Đặc sắc lễ cấp sắc của người Dao Tuyển

Mùa này, đến với xã Nậm Lúc, huyện vùng cao Bắc Hà, tỉnh Lào Cai, du khách sẽ được tận mắt chứng kiến người Dao Tuyển tổ chức Lễ cấp sắc mang đậm nét văn hóa truyền thống dân tộc, độc đáo và hấp dẫn...
Vốn có thâm niên hơn 20 năm công tác ở vùng cao Bắc Hà, nên tôi được ông Trương Văn Tiền, thôn Nậm Kha 2, xã Nậm Lúc mời xuống dự lễ cấp sắc cho 2 cháu trai là Trương Gia Huy, 13 tuổi và Trương Gia Hoàng, 12 tuổi.

Đây là lễ cấp sắc có quy mô lớn khi làm ghép cho 2 cháu trai và đặc biệt mời thầy cao tay hay còn gọi thầy đeo mặt nạ nên lễ được tổ chức công phu, bài bản, đúng phong tục.

Lễ cấp sắc của người Dao Tuyển ở xã Nậm Lúc nói riêng và huyện Bắc Hà thường được tổ chức vào tháng 11, 12 và tháng 1 âm lịch hằng năm khi nông nhàn, các hộ gia đình đã thu hoạch xong vụ quế thứ 8 - vụ quế cuối cùng trong năm, tích lũy được tiền của để làm lễ.

Ông Tiền chia sẻ: Gia đình, dòng họ Trương nói riêng và bà con người Dao Tuyển địa phương luôn đoàn kết, giữ gìn bản sắc văn hóa dân tộc, nhất là văn hóa tín ngưỡng tốt đẹp; lễ cấp sắc có vai trò quan trọng nhất đối với đời người đàn ông nên gia đình luôn ghi nhớ, tích cực lao động sản xuất, tích lũy, chuẩn bị các điều kiện để sớm tổ chức cho các cháu trai để các cháu sớm trưởng thành, tự tin phấn đấu, rèn luyện, trưởng thành, trở thành công dân tốt, gánh vác trách nhiệm gia đình, dòng họ và xã hội.

Điệu Điệu nhảy trong nghi thức lễ cấp sắc sau phần nhảy Đài.
Điệu nhảy trong nghi thức lễ cấp sắc sau phần nhảy Đài.

Ông Đặng Văn Ánh, thầy mo, người có uy tín trong cộng đồng dân tộc Dao Tuyển cho biết, hiện nay lễ cấp sắc đã được tổ chức ngắn gọn, tránh mất nhiều thời gian, lãng phí như trước. Việc tổ chức bảo đảm đúng quy định, rút bớt đi những thủ tục rườm rà... Theo phong tục, người đàn ông dân tộc Dao nói chung và người Dao Tuyển nói riêng phải được giáo dục, rèn luyện về nhiều mặt để làm trụ cột của gia đình, dòng họ và cộng đồng. Phẩm chất đó được kiểm nghiệm qua lễ cấp sắc. Đàn ông người Dao sau thụ lễ cấp sắc mới được coi là người trưởng thành. Người đã qua lễ cấp sắc thì dù là trẻ con vẫn được coi là người lớn, được ngồi với già làng, được tham gia cúng bái hoặc giúp việc cho những thầy cúng trong các hoạt động cúng lễ của tư gia cũng như cộng đồng.

Người Dao Tuyển quan niệm, con người khi trải qua lễ cấp sắc mới có tâm, có đức để phân biệt phải trái. Những chàng trai từ 10 tuổi trở lên được bố mẹ chọn ngày lành, tháng tốt để làm lễ.

Mỗi dòng họ lại chọn những ngày riêng để làm lễ, như họ Triệu chọn các ngày Dần, Mão; họ Đặng chọn ngày Dần... Lễ cấp sắc ở mỗi bậc cấp đều có những khác biệt nhất định trong trình tự hành lễ. Tuy nhiên, có 2 phần lễ chính là lễ Quá tăng (qua đèn) gồm các phần: Trình diện, cấp đèn, hạ đèn, đặt pháp danh, qua cầu; lễ Thăng cấp gồm: Lễ lên đèn, ban mũ, lễ trình diện Ngọc Hoàng, lễ tơ hồng, lễ thăm thiên đình.

Sau khi chọn được ngày, gia đình phải chuẩn bị lợn, gà, giấy, hương, lương thực, rượu... để dùng trong ngày cấp sắc và nhờ đủ 6 thầy (4 thầy chính, 2 thầy phụ) để làm lễ.

Những thầy được chọn làm lễ đều là người biết chữ, có hiểu biết về trình tự buổi lễ và có uy tín trong làng. Đến giờ tốt, họ tiến hành lễ. Lễ cấp sắc của người Dao hàm chứa nhiều giá trị nhân văn, thể hiện ở các điều giáo huấn ghi trong sắc cấp cho người thụ lễ, đó là tuyệt đối kị làm việc ác, điều xấu.

Vào ngày lễ cấp sắc, nhiều điệu múa cổ truyền dân gian được trình diễn với sự tham gia của đông đảo người dân trong bản. Những điệu múa của người Dao thể hiện sự tự do hòa nhịp với các nhạc cụ thanh la, não bạt, trống, chuông lắc... mang nhiều chủ đề khác nhau về lịch sử, cuộc sống sinh hoạt hằng ngày… được hình tượng hóa bằng các động tác nhảy múa kết hợp với ca hát để Bàn Vương và tổ tiên dòng họ thưởng thức. Các điệu múa có thể kéo dài hàng giờ, được cả làng đến xem đông vui như ngày hội.

Một nghi lễ quan trọng ban đầu là cấp sắc Tam Nguyên - vị thần của người Dao. Các thầy thay y phục và đưa người được thụ lễ (gọi là trò) lên ngũ đài. Thầy chính thắp ba nén hương cầu cho trò được bình an, học hành thông minh, được trở thành thầy. Các thầy dẫn trò lên ngũ đài, mời các thần linh đến chứng kiến cấp sắc cho trò. Sau đó các thầy hạ trò từ trên ngũ đài xuống và từ lúc này học trò chính thức trở thành đệ tử của Tam Nguyên.

Sau khi báo cáo với các thần linh, tổ tiên rằng, trò đã trở thành đệ tử của Tam Nguyên, các thầy thay y phục cho trò, đây là y phục của người đã được làm thầy và tiếp tục cấp sắc để trò thành đệ tử Tam Thanh.

Lễ cấp sắc của người Dao Tuyển dùng sách trong buổi lễ là chủ đạo, còn người Dao Đỏ chủ yếu là dùng đèn. Mỗi vật dụng được sử dụng trong buổi lễ có khác nhau nhưng đều có một ý nghĩa tốt đẹp là soi sáng và hướng đến những điều may mắn cho người được thụ hưởng lễ cấp sắc.

Cũng trong ngày tổ chức lễ cấp sắc, anh em, họ hàng, bạn bè của gia đình khắp các bản làng vùng cao của các huyện Bảo Yên, Bảo Thắng... có dịp tụ họp, chúc phúc cho người được cấp sắc, chia sẻ kinh nghiệm làm ăn, buôn bán, kĩ năng nấu ăn, giao lưu văn hóa, tổ chức giã bánh dày, cắt giấy, thêu thùa... đã tạo nên không khí vui tươi, đoàn kết, phấn khởi trong ngày lễ cấp sắc nơi bản, làng vùng cao Nậm Lúc.

Tráng Xuân Cường

Tin liên quan

Cùng chuyên mục

Link xem trực tiếp Bình Định vs Khánh Hoà, 18h00 ngày 7/2, V.League 2023

Link xem trực tiếp Bình Định vs Khánh Hoà, 18h00 ngày 7/2, V.League 2023

Cập nhật link xem trực tiếp Bình Định vs Khánh Hoà, xem trực tiếp Bình Định vs Khánh Hoà diễn ra lúc 18h00 ngày 07/02 trong khuôn khổ vòng 2 V.League 2023 phục vụ quý độc giả quan tâm theo dõi.
Link xem trực tiếp Thanh Hoá vs SLNA, 18h00 ngày 7/2, V.League 2023

Link xem trực tiếp Thanh Hoá vs SLNA, 18h00 ngày 7/2, V.League 2023

Cập nhật link xem trực tiếp Thanh Hoá vs SLNA, xem trực tiếp Thanh Hoá vs SLNA diễn ra lúc 18h00 ngày 07/02 trong khuôn khổ vòng 2 V.League 2023 phục vụ quý độc giả quan tâm theo dõi.
Lịch thi đấu, link xem trực tiếp vòng 1/8 cup C1 châu Âu - Champions League

Lịch thi đấu, link xem trực tiếp vòng 1/8 cup C1 châu Âu - Champions League

NMO - Sau khi vòng bảng UEFA Champions League mùa giải 2022-2023 kết thúc thì cũng là lúc tìm ra được 16 cái tên bước vào vòng loại trực tiếp đầy căng thẳng.
Tỉnh Long An: Nhân rộng mô hình văn hóa Thư pháp

Tỉnh Long An: Nhân rộng mô hình văn hóa Thư pháp

Thi sĩ Vũ Đình Liên đã viết: “Mỗi năm hoa đào nở/Lại thấy ông đồ già/bày mực tàu giấy đỏ/Trên phố đông người qua”. Đến nay, văn hoá Thư pháp đã được nhân rộng ra nhiều tỉnh thành, trong đó có tỉnh Long An.
Phú Thọ: Khai mạc Hội báo Xuân Quý Mão 2023

Phú Thọ: Khai mạc Hội báo Xuân Quý Mão 2023

Ngày 6/2, tại Bảo tàng Hùng Vương (TP.Việt Trì, tỉnh Phú Thọ) đã khai mạc Hội Báo Xuân Phú Thọ 2023, với nhiều hoạt động sôi nổi, đặc sắc.

Tin khác

Du Xuân Đền Kiếp Bạc nhớ công ơn Hưng Đạo Đại Vương

Du Xuân Đền Kiếp Bạc nhớ công ơn Hưng Đạo Đại Vương
Các ngày trong năm, đặc biệt là mỗi dịp Tết đến Xuân về, người Việt thường đến Khu di tích quốc gia đặc biệt Đền Kiếp Bạc ở TP Chí Linh, tỉnh Hải Dương tham quan, thỏa mãn nhu cầu tâm linh… và tưởng nhớ công ơn của Trần Quốc Tuấn...

Hai vợ chồng cao tuổi vẫn nặng lòng với hát trống quân

Hai vợ chồng cao tuổi vẫn nặng lòng với  hát trống quân
Nên duyên từ những đêm trăng thanh gió mát hát trống quân giao duyên, đến nay hai vợ chồng ông Đào Văn Chén và bà Kiều Thị Mách, ở thôn Phúc Lâm, xã Phúc Tiến, huyện Phú Xuyên, TP Hà Nội vẫn giữ được niềm say mê với làn điệu quê hương.

Xem trọn bộ "Quy lộ" (Đường về nhà) của Đàm Tùng Vận

Xem trọn bộ "Quy lộ" (Đường về nhà) của Đàm Tùng Vận
NMO - Bộ phim "Quy lộ" (Đường về nhà) do Đàm Tùng Vận và Tỉnh Bách Nhiên đóng chính đã được cấp phép phát sóng và khả năng cao sẽ đến với khán giả ngay trong năm nay.

Bà Nà “hóa” vườn hoa khổng lồ vào mùa xuân

Bà Nà “hóa” vườn hoa khổng lồ vào mùa xuân
Khi trời đất ngập tràn sắc xuân, Sun World Ba Na Hills (Đà Nẵng) dường như đã biến thành một vườn hoa khổng lồ với những bông đào chuông, tulip… đồng loạt khoe sắc, khiến du khách mê đắm chẳng muốn rời.

Seungri (Big Bang) chính thức ra tù vào cuối tuần này

Seungri (Big Bang) chính thức ra tù vào cuối tuần này
NMO - Sáng 6/2, các tờ báo của Hàn Quốc đều đăng tải thông tin liên quan tới việc Seungri - cựu thành viên BIGBANG sắp mãn hạn tù. Thông tin này khiến dư luận xứ Hàn cảm thấy vô cùng bức xúc, vì thời gian thi hành án của cựu ngôi sao thần tượng trôi qua quá nhanh.

Link xem trực tiếp Tottenham vs Man City, 23h00 ngày 05/02, NHA

Link xem trực tiếp Tottenham vs Man City, 23h00 ngày 05/02, NHA
Cập nhật link xem trực tiếp Tottenham vs Man City, xem trực tiếp Tottenham vs Man City diễn ra lúc 23h00 ngày 05/02 trong khuôn khổ giải bóng đá Ngoại hạng Anh phục vụ quý độc giả quan tâm theo dõi.

Link xem trực tiếp Viettel vs Hà Nội, 19h15 ngày 5/2, V.League 2023

Link xem trực tiếp Viettel vs Hà Nội, 19h15 ngày 5/2, V.League 2023
Cập nhật link xem trực tiếp Viettel vs Hà Nội, xem trực tiếp Viettel vs Hà Nội diễn ra lúc 19h15 ngày 05/02 trong khuôn khổ vòng 1 V.League 2023 phục vụ quý độc giả quan tâm theo dõi.

Lịch sử đối đầu, nhận định Tottenham vs Man City, 23h00 ngày 05/02

Lịch sử đối đầu, nhận định Tottenham vs Man City, 23h00 ngày 05/02
Tottenham vs Man City là cuộc đối đầu được người hâm mộ đón chờ tại Ngoại hạng Anh. Ngày mới Online cập nhật lịch sử đối đầu Tottenham vs Man City, nhận định Tottenham vs Man City và dự kiến đội hình hai bên...

Link xem trực tiếp PSG vs Toulouse, 23h00 ngày 04/02, Ligue 1

Link xem trực tiếp PSG vs Toulouse, 23h00 ngày 04/02, Ligue 1
Cập nhật link xem trực tiếp PSG vs Toulouse, xem trực tiếp PSG vs Toulouse diễn ra lúc 23h00 ngày 04/02 trong khuôn khổ Ligue 1 phục vụ quý độc giả quan tâm theo dõi.

Link xem trực tiếp MU vs Crystal Palace, 22h00 ngày 4/2, vòng 22 Ngoại hạng Anh

Link xem trực tiếp MU vs Crystal Palace, 22h00 ngày 4/2, vòng 22 Ngoại hạng Anh
Cập nhật link xem trực tiếp MU vs Crystal Palace, xem trực tiếp Man Utd vs Crystal Palace diễn ra lúc 22h00 ngày 4/2 trong khuôn khổ vòng 22 Ngoại hạng Anh phục vụ quý độc giả quan tâm theo dõi.

Link xem trực tiếp Arsenal vs Everton, 19h30 ngày 4/2, vòng 22 NHA

Link xem trực tiếp Arsenal vs Everton, 19h30 ngày 4/2, vòng 22 NHA
Cập nhật link xem trực tiếp Arsenal vs Everton, xem trực tiếp Arsenal vs Everton diễn ra lúc 19h30 ngày 4/2 trong khuôn khổ vòng 22 Ngoại hạng Anh phục vụ quý độc giả quan tâm theo dõi.

Lịch sử đối đầu, nhận định PSG vs Toulouse, 23h00 ngày 04/02

Lịch sử đối đầu, nhận định PSG vs Toulouse, 23h00 ngày 04/02
PSG vs Toulouse là cuộc đối đầu được người hâm mộ đón chờ tại Ligue 1, Ngày mới Online cập nhật lịch sử đối đầu PSG vs Toulouse, nhận định PSG vs Toulouse và dự kiến đội hình hai bên...

Link xem trực tiếp HAGL vs Hà Tĩnh, 17h00 ngày 4/2, V.League 2023

Link xem trực tiếp HAGL vs Hà Tĩnh, 17h00 ngày 4/2, V.League 2023
Cập nhật link xem trực tiếp HAGL vs Hà Tĩnh, xem trực tiếp HAGL vs Hà Tĩnh diễn ra lúc 17h00 ngày 4/2 trong khuôn khổ vòng 1 V.League phục vụ quý độc giả quan tâm theo dõi.

Lịch sử đối đầu, nhận định Everton vs Arsenal, 19h30 ngày 04/02

Lịch sử đối đầu, nhận định Everton vs Arsenal, 19h30 ngày 04/02
Everton vs Arsenal là cuộc đối đầu được người hâm mộ đón chờ tại vòng 22 Ngoại hạng Anh, Ngày mới Online cập nhật lịch sử đối đầu Everton vs Arsenal, nhận định Everton vs Arsenal và dự kiến đội hình hai bên...

Lịch sử đối đầu, nhận định MU vs Crystal Palace, 22h00 ngày 04/02

Lịch sử đối đầu, nhận định MU vs Crystal Palace, 22h00 ngày 04/02
MU vs Crystal Palace sẽ gặp nhau tại Ngoại hạng Anh ngày 4/2/2023. Ngày mới Online cập nhật lịch sử đối đầu MU vs Crystal Palace, nhận định MU vs Crystal Palace và dự kiến đội hình hai bên...
Xem thêm
Phú Thọ: Khai mạc Hội báo Xuân Quý Mão 2023

Phú Thọ: Khai mạc Hội báo Xuân Quý Mão 2023

Ngày 6/2, tại Bảo tàng Hùng Vương (TP.Việt Trì, tỉnh Phú Thọ) đã khai mạc Hội Báo Xuân Phú Thọ 2023 với nhiều hoạt động sôi nổi, đặc sắc.
Hai vợ chồng cao tuổi vẫn nặng lòng với  hát trống quân

Hai vợ chồng cao tuổi vẫn nặng lòng với hát trống quân

Nên duyên từ những đêm trăng thanh gió mát hát trống quân giao duyên, đến nay hai vợ chồng ông Đào Văn Chén và bà Kiều Thị Mách, ở thôn Phúc Lâm, xã Phúc Tiến, huyện Phú Xuyên, TP Hà Nội vẫn giữ được niềm say mê với làn điệu quê hương.
Ý nghĩa của Ấn đền Trần trong văn hoá người Việt

Ý nghĩa của Ấn đền Trần trong văn hoá người Việt

Ấn đền Trần, được khắc bốn chữ "Tích phúc vô cương", với ý nghĩa giáo dục con cháu, bách gia trăm họ phải biết giữ gìn phẩm chất đạo đức, tích phúc thật tốt. Phúc đức càng dầy thì được hưởng lộc càng bền vững...
Bà Nà “hóa” vườn hoa khổng lồ vào mùa xuân

Bà Nà “hóa” vườn hoa khổng lồ vào mùa xuân

Khi trời đất ngập tràn sắc xuân, Sun World Ba Na Hills (Đà Nẵng) dường như đã biến thành một vườn hoa khổng lồ với những bông đào chuông, tulip… đồng loạt khoe sắc, khiến du khách mê đắm chẳng muốn rời.
Vụt sáng nhanh chóng, Nam Phú Quốc xứng danh “hub du lịch” sành điệu của Việt Nam

Vụt sáng nhanh chóng, Nam Phú Quốc xứng danh “hub du lịch” sành điệu của Việt Nam

Sở hữu những quần thể nghỉ dưỡng đẳng cấp, các công trình kiến trúc đậm tính nghệ thuật cùng nhiều dịch vụ trải nghiệm mới lạ, Nam Phú Quốc xứng danh ngôi sao sáng và ấn tượng bậc nhất của du lịch xứ đảo hơn nửa thập kỷ qua.
Kinh nghiệm đi hội chùa Hương mà bạn không nên bỏ qua

Kinh nghiệm đi hội chùa Hương mà bạn không nên bỏ qua

NMO - Ngày 27/1 (mùng 6 tháng Giêng năm Quý Mão) vừa qua, Khu Di tích thắng cảnh Hương Sơn (chùa Hương, huyện Mỹ Đức, TP. Hà Nội) đã chính thức khai mạc Lễ hội chùa Hương Xuân Quý Mão 2023.
Link xem trực tiếp Bình Định vs Khánh Hoà, 18h00 ngày 7/2, V.League 2023

Link xem trực tiếp Bình Định vs Khánh Hoà, 18h00 ngày 7/2, V.League 2023

Cập nhật link xem trực tiếp Bình Định vs Khánh Hoà, xem trực tiếp Bình Định vs Khánh Hoà diễn ra lúc 18h00 ngày 07/02 trong khuôn khổ vòng 2 V.League 2023 phục vụ quý độc giả quan tâm theo dõi.
Link xem trực tiếp Thanh Hoá vs SLNA, 18h00 ngày 7/2, V.League 2023

Link xem trực tiếp Thanh Hoá vs SLNA, 18h00 ngày 7/2, V.League 2023

Cập nhật link xem trực tiếp Thanh Hoá vs SLNA, xem trực tiếp Thanh Hoá vs SLNA diễn ra lúc 18h00 ngày 07/02 trong khuôn khổ vòng 2 V.League 2023 phục vụ quý độc giả quan tâm theo dõi.
Lịch thi đấu, link xem trực tiếp vòng 1/8 cup C1 châu Âu - Champions League

Lịch thi đấu, link xem trực tiếp vòng 1/8 cup C1 châu Âu - Champions League

NMO - Sau khi vòng bảng UEFA Champions League mùa giải 2022-2023 kết thúc thì cũng là lúc tìm ra được 16 cái tên bước vào vòng loại trực tiếp đầy căng thẳng.
Những cánh rừng đều xanh

Những cánh rừng đều xanh

Trở về quê sau bao năm lăn lộn, phóng tầm mắt nhìn quanh, những cánh rừng đã phục sinh. Quê hương vùng lõm, kí ức tuổi thơ là những mảng rừng xám xịt da beo với những đống tro nguội lạnh sau một trận lửa rừng rực.
Đồng đội

Đồng đội

Quyết vừa tới nhà, vứt “phịch” chiếc ba lô lộn ngược một cái nơi hè, vừa thở vừa nói với chị dâu:
Hoa hồng Vu lan...

Hoa hồng Vu lan...

Chị mới dọn về xóm, xây cái nhà nhỏ, định cư luôn. Con trai chị với con tôi chung lớp 5, ngày nào cũng qua nhà chơi. Thằng nhỏ lễ phép, chỉ phải cái hơi… sa đà: Sa vô chơi là quên luôn trời đất; bữa cơm nào mẹ cũng phải vác roi đi kiếm! Vài lần trò chuyện xã giao mới biết: Té ra chị Hân cũng mẹ đơn thân.
Tỉnh Long An: Nhân rộng mô hình văn hóa Thư pháp

Tỉnh Long An: Nhân rộng mô hình văn hóa Thư pháp

Thi sĩ Vũ Đình Liên đã viết: “Mỗi năm hoa đào nở/Lại thấy ông đồ già/bày mực tàu giấy đỏ/Trên phố đông người qua”. Đến nay, văn hoá Thư pháp đã được nhân rộng ra nhiều tỉnh thành, trong đó có tỉnh Long An.
Xem trọn bộ "Quy lộ" (Đường về nhà) của Đàm Tùng Vận

Xem trọn bộ "Quy lộ" (Đường về nhà) của Đàm Tùng Vận

NMO - Bộ phim "Quy lộ" (Đường về nhà) do Đàm Tùng Vận và Tỉnh Bách Nhiên đóng chính đã được cấp phép phát sóng và khả năng cao sẽ đến với khán giả ngay trong năm nay.
Seungri (Big Bang) chính thức ra tù vào cuối tuần này

Seungri (Big Bang) chính thức ra tù vào cuối tuần này

NMO - Sáng nay 6/2, các tờ báo của Hàn Quốc đều đăng tải thông tin liên quan tới việc Seungri - cựu thành viên BIGBANG sắp mãn hạn tù. Thông tin này khiến dư luận xứ Hàn cảm thấy vô cùng bức xúc vì thời gian thi hành án của cựu ngôi sao thần tượng trôi qu
Phiên bản di động