Tại sao vậy? Chả sao cả. Dân uống cà phê rất đông nhưng phần lớn họ chỉ chú trọng đến hạt cà phê, đến hương vị cà phê. Nông dân lại đặt bận tâm của mình vào giá cả. Bởi một lí do hết sức giản đơn và rất thực tế, giá cả cà phê lên hoặc xuống, ảnh hưởng trực tiếp đến niêu cơm của từng gia đình đầy hay vơi. Còn như hoa cà phê, trong mắt nhiều người, chỉ có kẻ rỗi hơi, vô công rồi nghề mới thấy quan trọng.
Tôi, trong một lần căng sức kéo ống dẫn nước chống hạn cùng bà con người miền Thượng, nhận ra hoa cà phê cũng có lắm điều thú vị.
 |
| Hoa cà phê Tây Nguyên |
Thường thì cà phê có hai đợt nở, kéo dài từ tháng 2 đến tháng 4 hằng năm, nhưng rộ nhất là vào tháng 3. Mỗi đợt nở chỉ kéo dài trong vòng 7 đến 10 ngày. Sau đó, hoa tàn khá nhanh và bắt đầu đậu trái. Do vậy, không phải lúc nào cũng gặp được thời điểm hoa nở rộ đẹp nhất, trắng rợp cả một khoảng trời. Một đặc tính nữa của cà phê, khiến tôi phải ngỡ ngàng: Chỉ chịu nở hoa trắng bồng bềnh, khi đã “ngậm” đủ nước; còn thiếu nước, có “ép” cách mấy cũng không trổ bông, hoặc có trổ bông thì lác đác vài bông màu đỏ rồi nhanh chóng rũ héo và vẽ ra trước mắt người nông dân viễn cảnh về vụ mùa thất bát.
Trước nay, tôi vẫn nghĩ, hoa cà phê có màu trắng tuyết. Nhưng trực tiếp quan sát tại rẫy, hoa cà phê còn có giai đoạn xanh màu lưu li, gần với màu cốm ở miền Bắc, một màu xanh dịu nhẹ, rất ấn tượng và dễ nhận thấy. Từ cái màu lưu li ấy, nhú dần nơi đầu búp một màu trắng xanh và chỉ qua đêm đã chuyển thành sáng trắng, tựa những bông tuyết trĩu nặng trên cành. Thời điểm cà phê khoe sắc, đất trời Tây Nguyên cũng bắt đầu bước vào những ngày đẹp nhất trong năm. Nền trời trong veo và xa thẳm. Dưới nền trời cao xa đến lạ, là những đám mây cà phê trắng tinh khiết, trải thênh thang giữa bạt ngàn triền đồi, bao phủ những thung lũng sâu, bồng bềnh trên các đỉnh núi, đâu đâu cũng giăng giăng một màu hoa cà phê. Quyện hòa vào khung cảnh như được phủ trắng bởi hoa tuyết ấy, dậy thơm mùi hương ngào ngạt, một mùi hương thăm thẳm, quyến rũ không chỉ có ong bướm bay về vờn phấn, hút mật mà mấy năm gần đây danh tiếng của hương và hoa cà phê còn hút được rất nhiều người trẻ đến đây du lịch bụi.
Thú du lịch ngắm hoa cà phê nơi vùng cao nguyên đất đỏ bazan trước mắt chưa thể mang lại lợi ích kinh tế cho người trồng cà phê. Vấn đề này tương lai, phụ thuộc vào tầm nhìn và khả năng đánh thức của các nhà hoạch định. Ở thời điểm hiện tại, phần lớn người nông dân chỉ mong “cứu”, “giải” được cơn khát cho rẫy cà phê, để còn mong ngóng, hi vọng về một mùa vụ bội thu, cho dù giá cả không ai có thể đoán định trước. Cũng có người thì đã thấy ngay nguồn lợi từ khi cà phê trổ bông, bằng cách đặt hàng trăm đõ ong nuôi lấy mật ngay tại rẫy. Trên thị trường, mật ong lấy từ hoa cà phê khá hút hàng. Nguyên nhân là vì mật sánh hơn, màu cũng vàng đẹp hơn và hương thơm thì khác hẳn các loại mật lấy từ hoa khác.
Sau đợt kéo nước chống hạn đó, tôi biết Tây Nguyên không chỉ có nắng, có gió, có đất đỏ bazan, có trời xanh, có mây trắng, mà còn có mùa cà phê nở sáng. Cũng từ đó, tôi biết thêm, nắng Tây Nguyên có màu trắng sáng, cùng màu với hoa cà phê.
