Lời tiên đoán về “Hạt gạo làng ta/Gửi về phương xa”

Trần Đăng Khoa ngày ấy cũng không thể nghĩ “Hạt gạo làng ta… Gửi về phương xa” sẽ như một lời tiên đoán về một ngày “Hạt gạo làng ta” sẽ xuất khẩu tới phương xa năm châu bốn biển.

“Hạt gạo làng ta” là bài thơ của “Thần đồng thơ” Trần Đăng Khoa viết khi 10 tuổi (năm 1968), cách đây 53 năm hơn ½ thế kỉ. Bài thơ in trong tập Góc sân và khoảng trời năm 1968 và in trong sách giáo khoa Văn lớp 5(tập 2, NXB Giáo dục, 1989), hiện ở trong sách giáo khoa Tiếng Việt lớp 5 (tập 2).

“Hạt gạo làng ta/ Gửi ra tuyền tuyến/ Gửi về phương xa”, ngày ấy viết câu thơ này, chắc cậu bé Trần Đăng Khoa cũng mang bầu nhiệt huyết, hơi thở của năm tháng chiến tranh. “Hạt gạo làng ta” gửi ra tuyền tuyến nuôi quân đánh giặc thì chắc rồi, còn câu thơ “Gửi về phương xa” là liền mạch của âm hưởng trong thơ “làng ta” và “phương xa”. Cậu bé Khoa 10 tuổi ngày ấy, cũng không thể biết câu thơ: “Hạt gạo làng ta… Gửi về phương xa”, sẽ được cắt nghĩa phương xa là ở phương nào? Trần Đăng Khoa ngày ấy cũng không thể nghĩ “Hạt gạo làng ta… Gửi về phương xa” sẽ như một lời tiên đoán về một ngày “Hạt gạo làng ta” sẽ xuất khẩu tới phương xa năm châu bốn biển.

“Hạt gạo làng ta”, không chỉ thấm đẫm vị phù sa của dòng sông quê hương, thẫm đẵm những ngọt bùi đắng cay trong lời mẹ hát, mà vượt lên cả thiên tai nắng hạn, bão giông, “Hạt gạo làng ta/Có bão tháng bảy/Có mưa tháng ba/Giọt mồ hôi sa/Những trưa tháng sáu”. “Hạt gạo làng ta” còn có cả công sức của lớp măng non chủ nhân tương lai của đất nước, vì“Có công các bạn/Sớm nào chống hạn/Vục mẻ miệng gàu/Trưa nào bắt sâu/Lúa cào rát mặt/Chiều nào gánh phân/Quang trành quết đất”. Tôi đã từng có tuổi thơ ở làng, cũng đã đi tát nước làm mẻ miệng gầu, cũng đã đi bắt sâu làm cỏ ở cái tuổi mà cây lúa cao hơn mặt mình, nên lá lúa cào rát mặt, cũng đã đi gánh phân bằng quang trành của người lớn, mình thì thấp nhỏ, nên quang trành quết đất. Chỉ có những người có tuổi thơ ở làng như thế, mới thấy cái thực, cái hay, thực đấy mà vẫn thơ đấy của “Thần đồng thơ” Trần Đăng Khoa. Nếu Khoa không là cậu bé lớn lên ở làng quê, chắc không có được cái nhìn chân thực như thế. Như nếu không phải là cậu bé Khoa “Thần đồng thơ”, thì dẫu có tuổi thơ ở làng, chắc không thể có bài thơ “Hạt gạo làng ta” để đời như vậy.

 Cánh đồng lúa chín
Cánh đồng lúa chín

Thành quả của sức người nuôi cây lúa trên đồng, vượt nắng hạn, mưa sa, mà lớn lên, cũng giống như xóm làng ngày ấy, vững vàng qua bom đạn chiến tranh “Những năm bom đạn/ Trút trên mái nhà”. Nhưng những xóm làng nhỏ trên quê hương Việt Nam vẫn tiễn đưa người thân ra chiến trường:“Những năm cây súng/ theo người đi xa”. Cây lúa trên cánh đồng quê cũng đã qua rồi tháng năm bom đạn, qua cả thời thiên tai nắng hạn, bão giông, cũng là trận chiến của nhà nông với thiên nhiên.Phải đổ giọt mồ hôi, để cho “Hạt gạo làng ta” là hạt vàng, hạt ngọc... Hạt vàng hạt ngọc ấy“gửi vào tuyền tuyến /Gửi về phương xa”

Bài thơ mở đầu với khổ thơ “Hạt gạo làng ta” thì cũng khép lại vẫn khổ thơ ấy, nhưng đã đổi chỉ một từ thành“Hạt gạo vàng ta”. Đây là chủ ý, nhưng cũng là duyên thơ của Trần Đăng Khoa, bởi dù Khoa có rất nhiều bài thơ, nhưng cũng rất khó tìm bài thơ nào có cấu tứ mở đầu và kết thúc như “Hạt gạo làng ta”“Hạt vàng làng ta”.

 Nhà thơ Trần Đăng Khoa và nhạc sỹ Nguyễn Viết Bính
Nhà thơ Trần Đăng Khoa và nhạc sỹ Nguyễn Viết Bính

Chính vì sự độc đáo này, mà “Hạt gạo làng ta” năm tháng mãi ngân nga, vang xa và lắng đọng trong tâm hồn người yêu thơ Việt Nam, nhất là khi bài thơ được nhạc sĩ Nguyễn Viết Bính nhà thơ của quê lúa Thái Bình, phổ nhạc năm 1971, trở thành bài ca đi cũng năm tháng. Ca khúc “Hạt gạo làng ta” đã được Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn, tôn vinh là một trong những tác phẩm hay nhất viết về nông thôn, nông dân kể từ năm 1946 đến nay, được bình chọn là một trong năm mươi bài hát thiếu niên hay nhất thế kỷ XX, trở thành tác phẩm tiêu biểu của nhạc sĩ Nguyễn Viết Bính trong giải thưởng Văn học nghệ thuật Nhà nước năm 2017.

“Hạt gạo làng ta” từ cuộc đời thực bước vào trong thơ, lại từ trong thơ bước ra cuộc sống “Hạt gạo làng ta… Gửi về phương xa, theo mỗi chuyến tàu vượt đại dương “Hạt vàng làng ta” gửi đến bạn bè năm châu bốn biển.

“Hạt gạo vàng ta” giờ đây thật hãnh diện, có thương hiệu và ngôi vị cao, mang tên gạo thơm ST25 của Sóc Trăng, gắn liền tên tuổi của Anh hùng lao động-kỹ sư Hồ Quang Cua. Gạo thơm TS25 nhiều năm liền là gạo ngon nhất trong các hội thi trong nước và tại Hội nghị Thương mại Gạo thế giới tại Manila (Philippines), ngày 13/11/2019, đã công nhận TS25 là “Gạo ngon nhất thế giới 2019”. Năm 2020, gạo TS25 được công nhận gạo ngôn thứ nhì thế giới.

 Anh hùng Lao động kỹ sư Hồ Quang Cua
Anh hùng Lao động kỹ sư Hồ Quang Cua

Hạt gạo làng ta, hạt gạo Việt Nam của công cuộc đổi mới và hội nhập, giờ đây đang hướng tới tầm nhìn năm 2030, phấn đấu tới mục tiêu gạo trở thành thương hiệu hàng đầu thế giới về chất lượng, an toàn thực phẩm.

Hạt gạo làng ta… Hạt vàng làng ta… vẫn mãi ngân nga và vang xa… hạt gạo Việt Nam.

Nghiêm Thị Hằng

Tin liên quan

Cùng chuyên mục

GẶP CỰU NỮ THANH NIÊN XUNG PHONG THỜI CHỐNG MỸ

GẶP CỰU NỮ THANH NIÊN XUNG PHONG THỜI CHỐNG MỸ

Chúng tôi tình cờ gặp bà Trương Thị Tằng, ở xóm 7, xã Thành Hưng, huyện Thạch Thành, tỉnh Thanh Hóa. Ở tuổi gần tám mươi, bà vẫn khỏe mạnh, nhanh nhẹn sum vầy bên con cháu thì quả là nhiều người mơ ước.
Người cao tuổi bản Thái Khe Rạn làm du lịch…

Người cao tuổi bản Thái Khe Rạn làm du lịch…

Một ngày thu nắng vàng như rót mật, tôi được thả hồn vào không gian văn hóa cồng chiêng và du lịch cộng đồng bản Khe Rạn, huyện Con Cuông, tỉnh Nghệ An. Không chỉ cảm nhận nét văn hóa độc đáo của vùng nông thôn mới ở miền Tây xứ Nghệ, tôi càng ngưỡng mộ cái cách người Thái đen ở đây làm du lịch, rất chuyên nghiệp và độc đáo…
Vì sao Teddy Bear Museum hấp dẫn toàn thế giới?

Vì sao Teddy Bear Museum hấp dẫn toàn thế giới?

Là nhân vật hư cấu hiếm hoi được tôn vinh với gần chục bảo tàng riêng trên khắp thế giới, chú gấu "trăm tuổi" Teddy hóa thân trong muôn vàn câu chuyện, hình dạng độc đáo để trở thành người bạn bất tử của mọi thế hệ. Thế nhưng câu chuyện đầy cảm hứng về sự ra đời của Teddy không phải ai cũng biết…
Thực hiện tốt việc “bảo tồn và phát huy giá trị di tích lịch sử - văn  hóa”

Thực hiện tốt việc “bảo tồn và phát huy giá trị di tích lịch sử - văn hóa”

Đền thờ ông bà Đỗ Công Tường (còn gọi là đền thờ ông bà Chủ chợ Câu Lãnh, sau này nhiều người dân nói thành ra là Cao Lãnh), tọa lạc trên đường Lê Lợi, phường 2, thành phố Cao Lãnh, tỉnh Đồng Tháp. Từ năm 2001, đền thờ là nơi người dân ở Cao Lãnh truyền đời hương khói phụng thờ tưởng nhớ công đức của ông bà Chủ chợ. Năm 2019, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch có quyết định xếp hạng mộ và đền thờ ông bà Đỗ Công Tường là Di tích lịch sử - văn hóa quốc gia.
Quy định mới tiêu chuẩn xét tặng danh hiệu "Nghệ sĩ nhân dân", "Nghệ sĩ ưu tú"

Quy định mới tiêu chuẩn xét tặng danh hiệu "Nghệ sĩ nhân dân", "Nghệ sĩ ưu tú"

Chính phủ vừa ban hành Nghị định 40/2021/NĐ-CP sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định số 89/2014/NĐ-CP ngày 29/9/2014 của Chính phủ quy định về xét tặng danh hiệu “Nghệ sĩ nhân dân”, “Nghệ sĩ ưu tú”, trong đó sửa đổi, bổ sung tiêu chuẩn xét tặng danh hiệu “Nghệ sĩ nhân dân”, “Nghệ sĩ ưu tú”.

Tin khác

Tái hiện chợ phiên vùng cao của đồng bào các dân tộc

Tái hiện chợ phiên vùng cao của đồng bào các dân tộc
Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch vừa có quyết định về việc tổ chức lớp tập huấn về xây dựng mô hình, phương pháp bảo tồn Chợ phiên đặc trưng của đồng bào các dân tộc thiểu số

Gỏi cá Xuân Cẩm - món ăn nhớ mãi

Gỏi cá Xuân Cẩm - món ăn nhớ mãi
Tôi rất may mắn được ba lần hưởng thức món gỏi cá nổi tiếng này ở thôn Cẩm Bào, xã Xuân Cẩm, huyện Hiệp Hòa, tỉnh Bắc Giang. Được biết đây là thôn chế biến món gỏi cá ngon nhất tỉnh Bắc Giang.

Gặp người đón Bác Hồ ở đảo Cô Tô năm 1961

Gặp người đón Bác Hồ ở đảo Cô Tô năm 1961
Sáng 9/5/1961, Bác Hồ đến thăm quân và dân đảo Cô Tô thuộc huyện Cẩm Phả cũ (nay là huyện Cô Tô) và đồng ý cho dựng tượng Người tại hòn đảo tiền tiêu này là một trong những sự kiện đặc biệt trong 9 lần Bác về thăm Quảng Ninh.

VTV true Concert 2021: Khúc hoan ca vĩnh cửu của Nước và Mẹ Thiên nhiên

VTV true Concert 2021: Khúc hoan ca vĩnh cửu của Nước và Mẹ Thiên nhiên
“Hãy trân quý Mẹ Thiên nhiên, người sẽ cho mình tất thảy” là thông điệp nhất quán của chuỗi chương trình VTV true Concert thường niên. Kể từ lần đầu tiên xuất hiện năm 2019, và tiếp tục với VTV true Concert 2021, những thanh âm vĩnh cửu của Thiên nhiên đã được thể hiện bằng nghệ thuật một cách độc đáo, mãn nhãn, dàn dựng bởi những tên tuổi tài năng của nền nghệ thuật biểu diễn Việt Nam.

Người giữ mãi 'ngọn lửa' tình yêu với nghệ thuật hát xẩm

Người giữ mãi 'ngọn lửa' tình yêu với nghệ thuật hát xẩm
Ở tuổi 70, Nghệ nhân Ưu tú Phan Thị Kim Dung vẫn không ngừng trau dồi, học hỏi, truyền dạy miễn phí cho các thế hệ sau; góp phần bảo tồn, phát huy di sản văn hóa phi vật thể của dân tộc.

Bình Thuận: Thắp hương viếng Bác và ôn lại truyền thống

Bình Thuận: Thắp hương viếng Bác và ôn lại truyền thống
Sáng 25/3, tại Bảo tàng Hồ Chí Minh-Chi nhánh Bình Thuận, nhân dịp 70 năm Bác Hồ tặng 4 câu thơ cho lực lượng thanh niên xung phong và 90 năm ngày thành lập Đoàn TNCS Hồ Chí Minh, Tỉnh Đoàn Bình Thuận đã phối hợp với Hội Cựu TNXP Bình Thuận tổ chức lễ dâng hương Viếng Bác và cùng nhau ôn lại truyền thống...cho 150 hội viên Cựu TNXP và đoàn viên thanh niên tại Phan Thiết.
Xem thêm
Sầm Sơn- Rực rỡ ngàn hoa

Sầm Sơn- Rực rỡ ngàn hoa

Mở đầu cho mùa du lịch Sầm Sơn năm 2021 là Lễ hội hoa quy mô bậc nhất cùng khung cảnh pháo hoa rực rỡ bên bờ biển sẽ khởi ...
Trạm Tấu, chốn thiên đường giữa đại ngàn Tây Bắc

Trạm Tấu, chốn thiên đường giữa đại ngàn Tây Bắc

Trạm Tấu, tên vùng đất mới nghe qua đã gợi lên vẻ xa xôi, hùng vĩ và bí hiểm. Thật vậy, nếu ai đó chinh phục được vẻ đẹp vùng ...
Hàn Quốc đẩy mạnh quảng bá du lịch tới thị trường Việt Nam

Hàn Quốc đẩy mạnh quảng bá du lịch tới thị trường Việt Nam

Để chuẩn bị cho việc mở cửa du lịch quốc tế trong thời gian tới, Tổng cục Du lịch Hàn Quốc (KTO) tại Việt Nam tiếp tục đẩy mạnh các ...
Chính thức khởi động giải chạy BaDen Mountain Marathon 2021 tại Tây Ninh

Chính thức khởi động giải chạy BaDen Mountain Marathon 2021 tại Tây Ninh

Hôm nay, Sở VHTT&DL Tây Ninh và Tập đoàn Sun Group tổ chức họp báo chính thức công bố giải chạy BaDen Mountain Marathon 2021 quy mô lớn, lần đầu ...
Văn Quyết, Việt Anh bị treo giò

Văn Quyết, Việt Anh bị treo giò

Ban kỷ luật VFF phạt Nguyễn Văn Quyết và Bùi Hoàng Việt Anh của Câu lạc bộ Hà Nội vì có hành vi thi đấu thô bạo trong trận thua ...
Bamboo Airways là nhà tài trợ Vàng Giải bóng chuyền Vô địch quốc gia 2021

Bamboo Airways là nhà tài trợ Vàng Giải bóng chuyền Vô địch quốc gia 2021

Ngày 31/3/2021, tại Trụ sở của Hãng hàng không Bamboo Airways, TP Hà Nội, đã diễn ra Lễ ký kết hợp đồng tài trợ giữa Liên đoàn bóng chuyền Việt ...
Dòng sông tuổi thơ

Dòng sông tuổi thơ

Trong cuộc đời mỗi con người, ai cũng phải trải qua những buồn vui, sóng gió đẩy đưa... Sông quê hương vẫn nằm đó, lắng nghe tiếng đổi thay của ...
Bà nội

Bà nội

Buổi chiều, bố đi làm về. Vào bàn ăn, vừa mở lồng bàn, bố đã reo: Trời! Bà cho cả nhà ăn những gì mà trông đã thấy ngon thế ...
Cô nàng i ngắn

Cô nàng i ngắn

Chuyến đi cao nguyên đá Đồng Văn của tôi lần ấy hoàn toàn ngẫu hứng. Nó được hình thành khi tôi ghé thăm anh bạn thân đang công tác tại ...
Biên đạo múa Quang Đăng: “Tôi hạnh phúc vì những điều mình thích tạo ra giá trị cho cộng đồng”

Biên đạo múa Quang Đăng: “Tôi hạnh phúc vì những điều mình thích tạo ra giá trị cho cộng đồng”

Ra đời trong những phút giây ngẫu hứng vì ấn tượng sâu đậm bởi MV Arise’21 Ta sẽ hồi sinh của dự án S-Generation, Vũ điệu hồi sinh của Quang ...
Người đẹp Mỹ đăng quang Hoa hậu Hòa bình Thế giới, Ngọc Thảo dừng chân ở top 20

Người đẹp Mỹ đăng quang Hoa hậu Hòa bình Thế giới, Ngọc Thảo dừng chân ở top 20

Danh hiệu Hoa hậu Hòa bình Thế giới thuộc về người đẹp Mỹ và đại diện của Việt Nam - Á hậu Ngọc Thảo dừng chân ở top 20.
Khán giả nói gì về MV vì cộng đồng Arise’21 – Ta sẽ hồi sinh?

Khán giả nói gì về MV vì cộng đồng Arise’21 – Ta sẽ hồi sinh?

MV Arise’21 -Ta sẽ hồi sinh trong dự án vì cộng đồng S-Generation đã tạo được xúc động mạnh trong lòng khán giả về niềm tự hào đất nước, con ...
Phiên bản di động