Lời tiên đoán về “Hạt gạo làng ta/Gửi về phương xa”

Trần Đăng Khoa ngày ấy cũng không thể nghĩ “Hạt gạo làng ta… Gửi về phương xa” sẽ như một lời tiên đoán về một ngày “Hạt gạo làng ta” sẽ xuất khẩu tới phương xa năm châu bốn biển.

“Hạt gạo làng ta” là bài thơ của “Thần đồng thơ” Trần Đăng Khoa viết khi 10 tuổi (năm 1968), cách đây 53 năm hơn ½ thế kỉ. Bài thơ in trong tập Góc sân và khoảng trời năm 1968 và in trong sách giáo khoa Văn lớp 5(tập 2, NXB Giáo dục, 1989), hiện ở trong sách giáo khoa Tiếng Việt lớp 5 (tập 2).

“Hạt gạo làng ta/ Gửi ra tuyền tuyến/ Gửi về phương xa”, ngày ấy viết câu thơ này, chắc cậu bé Trần Đăng Khoa cũng mang bầu nhiệt huyết, hơi thở của năm tháng chiến tranh. “Hạt gạo làng ta” gửi ra tuyền tuyến nuôi quân đánh giặc thì chắc rồi, còn câu thơ “Gửi về phương xa” là liền mạch của âm hưởng trong thơ “làng ta” và “phương xa”. Cậu bé Khoa 10 tuổi ngày ấy, cũng không thể biết câu thơ: “Hạt gạo làng ta… Gửi về phương xa”, sẽ được cắt nghĩa phương xa là ở phương nào? Trần Đăng Khoa ngày ấy cũng không thể nghĩ “Hạt gạo làng ta… Gửi về phương xa” sẽ như một lời tiên đoán về một ngày “Hạt gạo làng ta” sẽ xuất khẩu tới phương xa năm châu bốn biển.

“Hạt gạo làng ta”, không chỉ thấm đẫm vị phù sa của dòng sông quê hương, thẫm đẵm những ngọt bùi đắng cay trong lời mẹ hát, mà vượt lên cả thiên tai nắng hạn, bão giông, “Hạt gạo làng ta/Có bão tháng bảy/Có mưa tháng ba/Giọt mồ hôi sa/Những trưa tháng sáu”. “Hạt gạo làng ta” còn có cả công sức của lớp măng non chủ nhân tương lai của đất nước, vì“Có công các bạn/Sớm nào chống hạn/Vục mẻ miệng gàu/Trưa nào bắt sâu/Lúa cào rát mặt/Chiều nào gánh phân/Quang trành quết đất”. Tôi đã từng có tuổi thơ ở làng, cũng đã đi tát nước làm mẻ miệng gầu, cũng đã đi bắt sâu làm cỏ ở cái tuổi mà cây lúa cao hơn mặt mình, nên lá lúa cào rát mặt, cũng đã đi gánh phân bằng quang trành của người lớn, mình thì thấp nhỏ, nên quang trành quết đất. Chỉ có những người có tuổi thơ ở làng như thế, mới thấy cái thực, cái hay, thực đấy mà vẫn thơ đấy của “Thần đồng thơ” Trần Đăng Khoa. Nếu Khoa không là cậu bé lớn lên ở làng quê, chắc không có được cái nhìn chân thực như thế. Như nếu không phải là cậu bé Khoa “Thần đồng thơ”, thì dẫu có tuổi thơ ở làng, chắc không thể có bài thơ “Hạt gạo làng ta” để đời như vậy.

 Cánh đồng lúa chín
Cánh đồng lúa chín

Thành quả của sức người nuôi cây lúa trên đồng, vượt nắng hạn, mưa sa, mà lớn lên, cũng giống như xóm làng ngày ấy, vững vàng qua bom đạn chiến tranh “Những năm bom đạn/ Trút trên mái nhà”. Nhưng những xóm làng nhỏ trên quê hương Việt Nam vẫn tiễn đưa người thân ra chiến trường:“Những năm cây súng/ theo người đi xa”. Cây lúa trên cánh đồng quê cũng đã qua rồi tháng năm bom đạn, qua cả thời thiên tai nắng hạn, bão giông, cũng là trận chiến của nhà nông với thiên nhiên.Phải đổ giọt mồ hôi, để cho “Hạt gạo làng ta” là hạt vàng, hạt ngọc... Hạt vàng hạt ngọc ấy“gửi vào tuyền tuyến /Gửi về phương xa”

Bài thơ mở đầu với khổ thơ “Hạt gạo làng ta” thì cũng khép lại vẫn khổ thơ ấy, nhưng đã đổi chỉ một từ thành“Hạt gạo vàng ta”. Đây là chủ ý, nhưng cũng là duyên thơ của Trần Đăng Khoa, bởi dù Khoa có rất nhiều bài thơ, nhưng cũng rất khó tìm bài thơ nào có cấu tứ mở đầu và kết thúc như “Hạt gạo làng ta”“Hạt vàng làng ta”.

 Nhà thơ Trần Đăng Khoa và nhạc sỹ Nguyễn Viết Bính
Nhà thơ Trần Đăng Khoa và nhạc sỹ Nguyễn Viết Bính

Chính vì sự độc đáo này, mà “Hạt gạo làng ta” năm tháng mãi ngân nga, vang xa và lắng đọng trong tâm hồn người yêu thơ Việt Nam, nhất là khi bài thơ được nhạc sĩ Nguyễn Viết Bính nhà thơ của quê lúa Thái Bình, phổ nhạc năm 1971, trở thành bài ca đi cũng năm tháng. Ca khúc “Hạt gạo làng ta” đã được Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn, tôn vinh là một trong những tác phẩm hay nhất viết về nông thôn, nông dân kể từ năm 1946 đến nay, được bình chọn là một trong năm mươi bài hát thiếu niên hay nhất thế kỷ XX, trở thành tác phẩm tiêu biểu của nhạc sĩ Nguyễn Viết Bính trong giải thưởng Văn học nghệ thuật Nhà nước năm 2017.

“Hạt gạo làng ta” từ cuộc đời thực bước vào trong thơ, lại từ trong thơ bước ra cuộc sống “Hạt gạo làng ta… Gửi về phương xa, theo mỗi chuyến tàu vượt đại dương “Hạt vàng làng ta” gửi đến bạn bè năm châu bốn biển.

“Hạt gạo vàng ta” giờ đây thật hãnh diện, có thương hiệu và ngôi vị cao, mang tên gạo thơm ST25 của Sóc Trăng, gắn liền tên tuổi của Anh hùng lao động-kỹ sư Hồ Quang Cua. Gạo thơm TS25 nhiều năm liền là gạo ngon nhất trong các hội thi trong nước và tại Hội nghị Thương mại Gạo thế giới tại Manila (Philippines), ngày 13/11/2019, đã công nhận TS25 là “Gạo ngon nhất thế giới 2019”. Năm 2020, gạo TS25 được công nhận gạo ngôn thứ nhì thế giới.

 Anh hùng Lao động kỹ sư Hồ Quang Cua
Anh hùng Lao động kỹ sư Hồ Quang Cua

Hạt gạo làng ta, hạt gạo Việt Nam của công cuộc đổi mới và hội nhập, giờ đây đang hướng tới tầm nhìn năm 2030, phấn đấu tới mục tiêu gạo trở thành thương hiệu hàng đầu thế giới về chất lượng, an toàn thực phẩm.

Hạt gạo làng ta… Hạt vàng làng ta… vẫn mãi ngân nga và vang xa… hạt gạo Việt Nam.

Nghiêm Thị Hằng

Tin liên quan

Cùng chuyên mục

20 năm Ngày Gia đình Việt Nam: Hãy “dạy con từ thủa còn thơ”

20 năm Ngày Gia đình Việt Nam: Hãy “dạy con từ thủa còn thơ”

Trong công tác gia đình, Bộ VH-TT&DL luôn xác định nhiệm vụ trọng tâm của quản lí nhà nước đó là “Xây dựng nhân cách người Việt Nam từ giáo dục đạo đức, lối sống trong gia đình”.
Tuần lễ văn hóa "Qua những miền di sản ruộng bậc thang Hoàng Su Phì"

Tuần lễ văn hóa "Qua những miền di sản ruộng bậc thang Hoàng Su Phì"

Tuần lễ văn hóa "Qua những miền di sản ruộng bậc thang Hoàng Su Phì" lần thứ VI của tỉnh Hà Giang dự kiến sẽ diễn ra vào ngày 18/9/2021, tại sân vận động trung tâm huyện Hoàng Su Phì, đây là một trong những lễ hội văn hóa tiêu biểu, mang đậm đà bản sắc của các dân tộc phía Tây tỉnh Hà Giang.
Đạo diễn phim Người đẹp Tây Đô - NSƯT Lê Cung Bắc qua đời

Đạo diễn phim Người đẹp Tây Đô - NSƯT Lê Cung Bắc qua đời

Theo thông tin từ người thân, đạo diễn- NSƯT Lê Cung Bắc vừa qua đời vào lúc 1h53 sáng 13/6 tại nhà riêng ở quận 10- TPHCM sau một thời gian chống chọi với bệnh ung thư, hưởng thọ 76 tuổi.
Di sản Huế mở cửa đón khách trở lại từ chiều 11/6

Di sản Huế mở cửa đón khách trở lại từ chiều 11/6

Kể từ 13 giờ ngày 11/6, Trung tâm Bảo tồn Di tích Cố đô Huế sẽ mở cửa đón khách tham quan trở lại. Cùng với đó, nhiều di tích lịch sử, văn hóa, các khu du lịch, danh lam thắng cảnh cùng được hoạt động trở lại, nhưng chỉ đón khách nội tỉnh.
Hỗ trợ di tích tư nhân ở Hội An mở cửa đón khách

Hỗ trợ di tích tư nhân ở Hội An mở cửa đón khách

Từ đầu tháng 7/2021, Quảng Nam sẽ triển khai hỗ trợ cho 13 di tích tư nhân có tên trong ô vé tham quan phố cổ Hội An để bù một phần các chi phí nhằm duy trì mở cửa các di tích đón khách tham quan.

Tin khác

Ở nơi yêu thương đong đầy

Ở nơi yêu thương đong đầy
Trung tâm Chăm sóc NCT Nhân Ái (Công ty CP Quốc tế Nhân Ái) vừa tổ chức Lễ kỉ niệm 80 năm Ngày NCT Việt Nam (6/6/1941 - 6/6/2021). Cách đây ít ngày, Trung tâm cũng hỗ trợ các công dân cao tuổi hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ công dân, bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XV và HĐND các cấp nhiệm kì 2021-2026.

Không tiếp nhận tiền công đức, tài trợ kèm theo điều kiện...

Không tiếp nhận tiền công đức, tài trợ kèm theo điều kiện...
Dự thảo Thông tư hướng dẫn quản lí, thu chi tài chính cho công tác tổ chức lễ hội và tiền công đức, tài trợ cho di tích và hoạt động lễ hội đang được Bộ Tài chính lấy ý kiến.

Phim lậu và câu chuyện “muôn thuở” về bản quyền

Phim lậu và câu chuyện “muôn thuở” về bản quyền
Dịch bệnh Covid-19 bùng phát trở lại, để đảm bảo an toàn nhiều người đã chọn thưởng thức nghệ thuật và giải trí tại nhà như là cách thể hiện văn hóa, thái độ, trách nhiệm của mình với cộng đồng, xã hội. Trong bối cảnh đó, phim online phát triển mạnh là điều tất yếu. Tuy nhiên, điều này cũng khiến tình trạng phim “lậu” vốn đã tràn lan nay càng khó kiểm soát. Và câu chuyện vi phạm bản quyền cũng đang đối mặt với những thách thức cần được giải quyết triệt để hơn nữa để bảo vệ thành quả lao động nghệ thuật chân chính.

Tăng cường phòng chống dịch bệnh Covid-19 cho các VĐV dự Olympic

Tăng cường phòng chống dịch bệnh Covid-19 cho các VĐV dự Olympic
Sáng 7/6, Thứ trưởng Bộ VH-TT&DL Hoàng Đạo Cương đã có buổi làm việc với Tổng cục Thể dục thể thao (TDTT) về các nhiệm vụ từ nay đến cuối năm. Trong đó trọng tâm là việc chuẩn bị cho Đoàn Thể thao Việt Nam thi đấu tại Olympic; chuẩn bị nội dung để phối hợp với Ban Tuyên giáo trung ương tổng kết Nghị quyết số 08 của BCH Trung ương Đảng về tăng cường sự lãnh đạo của Đảng, tạo bước phát triển mạnh mẽ về TDTT đến năm 2020 và xây dựng dự thảo Chiến lược phát triển TDTT Việt Nam đến năm 2030.

Về thăm quê các “Lão dân quân anh hùng” bắn rơi máy bay Mỹ

Về thăm quê các “Lão dân quân anh hùng” bắn rơi máy bay Mỹ
Chúng tôi về thăm Hoằng Trường, huyện Hoằng Hóa, tỉnh Thanh Hóa vào một ngày nắng đẹp, tận mắt chứng kiến những đổi thay của quê hương vùng biển. Ông Lê Thanh Cảnh, Chủ tịch UBND xã kể về những đổi thay của quê hương sau bao nhiêu năm cán bộ và Nhân dân xã dày công xây dựng.

9 anh em trong một gia đình ủng hộ 50 triệu đồng ủng hộ quỹ mua vắc-xin COVID-19

9 anh em trong một gia đình ủng hộ 50 triệu đồng ủng hộ quỹ mua vắc-xin COVID-19
Chiều 4/6, Ủy ban MTTQ Việt Nam tỉnh Sóc Trăng tổ chức tiếp nhận 50 triệu đồng ủng hộ quỹ mua vắc-xin COVID-19 của nhóm anh em trong một nhà ở thành phố Sóc Trăng. Đó là các em Trần Thiếu Quân (23 tuổi), Trần Thiếu Hoàng (18 tuổi), Trần Khả Vy (9 tuổi), Trần Thiếu Gia Bảo (12 tuổi), Hồng Phú Vinh (21 tuổi), Hồng Phú Thành (15 tuổi), Ngô Khả Hân (8 tuổi), Ngô Kim Ngân (5 tuổi) và Ngô Thiên Di (3 tuổi).
Xem thêm
Sun Marina - Lời giải cho du lịch xa xỉ ở Quảng Ninh

Sun Marina - Lời giải cho du lịch xa xỉ ở Quảng Ninh

Sự lên ngôi của du lịch trên du thuyền đã biến Hạ Long (Quảng Ninh) thành điểm đến lý tưởng trong các chuyến du ngoạn của giới thượng lưu. Nhưng ...
Du lịch  nội địa có nên thử nghiệm hộ chiếu vắcxin!

Du lịch nội địa có nên thử nghiệm hộ chiếu vắcxin!

Đã gần hết nửa năm 2021, và cũng sắp qua mùa du lịch hè, nhưng các công ty du lịch, khách sạn, du thuyền, hàng không… cả nước vẫn đang ...
New World Phu Quoc Resort chính thức ra mắt thị trường nghỉ dưỡng cao cấp

New World Phu Quoc Resort chính thức ra mắt thị trường nghỉ dưỡng cao cấp

Ngày 30/5/2021, New World Phu Quoc Resort - khu nghỉ dưỡng do Tập đoàn Sun Group đầu tư và New World Hotels & Resorts quản lý vận hành – đã ...
ĐT Đức cán cột mốc chưa từng xảy ra trong lịch sử EURO

ĐT Đức cán cột mốc chưa từng xảy ra trong lịch sử EURO

Với bàn phản lưới nhà của Ruben Dias bên phía ĐT Bồ Đào Nha, ĐT Đức đã thiết lập cột mốc vô tiền khoáng hậu tại đấu trường EURO.
Thái Lan tụt 16 bậc trên bảng xếp hạng khiến người hâm mộ thất vọng

Thái Lan tụt 16 bậc trên bảng xếp hạng khiến người hâm mộ thất vọng

Thái Lan khiến người hâm mộ thất vọng khi tụt 16 bậc trên bảng xếp hạng FIFA, sau màn trình diễn kém ấn tượng tại vòng loại World Cup 2022.
Thắng nhạt, Hà Lan có vé vào vòng 1/8 với suất đầu bảng

Thắng nhạt, Hà Lan có vé vào vòng 1/8 với suất đầu bảng

Không có diễn biến sôi nổi như mong đợi, thậm chí là chơi thực dụng, Hà Lan vẫn giải quyết xong nhiệm vụ ở vòng bảng chỉ sau 2 trận.
Dòng sông tuổi thơ

Dòng sông tuổi thơ

Trong cuộc đời mỗi con người, ai cũng phải trải qua những buồn vui, sóng gió đẩy đưa... Sông quê hương vẫn nằm đó, lắng nghe tiếng đổi thay của ...
Bà nội

Bà nội

Buổi chiều, bố đi làm về. Vào bàn ăn, vừa mở lồng bàn, bố đã reo: Trời! Bà cho cả nhà ăn những gì mà trông đã thấy ngon thế ...
Cô nàng i ngắn

Cô nàng i ngắn

Chuyến đi cao nguyên đá Đồng Văn của tôi lần ấy hoàn toàn ngẫu hứng. Nó được hình thành khi tôi ghé thăm anh bạn thân đang công tác tại ...
Triệu Lệ Dĩnh - Phùng Thiệu Phong ly hôn

Triệu Lệ Dĩnh - Phùng Thiệu Phong ly hôn

Cặp đôi Triệu Lệ Dĩnh, Phùng Thiệu Phong vừa ly dị sau 3 năm kết hôn. Thông tin cặp sao ly hôn đang gây xôn xao làng giải trí xứ ...
Nhà thơ Hoàng Nhuận Cầm qua đời

Nhà thơ Hoàng Nhuận Cầm qua đời

Nhà thơ Hoàng Nhuận Cầm vừa đột ngột qua đời chiều 20/4, tại Hà Nội, thọ 69 tuổi.
S-Generation là dự án gì mà mà khiến loạt sao cùng góp mặt trong MV còn Quang Đăng tức tốc biên đạo “Vũ điệu hồi sinh”?

S-Generation là dự án gì mà mà khiến loạt sao cùng góp mặt trong MV còn Quang Đăng tức tốc biên đạo “Vũ điệu hồi sinh”?

Trong chương trình “Bữa trưa vui vẻ” phát sóng hồi đầu tháng 4, hai nghệ sĩ khách mời là divo Tùng Dương và biên đạo múa Quang Đăng đã có ...
Phiên bản di động