Phát huy vai trò NCT 13/11/2025 12:57
Năm nay đã hơn (60 tuổi), ông Nguyễn Tài Lợi, hội viên người cao tuổi phường Ba Đình (TP Hà Nội), chia sẻ, ông đã có hơn 40 năm hút thuốc. Ông Lợi tâm sự: “Tôi bắt đầu hút từ năm 20 tuổi, đến nay đã gần nửa thế kỷ. Giờ nghĩ lại, thấy thuốc lá chẳng mang lại lợi ích gì, chỉ làm sức khỏe yếu đi, không những thế còn gây ô nhiễm môi trường. Tôi thường khuyên con cháu không nên hút thuốc".
Tương tự, ông Nguyễn Văn Thiện (65 tuổi), hội viên người cao tuổi phường Mỹ Đình (TP Hà Nội), từng hút thuốc hơn 30 năm. Năm ngoái, ông phát hiện bị tắc nghẽn mạch máu phổi, bác sĩ yêu cầu bỏ thuốc ngay để tránh biến chứng. Từ đó đến nay, ông kiên quyết từ bỏ thuốc lá. “Từ khi bỏ, tôi thấy tinh thần thoải mái, ăn ngon, ngủ sâu, đi lại khỏe khoắn hơn. Giờ chỉ mong nhiều người như tôi sớm nhận ra tác hại của thuốc lá để từ bỏ thói quen này”, ông Thiện chia sẻ.
Theo Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), khói thuốc lá chứa hơn 7.000 hóa chất, trong đó có ít nhất 250 chất độc hại và hơn 70 chất gây ung thư. Khi một người hút thuốc trong nhà, trên xe hay nơi công cộng, khói thuốc sẽ lan tỏa, ảnh hưởng không nhỏ đến những người xung quanh – dù họ không hút. Mỗi năm, hơn 1,2 triệu người trên thế giới tử vong do hút thuốc thụ động, trong đó phần lớn là phụ nữ, trẻ em và người cao tuổi, nhóm có sức đề kháng yếu, dễ mắc bệnh tim mạch, hô hấp.
Tại Việt Nam, tác hại của thuốc lá không chỉ gây tổn hại về sức khỏe mà còn là gánh nặng cho hệ thống y tế và kinh tế. Nhiều người cao tuổi phải điều trị dài ngày vì các bệnh mạn tính liên quan đến khói thuốc như COPD, ung thư phổi, tim mạch. Các chuyên gia y tế cho rằng, chống tác hại thuốc lá không chỉ là trách nhiệm của cá nhân mà cần giải pháp đồng bộ ở tầm quốc gia, trong đó tăng thuế thuốc lá là biện pháp hiệu quả giúp giảm tỷ lệ người hút.
 |
| Theo các chuyên gia y tế, thuốc lá có rất nhiều tác hại đối với con người, nhất là đối với người cao tuổi |
Theo khuyến nghị của WHO, thuế thuốc lá cần tăng dần tới mức ít nhất 75% giá bán lẻ để hạn chế tiêu thụ. Việc tăng thuế không chỉ giúp giảm gánh nặng bệnh tật, tử vong do các bệnh không lây nhiễm mà còn tạo nguồn ngân sách bền vững cho y tế công cộng.
Trước đó, Hội Người cao tuổi Việt Nam phối hợp với Trung tâm Vì sự Phát triển Phụ nữ Bắc Trung Bộ (thuộc Trung ương Hội Liên hiệp Phụ nữ Việt Nam) và Quỹ Phòng, chống tác hại của thuốc lá – Bộ Y tế, với sự hỗ trợ của Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) và Vital Strategies, đã tổ chức Tọa đàm “Thuế thuốc lá và sức khỏe cộng đồng”.
Tại tọa đàm, các chuyên gia cho rằng, công tác phòng, chống tác hại của thuốc lá cần có cách tiếp cận toàn diện và bền vững, không chỉ dựa vào tuyên truyền, khuyến nghị thay đổi hành vi cá nhân, mà còn cần các chính sách công mạnh mẽ, có tác động sâu rộng, trong đó tăng thuế thuốc lá là công cụ đặc biệt hiệu quả đã được chứng minh. Việc áp dụng mức thuế cao hơn, tiến tới tiệm cận khuyến nghị của WHO, sẽ không chỉ giúp giảm gánh nặng bệnh tật và tử vong do các bệnh không lây nhiễm, mà còn tạo ra nguồn lực bền vững cho các chương trình y tế công cộng.
Bà Nguyễn Thị Thu Hương, đại diện Quỹ Phòng, chống tác hại của thuốc lá (Bộ Y tế), cũng cho rằng: “Thuế là công cụ kiểm soát hành vi mạnh mẽ, đã được chứng minh bằng các bằng chứng khoa học. Đây là biện pháp thiết thực, hiệu quả và bền vững để giảm tỷ lệ hút thuốc trong cộng đồng”.
Là lớp người từng trải qua nhiều thăng trầm, người cao tuổi hiểu rõ giá trị của sức khỏe và tầm quan trọng của việc làm gương cho thế hệ trẻ. Nhiều hội viên Hội Người cao tuổi trên khắp cả nước đã trở thành tuyên truyền viên tích cực trong phong trào “Nói không với thuốc lá”. Không chỉ tự giác bỏ thuốc, họ còn vận động con cháu, hàng xóm cùng tham gia.
Tại nhiều Câu lạc bộ Liên thế hệ tự giúp nhau, nội dung tuyên truyền phòng, chống tác hại thuốc lá được lồng ghép vào các buổi sinh hoạt định kỳ. Những câu chuyện thật, bài học thật từ chính hội viên người cao tuổi đã giúp nâng cao nhận thức, thay đổi hành vi trong cộng đồng.
Với vai trò nêu gương và sức ảnh hưởng trong cộng đồng, người cao tuổi đang góp phần tích cực vào công tác phòng, chống tác hại thuốc lá. Khi mỗi người cao tuổi trở thành một tuyên truyền viên, mỗi gia đình sẽ là một “vùng không khói thuốc”, góp phần xây dựng xã hội văn minh, khỏe mạnh và bền vững.
