Nét đẹp dâng hương trong tín ngưỡng người Việt

Dâng hương hay thắp hương là một nét đẹp trong truyền thống văn hóa, tín ngưỡng dân gian của người phương Đông nói chung và của người Việt Nam nói riêng.

Nghi thức dâng hương xuất hiện từ xưa, nay đã trở thành nghi lễ quan trọng trong nhiều lễ hội truyền thống cũng như trong việc thờ cúng tổ tiên của mỗi gia đình Việt. Nén hương như cầu nối thiêng liêng giữa cuộc sống của con người với cõi tâm linh, với tiên tổ.

Cùng với những phong tục truyền thống khác, nén hương như góp phần tạo nên và bảo tồn nét bản sắc của văn hóa dân tộc Việt Nam.

Theo quan niệm dân gian, người ta thường dùng số nén hương lẻ (1, 3, 5, 7, 9) để thắp hương. Nén hương thắp lên vừa đạt được ý nguyện tâm linh, dâng mùi thơm và mong chuyển lời cầu khẩn lên thần linh, tiên tổ, vừa là biểu hiện cái tâm của con người. Khi dâng hương cần thành tâm, ăn mặc nghiêm trang, thái độ cung kính. Rất tránh việc thắp cả bó hương rồi cắm lên ban thờ, vừa gây ô nhiễm, vừa như thất kính bởi sự cẩu thả. Nên cắm từng nén hương ngay thẳng bằng hai tay.

Trong tôn giáo cũng giống như trong tín ngưỡng dân gian, dâng hương là một nghi lễ quan trọng và nhiều tôn giáo có hình thức dâng hương trong các buổi lễ. Đặc biệt, trong đạo Phật, dâng hương là một nghi lễ không thể thiếu trong các sinh hoạt, lễ hội. Các nghi thức dâng hương và tụng niệm bao giờ cũng được thể hiện trước tiên vào giờ phút trang trọng và linh thiêng nhất.

Trong Phật giáo, hương là một trong sáu lễ vật dâng cúng gọi là lục cúng, gồm có hương - hoa - đăng - trà - quả - thực. Theo quan niệm của Phật giáo, lòng thành thể hiện qua làn khói hương và những phẩm vật có sẵn trong tự nhiên không cần yến tiệc, mâm cao cỗ đầy. Cúng Phật chỉ nên dùng hương thơm, đèn sáng, hoa quả tươi là đủ. Phật không phải ở trên ban thờ, trong những pho tượng, mà ở trong tâm của con người. Những người đạt được tâm hương là những người đạt đến mức độ của sự tu tập và giải thoát. Có 5 loại tâm hương là: Giới hương: Do giữ được giới (những điều quy định) mà thơm; Định hương: Do sự thiền định (tâm không tán loạn thoát khỏi sự ràng buộc của trần thế) mà thơm; Tuệ hương: Do từ trí tuệ (sáng suốt, thông hiểu sự và lí, dứt mê lầm) mà thơm; Giải thoát hương: Do từ mình biết thoát khỏi mọi khổ đau mà thơm; Tri kiến hương: Do tự biết mình đạt đến sự giác ngộ mà thơm.

Không chỉ Phật giáo, mà cả các tôn giáo khác như Ki-tô giáo cũng dùng hương trong các ngày lễ của mình. Thời xưa có những loại hương trầm còn giá trị hơn cả vàng bạc châu báu là vì người Ki-tô giáo tin rằng những loài cỏ cây thơm là do chư thiên ban tặng và đã thấm nhuần hương thơm của Đức Chúa Trời. Ấn giáo thì lại dùng hương để thư giãn và tập trung hơi thở lúc ngồi thiền. Còn trong đạo Nho thì khói hương tượng trưng cho bậc trượng phu, quân tử chỉ bay lên chứ không bao giờ lặn xuống.

Một số tôn giáo ở Việt Nam như Phật giáo, Cao Đài, Hòa Hảo… trong các nghi lễ cũng rất đơn giản, lễ vật chỉ cần hương, hoa và nước sạch là đủ. Phẩm vật đơn sơ nhưng nghi thức trang nghiêm cũng đủ để chuyên chở những giá trị tinh thần cao đẹp và niềm tin vào đạo pháp.

Trải qua không gian và thời gian, nghi thức dâng hương lên thần linh, tổ tiên được lưu truyền từ đời này qua đời khác. Nén hương đã trở thành một sản phẩm tinh thần trong văn hóa truyền thống Việt Nam. Tuy nhiên, không nên thắp nhiều hương và thắp ở bất cứ nơi thờ tự nào, chỉ cần một hay ba nén tâm nhang là đủ, vừa bảo vệ môi trường mà giữ gìn được một phong tục thanh tao.

Đặng Tài Tính

Tin liên quan

Cùng chuyên mục

Tây Nguyên mùa dã quỳ trổ bông!

Tây Nguyên mùa dã quỳ trổ bông!

Vào mấy ngày cuối tuần giữa tháng 11/2020, nhóm bạn chúng tôi, những lữ khách từ TP Hồ Chí Minh đã có chuyến “phượt” bằng xe gắn máy đầy thú vị tới TP Đà Lạt.
Kỷ niệm 100 năm ngày sinh nhà văn Kim Lân

Kỷ niệm 100 năm ngày sinh nhà văn Kim Lân

Ngày 16/11, Hội Nhà văn Việt Nam đã tổ chức Lễ kỷ niệm 100 năm Ngày sinh của nhà văn Kim Lân (1920 - 2020).
Bắc Ninh: Đón nhận Bằng xếp hạng Di tích Lịch sử - Văn hóa chùa Phương Lưu

Bắc Ninh: Đón nhận Bằng xếp hạng Di tích Lịch sử - Văn hóa chùa Phương Lưu

Ngày 15/11, xã Yên Giả (huyện Quế Võ) tổ chức lễ đón nhận Bằng xếp hạng Di tích Lịch sử - Văn hóa cấp tỉnh chùa Phương Lưu.
Khi đam mê dẫn lối...

Khi đam mê dẫn lối...

Gặp nhà thiết kế Đỗ Quyên Hoa trong một buổi tối muộn, vương cái se lạnh của mùa thu Hà Nội, lắng nghe chia sẻ của chị về cuộc đời và những đam mê đang cuốn lấy chị miệt mài, tôi càng cảm nhận rõ hơn vẻ đẹp của “đóa hồng thời 4.0” này.
Những người thầm lặng trong bão lũ

Những người thầm lặng trong bão lũ

Trong chuyến ra cứu trợ miền Trung mới đây, dọc đường thấy từng đoàn xe có dán băng rôn trước và hông xe “Hướng về miền Trung”. Trên các xe hàng chứa tất cả tình cảm của đồng bào khắp cả nước chia sẻ những món quà ấm áp đến với người dân vùng lũ. Và khi trực tiếp đi cứu trợ mới thấy và nghe được những câu chuyện hết sức cảm động của những người lính, của chính quyền các vùng bị lũ lụt…

Tin khác

Đường nội đồng mang tên CCB

Đường nội đồng mang tên CCB
Có về tận nơi thì mới thấy được việc làm của 74 CCB đầu đã bạc, răng đã long nhưng vẫn tay cuốc, tay bay, vai khuân làm 300 mét đường bê tông nội đồng ở xã Bưng Riềng, huyện Xuyên Mộc, tỉnh Bà Rịa - Vũng Tàu.

Đà nẵng: Hướng dẫn sử dụng điện thoại thông minh cho gần 100 người mù

Đà nẵng: Hướng dẫn sử dụng điện thoại thông minh cho gần 100 người mù
Chiều 27/10, Hội Người mù TP Đà Nẵng tổ chức Chương trình tập huấn hướng dẫn người mù sử dụng điện thoại thông minh. Phó Chủ tịch Ủy ban MTTQ Việt Nam TP Đà Nẵng Lê Văn Minh và Phó Giám đốc Trung tâm Hỗ trợ và Phát triển công nghệ cho người mù Nguyễn Lê Hoàng Quỳnh đến dự.

Về việc tiếp nhận, phân phối tiền, hàng cứu trợ đồng bào bị lũ lụt

Về việc tiếp nhận, phân phối tiền, hàng cứu trợ đồng bào bị lũ lụt
Những ngày qua, mưa lũ đặc biệt lớn đã gây thiệt hại hết sức nặng nề về người và tài sản của Nhân dân và Nhà nước tại các tỉnh miền Trung; nhiều tổ chức, cá nhân và các nhà hảo tâm đã làm thiện nguyện, giúp đỡ, phần nào đáp ứng nhu cầu khẩn thiết của những hoàn cảnh đáng được trợ giúp, thể hiện tinh thần đùm bọc lẫn nhau của Nhân dân ta.

Gặp “người nổi tiếng” chuyên vẽ tranh Bác Hồ

Gặp “người nổi tiếng” chuyên vẽ tranh Bác Hồ
Được truyền thụ những kiến thức về hội họa từ người cha của mình nay từ lúc mới 5, 6 tuổi, thừa hưởng được cái “gen” về nghệ thuật của gia đình có truyền thống về nghệ thuật; được nhiều người đánh giá là họa sĩ vẽ chân dung Bác Hồ có “hồn”, chân thực và nhiều nhất tại Việt Nam hiện nay. Đó là họa sĩ Xuân Phúc, người con của xứ Thanh mà tôi có dịp gặp trong thời gian gần đây.

Ra mắt cuốn sách “Chống xâm lăng trong ca khúc Việt Nam”

Ra mắt cuốn sách “Chống xâm lăng trong ca khúc Việt Nam”
“Hình ảnh người chiến sĩ giải phóng quân dũng cảm xả thân vì đất nước đi vào thơ, vào nhạc, sẽ được lưu giữ muôn đời cho đất nước Việt Nam”. Đó là tâm nguyện của tác giả Trần Văn Nhiệm (bí danh trong hoạt động bí mật là Ba Nhiệm) cho cuốn sách “Tuổi trẻ Việt Nam và những ca khúc chống xâm lăng”. Cuốn sách trên do Nhà  xuất bản Văn hóa –Văn nghệ ấn hành, vừa được ra mắt bạn đọc vào sáng 13/10, tại Hội Nhà văn TP. Hồ Chí Minh.

Doanh nhân say mê đọc Báo Người cao tuổi

Doanh nhân say mê đọc Báo Người cao tuổi
Vốn là người cần cù lao động, vượt qua nhiều thăng trầm, bươn chải trong cuộc sống, rồi trở thành người kinh doanh giỏi, được biết đến như  một doanh nhân tâm đắc vẹn toàn, giàu lòng nhân ái, tích cực tham gia các hoạt động xã hội, từ thiện, cũng là người say mê đọc Báo Người cao tuổi (Nay là Tạp chí Người cao tuổi).
Xem thêm
“Khẩu vị” du lịch của thế hệ Y có gì khác?

“Khẩu vị” du lịch của thế hệ Y có gì khác?

Chiếm 25,5% tổng dân số Việt Nam (2019), thế hệ Millennials (hay còn gọi là thế hệ Y) đang là những người tạo ra trào lưu khi đi du lịch. ...
Tuần lễ Black Friday Vinpearl: “Ở miễn phí”, tặng trải nghiệm hết ý

Tuần lễ Black Friday Vinpearl: “Ở miễn phí”, tặng trải nghiệm hết ý

Từ 25-30/11/2020, Vinpearl tung tuần lễ khuyến mãi đặc biệt hấp dẫn chào đón dịp Black Firday trên toàn cầu.
Khám phá những điếm đến của Centara Hotels & Resorts

Khám phá những điếm đến của Centara Hotels & Resorts

Với hơn 75 khách sạn trải khắp châu Á cùng 6 thương hiệu thành viên, Centara Hotels & Resorts là một trong thương hiệu vận hành và quản lý khách ...
Văn Quyết được gọi lên tuyển Quốc gia

Văn Quyết được gọi lên tuyển Quốc gia

Trong danh sách các cầu thủ được gọi lên tuyển Quốc gia, bên cạnh các gương mặt quen thuộc còn có sự trở lại hứa hẹn nhiều thú vị như ...
Người hâm mộ đổ lệ tiễn biệt huyền thoại bóng đá Maradona

Người hâm mộ đổ lệ tiễn biệt huyền thoại bóng đá Maradona

Huyền thoại bóng đá Maradona được an táng tại nghĩa trang Jardin de Bella Vista lúc 6h ngày 27/11 (giờ Hà Nội).
Ronaldo, Messi tri ân huyền thoại Maradona

Ronaldo, Messi tri ân huyền thoại Maradona

Trên trang cá nhân của mình, nhiều siêu sao hàng đầu làng túc cầu - Ronaldo, Messi hay cựu danh thủ David Beckham đã bày tỏ sự tiếc thương trước ...
Người thầy của tôi

Người thầy của tôi

Cho tới giờ mỗi khi nhắc lại và biết ơn nhất, tôi vẫn luôn nghĩ về thầy Tiêu Âm, người thầy đã dìu dắt tôi suốt những tháng năm cấp ...
Một vòng nhân gian

Một vòng nhân gian

Ni cô Tuệ Tâm đang quét dọn những lá vàng rụng của đêm qua. Buổi sáng không khí bao giờ cũng trong lành, tĩnh lặng như nghe được cả tiếng ...
Con chim sẻ cụt chân

Con chim sẻ cụt chân

Hôm nay ngày nghỉ, An được các bạn Quân, Tư rủ đi bẫy chim sẻ. Bẫy Quân mượn của anh mình. Nó biết cách bẫy, Tư có nhiệm vụ kiếm ...
Bức ảnh Hoa hậu Đỗ Thị Hà lấm lem sau khi làm đồng gây ‘sốt’

Bức ảnh Hoa hậu Đỗ Thị Hà lấm lem sau khi làm đồng gây ‘sốt’

Bức ảnh chụp khoảnh khắc Tân Hoa hậu Việt Nam 2020 lấm lem cùng nụ cười rạng rỡ sau khi đi làm đồng gây sốt trên mạng xã hội.
Nhan sắc hoa hậu Đặng Thu Thảo ‘gây sốt’ sau 8 năm đăng quang

Nhan sắc hoa hậu Đặng Thu Thảo ‘gây sốt’ sau 8 năm đăng quang

Xuất hiện tại đêm chung kết Hoa hậu Việt Nam 2020, Đặng Thu Thảo gây 'sốt' với nhan sắc ngày càng đằm thắm, rạng ngời sau 8 năm đăng quang.
Nhan sắc đời thường của Tân Hoa hậu Việt Nam 2020

Nhan sắc đời thường của Tân Hoa hậu Việt Nam 2020

Hoa hậu Đỗ Thị Hà sở hữu vẻ đẹp nhẹ nhàng, trong trẻo và tươi tắn ở độ tuổi 19.
Phiên bản di động