Gia đình liệt sĩ Hồ Tùng Mậu – 4 đời hy sinh vì nước.

Bốn đời trong gia đình liệt sĩ Hồ Tùng Mậu hy sinh vì nước, xứng danh: “Trong sử xanh nghìn thuở còn ghi, lưu thơm mãi mãi!”.

Ngày 23/7/1951, cụ Hồ Tùng Mậu  hy sinh trên đường đi công tác qua thị trấn Còng tỉnh Thanh Hóa. Ở  Việt Bắc, hay tin dữ về người đồng chí trung thành, người anh em chí thiết đã hy sinh, Chủ tịch Hồ Chí Minh nghẹn ngào viết lời điếu chia tay liệt sĩ Hồ Tùng Mậu:“... Mất chú, đồng bào mất một người lãnh đạo tận tụy, Chính phủ mất một người cán bộ lão luyện. Ðoàn thể mất một người đồng chí trung thành, và tôi mất một người anh em chí thiết”.

Sử xanh nghìn thủa còn ghi

 Tháng 7/2020, nhân duyên tôi đến với Quỳnh Đôi, quê hương của nữ sĩ Hồ Xuân Hương “Bà chúa Thơ Nôm”. Bên cạnh bia tưởng niệm nữ sĩ là khu lăng mộ liệt sĩ Hồ Tùng Mậu  nhà hoạt động cách mạng và chính khách Việt Nam.

 Theo gia phả họ Hồ, chi 5 ở Quỳnh Đôi thì gia đình liệt sĩ Hồ Tùng Mậu (tức Hồ Bá Cự) có tới 4 đời hy sinh vì nước.

gia dinh liet si ho tung mau 4 doi hy sinh vi nuoc
 Chân dung liệt sĩ Hồ Tùng Mậu

 Đầu năm 1920, người thanh niên Hồ Tùng Mậu (24 tuổi) thoát ly tìm đường cứu nước với lời nhắn nhủ đầy nghĩa khí  “Con đi làm việc nước cũng là để báo hiếu với gia đình...”

 Gia đình cụ Hồ Tùng Mậu, ở làng Quỳnh Đôi (một làng khoa bảng nổi tiếng cả nước), huyện Quỳnh Lưu, tỉnh Nghệ An.  Ông nội cụ Hồ Tùng Mậu là cụ Hồ Bá Ôn  (thuộc hậu duệ đời thứ 13 ở Quỳnh Đôi), đậu Phó Bảng khoa Ất Hợi (1875). Ngày 26 và 27/3/1883, Pháp tấn công thành Nam Định. Án sát Hồ Bá Ôn cùng Đề đốc Lê Văn Điếm chỉ huy binh lính chống trả quyết liệt. Lê Văn Điếm anh dũng hi sinh. Hồ Bá Ôn cầm cự kiên cường trên mặt trận cửa Đông thành: “Ông tả xung hữu đột, hết sức chiến đấu không ngừng. Chính khẩu thần công ở cửa Đông này đã bắn thủng tàu địch, bắn trúng đùi tướng giặc”. Cụ bị trọng thương, được binh sĩ đưa về tuyến sau chăm sóc nhưng không qua khỏi. Ngày 29/4/1883, cụ trút hơi thở cuối cùng tại quê nhà, hưởng dương 41 tuổi. Hay tin này, Vua Tự Đức than rằng: “Không tránh cái chết mà mất theo thành, Hồ Bá Ôn hơn kẻ tránh cái chết xa lắm”. Vua đặc cách truy tặng cụ hàm Quang Lộc tự khanh, cấp tiền tuất, cho con cháu được tập ấm. Vua còn tự tay thảo bài Chế tỏ lòng thương tiếc gửi kèm sắc phong đưa tới Quỳnh Đôi. Bài chế có đoạn: “… Nghĩ như khanh, Hồ Bá Ôn … giống dòng xứ Nghệ, thế phiệt châu Hoan, vườn Quỳnh thơm ngát … đức độ vang xa…Thuốc khôn chữa được mệnh, thua vẫn thơm danh ! Người cùng mất với thành, ôm hận mà thác ! Triều đình ban lời khen, sưởi ấm hồn thiêng nơi âm thế/Trong sử xanh nghìn thuở còn ghi, lưu thơm mãi mãi!”.

 Cụ Phó Bảng Hồ Bá Ôn có 2 người con trai là  Hồ Bá Kiện và Hồ Thúc Linh. Cụ Hồ Bá Kiện chính là cha của nhà cách mạng tiền bối Hồ Tùng Mậu, cụ là một chí sĩ trong phong trào Văn Thân, bị thực dân Pháp bắt giam và bắn chết trong khi vượt ngục tại Lao Bảo năm 1915, sau 32 năm người cha là cụ Hồ Bá Ôn anh dũng hy sinh .

Hồ Tùng Mậu người cán bộ lão luyện của cách mạng Việt Nam.

Cụ Hồ Bá Kiện chỉ có người con trai duy nhất là Hồ Tùng Mậu. Truyền thống yêu nước của ông cha đã hun đúc trong dòng máu người thanh niên làng Quỳnh Đôi -Hồ Bá Cự ( đời thứ 15 họ Hồ trên đất Quỳnh Đôi).  Năm 24 tuổi Hồ Tùng Mậu tới Quảng Châu (Trung Quốc), anh nhanh chóng cùng những thanh niên cấp tiến trong tổ chức Việt Nam Quang phục hội do Phan Bội Châu lập ra trước đó thành lập nhóm Tâm tâm xã.

Khi Nguyễn Ái Quốc từ Liên Xô đến Quảng Châu (11/1924), nhờ sự tích cực chắp mối liên lạc của Hồ Tùng Mậu. Nguyễn Ái Quốc chọn anh là một trong số năm thành viên đầu tiên của Cộng sản đoàn, là những hạt nhân để mở rộng tổ chức cách mạng của người Việt Nam ở Quảng Châu. Hồ Tùng Mậu chính là người khởi đầu cho sự thất bại hai kế hoạch lớn của mật thám Pháp, góp phần quan trọng đầu tiên giải cứu hai lãnh tụ lớn của Việt Nam trong thế kỷ 20 là cụ Phan Bội Châu và nhà yêu nước Nguyễn Ái Quốc.

gia dinh liet si ho tung mau 4 doi hy sinh vi nuoc
Đồng chí Hồ Tùng Mậu ( bên trái) và Chủ tịch Hồ Chí Minh

Tháng 3/1926, Nguyễn Ái Quốc giới thiệu Hồ Tùng Mậu gia nhập Đảng Cộng sản Trung Quốc. Năm 1927, cụ bị chính quyền Trung Quốc Quốc dân Đảng bắt giam 3 lần, lần lâu nhất bị giam 5 tháng, nhưng cuối cùng cụ được trả lại tự do cùng một số người khác. Tháng 8/1928, cụ lại bị bắt giam tới tháng 11/1929. Sau khi được trả tự do, cụ đến Hồng Kông. Tại đây, cụ gia nhập Chi bộ Hải ngoại của An Nam Cộng sản Đảng. Cũng trong thời gian này, thực dân Pháp đã cho lập phiên tòa ở Nghệ An để xử vắng mặt và kết án tử hình Hồ Tùng Mậu, với tội danh "Vận động lập Đảng Cộng sản, xúi giục đưa người ra nước ngoài, mưu đồ phản loạn”. Đầu năm 1930, Nguyễn Ái Quốc đến Hồng Kông, tổ chức Hội nghị hợp nhất các tổ chức cộng sản Việt Nam. Hồ Tùng Mậu là một trong bảy thành viên tham dự Hội nghị thành lập Đảng ngày 3/2/1930 tại Cửu Long (Hương Cảng), do Nguyễn Ái Quốc thay mặt Quốc tế Cộng sản chủ trì. Hồ Tùng Mậu và Lê Hồng Sơn tham dự Hội nghị với tư cách "Cán bộ lãnh đạo ở hải ngoại", tham gia thành lập Đảng Cộng sản Việt Nam.

Trong những năm tham gia cách mạng, cụ Hồ Tùng Mậu bị địch bắt giam nhiều lần trong lao tù đế quốc kéo dài hơn 14 năm. Nhiều nhà tù khắc nghiệt thử thách lòng trung kiên với lý tưởng, với nhân dân, với đất nước của người chiến sĩ cộng sản Hồ Tùng Mậu, luôn tỏa sáng giữa chốn lao tù đế quốc: với niềm tin chân lý: “Anh hùng khôn luận nơi thành bại/Thà chết còn hơn mất tự do”.

Năm 1941, Hồ Tùng Mậu hết hạn tù. Trước khi trả tự do cho cụ, Chánh thanh tra mật thám ở Vinh là Amber cho dẫn vợ con Hồ Tùng Mậu vào nhà lao và dụ dỗ cụ hợp tác với chúng, thôi làm cách mạng, Hồ Tùng Mậu cương quyết cự tuyệt. Vì sự cự tuyệt đó, chính quyền thực dân đưa cụ đi an trí ở “căng” Trà Khê (Phú Yên)

Ngày 9/3/1945, Nhật đảo chính hất cẳng Pháp ở Ðông Dương, Hồ Tùng Mậu và các đồng chí tranh thủ cơ hội thoát khỏi “căng” an trí. Năm 1946, chuẩn bị đối phó với cuộc kháng chiến đang đến gần, Hồ Chủ tịch đích thân giao nhiệm vụ cho hai cán bộ dày dạn kinh nghiệm là Lê Thiết Hùng và Hồ Tùng Mậu lãnh đạo quân sự và chính trị trên địa bàn xung yếu Chiến khu IV.

Trong thời gian này, cụ được tin người con trai duy nhất của ông là Hồ Mỹ Xuyên đã anh dũng hy sinh năm 1947, đó là cú sốc lớn với cụ về tinh thần “ lá xanh rụng trước lá vàng rụng sau” hy sinh cho Tổ quốc.  

Từ tháng 12/1949, cụ đảm nhiệm trọng trách Tổng thanh tra Chính phủ,  đã tổ chức, lãnh đạo cơ quan Thanh tra Chính phủ hoạt động hiệu quả ngay từ những ngày đầu mới thành lập. Cơ quan thanh tra đã thật sự trở thành những “Bao Công của cách mạng”, làm tròn trách nhiệm cao cả Ðảng trao. Ngày 23/7/1951, khoảng 5 giờ chiều, trên đường đi công tác qua thị trấn Còng (Thanh Hóa), đoàn cán bộ của cụ Hồ Tùng Mậu bị máy bay giặc Pháp phát hiện và đuổi bắn, cụ đã anh dũng hy sinh.

gia dinh liet si ho tung mau 4 doi hy sinh vi nuoc
Nhà thờ liệt sĩ Hồ Tùng Mậu ở Quỳnh Đôi

Trọn cuộc đời cách mạng 31 năm không ngừng nghỉ, cụ Hồ Tùng Mậu từ một người yêu nước đã trở thành một chiến sĩ cộng sản, một cán bộ lão luyện trong sự nghiệp cách mạng giải phóng dân tộc. Cụ Hồ Tùng Mậu đã thật sự trở thành tấm gương trong sáng của một người cộng sản: có lý tưởng cao cả, hoạt động nhiệt thành, phẩm chất kiên trung, trí tuệ mẫn tiệp, phong cách bình dị. Tên tuổi của cụ là niềm tự hào của đất nước, của quê hương. Cụ Hồ Tùng Mậu được Đảng và Nhà nước truy tặng Huân chương Sao Vàng, nhiều tỉnh, thành có đường phố mang tên Hồ Tùng Mậu.

  Bốn đời trong gia đình liệt sĩ Hồ Tùng Mậu hy sinh vì nước, xứng danh: “Trong sử xanh nghìn thuở còn ghi, lưu thơm mãi mãi!”.

 

 


 

 

 

 

Nghiêm Thị Hằng

Tin liên quan

Cùng chuyên mục

dai thuy nong bac hung hai keu cuu ai da giet chet bieu tuong mot thoi bai cuoi

Đại thủy nông Bắc Hưng Hải kêu cứu: Ai đã giết chết "biểu tượng" một thời? (Bài cuối)

Dòng Bắc Hưng Hải ô nhiễm đến mức, tháng Tư vừa qua cơ quan chức năng phải cho dừng bơm tưới nhiều nơi. Trước tình thế quá cấp bách này, người dân đã tìm ra được câu trả lời của câu hỏi: "Ai đã giết chết dòng sông huyền thoại này?".
dai thuy nong bac hung hai keu cuu oan minh song chung voi benh tat bai 2

Đại thủy nông Bắc Hưng Hải kêu cứu: 'Oằn mình' sống chung với bệnh tật (Bài 2)

Ô nhiễm môi trường trên sông Bắc Hưng Hải (đoạn chảy qua địa bàn xã Thanh Long, huyện Yên Mỹ, tỉnh Hưng Yên đang từng ngày “hành hạ” sức khỏe và “bức tử” cuộc sống của bà con nhân dân. Đặc biệt tại xóm Trại 1 tỷ lệ 80/100 nóc nhà có người mắc ung thư.
que huong quynh doi cua ba chua tho nom

Quê hương Quỳnh Đôi của Bà chúa thơ Nôm

Hồ Tông thế phả ghi rõ gia phả 5 đời của Hồ Xuân Hương - Bà chúa thơ Nôm, quê ở Quỳnh Đôi, làng khoa bảng.
dai thuy nong bac hung hai keu cuu phai bo nha di o noi khac vi o nhiem bai 1

Đại thủy nông Bắc Hưng Hải kêu cứu: Phải bỏ nhà đi ở nơi khác vì ô nhiễm (Bài 1)

Bắc Hưng Hải xưa nay nổi tiếng là một công trình biểu tượng cho tinh thần “sẵn sàng đi bất cứ đâu”, một công trình thủy lợi lớn nhất Đồng bằng Sông Hồng. Thế nhưng vài năm gần đây, dòng chảy 232km này đã trở thành nỗi ám ảnh kinh hoàng của hàng chục vạn người dân.
tim lai gia dinh sau 24 nam do di lac duong trong mua dich covid

Tìm lại gia đình sau 24 năm do đi lạc đường trong mùa dịch Covid

Bị mất tích bí ẩn trong lúc đang chung sống cùng người tình, 24 năm lưu lạc nơi xứ người, cuối cùng bà Trần Thị Huệ, 58 tuổi (quận Hai Bà Trưng, Hà Nội) lại trở về trong sự ngỡ ngàng của người thân. Lý do khiến bà Huệ được đoàn tụ với gia đình cũng thật đặc biệt. Đó là do bà bị lạc đường sau đó được Công an Trung Quốc đưa lên một chiếc xe ô tô lớn cùng nhiều người khác trao trả về Việt Nam để kiểm soát dịch Covid -19.

Tin khác

Xôn xao tuyển dụng tại Sở TN&MT Thanh Hóa: Căn cứ vào đâu để hủy kết quả thi?

xon xao tuyen dung tai so tnmt thanh hoa can cu vao dau de huy ket qua thi
Thông báo của Chánh Văn phòng Sở Nội vụ tỉnh Thanh Hóa về việc không công nhận kết quả thi tuyển dụng viên chức tại Sở TN&MT tỉnh này đang gây xôn xao, lo lắng cho nhiều người.    

Nâng cao hiệu quả công tác Tuyên giáo – Truyền thông ngành Dầu khí

nang cao hieu qua cong tac tuyen giao truyen thong nganh dau khi
Trong nhiều thập kỷ qua, Tập đoàn Dầu khí Quốc gia Việt Nam (PVN) đã xây dựng và phát triển, trở thành trụ cột của nền kinh tế đất nước, với nhiệm vụ quan trọng là tìm kiếm, khai thác nguồn tài nguyên của Tổ quốc, bảo đảm an ninh năng lượng, an ninh lương thực, góp phần hiệu quả vào ổn định kinh tế vĩ mô và bảo vệ chủ quyền quốc gia trên biển.    

Chuyện ghi được ở một xã anh hùng

chuyen ghi duoc o mot xa anh hung
Kì cuối: Miệt mài sống vui, khỏe, có ích    

Chuyện ghi được ở một xã anh hùng

chuyen ghi duoc o mot xa anh hung
Kì 2: Những người lính già trồng cây trên gò Trạm Lĩnh…    

Bí thư tỉnh ủy Nghệ An đang xem xét đơn xin trả lại đất của thân nhân mẹ VNAH Nguyễn Thị Cọi.

bi thu tinh uy nghe an dang xem xet don xin tra lai dat cua than nhan me vnah nguyen thi coi
Ông Thái Thanh Quý, Ủy viên Dự khuyết Trung ương Đảng, Bí thư Tỉnh ủy Nghệ An có ý kiến chỉ đạo, xem xét kiến nghị xin trả lại đất vườn cho thân nhân của 3 liệt sỹ và mẹ VNAH Nguyễn Thị Cọi
Xem thêm
pho chanh van phong bo gddt tu vong khi di kiem tra cong tac thi tai bac kan

Phó Chánh văn phòng Bộ GD&ĐT tử vong khi đi kiểm tra công tác thi tại Bắc Kạn

Phó Chánh văn phòng Bộ GD &ĐT, ông Nguyễn Việt Hùng đã bị đột tử trong khi đi kiểm tra công tác thi tại tỉnh Bắc Kạn.
tim duoc tai xe container vuot au tong chet nu sinh roi nhan tam bo chay

Tìm được tài xế container vượt ẩu tông chết nữ sinh rồi nhẫn tâm bỏ chạy 

Qua dữ liệu công an thu thập được, tài xế xe container vượt ẩu tông chết nữ sinh rồi nhẫn tâm bỏ chạy có địa chỉ ở An Dương, Hải Phòng.
bac giang thiet lap vung cach ly 3 thon vi co 2 nguoi nghi mac covid 19

Bắc Giang: Thiết lập vùng cách ly 3 thôn vì có 2 người nghi mắc Covid-19

Chủ tịch UBND tỉnh Bắc Giang vừa ban hành quyết định thiết lập vùng cách ly y tế để thực hiện công tác phòng, chống dịch Covid-19 trên địa bàn xã ...
bo gd dt chot phuong an thi tot nghiep thpt 2020

Bộ GD-ĐT chốt phương án thi tốt nghiệp THPT 2020

Kỳ thi tốt nghiệp THPT 2020 sẽ được chia thành hai đợt. Với địa phương thực hiện cách ly xã hội sẽ lùi thời gian tổ chức Kỳ thi vào ...
chuyen gia dau thau nsj doi ten de buoc len mot tam cao moi

Chuyên gia đấu thầu NSJ đổi tên để bước lên một tầm cao mới

NSJ là cái tên danh tiếng trong lĩnh vực đấu thầu mảng giáo dục, y tế tại Việt Nam. Những năm gần đây, đây là đơn vị này đã trúng ...
thu tuong giao bo truong gddt quyet dinh ky thi tot nghiep thpt

Thủ tướng giao Bộ trưởng GD&ĐT quyết định kỳ thi tốt nghiệp THPT

Thủ tướng Chính phủ giao Bộ GD&ĐT thực hiện theo đúng quy định của Luật Giáo dục. Việc tổ chức kỳ thi do Bộ trưởng quyết định. Đảm bảo kỳ thi được ...
Phiên bản di động