Nguy cơ nào khi Mỹ và Trung Quốc “tăng nhiệt” trên Biển Đông?

Không nơi nào tàu chiến, máy bay chiến đấu của Mỹ và Trung Quốc lại “chạm trán” với tần suất nhiều như ở Biển Đông gần đây…

Trong bối cảnh Mỹ và Trung Quốc leo thang căng thẳng trên nhiều vấn đề, từ thương mại, dịch bệnh Covid-19 đến Hong Kong, hai quốc gia có nguy cơ cao rơi vào tình thế đối đầu quân sự.

“Trò chơi đuổi bắt” giữa Mỹ và Trung Quốc

Một cuộc xung đột quân sự sẽ vô cùng nguy hiểm với cả Mỹ và Trung Quốc tuy chưa có dấu hiệu nào cho thấy cả 2 bên thực sự muốn tình huống này xảy ra. Trong 4 tháng đầu năm 2020, Hải quân Mỹ đã tiến hành 4 lượt hoạt động tự do hàng hải (FONOPS) ở Biển Đông, với đà này, đến hết năm nay, các hoạt động được dự đoán có thể vượt qua con số 8 của năm 2019. Về phía Trung Quốc, sau khi kiểm soát được dịch bệnh Covid-19, hải quân Trung Quốc quay trở lại cảng ở đảo Hải Nam, nối lại các cuộc tập trận trong khu vực. Giới quan sát cho rằng, quân đội hai nước đang tham gia vào một trò chơi “đuổi bắt” với những tình huống cận kề nguy hiểm.

Trong bối cảnh Tổng thống Trump đang tập trung chuẩn bị cho chiến dịch tái tranh cử và Chủ tịch Tập Cận Bình đang cố gắng hướng sự chú ý khỏi một nền kinh tế bị tổn thương do dịch bệnh Covid-19, cả Washington và Bắc Kinh dường như đang “xao lãng” việc thúc đẩy chính sách ngoại giao cần thiết để xoa dịu căng thẳng.

Nhóm tác chiến tàu sân bay Liêu Ninh (Trung Quốc) trong một lần xuất hiện trên Biển Đông.
Nhóm tác chiến tàu sân bay Liêu Ninh (Trung Quốc) trong một lần xuất hiện trên Biển Đông.

Tại kì họp của Đại hội đại biểu nhân dân toàn quốc (Quốc hội) Trung Quốc diễn ra ở Bắc Kinh hôm 26/5, Chủ tịch Tập Cận Bình yêu cầu quân đội nước này tăng cường huấn luyện, chuẩn bị cho chiến tranh. Đồng thời ngang nhiên bồi đắp và xây dựng trái phép các bãi đá, rạn san hô thành đảo nhân tạo, triển khai vũ khí đến các đảo này.

Dù Mỹ không phải là một quốc gia có tuyên bố chủ quyền ở Biển Đông nhưng nước này luôn khẳng định quyền tự do hàng hải ở khu vực biển quốc tế và hỗ trợ một số quốc gia nhỏ hơn đối phó với sự hiện diện quân sự của Trung Quốc.

Tháng 12/2019, Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ Mark Esper tuyên bố ý định ưu tiên điều động các lực lượng Mỹ từ những khu vực khác tới châu Á-Thái Bình Dương trong bối cảnh cạnh tranh ngày càng gia tăng với Trung Quốc.

Ông Reed Werner, Phó Trợ lí Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ phụ trách Đông Nam Á trong cuộc phỏng vấn tuần trước với Fox News đã tố tàu Trung Quốc di chuyển “không chuyên nghiệp và không an toàn” gần tàu khu trục U.S.S. Mustin lớp Arleigh Burke của Mỹ.

Lo ngại nguy cơ “chiến tranh nóng”

Trên thực tế, có rất nhiều cơ chế để tránh xảy ra những sự cố đáng tiếc giữa Mỹ và Trung Quốc. Hai quốc gia này cùng 19 nước khác đã tham gia Bộ Quy tắc ứng xử cho những cuộc chạm trán ngoài ý muốn trên biển (CUES) với một giao thức đã được chuẩn hóa về quy trình bảo đảm an toàn. Các quan chức Hải quân Mỹ cho biết họ đã liên lạc chặt chẽ hơn với quân đội Trung Quốc, bảo đảm CUES được thực thi.

Tuy nhiên, những quy tắc này không áp dụng với lực lượng bảo vệ bờ biển hoặc dân quân biển, vốn đang được Trung Quốc sử dụng rộng rãi để áp đặt yêu sách chủ quyền phi pháp đối với 80% diện tích của Biển Đông.

Năm 2001, một máy bay chiến đấu của Trung Quốc đã va chạm với một máy bay do thám Mỹ trên không phận quốc tế, khiến máy bay Mỹ phải hạ cánh khẩn cấp và máy bay Trung Quốc bị rơi. Năm 2016, một tàu hải quân Trung Quốc đã giữ một thiết bị bay không người lái của Hải quân Mỹ trên Biển Đông. Bắc Kinh sau đó đã trả lại thiết bị này cho Washington.

Gần đây nhất, Bộ Quốc phòng Trung Quốc cho biết, hải quân nước này đã theo dõi và trục xuất một tàu khu trục tên lửa dẫn đường của Mỹ vào ngày 28/4, cho rằng con tàu trên đã “xâm nhập” vào cái mà Bắc Kinh gọi là Tây Sa ở Biển Đông (quần đảo Hoàng Sa của Việt Nam đang bị Trung Quốc chiếm đóng trái phép).

Ông Trịnh Vĩnh Niên, giáo sư Viện Nghiên cứu Đông Á thuộc Đại học Quốc gia Singapore, bày tỏ quan ngại trước tình hình hiện nay: “Mối quan hệ Mỹ - Trung đang rơi tự do, được thúc đẩy bởi những nhân vật cứng rắn từ cả hai phía. Không còn nghi ngờ gì nữa, Chiến tranh Lạnh mới giữa 2 bên đang leo thang. Bây giờ mọi người bắt đầu lo lắng về nguy cơ “chiến tranh nóng” giữa Mỹ và Trung Quốc”.

Đ.K (Tổng hợp)

Tin liên quan

Cùng chuyên mục

Mỹ đang đẩy Iran  vào “vòng tay” Huawei

Mỹ đang đẩy Iran vào “vòng tay” Huawei

Người khổng lồ công nghệ cao Trung Quốc Huawei đang tận dụng tốt thỏa thuận đối tác chiến lược 25 năm giữa Bắc Kinh và Tehran để giành được vị thế độc quyền trong phát triển hệ thống 5G của nước Cộng hòa Hồi giáo này, thay thế Ericssons - đối thủ đến từ Thụy Điển…
Mỹ: Khuynh hướng hợp tác tích cực hơn với OPEC

Mỹ: Khuynh hướng hợp tác tích cực hơn với OPEC

Kể từ khi Saudi Arabia và các nước thành viên A rập khác của Tổ chức Các nước Xuất khẩu Dầu mỏ (OPEC) áp đặt lệnh cấm vận dầu mỏ đối với Mỹ để phản đối việc nước này ủng hộ Israel trong cuộc chiến tranh Yom Kippur, những thay đổi trong tình hình chính trị toàn cầu, cùng xu hướng gia tăng sản lượng dầu mỏ của nền kinh tế lớn nhất thế giới, đã phần nào giúp Washington “lật ngược thế cờ”…
Nhật Bản đứng trước biến động hậu “Kỉ nguyên Abe”

Nhật Bản đứng trước biến động hậu “Kỉ nguyên Abe”

Quyết định từ chức của Thủ tướng Nhật Bản Abe Shinzo diễn ra vào thời điểm có những biến động lớn về địa chính trị trong khu vực và trên thế giới…
Libya: Liệu đã đến lúc Saif Gaddafi trở lại?

Libya: Liệu đã đến lúc Saif Gaddafi trở lại?

Thực tiễn đang diễn ra tại Libya cho thấy hình mẫu chế độ Gaddafi không chỉ còn là ước vọng của người dân Libya mà đã định hình...
Mỹ - Trung Quốc liệu có thể  tránh được Chiến tranh Lạnh?

Mỹ - Trung Quốc liệu có thể tránh được Chiến tranh Lạnh?

Từ góc nhìn lịch sử và thực tiễn hiện nay, Chiến tranh Lạnh giữa Mỹ và Trung Quốc dường như là tất yếu. Một số chuyên gia còn cảnh báo hai nước có nguy cơ nổ ra xung đột quân sự…

Tin khác

Lỗ hổng “chết người” của hàng hải quốc tế

Lỗ hổng “chết người” của hàng hải quốc tế
Lỗ hổng trong hệ thống hàng hải quốc tế, khiến 2.750 tấn amoni nitrat mắc kẹt ở Beirut được cho là một nguyên nhân dẫn tới vụ nổ thảm khốc…

Mỹ đang đẩy Iran vào “vòng tay” Trung Quốc?

Mỹ đang đẩy Iran vào “vòng tay” Trung Quốc?
Dù Tổng thống Iran có quan điểm ôn hòa và ủng hộ cải thiện quan hệ với phương Tây nhưng sự cứng rắn của Mỹ đang đẩy Tehran xích lại gần Trung Quốc…

Tái phong tỏa, liệu Philippines có “sửa sai” thành công?

Tái phong tỏa, liệu Philippines  có “sửa sai” thành công?
Hai tuần phong tỏa kể từ ngày 4/8 được xem là vô cùng quan trọng với chính phủ Philippines để "sửa sai" nỗ lực chống Covid nửa vời trước đó…

Liban: Thảm họa vụ nổ chồng chất thêm khó khăn

Liban: Thảm họa vụ nổ chồng chất thêm khó khăn
Sáng 5/8, một ngày sau vụ nổ kinh hoàng ở cảng Beirut làm chấn động khắp Thủ đô của Liban và toàn khu vực, nhiều người dân Beirut chưa hết bàng hoàng khi đứng trước cảnh tượng hoang tàn với những đống đổ nát, nhà cửa và phương tiện bị hư hỏng nặng nề. Hàng trăm người đã thiệt mạng và hơn 5.000 người bị thương…

Viễn cảnh xấu nếu Anh bước vào vòng xoáy đối đầu với Trung Quốc

Viễn cảnh xấu nếu Anh bước vào vòng xoáy đối đầu với Trung Quốc
Giáo sư Adrian Pabst cảnh báo các lệnh trừng phạt của Anh nhằm vào Trung Quốc sẽ khiến Bắc Kinh đáp trả và điều đó sẽ gây tổn thất lớn cho London…

Trung Quốc trong đối sách “cương - nhu” với Mỹ

Trung Quốc trong đối sách  “cương - nhu” với Mỹ
Tuy bề ngoài Trung Quốc đang cố gắng “rắn” với Mỹ, có dấu hiệu cho thấy Trung Quốc đang nỗ lực giữ cho tình hình đối đầu không đi quá xa…
Xem thêm
Toàn cảnh Lễ nhậm chức của tân Tổng thống Mỹ Joe Biden

Toàn cảnh Lễ nhậm chức của tân Tổng thống Mỹ Joe Biden

Trưa 20/1 (nửa đêm 21/1 theo giờ Việt Nam), ông Joe Biden đã tuyên thệ nhậm chức, chính thức trở thành Tổng thống thứ 46 của Mỹ.
Quốc hội Mỹ chính thức xác nhận ông Joe Biden là Tổng thống hợp hiến thứ 46

Quốc hội Mỹ chính thức xác nhận ông Joe Biden là Tổng thống hợp hiến thứ 46

Rạng sáng 7/1 (chiều 7/1 theo giờ Việt Nam), tại phiên họp chung đặc biệt của lưỡng viện, Quốc hội Mỹ đã chính thức xác nhận ông Joe Biden là ...
Quốc hội Mỹ nối lại phiên họp kiểm phiếu đại cử tri sau khi bị biểu tình làm gián đoạn

Quốc hội Mỹ nối lại phiên họp kiểm phiếu đại cử tri sau khi bị biểu tình làm gián đoạn

Tối 6/1 (sáng 7/1 theo giờ Việt Nam), lưỡng viện Quốc hội Mỹ đã nối lại phiên họp đặc biệt để kiểm đếm phiếu đại cử tri trong cuộc bầu ...
Chính sách của Mỹ với Trung Quốc sẽ ra sao nếu ông Biden thắng cử?

Chính sách của Mỹ với Trung Quốc sẽ ra sao nếu ông Biden thắng cử?

Theo giới phân tích, chính quyền ông Biden sẽ ít đối đầu công khai với Trung Quốc, nhưng bản chất không thay đổi nhiều so với chính phủ tiền nhiệm…
Khai mạc Hội nghị Cấp cao ASEAN lần thứ 36

Khai mạc Hội nghị Cấp cao ASEAN lần thứ 36

Sáng 26/6, Hội nghị Cấp cao ASEAN lần thứ 36 tổ chức theo hình thức trực tuyến khai mạc tại Trung tâm Hội nghị quốc tế Hà Nội. Trên cương ...
Carnival đường phố mở màn ấn tượng cho Lễ hội Du lịch biển Sầm Sơn 2020

Carnival đường phố mở màn ấn tượng cho Lễ hội Du lịch biển Sầm Sơn 2020

Đến hẹn lại lên, dàn xe hoa lộng lẫy, những vũ điệu nóng bỏng của các vũ công châu Âu trong Carnival đường phố sôi động được Sun Group chung ...
Phiên bản di động