Người kiên cường vượt lên số phận, 2 lần được Bác Hồ tặng Huy hiệu cao quý

Năm lên 7 tuổi, cậu bé Ký lân la đến trường, đứng ngoài nghe cô giáo giảng, xem các bạn học bài. Về nhà, cậu lại hì hụi tập viết bằng ... chân. Thời gian đầu việc tập viết, với Ký quả như cực hình. Dần dần Ký viết được chữ O, chữ V,... không những thế, Ký còn vẽ được hình bằng thước và com-pa, làm được lồng chim để chơi, đắp được núi bằng cát và xi măng để học môn địa lí... Nhờ sự cố gắng tuyệt vời đó, Nguyễn Ngọc Ký được đi học và học rất giỏi. Năm 1962, Nguyễn Ngọc Ký được Bác Hồ tặng Huy hiệu cao quý của Người. Năm 1963, Ký tham dự kì thi chọn học sinh giỏi Toán toàn quốc và xuất sắc đứng thứ 5. Ký lại được Bác Hồ tặng Huy hiệu cao quý lần thứ 2.

Lên cấp III, theo lời động viên của bạn bè khắp nơi trên cả nước, Nguyễn Ngọc Ký đã chọn ngành Văn. Năm 1966, ông nhận được giấy báo nhập học ngành Ngữ Văn của Trường Đại học Tổng hợp Hà Nội. Trong 4 năm học đại học, dù bệnh tật luôn đe dọa tính mạng, song Nguyễn Ngọc Ký vẫn miệt mài đèn sách. Ông quan niệm: “Xa trường, xa lớp nhưng không xa sách vở”. Năm 1970, ông bảo vệ thành công Luận văn tốt nghiệp và cho ra đời tập truyện kí viết bằng chân: “Những năm tháng không quên”, sau đó là “Tôi đi học”, “Tôi học đại học” tái bản nhiều lần.

Tốt nghiệp Đại học ngành Ngữ Văn, Nguyễn Ngọc Ký đã nghe theo lời khuyên của cố Thủ tướng Phạm Văn Đồng về Hải Hậu (quê ông) để “dạy các em, phấn đấu vượt mọi trở ngại, khó khăn, góp phần thống nhất nước nhà”.

Để có thể giảng bài với đôi tay tật nguyền, thầy giáo Nguyễn Ngọc Ký đã suy nghĩ, tìm tòi nhiều phương pháp, cách thức dạy học. Ông đã nghĩ ra phương pháp dạy học rất sáng tạo, hiệu quả. Ông tự thiết kế các mô hình, dàn bài trên bìa một tờ giấy cứng, bên ngoài có một tờ giấy trắng che lại. Giảng đến đâu, ông dùng chân kéo tờ giấy che ở bên ngoài xuống, thế là những con chữ xuất hiện. Cùng với đó là giọng giảng sinh động, truyền cảm, ông đã thuyết phục được học sinh. Không những thế, trong bất cứ bài học nào ông cũng nghĩ ra những câu đố bằng thơ rất độc đáo. Chẳng hạn, khi dạy tác phẩm của Nguyễn Trãi, ông vào bài bằng mấy câu đố: “Đức tài rực sáng sao Khuê/ Bút là gươm sắc phò Lê cứu đời/ Lấy dân làm đạo, làm vui/ Hùng văn thuở ấy đất trời còn vang”.

Cứ thế, người thầy tật nguyền nhưng sáng ngời ý chí và nghị lực ấy đã truyền lửa cho biết bao thế hệ học sinh. Trong lần về thăm huyện Hải Hậu, Thủ tướng Phạm Văn Đồng đã nói: “Thầy giáo Nguyễn Ngọc Ký là đại diện cho sự phấn đấu phi thường và kì diệu, là tấm gương sáng cho các bạn trẻ hôm nay, nhất là những người khuyết tật noi theo”.

Ngày 20/11/1992, ông được vinh dự nhận danh hiệu Nhà giáo ưu tú. Năm 1993, ông được Giáo sư Hoàng Như Mai (người thầy đáng kính trong suốt những năm học Trường Đại học Tổng hợp Hà Nội), mời vào TP Hồ Chí Minh để chữa bệnh viêm cầu thận. Năm 1994, nhận lời mời của thầy Nguyễn Văn Tiến, Trưởng phòng Giáo dục quận Gò Vấp, thầy Ký chuyển công tác từ Nam Định vào làm việc tại Phòng Giáo dục quận Gò Vấp (TP Hồ Chí Minh). Tại đây, thầy được nhận nhiệm vụ chỉ đạo môn văn, giáo dục công dân và công tác chủ nhiệm ở các trường Tiểu học và Trung học cơ sở.

Nhiệm vụ nào thầy cũng hoàn thành xuất sắc, được mọi người đón nhận trong tâm thế vui mừng và hạnh phúc. Thầy còn đi giao lưu ở nhiều vùng, miền trong cả nước. Từ trường tiểu học đến trường đại học, các bạn đều rất thích được thầy tiếp xúc, trò chuyện, trao đổi về nhân sinh và cuộc sống. 1500 buổi nói chuyện tại các nhà trường là một con số đáng nể phục! Chẳng thế mà một thầy giáo trẻ từng bày tỏ: “Thầy Ký giao lưu một tiết bằng chúng em dạy giáo dục công dân cả năm. Thầy đã truyền lửa và lòng nhiệt huyết đến các bạn trẻ”.

Năm 2005, Tổ chức Kỉ lục Việt Nam đã tặng thầy danh hiệu: “Người thầy đầu tiên của Việt Nam dùng chân để viết”. Năm 2011, thầy được ghi nhận tiếp kỉ lục là “Nhà văn đầu tiên viết bằng chân”.

Đến tuổi về hưu, mặc dù tuổi đã cao nhưng thầy vẫn làm công tác tư vấn tâm lí và giáo dục cho giới trẻ qua Tổng đài 1080, vẫn miệt mài ngồi bên máy vi tính gõ những câu đố, những vần thơ... với 36 tác phẩm thầy dành cho đời, trước lúc đi xa.Thầy là hội viên Hội Nhà văn Việt Nam.

Suốt cả cuộc đời, thầy Ký đã truyền cảm hứng cho biết bao thế hệ học trò với nghị lực, quyết tâm và ra mắt nhiều tác phẩm để lại tiếng vang như các hồi kí “Tôi đi học”, “Tôi học đại học”, “Tôi đi dạy học”, “Tâm huyết trao đời”… Có thể nói, thầy đã dùng chính đôi chân để viết nên số phận cuộc đời mình, một cuộc đời đáng sống, đáng được trân trọng, nể phục và tri ân”.

Nhà giáo ưu tú Nguyễn Ngọc Ký mất vào ngày 28/9/2022, là một tổn thất lớn cho gia đình và xã hội. Ông có 3 người con, trong đó có cô giáo Nguyễn Thị Ngọc Ánh, hiện là Hiệu trưởng Trường THCS Nguyễn Văn Trỗi, quận Gò Vấp.

Nhà giáo ưu tú Nguyễn Ngọc Ký là một tấm gương sáng ngời về nghị lực vượt lên số phận. Thầy đã chứng minh cho mọi người thấy một người tật nguyền như thầy vẫn có thể trở thành người có ích cho xã hội. Tên tuổi Nguyễn Ngọc Ký đã được mọi người biết đến với lòng trân trọng, ngưỡng mộ, cảm phục. Cái tên Nguyễn Ngọc Ký mãi mãi còn in trong tâm trí mỗi người dân Việt Namn