Y tế 22/04/2026 20:02
Hiện tại, bệnh nhân đang được theo dõi, điều trị tại Trung tâm Ung bướu, Xạ trị và Y học hạt nhân quốc tế Phương Đông (BVĐK Phương Đông, Hà Nội).
Tháng 11/2025, bệnh nhân xuất hiện triệu chứng ngạt mũi, sưng nề vùng mũi kèm đau tăng nhanh. Chỉ trong thời gian ngắn, khối u phát triển nhanh lên tới 6cm chiếm hết toàn bộ mũi, gây đau đớn dữ dội. Thăm khám tại một bệnh viện chuyên khoa, bệnh nhân được chẩn đoán ung thư hốc mũi. Ngoài ra, bệnh nhân còn có triệu chứng táo bón kéo dài.
Trong quá trình đánh giá ung thư toàn thân bằng PET/CT, các bác sĩ chẩn đoán bệnh nhân mắc ung thư hốc mũi giai đoạn cuối (giai đoạn IV). Đồng thời còn phát hiện thêm ung thư đại tràng sigma giai đoạn II - một khối u hoàn toàn độc lập so với khối u ác trước đó.
Việc phát hiện hai ung thư cùng lúc là hiện tượng hiếm gặp trong thực hành lâm sàng. Theo ước tính, chỉ khoảng 1 - 5% bệnh nhân ung thư có từ hai ung thư nguyên phát trở lên, trong số đó, các trường hợp được chẩn đoán đồng thời lại càng ít hơn. Cùng với đó, việc xuất hiện hai ung thư riêng biệt cùng lúc đòi hỏi sự đánh giá kỹ lưỡng để phân biệt với tình trạng di căn và xây dựng hướng điều trị phù hợp.
 |
| Bệnh nhân ung thư nhập viện tại BVĐK Phương Đông trong tình trạng vùng mũi đau đớn, khó thở và suy kiệt. Ảnh: BVCC |
Sự xuất hiện đồng thời của hai ung thư nguyên phát đặt ra không ít thách thức cho đội ngũ chuyên môn. Việc lựa chọn hướng điều trị phù hợp - ưu tiên xử lý tổn thương nào trước hay can thiệp đồng thời cả hai - cần được cân nhắc kỹ lưỡng.
BS.CKI Ninh Công Vi, Phó giám đốc TT Ung bướu, Xạ trị và Y học hạt nhân quốc tế Phương Đông cho biết: “Trước đó, các bác sĩ đã đề xuất ưu tiên phẫu thuật và điều trị khối u đại tràng sigma trước, vì thời gian hồi phục sau mổ khá ngắn (khoảng 7 - 10 ngày), nhằm sớm kiểm soát nguy cơ ung thư tiến triển. Tuy nhiên, khối u hốc mũi gây khó thở và đau kéo dài, khiến bệnh nhân suy kiệt và không sẵn sàng phẫu thuật ngay.
Khi đến Bệnh viện Phương Đông, bệnh nhân đau nhiều hơn, phải dùng phối hợp nhiều loại thuốc giảm đau, bao gồm cả Morphine nhưng hiệu quả hạn chế.”
Các kết quả thăm khám mới tại Bệnh viện Phương Đông cho thấy: Khối u hốc mũi không còn khu trú mà đã lan qua xoang sàng, khe giữa hai hốc mắt và lên xoang trán, xâm lấn trực tiếp xương nền sọ. U hoạt động rất mạnh, gây đau đớn tăng liên tục, chảy nước mắt cả ngày và suy kiệt nhanh. Do khối u nằm giữa hai ổ mắt, đã xâm lấn thành hốc mắt phải và tiếp cận dây thần kinh thị giác phải, tiềm ẩn nguy cơ mất thị lực. Trong khi đó, khối u đại tràng kích thước còn nhỏ (~13mm), chưa gây biến chứng cấp tính.
Theo BS.CKI Ninh Công Vi: Sau khi cân nhắc kỹ lưỡng tình trạng 2 khối u, hội đồng chuyên khoa quyết định hướng đi mang tính chiến lược: Xử lý khối u hốc mũi bằng 2 phase điều trị hoá xạ và xen giữa là phẫu thuật u đại tràng. Pha điều trị ban đầu nhằm kiểm soát đau, cải thiện thể trạng và ổn định tâm lý người bệnh. Ung thư đại tràng sigma kích thước nhỏ, tiến triển tương đối chậm, nên có thể trì hoãn xử trí trong giai đoạn đầu.
 |
| Xạ trị công nghệ cao kết hợp điều trị đa mô thức, nâng đỡ thể trạng giúp kiểm soát đáng kể cơn đau, ổn định tâm lý cho bệnh nhân ung thư. Ảnh: BVCC |
Bệnh nhân được điều trị triệu chứng vùng đầu mặt cổ trước, hoá xạ trị kết hợp điều trị nội khoa giảm đau, nâng đỡ nền trong 1 tháng. Kết quả điều trị sau giai đoạn 1 khá khả quan, thị lực mắt phải vẫn được bảo tồn (~7/10), bệnh nhân gần như hết đau, không còn phụ thuộc thuốc, thể trạng cải thiện rõ rệt. Khi tái đánh giá, khối u vùng xoang giảm kích thước khoảng 70%, triệu chứng lâm sàng cải thiện tốt. Đối với u đại tràng, bệnh nhân vẫn còn đại tiện được, chưa có dấu hiệu tắc ruột cấp.
Do khối u hốc mũi được tạm thời kiểm soát, bệnh nhân tiếp tục được hội chẩn với ngoại khoa và tiến hành phẫu thuật cắt đoạn đại tràng.
ThS.BSNT Hà Văn Hồng - Khoa Ngoại, BVĐK Phương Đông chia sẻ: Trường hợp này đặc biệt ở chỗ bệnh nhân vừa trải qua điều trị ung thư hốc mũi, mặc dù kích thước u giảm nhưng vẫn còn nguy cơ tắc nghẽn đường thở, trong khi gây mê và đặt nội khí quản lại là bước bắt buộc trong phẫu thuật đại tràng.
Khi hội chẩn cùng chuyên khoa Hô hấp, chúng tôi còn phát hiện bệnh nhân bị rối loạn thông khí tắc nghẽn. Ê-kíp đã quyết định sẽ phẫu thuật cắt đoạn đại tràng sigma, nạo vét hạch với kỹ thuật kiểm soát đường thở qua miệng, giúp giảm thiểu nguy cơ biến chứng.
Cuộc phẫu thuật đã diễn ra suôn sẻ, sau 6 giờ, bệnh nhân đã có thể ăn nhẹ. Sau 24 giờ, bệnh nhân đi lại được và sau 6 ngày sinh hoạt gần như bình thường. Dự kiến sau khi hồi phục thêm khoảng 10 ngày, bệnh nhân sẽ tiếp tục giai đoạn điều trị thứ hai, tập trung vào kiểm soát tối đa tổn thương vùng xoang – hốc mắt.
 |
| Bệnh nhân được phẫu thuật loại bỏ hoàn toàn đoạn ung thư đại tràng |
Ung thư nguyên phát kép (hai ung thư độc lập cùng lúc) là một ca bệnh hiếm gặp. Trên nền bệnh nhân lớn tuổi, suy kiệt, việc lựa chọn thứ tự điều trị, tận dụng “thời điểm vàng” phẫu thuật trong phác đồ đa mô thức, cá thể hóa có hội chẩn đa chuyên khoa có ý nghĩa vô cùng lớn.
Qua trường hợp trên, các chuyên gia khuyến cáo người dân, khi xuất hiện các triệu chứng bất thường kéo dài, như đau, chảy máu, thay đổi thói quen đại tiện cần thăm khám sớm. Việc tầm soát sức khỏe định kỳ, ngay cả khi không có triệu chứng điển hình cũng giúp tầm soát và ngăn chặn các diễn tiến nặng. Điều trị đúng giai đoạn bệnh có thể tăng đáng kể cơ hội sống, giảm biến chứng và nâng cao chất lượng sống.
