kêu gọi ủng hộ Thương Tín sau nhập viện vì đột quỵ

Theo chị Bùi Kim Chi - vợ nghệ sỹ Thương Tín cho biết thì Thương Tín đã tỉnh, anh có thể nhận ra mặt từng người quen. Tuy sức khoẻ ...
Ban nhạc Bức tường: "Đặc điểm nổi bật nhất sau 26 năm là sống trọn"

Ban nhạc Bức tường: "Đặc điểm nổi bật nhất sau 26 năm là sống trọn"

MV“Arise’21 - Ta sẽ hồi sinh”ra mắt vào đúng thời điểm giao thừa Xuân Tân Sửu, như lời kêu gọi đầy tự hào về một năm 2020 khó khăn nhưng ...
Phiên bản di động