Những ngày tháng Tư về xã Anh hùng Hàm Liêm

Đại biểu dự họp mặt cơ sở mật xã Hàm Liêm viếng các liệt sĩ

Ngay tại trung tâm xã Hàm Liêm, trước khu Tượng đài Tổ quốc ghi công – nơi khắc ghi tên gần 750 liệt sĩ đã ngã xuống trong các cuộc kháng chiến – nhiều cô chú, anh chị từng là cơ sở mật năm xưa đang quây quần gặp gỡ, ôn lại ký ức một thời bom đạn.

Một vùng quê nhỏ với chỉ hơn 6.000 dân nhưng Hàm Liêm đã ghi dấu những trang sử hào hùng bằng biết bao mất mát, hy sinh cho độc lập dân tộc. Nơi đây có tới 154 Bà mẹ Việt Nam Anh hùng, 467 thương binh, bệnh binh; hàng trăm người từng bị địch bắt, tù đày, tra tấn dã man, mang trên mình thương tích và di chứng chiến tranh suốt cuộc đời. Không chỉ vậy, hàng nghìn người dân, gia đình đã âm thầm nuôi giấu cán bộ, tiếp tế lương thực, làm giao liên, đào hầm bí mật, tham gia đấu tranh cách mạng trong những năm tháng ác liệt nhất. Mỗi con số là một câu chuyện về lòng yêu nước, ý chí kiên cường và tinh thần bất khuất của quân và dân Hàm Liêm, góp phần làm nên truyền thống anh hùng vẻ vang của quê hương.

Trước bia ghi danh các liệt sĩ ở Hàm Liêm

Những câu chuyện không quên

Gặp cô Võ Thị Liên, năm nay đã 84 tuổi nhưng vẫn còn rất minh mẫn. Cô kể, trong những năm kháng chiến cô công tác ở Hàm Liêm, cô từng bị địch bắt giam suốt 4 năm, chịu nhiều trận đòn roi, tra tấn dã man nhưng vẫn một mực giữ vững khí tiết, không khai báo. Sau khi ra tù, cô tiếp tục tham gia công tác Đoàn, rồi công tác Đảng, công tác phụ nữ cho đến năm 1987 mới nghỉ vì sức khỏe giảm sút.

Người phụ nữ với hơn 60 năm tuổi Đảng vẫn giữ nụ cười hiền hậu khi kể lại những tháng năm tuổi thanh xuân cống hiến cho cách mạng. Những lời kể giản dị nhưng khiến người nghe không khỏi xúc động và kính phục.

Ở Hàm Liêm, nhắc đến “Phong trào Nhân dân du kích” là nhắc đến hệ thống hầm bí mật từng đi vào huyền thoại trong những năm tháng kháng chiến chống giặc ngoại xâm. Những căn hầm được đào khắp nơi, từ trong nhà, dưới bếp, ngoài vườn, cạnh bờ ao cho đến dưới đống rơm, chuồng trâu, chuồng bò… Mỗi căn hầm là một “pháo đài lòng dân”, nơi che chở, nuôi giấu cán bộ cách mạng ngay giữa vòng vây kẻ thù. Hầu như gia đình nào ở Hàm Liêm cũng có ít nhất một hầm bí mật. Chính hệ thống hầm bí mật ấy đã góp phần giữ vững phong trào cách mạng, làm nên sức mạnh kiên cường và tinh thần bất khuất của vùng đất anh hùng Hàm Liêm.

Gia đình cô Hai Hường ở xóm Cây Chai, Hàm Liêm là một trong những hộ có nhiều hầm bí mật nhất. Năm nay đã 88 tuổi, cô cười hiền bảo rằng có chuyện nhớ chuyện quên, nhưng chuyện về những căn hầm bí mật thì không bao giờ quên được, bởi đó là một phần cuộc đời của gia đình cô.

“Ngày đó, nhà tôi nuôi giấu nhiều cán bộ lắm. Bị bắt cũng là chuyện thường. Chúng đánh đập, hỏi gì cũng nói không biết. Đánh chán không khai được gì thì chúng lại thả”, cô kể. Nói rồi, cô dẫn chúng tôi đến mô hình hầm bí mật của gia đình hiện được phục dựng trong nhà truyền thống xã Hàm Liêm. Cô tận tình chỉ vị trí nắp hầm, lối thoát hiểm và cách che giấu để qua mắt địch. Bình thường các cô ít nói, nhưng khi nhắc về những năm tháng kháng chiến, ký ức như sống dậy nguyên vẹn trong ánh mắt đầy tự hào.

Cô Hai Hường - một trường những cơ sở mật xã Hàm Liêm trước căn hầm được phục chế

Những căn hầm bí mật ở Hàm Liêm đã trở thành biểu tượng anh hùng, là huyền thoại của lòng dân trong cuộc kháng chiến chống giặc ngoại xâm. Dù địch nhiều lần càn quét, đào bới, lùng sục khắp nơi, chúng vẫn không thể xóa sổ được hệ thống cơ sở cách mạng kiên trung ấy.

Theo bà Nguyễn Thị Ba – Trưởng Ban liên lạc cơ sở mật xã Hàm Liêm, hiện là Chủ nhiệm Câu lạc bộ dưỡng sinh người cao tuổi 19/5 – trong chiến tranh nơi đây có nhiều gia đình ba thế hệ cùng tham gia cách mạng; có Mẹ Việt Nam Anh hùng có tới 7 người thân hy sinh.

Nhiều thiếu niên mới 14, 15, 16 tuổi đã trở thành những cơ sở cách mạng gan dạ. Tiêu biểu như anh Lê Thanh Minh, khi mới 14 tuổi đã cùng lực lượng du kích dùng xe cải tiến chở pháo đánh cháy xe tăng địch. Anh là con của Mẹ Việt Nam Anh hùng Bảy Đài. Hay như anh Nguyễn Văn Tám (15 tuổi), anh Phạm Văn Xi (16 tuổi), chị Văn Thị Sáu từng tham gia nhiều nhiệm vụ nguy hiểm, góp phần tiêu diệt ác ôn, bảo vệ cơ sở cách mạng.

Hàm Liêm hôm nay

Phát huy truyền thống quê hương anh hùng, suốt 51 năm qua, Đảng bộ, chính quyền và Nhân dân xã Hàm Liêm không ngừng đoàn kết, đổi mới và phát triển. Kinh tế từng bước khởi sắc, đời sống người dân ngày càng nâng cao; kết cấu hạ tầng được đầu tư đồng bộ; giáo dục, y tế, văn hóa – xã hội có nhiều chuyển biến tích cực; quốc phòng – an ninh tiếp tục được giữ vững; hệ thống chính trị ngày càng vững mạnh.

Đặc biệt, chương trình xây dựng nông thôn mới đã làm thay đổi diện mạo quê hương Hàm Liêm theo hướng khang trang, sạch đẹp, văn minh. Khối đại đoàn kết toàn dân tiếp tục được củng cố, niềm tin của Nhân dân đối với Đảng và Nhà nước ngày càng bền chặt.

Những cô chú cơ sở mật chụp hình với các đồng chí lãnh đạo đã và đang công tác ở Hàm Liêm

Tại buổi gặp mặt các cơ sở mật, đồng chí Nguyễn Thị Toàn Thắng – Bí thư Đảng ủy xã Hàm Liêm – bày tỏ sự tri ân sâu sắc đối với những đóng góp, hy sinh to lớn của các thế hệ đi trước trong sự nghiệp đấu tranh giải phóng dân tộc. Đồng chí nhấn mạnh, mỗi lần ôn lại truyền thống cách mạng vẻ vang của quê hương càng làm cho cán bộ, đảng viên và Nhân dân thêm tự hào về vùng đất anh hùng Hàm Liêm. Đồng thời, đó cũng là lời nhắc nhở về trách nhiệm của thế hệ hôm nay trong việc tiếp nối, giữ gìn và phát huy những giá trị quý báu mà cha ông đã dày công vun đắp bằng mồ hôi, xương máu. Trong giai đoạn mới, địa phương sẽ tiếp tục phát huy tinh thần đoàn kết, đổi mới, xây dựng quê hương ngày càng phát triển, văn minh và giàu đẹp.

Trong giai đoạn mới, Đảng bộ xã Hàm Liêm định tiếp tục phát huy tinh thần đoàn kết, đổi mới; nâng cao năng lực lãnh đạo và sức chiến đấu của tổ chức Đảng; tập trung phát triển kinh tế bền vững, nâng cao đời sống Nhân dân; đẩy mạnh chuyển đổi số, cải cách hành chính; giữ vững quốc phòng – an ninh; xây dựng hệ thống chính trị trong sạch, vững mạnh. Cùng với đó là đặc biệt quan tâm chăm lo các gia đình chính sách, người có công với cách mạng; giáo dục truyền thống yêu nước cho thế hệ trẻ để tiếp nối cha anh xây dựng quê hương ngày càng giàu đẹp.

Đại hội Đảng bộ xã Hàm Liêm xác định ba khâu đột phá nhằm tạo động lực phát triển địa phương trong giai đoạn mới. Trọng tâm trước hết là đẩy mạnh cải cách hành chính, ứng dụng công nghệ số vào công tác quản lý, điều hành để nâng cao hiệu quả phục vụ người dân và doanh nghiệp. Cùng với đó, xã chú trọng siết chặt kỷ luật, kỷ cương hành chính, tăng cường quản lý trên các lĩnh vực đất đai, khoáng sản, bảo vệ môi trường, tài chính và tài sản công, góp phần xây dựng bộ máy hoạt động minh bạch, hiệu quả. Một nhiệm vụ quan trọng khác là tập trung phát triển kinh tế theo hướng nông nghiệp hữu cơ, hiện đại và bền vững; đồng thời đẩy mạnh thu hút đầu tư, phát triển thương mại – dịch vụ, tạo thêm việc làm, nâng cao thu nhập và đời sống cho Nhân dân địa phương.

Với phương châm “Đoàn kết – Dân chủ – Kỷ cương – Đổi mới – Phát triển”, Hàm Liêm hôm nay đang tiếp tục viết tiếp truyền thống anh hùng bằng khát vọng vươn lên mạnh mẽ, hướng tới mục tiêu trở thành xã phát triển toàn diện, bền vững vào năm 2030.