Lời tiên đoán về “Hạt gạo làng ta/Gửi về phương xa”

Trần Đăng Khoa ngày ấy cũng không thể nghĩ “Hạt gạo làng ta… Gửi về phương xa” sẽ như một lời tiên đoán về một ngày “Hạt gạo làng ta” sẽ xuất khẩu tới phương xa năm châu bốn biển.

“Hạt gạo làng ta” là bài thơ của “Thần đồng thơ” Trần Đăng Khoa viết khi 10 tuổi (năm 1968), cách đây 53 năm hơn ½ thế kỉ. Bài thơ in trong tập Góc sân và khoảng trời năm 1968 và in trong sách giáo khoa Văn lớp 5(tập 2, NXB Giáo dục, 1989), hiện ở trong sách giáo khoa Tiếng Việt lớp 5 (tập 2).

“Hạt gạo làng ta/ Gửi ra tuyền tuyến/ Gửi về phương xa”, ngày ấy viết câu thơ này, chắc cậu bé Trần Đăng Khoa cũng mang bầu nhiệt huyết, hơi thở của năm tháng chiến tranh. “Hạt gạo làng ta” gửi ra tuyền tuyến nuôi quân đánh giặc thì chắc rồi, còn câu thơ “Gửi về phương xa” là liền mạch của âm hưởng trong thơ “làng ta” và “phương xa”. Cậu bé Khoa 10 tuổi ngày ấy, cũng không thể biết câu thơ: “Hạt gạo làng ta… Gửi về phương xa”, sẽ được cắt nghĩa phương xa là ở phương nào? Trần Đăng Khoa ngày ấy cũng không thể nghĩ “Hạt gạo làng ta… Gửi về phương xa” sẽ như một lời tiên đoán về một ngày “Hạt gạo làng ta” sẽ xuất khẩu tới phương xa năm châu bốn biển.

“Hạt gạo làng ta”, không chỉ thấm đẫm vị phù sa của dòng sông quê hương, thẫm đẵm những ngọt bùi đắng cay trong lời mẹ hát, mà vượt lên cả thiên tai nắng hạn, bão giông, “Hạt gạo làng ta/Có bão tháng bảy/Có mưa tháng ba/Giọt mồ hôi sa/Những trưa tháng sáu”. “Hạt gạo làng ta” còn có cả công sức của lớp măng non chủ nhân tương lai của đất nước, vì“Có công các bạn/Sớm nào chống hạn/Vục mẻ miệng gàu/Trưa nào bắt sâu/Lúa cào rát mặt/Chiều nào gánh phân/Quang trành quết đất”. Tôi đã từng có tuổi thơ ở làng, cũng đã đi tát nước làm mẻ miệng gầu, cũng đã đi bắt sâu làm cỏ ở cái tuổi mà cây lúa cao hơn mặt mình, nên lá lúa cào rát mặt, cũng đã đi gánh phân bằng quang trành của người lớn, mình thì thấp nhỏ, nên quang trành quết đất. Chỉ có những người có tuổi thơ ở làng như thế, mới thấy cái thực, cái hay, thực đấy mà vẫn thơ đấy của “Thần đồng thơ” Trần Đăng Khoa. Nếu Khoa không là cậu bé lớn lên ở làng quê, chắc không có được cái nhìn chân thực như thế. Như nếu không phải là cậu bé Khoa “Thần đồng thơ”, thì dẫu có tuổi thơ ở làng, chắc không thể có bài thơ “Hạt gạo làng ta” để đời như vậy.

 Cánh đồng lúa chín
Cánh đồng lúa chín

Thành quả của sức người nuôi cây lúa trên đồng, vượt nắng hạn, mưa sa, mà lớn lên, cũng giống như xóm làng ngày ấy, vững vàng qua bom đạn chiến tranh “Những năm bom đạn/ Trút trên mái nhà”. Nhưng những xóm làng nhỏ trên quê hương Việt Nam vẫn tiễn đưa người thân ra chiến trường:“Những năm cây súng/ theo người đi xa”. Cây lúa trên cánh đồng quê cũng đã qua rồi tháng năm bom đạn, qua cả thời thiên tai nắng hạn, bão giông, cũng là trận chiến của nhà nông với thiên nhiên.Phải đổ giọt mồ hôi, để cho “Hạt gạo làng ta” là hạt vàng, hạt ngọc... Hạt vàng hạt ngọc ấy“gửi vào tuyền tuyến /Gửi về phương xa”

Bài thơ mở đầu với khổ thơ “Hạt gạo làng ta” thì cũng khép lại vẫn khổ thơ ấy, nhưng đã đổi chỉ một từ thành“Hạt gạo vàng ta”. Đây là chủ ý, nhưng cũng là duyên thơ của Trần Đăng Khoa, bởi dù Khoa có rất nhiều bài thơ, nhưng cũng rất khó tìm bài thơ nào có cấu tứ mở đầu và kết thúc như “Hạt gạo làng ta”“Hạt vàng làng ta”.

 Nhà thơ Trần Đăng Khoa và nhạc sỹ Nguyễn Viết Bính
Nhà thơ Trần Đăng Khoa và nhạc sỹ Nguyễn Viết Bính

Chính vì sự độc đáo này, mà “Hạt gạo làng ta” năm tháng mãi ngân nga, vang xa và lắng đọng trong tâm hồn người yêu thơ Việt Nam, nhất là khi bài thơ được nhạc sĩ Nguyễn Viết Bính nhà thơ của quê lúa Thái Bình, phổ nhạc năm 1971, trở thành bài ca đi cũng năm tháng. Ca khúc “Hạt gạo làng ta” đã được Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn, tôn vinh là một trong những tác phẩm hay nhất viết về nông thôn, nông dân kể từ năm 1946 đến nay, được bình chọn là một trong năm mươi bài hát thiếu niên hay nhất thế kỷ XX, trở thành tác phẩm tiêu biểu của nhạc sĩ Nguyễn Viết Bính trong giải thưởng Văn học nghệ thuật Nhà nước năm 2017.

“Hạt gạo làng ta” từ cuộc đời thực bước vào trong thơ, lại từ trong thơ bước ra cuộc sống “Hạt gạo làng ta… Gửi về phương xa, theo mỗi chuyến tàu vượt đại dương “Hạt vàng làng ta” gửi đến bạn bè năm châu bốn biển.

“Hạt gạo vàng ta” giờ đây thật hãnh diện, có thương hiệu và ngôi vị cao, mang tên gạo thơm ST25 của Sóc Trăng, gắn liền tên tuổi của Anh hùng lao động-kỹ sư Hồ Quang Cua. Gạo thơm TS25 nhiều năm liền là gạo ngon nhất trong các hội thi trong nước và tại Hội nghị Thương mại Gạo thế giới tại Manila (Philippines), ngày 13/11/2019, đã công nhận TS25 là “Gạo ngon nhất thế giới 2019”. Năm 2020, gạo TS25 được công nhận gạo ngôn thứ nhì thế giới.

 Anh hùng Lao động kỹ sư Hồ Quang Cua
Anh hùng Lao động kỹ sư Hồ Quang Cua

Hạt gạo làng ta, hạt gạo Việt Nam của công cuộc đổi mới và hội nhập, giờ đây đang hướng tới tầm nhìn năm 2030, phấn đấu tới mục tiêu gạo trở thành thương hiệu hàng đầu thế giới về chất lượng, an toàn thực phẩm.

Hạt gạo làng ta… Hạt vàng làng ta… vẫn mãi ngân nga và vang xa… hạt gạo Việt Nam.

Nghiêm Thị Hằng

Tin liên quan

Cùng chuyên mục

Ca sĩ Phi Nhung qua đời vì mắc COVID-19

Ca sĩ Phi Nhung qua đời vì mắc COVID-19

Theo đại diện của ca sĩ Phi Nhung, ca sĩ Phi Nhung đã qua đời ngày 28/9, tại Bệnh viện Chợ Rẫy, TP Hồ Chí Minh, sau hơn 1 tháng điều trị COVID-19.
Bảo tồn di sản văn hóa phi vật thể ca trù ở Thái Bình

Bảo tồn di sản văn hóa phi vật thể ca trù ở Thái Bình

Cùng với hát chèo, ca trù được coi là một loại hình nghệ thuật dân gian đặc sắc, vừa độc đáo lại vừa có sức hút riêng trên mảnh đất quê lúa Thái Bình. Hiện nay, ca trù đang dần bị mai một, cần nhiều giải pháp thiết thực trong việc khôi phục, bảo tồn, gìn giữ và phát huy loại hình nghệ thuật độc đáo này.
Phòng, chống vi phạm pháp luật trong hoạt động VH-TT&DL: Lấy cái đẹp dẹp cái xấu

Phòng, chống vi phạm pháp luật trong hoạt động VH-TT&DL: Lấy cái đẹp dẹp cái xấu

Tăng cường thực thi pháp luật trong các hoạt động văn hóa, thể thao, du lịch, Bộ VH-TT&DL đã có công văn yêu cầu các cơ quan, đơn vị trực thuộc Bộ; các Sở VH-TT&DL, Sở VH-TT, Sở Văn hóa, Thông tin, Thể thao và Du lịch; Sở Du lịch các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương hưởng ứng Ngày Pháp luật Việt Nam với các chủ đề thiết thực, phù hợp trong bối cảnh đại dịch Covid-19.
Nhạc sĩ Đỗ Hồng Quân giữ chức Chủ tịch Liên hiệp các Hội Văn học Nghệ thuật Việt Nam

Nhạc sĩ Đỗ Hồng Quân giữ chức Chủ tịch Liên hiệp các Hội Văn học Nghệ thuật Việt Nam

Sáng 22/9, hội nghị công bố Quyết định của Ban Bí thư Trung ương Đảng về việc chỉ định Bí thư Đảng đoàn và bầu chức danh Chủ tịch Liên hiệp các Hội văn học Nghệ thuật Việt Nam nhiệm kỳ 2020-2025 đã được tổ chức. Đồng chí Nguyễn Trọng Nghĩa, Bí thư Trung ương Đảng, Trưởng Ban Tuyên giáo Trung ương dự hội nghị.
Người theo đạo Mẫu bức xúc khi di sản bị phỉ báng, xúc phạm

Người theo đạo Mẫu bức xúc khi di sản bị phỉ báng, xúc phạm

Những hành động phỉ báng, xúc phạm di sản Tín ngưỡng thờ Mẫu xuất hiện trên một tài khoản Youtuber có tên “Thầy Long 0984...” trong những ngày qua khiến cộng đồng những người theo Đạo Mẫu thực sự bức xúc. Nhiều ý kiến gay gắt lên án và đề nghị các cơ quan chức năng cần sớm vào cuộc, có biện pháp xử lý nghiêm hành vi xúc phạm di sản tín ngưỡng, tránh tạo tiền lệ cho các hành động sai trái có thể tiếp diễn sau này.

Tin khác

Phổ biến phim trên không gian mạng: Tiêu chí nào để quyết định tiền kiểm hay hậu kiểm?

Phổ biến phim trên không gian mạng: Tiêu chí nào để quyết định tiền kiểm hay hậu kiểm?
Tiếp thu ý kiến của Ủy ban Thường vụ Quốc hội và các Ủy ban của Quốc hội về hồ sơ dự án Luật Điện ảnh (sửa đổi), cuối tuần qua, Ban soạn thảo dự án Luật tiếp tục hoàn thiện Dự thảo. Các vấn đề còn nhiều ý kiến khác nhau vẫn tiếp tục được cân nhắc kỹ, đặc biệt câu chuyện tiền kiểm hay hậu kiểm đối với phổ biến phim trên không gian mạng vẫn tạo tranh luận trái chiều.

Hội An được vinh danh trong Top 15 thành phố tuyệt vời nhất châu Á

Hội An được vinh danh trong Top 15 thành phố tuyệt vời nhất châu Á
Trang Travel+Leisure vừa công bố bình chọn The World's Best Awards 2021 dành cho các điểm đến và dịch vụ du lịch hàng đầu thế giới, trong đó thành phố Hội An của Việt Nam đã lọt vào tốp 15 thành phố tuyệt vời nhất châu Á (The Top 15 cities in Asia).

Chuỗi triển lãm online “Huế - Kinh đô Áo dài Việt Nam”

Chuỗi triển lãm online “Huế - Kinh đô Áo dài Việt Nam”
Từ ngày 15/9 đến tháng 10/2021, Sở Văn hóa-Thể thao tỉnh Thừa Thiên Huế tổ chức chương trình triển lãm online trên nền tảng mạng xã hội về chủ đề “Huế - Kinh đô Áo dài Việt Nam”. Triển lãm nhằm tôn vinh, quảng bá hình ảnh áo dài truyền thống trong dòng chảy văn hóa, lịch sử dân tộc; gắn với các hoạt động nghi lễ, sinh hoạt lễ hội truyền thống cũng như trong hoạt động thường ngày của người Việt. Đây là một trong những hoạt động ý nghĩa triển khai đề án “Huế- Kinh đô Áo dài” trong bối cảnh dịch bệnh Covid-19 hiện nay.

Trách nhiệm xã hội của nghệ sĩ

Trách nhiệm xã hội của nghệ sĩ
Cùng thời điểm với những ồn ào liên quan đến nghệ sĩ Việt Nam, ở Trung Quốc diễn ra hiện tượng các cơ quan quản lý văn hóa mạnh tay chấn chỉnh hoạt động của các nghệ sĩ, mong muốn trả lại môi trường nghệ thuật trong sáng đúng nghĩa, để nghệ thuật thực sự hướng con người đến chân - thiện - mỹ, giúp con người hoàn thiện nhân cách, đạo đức của mình.

Anh Lưu Quốc Cường và Nhóm từ thiện: Trao quà nhận lại yêu thương

Anh Lưu Quốc Cường và Nhóm từ thiện: Trao quà nhận lại yêu thương
Anh Lưu Quốc Cường- thành viên Cơ sở sản xuất Lập Quyền, quận 11, TP.Hồ Chí Minh cùng Nhóm thiện nguyện đã không quản mưa gió, đêm tối và hiểm nguy, để trao những phần quà đến công nhân ở khu nhà trọ, người lao động hoàn cảnh khó khăn tại các quận, huyện trên địa bàn TP Hồ Chí Minh. Đây là nghĩa cử đẹp, nhằm sẻ chia, giúp đỡ nhau trong khi có dịch COVID-19.

Phấn trắng lòng son

Phấn trắng lòng son
(Kính tặng GS Nguyễn Khuê, nguyên Trưởng bộ môn Hán Nôm - Khoa Ngữ văn Báo chí – ĐHTH (nay là Trường Đại học KHXH&NV TP. Hồ Chí Minh)
Xem thêm
Ngành du lịch cần nguồn nhân lực để khôi phục hoạt động trong tình hình mới

Ngành du lịch cần nguồn nhân lực để khôi phục hoạt động trong tình hình mới

Du lịch là một trong những ngành bị ảnh hưởng trực tiếp bởi đại dịch Covid-19. Tác động của đại dịch Covid-19 tới ngành du lịch Việt Nam vô cùng nặng nề. Nhưng hoàn cảnh khó khăn không cản trở được du lịch Việt Nam đang nỗ lực chủ động thích ứng, chuẩn bị nguồn nhân lực và khôi phục hoạt động trong tình hình mới.
Lữ hành Saigontourist tiếp tục tổ chức 8 tour tri ân hàng ngàn y bác sĩ lực lượng tuyến đầu chống dịch

Lữ hành Saigontourist tiếp tục tổ chức 8 tour tri ân hàng ngàn y bác sĩ lực lượng tuyến đầu chống dịch

Sau thành công của tour tri ân 119 y bác sĩ, lực lượng tuyết đầu từ các tỉnh, thành phố hỗ trợ TP Hồ Chí Minh chống dịch, về thăm quan Cần Giờ tổ chức vào ngày 19/9. Lữ hành Saigontourist (đơn vị thành viên Tổng Công ty Du lịch Sài Gòn - Saigontourist Group) tiếp tục tổ chức 8 tour tham quan Cần Giờ và Củ Chi, với cùng mục đích tri ân lực lượng tuyến đầu phòng, chống dịch tại TP Hồ Chí Minh.
Dân xê dịch truyền tai nhau bí quyết săn sale combo “chanh sả” giá rẻ

Dân xê dịch truyền tai nhau bí quyết săn sale combo “chanh sả” giá rẻ

Chi phí cho những chuyến đi luôn là nỗi băn khoăn lớn, ai cũng muốn săn được giá thấp, chớp được vé rẻ nhưng những “món hời” lại thường là của hiếm. Không khó để nhận thấy xu hướng săn vé, săn phòng giá tốt của hội “mê xê dịch” trên các nền tảng số đang ngày một tăng cao.
Ông chủ Man City sẵn sàng 'phá két' vì Mbappe

Ông chủ Man City sẵn sàng 'phá két' vì Mbappe

Man City có thể đánh bại Real Madrid trong cuộc chiến giành Kylian Mbappe, khi xúc tiến tuyển mộ siêu sao người Pháp trước lúc hợp đồng tại PSG kết thúc vào cuối mùa giải năm nay.
Thua sát nút Nga, tuyển futsal Việt Nam được thưởng 500 triệu đồng

Thua sát nút Nga, tuyển futsal Việt Nam được thưởng 500 triệu đồng

Đội tuyển futsal Việt Nam đã được thưởng 500 triệu đồng sau khi đã có trận đấu đầy nỗ lực trước Nga ở vòng 1/8 World Cup 2021.
Giành điểm từ CH Séc, futsal Việt Nam xuất sắc vào vòng 1/8 World Cup

Giành điểm từ CH Séc, futsal Việt Nam xuất sắc vào vòng 1/8 World Cup

Chiến thuật phòng ngự kín kẽ cùng tinh thần chiến đấu kiên cường giúp đội tuyển futsal Việt Nam đạt mục đích là 1 điểm trước đội bóng mạnh đến từ châu Âu - Cộng hoà Séc, qua đó lần thứ hai trong lịch sử vào vòng 1/8 FIFA Futsal World Cup.
Dòng sông tuổi thơ

Dòng sông tuổi thơ

Trong cuộc đời mỗi con người, ai cũng phải trải qua những buồn vui, sóng gió đẩy đưa... Sông quê hương vẫn nằm đó, lắng nghe tiếng đổi thay của mỗi tuổi thơ, dịu dàng và thân thuộc.
Bà nội

Bà nội

Buổi chiều, bố đi làm về. Vào bàn ăn, vừa mở lồng bàn, bố đã reo: Trời! Bà cho cả nhà ăn những gì mà trông đã thấy ngon thế này. Nghe tiếng bố, Hiệp và Khuê, đứa mười lăm, đứa mười hai đang ở ngoài phòng học liền chạy vào. Trên bàn ăn, như có phép lạ, hiện lên sáu đĩa bánh trôi, sáu bát bánh chay, tất cả đều trắng phau.
Cô nàng i ngắn

Cô nàng i ngắn

Chuyến đi cao nguyên đá Đồng Văn của tôi lần ấy hoàn toàn ngẫu hứng. Nó được hình thành khi tôi ghé thăm anh bạn thân đang công tác tại Báo Biên Phòng.
Thủy Tiên - Công Vinh sao kê từ thiện hơn 177 tỉ đồng với 18.000 tờ A4

Thủy Tiên - Công Vinh sao kê từ thiện hơn 177 tỉ đồng với 18.000 tờ A4

Chiều 17.9, ca sĩ Thủy Tiên và Công Vinh có mặt tại ngân hàng để tiến hành sao kê số tiền kêu gọi ủng hộ miền Trung. Nữ ca sĩ tiết lộ sao kê dài 18.000 tờ A4 và con số cuối trong tài khoản là hơn 177 tỉ đồng.
Con gái ca sĩ Phi Nhung tiết lộ tình trạng sức khỏe của mẹ

Con gái ca sĩ Phi Nhung tiết lộ tình trạng sức khỏe của mẹ

Ca sĩ Phi Nhung bị nhiễm Covid-19 và được điều trị tại Bệnh viện Chợ Rẫy, TP.HCM.
Chương trình nghệ thuật "Mẹ là tình yêu": Gây quỹ từ thiện giúp đỡ những người mẹ, người yếu thế đang gặp khốn khó trong đại dịch Covid-19

Chương trình nghệ thuật "Mẹ là tình yêu": Gây quỹ từ thiện giúp đỡ những người mẹ, người yếu thế đang gặp khốn khó trong đại dịch Covid-19

Nhằm nhắc nhớ những khán giả trẻ về lòng hiếu thảo đặc biệt đối với mẹ, đồng thời hướng đến gây quỹ giúp đỡ những người yếu thế trong xã hội, những người mẹ đang lâm cảnh khó khăn giữa cơn đại dịch Covid-19. Tập đoàn giáo dục Nguyễn Hoàng thực hiện chương trình truyền hình “Mẹ là Tình Yêu” với chủ đề “Cảm ơn những đóa hồng”. Chương trình phát sóng lúc 20h ngày 10/7, trên gần 20 kênh truyền hình và hơn 30 kênh Fanpage, YouTube.
Phiên bản di động