Giữ gìn và phát huy văn hóa truyền thống gắn với phát triển du lịch

Trong nhiều năm qua huyện luôn tập trung đẩy mạnh công tác tuyên truyền cho người dân hiểu hơn vai trò, ý nghĩa việc lưu giữ, phát huy những nét đẹp văn hóa đặc trưng, vốn có của các dân tộc. Trên địa bàn huyện Lang Chánh hiện có 3 lễ hội dân gian truyền thống được tổ chức thường xuyên, định kì, gồm lễ hội Chùa Mèo, xã Quang Hiến; lễ hội truyền thống xã Giao Thiện và lễ hội Chá Mùn của đồng bào dân tộc Thái.

Xác định trò chơi dân gian đóng vai trò vô cùng quan trọng trong sinh hoạt, không chỉ góp phần giáo dục con người về tính tập thể, ý chí vươn lên giành chiến thắng, rèn luyện thể chất, sức mạnh... mà còn góp phần lưu giữ các di sản văn hóa phi vật thể độc đáo, vì vậy, tại lễ hội Chùa Mèo, ngoài hoạt động văn hóa tâm linh, các trò chơi, trò diễn dân gian đã được tổ chức nhằm tạo không khí sôi động, vui tươi, lành mạnh.

Thác Ma Hao.

Ở lễ hội Chá Mùn của người Thái cũng vậy, đây được xem là một sinh hoạt văn hóa, tín ngưỡng quan trọng của cộng đồng dân tộc Thái trên địa bàn huyện Lang Chánh với ước mong được thần linh phù hộ cho mưa thuận gió hòa, mùa màng sinh sôi, tươi tốt, sức khỏe dồi dào, bản làng yên vui. Lễ hội cũng là nơi hội tụ các giá trị văn hóa truyền thống tốt đẹp, đồng thời xây dựng đời sống văn hóa tinh thần lành mạnh tạo không khí vui tươi, phấn khởi để bước vào năm mới. Tham gia lễ hội này ngoài cầu mùa, cầu phúc, người dân còn được chơi những trò chơi, trò diễn dân gian độc đáo của người Thái như, ném còn, bắn nỏ, đi cà kheo, múa sạp, khua luống, cồng chiêng và múa hát xung quanh cây bông... Hiện nay, cùng với việc duy trì các lễ hội, huyện Lang Chánh luôn tạo điều kiện khuyến khích đồng bào các dân tộc giữ gìn các giá trị văn hóa truyền thống của dân tộc mình. Đặc biệt, ngành chức năng của huyện đã và đang bắt tay vào thực hiện bảo tồn và phát huy làn điệu khắp của người Thái trên địa bàn huyện. Người Thái ở huyện Lang Chánh tập trung chủ yếu ở các xã Trí Nang, Lâm Phú, Yên Thắng, Yên Khương, Tân Phúc, Tam Văn. Với người Thái ở Lang Chánh, làn điệu khắp luôn gắn liền với cuộc sống lao động và có ý nghĩa rất lớn trong đời sống tinh thần.

Ngoài các lễ hội truyền thống, trên địa bàn huyện Lang Chánh còn có địa danh sinh thái thác Ma Hao có diện tích 178,14ha, bao gồm thác nước, suối và rừng nằm cách trung tâm thị trấn Lang Chánh gần 20km. Thác bắt nguồn từ đỉnh Pù Rinh, có độ cao gần 1.000m so với mặt biển. Các dòng suối nhỏ chảy dọc theo những cánh rừng già hợp thành dòng suối lớn đổ xuống tạo thành thác Ma Hao.

Đến với thác Ma Hao, chúng ta sẽ được ngắm nhìn vẻ đẹp hoang sơ được bào mòn bởi thời gian qua những khối đá nằm dàn trải dưới chân thác tạo nên các hình thù khác nhau. Nếu chúng ta đắm mình và thả hồn trong tưởng tượng thì có thể hình dung thấy cả đàn voi đang đi xuống núi, những hòn đá xếp lên như hòn trống mái, nơi thì như những quả trứng khổng lồ đủ mọi kích cỡ...

Ở đây du khách sẽ được trải nghiệm cuộc sống của người Thái bản địa, cuộc sống của họ trong những ngôi nhà sàn cổ vô cùng thoáng mát, các món ăn đặc sản vùng cao như cơm lam thơm, thịt lợn cỏ nướng, các loại rau rừng thơm ngon ngọt bùi, hòa vào chút men rượu ngọt cay, du khách cũng có thể tham gia vào các trò chơi dân gian như tung còn, sạp nhảy, khua luống ...

Đến với Thác Ma Hao, du khách còn có thể đến thăm khu di tích lịch sử Chùa Mèo (hay còn gọi là Đỉnh Miêu Thiền Tự) được xây dựng từ thế kỉ XIII. Chùa được hình thành từ thời Trần, lúc bấy giờ chùa có tên là chùa Chu, do công chúa nhà Trần - Chu Huyền cùng với nhà Lang Mường Chếnh xây dựng, chùa có địa thế khá chuẩn mực theo thuyết phong thủy: Có tả Thanh Long là dãy núi Pù Bằng, hữu Bạch Hổ là dãy núi Pù Rinh, trước mặt lại có dòng sông Âm chảy ngang qua. Thế đất đẹp, như vậy đã sinh ra ngôi chùa đẹp nức tiếng trong vùng “nhất Hương, nhì Hà, ba Chu”, ý nói Nhất chùa Hương, nhì chùa Hà, thứ 3 là chùa Chu Lang Chánh. Năm 2005, chùa Mèo được UBND tỉnh Thanh hóa công nhận là Di tích lịch sử văn hóa cấp tỉnh, chùa Mèo có diện tích trên 21.000m2, được tọa lạc tại làng Chiềng Ban, xã Quang Hiến, huyện Lang Chánh, năm 2012, chùa Mèo được Ban Trị sự giáo hội Phật giáo Việt Nam tỉnh Thanh Hóa bổ nhiệm Đại Đức Thích Nguyên Hải chủ trì chùa; năm 2015, thành lập Ban Trị sự Giáo hội Phật giáo huyện Lang Chánh.

Về Lang Chánh, du khách còn được ghé thăm trại cá tầm, cá hồi ở xã Trí Nang. Trang trại cá tầm, cá hồi là Dự án khoa học cấp tỉnh của Sở Khoa học và Công nghệ, dự án được triển khai, đầu tư xây dựng từ tháng 10/2009, trị giá trên 3 tỉ đồng, hiện nay các trại cá này luôn cung cấp cho khu vực trong và ngoài tỉnh Thanh Hóa một lượng thực phẩm sạch đáp ứng nhu cầu của du khách thập phương.