Từ "xem chữ" đến "soi tâm": Thư pháp quốc ngữ kết nối đạo hiếu và các thế hệ người Việt

Gỡ rào cản ngôn từ, đưa giáo lý Phật giáo gần gũi với đời sống

Trong tâm thức người Việt, đặc biệt là các bậc cao niên, hoành phi, câu đối và pháp ngữ nơi cửa chùa từ lâu đã là điểm tựa tinh thần, răn dạy con cháu về đạo làm người. Tuy nhiên, theo TS. Lê Đức Hạnh, khi phần lớn công chúng hiện đại không còn đọc thông viết thạo chữ Hán – Nôm, chức năng giáo dục trực tiếp của những bức chữ cổ bị hạn chế đáng kể.

Phát biểu tại sự kiện, Hòa thượng Thích Thọ Lạc – Trưởng ban Văn hóa Trung ương GHPGVN nhấn mạnh, một câu kinh, bài kệ hay lời răn dạy về đạo làm người khi được thể hiện bằng thư pháp tiếng Việt sẽ giúp người thưởng lãm cảm nhận trực tiếp giá trị từ bi, trí tuệ và tỉnh thức. Việc ra mắt Câu lạc bộ Thư pháp Phật giáo, trưng bày hơn 150 tác phẩm của 40 thư pháp gia cùng định hướng đưa thư pháp Quốc ngữ vào 20.000 ngôi chùa trên cả nước sẽ biến mỗi ngôi chùa thành một không gian giáo dục đạo đức sống động, giúp người xem tiếp nhận đồng thời cả vẻ đẹp tạo hình lẫn ý nghĩa giáo lý ngay từ cái nhìn đầu tiên.

Giao điểm giữa truyền thống và hiện đại

Đánh giá về vai trò của nghệ thuật chữ Việt tại Tọa đàm, PGS.TS Đinh Quang Hải – Nguyên Viện trưởng Viện Sử học, Nguyên Tổng biên tập Tạp chí Nghiên cứu Lịch sử, nhận định: “Thư pháp Quốc ngữ đang đứng ở giao điểm giữa chữ viết và tạo hình, giữa truyền thống Hán – Nôm và những tìm tòi mới trên hệ chữ Latinh. Việc đưa thư pháp Quốc ngữ đi vào không gian Phật giáo không dừng lại ở câu chuyện viết chữ đẹp, mà quan trọng hơn là làm thế nào để những giá trị tinh thần của Phật giáo được chuyển tải qua một hình thức nghệ thuật gần gũi với người Việt đương đại, đặc biệt là thế hệ trẻ, góp phần nuôi dưỡng tâm hồn và lan tỏa các giá trị tốt đẹp trong đời sống.”

Đồng quan điểm trên, nhà nghiên cứu – Cư sĩ Trần Đức- Chủ nhiệm CLB Thư pháp quốc ngữ- nhấn mạnh, thư pháp trong không gian Phật giáo tạo nên hành trình chuyển hóa từ “thấy chữ – hiểu chữ – nhớ chữ – quán chiếu – thực hành”. Những chữ mang đậm cốt cách gia phong và đạo lý Việt Nam như Hiếu, Tâm, An, Nhẫn, Đức, Từ bi, Trí tuệ khi được thể hiện bằng chữ Quốc ngữ sẽ trở thành “điểm dừng thị giác”, nhắc nhở mỗi người tự soi chiếu bản thân, biết tri ân, báo ân cha mẹ và sống hướng thiện giữa đời thường.

Kết nối đạo hiếu và các thế hệ người Việt

Đồng hành xuyên suốt cùng Ban Văn hóa Trung ương GHPGVN trong chuỗi hoạt động giàu tính nhân văn này là Viện Kinh tế và Dịch vụ Nhân sinh và Công ty Cổ phần Bảo Tín An Lạc. Sự hiện diện của hai đơn vị xuất phát từ sự đồng điệu sâu sắc trong triết lý tôn vinh giá trị nhân sinh và gìn giữ đạo lý “Uống nước nhớ nguồn” của dân tộc.

Tại chùa Tam Chúc, các hoạt động trưng bày tác phẩm, chép kinh tập thể và viết thư pháp phục vụ đại chúng do Bảo Tín An Lạc phối hợp triển khai đã thu hút đông đảo Phật tử, người cao tuổi và các gia đình tham gia chiêm bái, xin chữ.

Là doanh nghiệp hoạt động với định hướng gìn giữ các giá trị văn hóa – tâm linh và đạo lý nguồn cội, Bảo Tín An Lạc luôn đặt chữ “Hiếu” và chữ “Tâm” làm kim chỉ nam. Đại diện doanh nghiệp chia sẻ, hơn hai nghìn năm gắn bó cùng dân tộc, Phật giáo đã bồi đắp nên nền tảng đạo đức và hiếu nghĩa bền chặt. Với định hướng nghiên cứu và phát triển các chuẩn mực văn hóa nhân sinh, sự chung tay của Viện Kinh tế và Dịch vụ Nhân sinh và Bảo Tín An Lạc giúp các bậc cao niên thêm phần an tâm khi thấy con cháu dễ dàng thấu hiểu, tiếp nhận và thực hành nếp nhà qua những nét bút Quốc ngữ thân thuộc.

Sự chung tay giữa Giáo hội và những đơn vị tâm huyết tại dấu mốc 45 năm Ban Văn hóa Trung ương GHPGVN không chỉ tôn vinh vẻ đẹp chữ Việt, mà còn thắp sáng sức sống bền bỉ của đạo hiếu, bồi đắp khối đại đoàn kết và điểm tựa tinh thần ấm áp cho mọi thế hệ người Việt trong đời sống xã hội hôm nay.