Già hóa dân số - thách thức mới của kinh tế Trung Quốc

Theo dữ liệu điều tra dân số được Cục Thống kê Quốc gia Trung Quốc công bố mới đây, tỉ lệ sinh của Trung Quốc giảm năm thứ 5 liên tiếp, xuống mức thấp kỉ lục trong năm 2021, với chỉ 10,62 triệu ca sinh, giảm 11,6% so với năm 2020. Mặc dù đó là mức cải thiện so với mức giảm 18% của năm 2020 (so với năm 2019) nhưng đây vẫn là năm ghi nhận số ca sinh thấp nhất tại Trung Quốc kể từ năm 1949.

Số ca sinh gần như không cao hơn số người tử vong, khiến dân số nước này tăng 480.000 người, lên 1,4126 tỉ người. Tỉ lệ tăng trưởng tự nhiên của Trung Quốc đã giảm xuống 0,034%, chỉ thấp hơn trong thời kì Đại nhảy vọt. Chỉ có 43% số ca sinh tại Trung Quốc trong năm ngoái là con thứ hai, giảm so với tỉ lệ tương ứng 50% của năm 2017.

Đáng ngại hơn nữa là thành phần dân cư thay đổi. Tỉ lệ người trong độ tuổi lao động dưới 60 tuổi đã giảm từ 70,1% trong một thập kỉ trước xuống còn 63,3% vào năm 2020. Những người từ 65 tuổi trở lên hiện chiếm 13,5% trong tổng số dân Trung Quốc, tăng từ mức 8,9%. Chính phủ nước này dự đoán nền kinh tế lớn thứ hai thế giới sẽ mất 35 triệu lao động trong vòng 5 năm tới và tỉ lệ người trong độ tuổi lao động có thể sẽ chỉ chiếm một nửa dân số Trung Quốc vào năm 2050.

Già hóa dân số - thách thức mới của kinh tế Trung Quốc

Sự thay đổi này sẽ để lại những hậu quả to lớn. Tiền lương sẽ phải tăng lên khi nguồn lao động thu hẹp, các khoản chi trả cho các kế hoạch lương hưu sẽ giảm và doanh thu từ thuế sẽ giảm xuống khi nhu cầu về dịch vụ tăng lên. Trung Quốc ngày nay chỉ dành khoảng 7% Tổng sản phẩm quốc nội (GDP) cho phúc lợi xã hội, thấp hơn đáng kể mức trung bình toàn cầu theo tính toán của Tổ chức Lao động Quốc tế (ILO) là 12,8%. Tệ hơn nữa, người ta ước tính rằng quỹ lương hưu chính cho cư dân thành thị tại Trung Quốc có thể cạn kiệt vào năm 2035, dẫn tới việc một số chuyên gia lo ngại về bất ổn xã hội diễn ra trong nền kinh tế Trung Quốc đang tăng trưởng chậm lại.

Các nhà kinh tế cảnh báo rằng, tham vọng của Trung Quốc trở thành “một quốc gia giàu mạnh” vào năm 2049, kỉ niệm 100 năm ngày thành lập nước Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa, đang đứng trước khả năng khó trở thành hiện thực. Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF) đã tuyên bố rằng nền kinh tế lớn thứ hai thế giới đang “mất cân bằng và động lực tăng trưởng đang suy yếu”. Thêm vào đó, nguồn lực lao động bị thu hẹp, năng suất giảm, "cuộc chiến" thương mại Mỹ - Trung và sự tách rời khỏi nền kinh tế quốc tế đều là những mối đe dọa lâu dài đối với triển vọng tăng trưởng của kinh tế Trung Quốc.

Nguyên nhân cho sự thay đổi cấu trúc nhân khẩu học tại Trung Quốc khá dễ nhận ra. Về cơ bản, khi kinh tế Trung Quốc phát triển, công dân của họ có cuộc sống tốt hơn và được chăm sóc sức khỏe tốt hơn, cho phép họ sống lâu hơn. Các gia đình, đặc biệt là phụ nữ, ngày càng "ngại" sinh con hơn. Ngoài ra, chi phí giáo dục tăng cao, môi trường nuôi dạy trẻ siêu cạnh tranh và nhà ở, cũng như lo ngại rằng phụ nữ mất cơ hội thăng tiến khi nghỉ thai sản cũng dẫn tới kết quả này…

Với đà hiện tại, tốc độ già hóa dân số ở Trung Quốc sẽ vượt qua tốc độ già hóa dân số ở Nhật Bản vào năm 2025, khi tỉ lệ người cao tuổi trong tổng dân số sẽ gần bằng tỉ lệ của Nhật Bản một thập kỉ sau đó. Hai nước đã tổ chức một số diễn đàn song phương trong đó thảo luận về nhân khẩu học, qua đó chia sẻ kinh nghiệm của họ trong việc giải quyết quá trình chuyển đổi này.

Hàn Quốc cũng đang trải qua xu hướng thay đổi nhân khẩu học và cũng có thể tham gia các cuộc thảo luận này. Già hóa dân số đã trở thành một phần của chương trình nghị sự tại hội nghị thượng đỉnh ba bên. Theo giới phân tích, tính cấp thiết của vấn đề này cần được quan tâm nhiều hơn và thúc đẩy nhiều hành động hơn nữa…

Minh Ngọc (Tổng hợp)

Tin liên quan

Cùng chuyên mục

Quốc tế kêu gọi nhanh chóng giải quyết cuộc khủng hoảng lương thực toàn cầu

Quốc tế kêu gọi nhanh chóng giải quyết cuộc khủng hoảng lương thực toàn cầu

Trong nỗ lực giải quyết cuộc khủng hoảng lương thực toàn cầu, Tổng Thư ký Liên Hợp Quốc (LHQ) Antonio Guterres, Tổng Giám đốc IMF Kristalina Georgieva lên tiếng kêu gọi các bên nhanh chóng vào cuộc, tìm giải pháp.
Cụ ông người Venezuela là người cao tuổi nhất thế giới

Cụ ông người Venezuela là người cao tuổi nhất thế giới

Tổ chức Kỷ lục thế giới Guinness vừa chính thức công nhận cụ Juan Vicente Perez, 113 tuổi người Venezuela là cụ ông cao tuổi nhất thế giới, tính đến tháng 2/2022.
Những vụ xả súng đẫm máu tại Mỹ

Những vụ xả súng đẫm máu tại Mỹ

Ngày 24/5, vụ xả súng rúng động ở trường tiểu học Robb, Uvalde, Texas, Mỹ khiến 19 trẻ em và 2 người lớn thiệt mạng. Đây là thảm kịch mới nhất trong hàng loạt vụ xả súng lớn ở Mỹ thời gian gần đây.
Nhiều nước ghi nhận số ca mắc bệnh đậu mùa khỉ gia tăng

Nhiều nước ghi nhận số ca mắc bệnh đậu mùa khỉ gia tăng

Ngày 24/5, nhiều nước trên thế giới ghi nhận số ca mắc bệnh đầu mùa khỉ gia tăng.
Triển vọng ảm đạm của kinh tế châu Âu

Triển vọng ảm đạm của kinh tế châu Âu

Cuộc xung đột Nga - Ukraine làm dấy lên một cuộc khủng hoảng kinh tế khắp châu Âu. Những lo ngại về chuỗi cung ứng và sự gia tăng giá năng lượng đã dẫn đến lạm phát lan rộng trên khắp lục địa...

Tin khác

WHO cảnh báo đại dịch COVID-19 chưa kết thúc

WHO cảnh báo đại dịch COVID-19 chưa kết thúc
Đại dịch COVID-19 “chắc chắn chưa kết thúc” - Tổng giám đốc Tổ chức Y tế thế giới (WHO) cảnh báo tại phiên khai mạc kỳ họp Đại hội đồng Y tế Thế giới (WHA) lần thứ 75 hôm 22.5.

WHO họp khẩn về sự bùng phát của bệnh đậu mùa khỉ ở Châu Âu

WHO họp khẩn về sự bùng phát của bệnh đậu mùa khỉ ở Châu Âu
Ngày 20/5, Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) đã tổ chức cuộc họp khẩn để thảo luận về sự bùng phát gần đây của bệnh đậu mùa khỉ ở Châu Âu, một bệnh nhiễm virus chỉ thường phổ biến ở Tây và Trung Phi.

Israel và những bài học từ cuộc chiến Nga- Ukraine

Israel và những bài học từ cuộc chiến Nga- Ukraine
Khi Nga mở chiến dịch quân sự nhằm vào Ukraine ngày 24/2, cán cân bất lợi nghiêng hẳn về Ukraine. Nhưng sau 80 ngày giao tranh, thế giới lại thấy một quân đội Ukraine ở diện mạo khác. Ukraine đã trụ vững, thậm chí mở một số đợt phản công trên nhiều mặt trận. Có thể rút ra nhiều bài học từ thực tế này...

Mỹ đứng đầu thế giới về tình trạng che giấu tài sản của các cá nhân

Mỹ đứng đầu thế giới về tình trạng che giấu tài sản của các cá nhân
Mỹ hiện đứng đầu trong danh sách những nước đã để các cá nhân che giấu tài sản và cáo buộc các quốc gia dẫn đầu thế giới trong việc cản trở những tiến bộ trong việc hạn chế các bí mật tài chính.

Sự thay đổi ngoạn mục của đảng cầm quyền Thụỵ Điển, Phần Lan

Sự thay đổi ngoạn mục của đảng cầm quyền Thụỵ Điển, Phần Lan
Chiến dịch quân sự của Nga tại Ukraine đã thúc đẩy một sự thay đổi nhanh chóng trong các đảng cầm quyền ở Thụỵ Điển, Phần Lan vốn phản đối việc tham gia liên minh quận sự Bắc Đại Tây Dương trong nhiều thập kỉ qua...

Pháp có nữ Thủ tướng mới

Pháp có nữ Thủ tướng mới
Ngày 16/5, Điện Elysee thông báo, Tổng thống Pháp Emmanuel Macron đã bổ nhiệm Bộ trưởng Lao động Elisabeth Borne làm tân Thủ tướng nước này, người phụ nữ đầu tiên nắm giữ cương vị thủ tướng kể từ năm 1992.
Xem thêm
Quốc tế kêu gọi nhanh chóng giải quyết cuộc khủng hoảng lương thực toàn cầu

Quốc tế kêu gọi nhanh chóng giải quyết cuộc khủng hoảng lương thực toàn cầu

Trong nỗ lực giải quyết cuộc khủng hoảng lương thực toàn cầu, Tổng Thư ký Liên Hợp Quốc (LHQ) Antonio Guterres, Tổng Giám đốc IMF Kristalina Georgieva lên tiếng kêu gọi các bên nhanh chóng vào cuộc, tìm giải pháp.
Cụ ông người Venezuela là người cao tuổi nhất thế giới

Cụ ông người Venezuela là người cao tuổi nhất thế giới

Tổ chức Kỷ lục thế giới Guinness vừa chính thức công nhận cụ Juan Vicente Perez, 113 tuổi người Venezuela là cụ ông cao tuổi nhất thế giới, tính đến tháng 2/2022.
Những vụ xả súng đẫm máu tại Mỹ

Những vụ xả súng đẫm máu tại Mỹ

Ngày 24/5, vụ xả súng rúng động ở trường tiểu học Robb, Uvalde, Texas, Mỹ khiến 19 trẻ em và 2 người lớn thiệt mạng. Đây là thảm kịch mới nhất trong hàng loạt vụ xả súng lớn ở Mỹ thời gian gần đây.
Cụ ông người Venezuela là người cao tuổi nhất thế giới

Cụ ông người Venezuela là người cao tuổi nhất thế giới

Tổ chức Kỷ lục thế giới Guinness vừa chính thức công nhận cụ Juan Vicente Perez, 113 tuổi người Venezuela là cụ ông cao tuổi nhất thế giới, tính đến tháng 2/2022.
WHO cảnh báo đại dịch COVID-19 chưa kết thúc

WHO cảnh báo đại dịch COVID-19 chưa kết thúc

Đại dịch COVID-19 “chắc chắn chưa kết thúc” - Tổng giám đốc Tổ chức Y tế thế giới (WHO) cảnh báo tại phiên khai mạc kỳ họp Đại hội đồng Y tế Thế giới (WHA) lần thứ 75 hôm 22.5.
Séc được bầu vào Hội đồng Nhân quyền Liên hợp quốc

Séc được bầu vào Hội đồng Nhân quyền Liên hợp quốc

Ngày 10/5, trong cuộc bỏ phiếu tại Đại hội đồng Liên hợp quốc, Cộng hòa Séc đã giành được đa số ủng hộ để thay thế Nga sau khi nước này bị đình chỉ tham gia Hội đồng Nhân quyền do chiến dịch quân sự tại Ukraine.
Quốc tế kêu gọi nhanh chóng giải quyết cuộc khủng hoảng lương thực toàn cầu

Quốc tế kêu gọi nhanh chóng giải quyết cuộc khủng hoảng lương thực toàn cầu

Trong nỗ lực giải quyết cuộc khủng hoảng lương thực toàn cầu, Tổng Thư ký Liên Hợp Quốc (LHQ) Antonio Guterres, Tổng Giám đốc IMF Kristalina Georgieva lên tiếng kêu gọi các bên nhanh chóng vào cuộc, tìm giải pháp.
Những vụ xả súng đẫm máu tại Mỹ

Những vụ xả súng đẫm máu tại Mỹ

Ngày 24/5, vụ xả súng rúng động ở trường tiểu học Robb, Uvalde, Texas, Mỹ khiến 19 trẻ em và 2 người lớn thiệt mạng. Đây là thảm kịch mới nhất trong hàng loạt vụ xả súng lớn ở Mỹ thời gian gần đây.
WHO họp khẩn về sự bùng phát của bệnh đậu mùa khỉ ở Châu Âu

WHO họp khẩn về sự bùng phát của bệnh đậu mùa khỉ ở Châu Âu

Ngày 20/5, Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) đã tổ chức cuộc họp khẩn để thảo luận về sự bùng phát gần đây của bệnh đậu mùa khỉ ở Châu Âu, một bệnh nhiễm virus chỉ thường phổ biến ở Tây và Trung Phi.
Phiên bản di động