Độc đáo ngôi tháp hơn nghìn năm tuổi

Đây không chỉ là nơi để tôn thờ, cầu nguyện mà còn là một điểm đến hấp dẫn, mang trong mình dấu ấn sâu đậm của một nền văn minh đã tồn tại hơn một nghìn năm. Tháp Bằng An, với những nét độc đáo trong kiến trúc và lịch sử, là một trong những di tích quý giá mà người Chăm để lại cho hậu thế, là minh chứng sống động cho một nền văn hóa huy hoàng đã từng rực rỡ. Năm 1989, tháp Bằng An được Nhà nước công nhận là Di tích lịch sử - văn hóa cấp Quốc gia…

Kiến trúc đặc sắc

Nằm cách TP Đà Nẵng khoảng 30 km về phía Nam và cách đô thị cổ Hội An chỉ 14 km về phía Đông, tháp Bằng An tọa lạc tại phường Điện An, thị xã Điện Bàn, tỉnh Quảng Nam. Đây là một trong những công trình kiến trúc Chăm nổi bật và gần như vẫn còn giữ được hình dáng nguyên vẹn qua suốt hơn nghìn năm. Mặc dù trải qua thời gian dài cùng những thăng trầm lịch sử, tháp vẫn đứng sừng sững, vững chãi, với hình dáng một linga thẳng đứng - biểu tượng thiêng liêng của thần Shiva - mà người Chăm tôn thờ.

Tháp Bằng An.

Với hình thức bát giác độc đáo, tháp Bằng An cao 21,5m, bao gồm cả phần thân và mái. Phần thân tháp cao 12,7m, được xây dựng theo hình bát giác, mỗi cạnh rộng khoảng 4m. Chóp tháp nhọn, thon, hướng lên trời, tạo ra một cảm giác vô cùng huyền bí và thiêng liêng. Đặc biệt, trong lòng tháp, người Chăm thờ một linga bằng đá, biểu tượng của thần Shiva, một trong những vị thần quan trọng nhất trong tín ngưỡng của họ. Phía trước tháp là hai pho tượng bằng đá, một con sư tử và một con voi, biểu trưng cho sự uy nghiêm, quyền lực của những vị thần Chăm.

Lịch sử và sự hình thành

Câu chuyện về tháp Bằng An được ghi lại trong những tấm bia đá tìm thấy tại đây, cho biết rằng vào thế kỉ thứ IX, vua Bhadravarman II đã cho xây dựng một đền thờ mang tên Linga Paramesvara, để tôn thờ thần Shiva - thượng đế tuyệt đỉnh trong tín ngưỡng của người Chăm. Bia đá được khắc vào khoảng từ năm 875 đến năm 977 CN, cho thấy tháp Bằng An đã tồn tại từ rất lâu đời. Đây là ngôi tháp duy nhất còn lại với hình dáng bát giác, một hình thức hiếm hoi trong kiến trúc tháp Chăm. Những đường gờ kỉ hà ở chân tường và trên đỉnh tháp càng làm nổi bật vẻ đẹp đơn giản nhưng đầy tinh tế của công trình này.

Tháp Bằng An còn được biết đến như một trong những tác phẩm điêu khắc gạch lớn nhất của nền văn hóa Champa. Mặc dù không có các hoa văn trang trí cầu kì như một số tháp khác, nhưng chính sự giản dị, mộc mạc của tháp lại mang đến một vẻ đẹp đầy cuốn hút, đặc biệt là khi ánh nắng chiếu lên những bức tường gạch đỏ rực.

Gắn liền với tín ngưỡng Chăm

Trong suốt lịch sử của vương quốc Champa, thần Shiva luôn là vị thần được tôn sùng nhất, được xem là người bảo vệ và sáng tạo ra mọi thứ. Tháp Bằng An không chỉ là một công trình kiến trúc tuyệt vời mà còn là nơi để người Chăm thể hiện niềm tin tôn giáo của mình. Từ những pho tượng đá, cho đến hình dáng của tháp, tất cả đều phản ánh rõ nét tín ngưỡng thờ thần Shiva trong nền văn hóa Chăm.

Dù tháp Bằng An đã trải qua bao nhiêu biến cố của thời gian - từ chiến tranh, thiên tai đến sự tàn phá của thời gian - tháp vẫn đứng vững, mang theo những giá trị vô giá của một nền văn hóa đã từng rực rỡ. Đây là một minh chứng sống cho sự trường tồn của những giá trị văn hóa, nghệ thuật và tín ngưỡng của người Chăm.

Dự án bảo tồn và phục hồi

Nhận thấy tầm quan trọng của tháp Bằng An đối với di sản văn hóa, tháng 12 năm 2023, UBND tỉnh Quảng Nam đã phê duyệt dự án bảo tồn, tu bổ và phục hồi tháp Bằng An với tổng kinh phí lên đến hơn 8,3 tỉ đồng. Dự án này không chỉ giúp bảo vệ tháp khỏi nguy cơ hư hại mà còn góp phần phát huy giá trị văn hóa và lịch sử của di tích này. Sau khi hoàn thành, tháp Bằng An sẽ trở thành một điểm đến hấp dẫn cho du khách trong và ngoài nước, đồng thời là nơi lưu giữ những giá trị văn hóa quý báu của người Chăm.

Điểm đến du lịch và tâm linh không thể bỏ qua

Ngày nay, tháp Bằng An đã trở thành một trong những điểm du lịch không thể bỏ qua khi đến Quảng Nam. Với vị trí thuận lợi gần các thành phố lớn như Đà Nẵng và Hội An, tháp thu hút rất nhiều du khách đến tham quan, tìm hiểu và chiêm ngưỡng vẻ đẹp hoang sơ, cổ kính của một công trình hơn nghìn năm tuổi. Ngoài những giá trị về kiến trúc, tháp Bằng An còn là nơi để mọi người tìm thấy sự thanh tịnh trong tâm hồn, cầu nguyện cho một năm mới bình an và hạnh phúc.

Cùng với các tháp Chăm khác như thánh địa Mỹ Sơn, tháp Bằng An là một trong những công trình kiến trúc tôn giáo, văn hóa, nghệ thuật tuyệt đẹp mà người Chăm đã để lại cho thế giới. Không chỉ là nơi chiêm bái, tháp còn là một di tích vô giá, minh chứng sống cho một nền văn hóa đặc sắc và lâu dài. Nếu bạn có dịp ghé thăm Quảng Nam, đừng quên dành thời gian đến tháp Bằng An để cảm nhận vẻ đẹp trường tồn với thời gian của di tích này.

Tháp Bằng An, với tuổi đời hơn một nghìn năm vẫn kiên cường đứng vững giữa thời gian, một di tích quý giá, một phần không thể thiếu trong bản sắc văn hóa của vùng đất Quảng Nam.