Con người dưới cách nhìn của y học cổ truyền (Kì 34)

Trong hai kì trước chúng ta đã tìm hiểu về ba đường kinh dương ở chân đó là kinh túc dương minh vị, túc thái dương bàng quang và túc thiếu dương đởm. Trong kì này sẽ cùng tìm hiểu về ba đường kinh âm ở chân…
E. Ba đường kinh âm ở chân

1. Kinh túc thái âm tì

a. Cấu trúc đường kinh:

Kinh túc thái âm tì bắt đầu từ cạnh trong đầu ngón chân cái (Ẩn bạch), đi dọc theo đường nối da mu bàn chân và da gan bàn chân đến phía trước của mắt cá trong. Sau đó đi lên trên, dọc theo bờ sau của xương chày, đi chéo qua phía trước của kinh túc quyết âm can, tiếp tục đi lên trên qua mặt trong của khớp gối, tiếp tục đi ở phía trước trong đùi lên bụng. Ở bụng, đường kinh chạy cách đường giữa bụng 4 thốn. Đường kinh đi vào tạng Tì, liên lạc sang Vị, lại đi lên qua cơ hoành lên ngực. Đến ngực, đường kinh chạy theo đường nách trước. Đường kinh tiếp tục đi lên, qua hai bên hầu họng, đến cuống lưỡi rồi tản vào phía dưới lưỡi.

Mạch nhánh ở vị, từ Vị đi qua cơ hoành đến Tâm để tiếp nối với kinh thủ thiếu âm tâm.

Kinh túc thái âm tì có 21 huyệt, hai bên là 42 huyệt. Các huyệt của kinh Tì gồm có: Ẩn bạch, Đại đô, Thái bạch, Công tôn, Thương khâu, Tam âm giao, Lậu cốc, Địa cơ, Âm lăng tuyền, Huyết hải, Kì môn, Xung môn, Phủ xá, Phúc kết, Đại hoành, Phúc ai, Thực độc, Thiên khê, Hung hương, Chu Vinh, Đại bao.

b. Quan hệ của đường kinh với các tạng phủ:

Kinh túc thái âm tì đi từ chân lên đến đầu, thuộc về tạng Tì, có đường liên lạc sang phủ Vị, có quan hệ trực tiếp với tạng Tâm, Phế và phủ Đại trường, Tiểu trường.

c. Chủ trị của đường kinh:

Kinh túc thái âm Tì được ứng dụng trong điều trị các chứng: Đau dạ dày, trướng bụng, nôn mửa, ỉa chảy, đầy hơi, vàng da, cứng lưỡi, đau tức cạnh trong đầu gối và đùi.

Khi chữa rối loạn tiêu hóa, phân nát, đau dạ dày, ngoài việc sử dụng những huyệt trên kinh vị ra, cần lấy thêm huyệt ở kinh tì mới có thể nâng cao hiệu quả điều trị. Ngoài ra các huyệt trên kinh tì cũng còn chủ trị chứng thấp, bệnh phụ nữ.

2. Kinh túc thiếu âm thận

a. Cấu trúc đường kinh:

Kinh túc thiếu âm thận bắt đầu từ phía dưới ngón chân út, đi chéo vào giữa chỗ lõm trước lòng bàn chân (huyệt Dũng tuyền), đi qua phía dưới chỗ lõm của xương thuyền. Đi vòng qua phía sau của mắt cá trong đi xuống gót chân, sau đó đi lên theo cạnh trong bắp chân, qua cạnh trong hố khoeo sau khớp gối, tiếp tục đi lên đến phía sau cạnh trong đùi. Sau đó đi vào ổ bụng, men theo cột sống, thông vào Thận, liên lạc với Bàng quang.

Mạch đi thẳng ở tạng thận, hướng từ thận đi lên qua gan và cơ hoành vào phổi, đi lên hai bên cạnh hầu, sau đó phân bố chỗ cuống lưỡi.

Một mạch nhánh tách ra ở Phế có quan hệ vơi tạng Tâm, phân chia ra trong lồng ngực, cuối cùng nối tiếp với kinh thủ quyết âm tâm bào.

Kinh túc thiếu âm thận có 27 huyệt, hai bên là 54 huyệt. Các huyệt của kinh thận gồm có: Dũng tuyền, Nhiên cốc, Thái khê, Đại chung, Thủy tuyền, Chiếu hải, Phục lưu, Giao tín, Trúc tân, Âm cốc Hoành cốt, Đại hách, Khí huyệt, Tứ mãn, Trung chú, Hoang du, Thương khúc, Thạch quan, Âm đô, Thông cốc, U môn, Bộ lang, Thần phong, Linh khu, Thần tàng, Hoắc trung, Du phủ.

b. Quan hệ của đường kinh với các tạng phủ:

Kinh túc thiếu âm thận đi từ chân lên đến ngực, thuộc về tạng Thận, có đường liên lạc sang phủ Bàng quang. Ngoài ra kinh thận có quan hệ trực tiếp với các tạng Can, Phế và Tâm.

c. Chủ trị của đường kinh:

Kinh túc thiếu âm thận được ứng dụng trong điều trị các chứng: Đái dầm, đái són, liệt dương, di tinh, kinh nguyệt không đều, ho ra máu, hen, lưỡi khô, hầu họng sưng đau, đau lưng, phù thũng, đau phía sau cạnh trong đùi và xương sống, mệt mỏi không có sức, lòng bàn tay nóng. (Còn tiếp).

BS Đỗ Nam Khánh & BS YHCT Nguyễn Mạnh Linh

Tin liên quan

Cùng chuyên mục

Tạm dừng đề nghị xét tặng danh hiệu Thầy thuốc Nhân dân đối với cựu Giám đốc CDC Quảng Ninh

Tạm dừng đề nghị xét tặng danh hiệu Thầy thuốc Nhân dân đối với cựu Giám đốc CDC Quảng Ninh

Ngày 11/8, Sở Y tế tỉnh Quảng Ninh xác nhận Hội đồng xét tặng Thầy thuốc ưu tú, Thầy thuốc Nhân dân tỉnh Quảng Ninh đã ra quyết định tạm dừng việc gửi danh sách đề nghị xét tặng danh hiệu Thầy thuốc Nhân dân đối với cựu Giám đốc CDC Quảng Ninh Ninh Văn Chủ.
Làm sao phân biệt rượu ethanol và rượu chứa độc chất methanol?

Làm sao phân biệt rượu ethanol và rượu chứa độc chất methanol?

Đã có nhiều cái chết thương tâm vì ngộ độc rượu chứa độc chất methanol. Làm sao để phân biệt rượu ethanol và rượu chứa độc chất methanol? Việc pha các loại nước ngọt, soda... vào rượu, bia có làm nguy hại sức khỏe?
Việt Nam nghiên cứu sản xuất thuốc điều trị bệnh đậu mùa khỉ

Việt Nam nghiên cứu sản xuất thuốc điều trị bệnh đậu mùa khỉ

Ngày 10/8, Cục Quản lý Dược (Bộ Y tế) có công văn yêu cầu tăng cường nhập khẩu thuốc, nguyên liệu làm thuốc để nghiên cứu sản xuất thuốc phòng, chống bệnh đậu mùa khỉ.
Công điện của Bộ Y tế sẵn sàng ứng phó với bão số 2

Công điện của Bộ Y tế sẵn sàng ứng phó với bão số 2

Ngày 10/8, Bộ Y tế có công điện gửi Sở Y tế các tỉnh, thành phố ven biển từ Quảng Ninh đến Khánh Hòa; các đơn vị trực thuộc Bộ Y tế khu vực Bắc Bộ và Trung Bộ về việc triển khai công tác y tế ứng phó với bão số 2.
Rối loạn tiền đình

Rối loạn tiền đình

Chóng mặt, xoay tròn, mất thăng bằng là những biểu hiện thường gặp của bệnh rối loạn tiền đình mà nhiều người gặp phải...

Tin khác

Bộ Y tế đề nghị Bộ Công an tăng cường phối hợp bảo đảm an ninh, trật tự bệnh viện

Bộ Y tế đề nghị Bộ Công an tăng cường phối hợp bảo đảm an ninh, trật tự bệnh viện
Ngày 9/8, Bộ Y tế ban hành Văn bản 4245/BYT-KCB gửi Bộ Công an đề nghị tăng cường phối hợp bảo đảm an ninh, trật tự bệnh viện.

Phòng chống chứng bất lực bằng khí công

Phòng chống chứng bất lực bằng khí công
Trong đông y, lí luận và thực tiễn đều đã chứng minh, việc lựa chọn một bài tập khí công hợp lí rồi tin tưởng và kiên trì thực hành có bài bản chắc chắn sẽ góp phần cải thiện công năng tình dục và phòng chống hữu hiệu những rối loạn sinh lí, trong đó có tình trạng bất lực.

Bộ Y tế: Không coi đồng tính, song tính và chuyển giới là bệnh để điều trị

Bộ Y tế: Không coi đồng tính, song tính và chuyển giới là bệnh để điều trị
Bộ Y tế vừa có văn bản gửi Sở Y tế các tỉnh, thành phố; cơ sở khám chữa bệnh trực thuộc Bộ và y tế các Bộ, ngành chấn chỉnh công tác khám chữa bệnh đối người đồng tính, song tính và chuyển giới.

5 khuyến cáo phòng chống bệnh cúm mùa của Bộ Y tế

5 khuyến cáo phòng chống bệnh cúm mùa của Bộ Y tế
Theo Cục Y tế Dự phòng (Bộ Y tế), hiện nay đang là thời điểm giao mùa, thuận lợi cho các mầm bệnh đường hô hấp phát triển, do đó nhiều người mắc bệnh viêm đường hô hấp, đặc biệt là bệnh cúm mùa (bao gồm cả cúm A).

Giám đốc Bệnh viện Đa khoa Ninh Thuận tới nhà xin lỗi gia đình nữ sinh tử vong vì TNGT

Giám đốc Bệnh viện Đa khoa Ninh Thuận tới nhà xin lỗi gia đình nữ sinh tử vong vì TNGT
Trưa 5/8, ông Thái Phương Phiên, Giám đốc BVĐK tỉnh Ninh Thuận cùng lãnh đạo, nhân viên của bệnh viện đã đến nhà nữ sinh H.H.A. tử vong vì tai nạn giao thông để xin lỗi, nhận trách nhiệm vì để xảy ra sai sót trong quy trình xét nghiệm máu.
Xem thêm
Tạm dừng đề nghị xét tặng danh hiệu Thầy thuốc Nhân dân đối với cựu Giám đốc CDC Quảng Ninh

Tạm dừng đề nghị xét tặng danh hiệu Thầy thuốc Nhân dân đối với cựu Giám đốc CDC Quảng Ninh

Ngày 11/8, Sở Y tế tỉnh Quảng Ninh xác nhận Hội đồng xét tặng Thầy thuốc ưu tú, Thầy thuốc Nhân dân tỉnh Quảng Ninh đã ra quyết định tạm dừng việc gửi danh sách đề nghị xét tặng danh hiệu Thầy thuốc Nhân dân đối với cựu Giám đốc CDC Quảng Ninh Ninh Văn Ch
Việt Nam nghiên cứu sản xuất thuốc điều trị bệnh đậu mùa khỉ

Việt Nam nghiên cứu sản xuất thuốc điều trị bệnh đậu mùa khỉ

Ngày 10/8, Cục Quản lý Dược (Bộ Y tế) có công văn yêu cầu tăng cường nhập khẩu thuốc, nguyên liệu làm thuốc để nghiên cứu sản xuất thuốc phòng, chống bệnh đậu mùa khỉ.
Công điện của Bộ Y tế sẵn sàng ứng phó với bão số 2

Công điện của Bộ Y tế sẵn sàng ứng phó với bão số 2

Ngày 10/8, Bộ Y tế có công điện gửi Sở Y tế các tỉnh, thành phố ven biển từ Quảng Ninh đến Khánh Hòa; các đơn vị trực thuộc Bộ Y tế khu vực Bắc Bộ và Trung Bộ về việc triển khai công tác y tế ứng phó với bão số 2.
Rối loạn tiền đình

Rối loạn tiền đình

Chóng mặt, xoay tròn, mất thăng bằng là những biểu hiện thường gặp của bệnh rối loạn tiền đình mà nhiều người gặp phải...
Phòng chống chứng bất lực bằng khí công

Phòng chống chứng bất lực bằng khí công

Trong đông y, lí luận và thực tiễn đều đã chứng minh, việc lựa chọn một bài tập khí công hợp lí rồi tin tưởng và kiên trì thực hành có bài bản chắc chắn sẽ góp phần cải thiện công năng tình dục và phòng chống hữu hiệu những rối loạn sinh lí, trong đó có t
Phẫu thuật cắt thực quản và tạo hình đường tiêu hóa trên thành công cho cụ ông trên 80 tuổi

Phẫu thuật cắt thực quản và tạo hình đường tiêu hóa trên thành công cho cụ ông trên 80 tuổi

Theo thông tin từ TS.BS Trần Mạnh Hùng, Trưởng Khoa Ngoại tổng hợp, Bệnh viện Bạch Mai, các bác sĩ vừa tiến hành phẫu thuật cắt và tạo hình thực quản thành công cho bệnh nhân Trần Đức Lễ (81 tuổi, ở Hà Nội) bị ung thư thực quản. Đây là bệnh nhân cao tuổi nhất được phẫu thuật cắt và tạo hình thực quản thành công tại Bệnh viện Bạch Mai và cũng là một trong số rất ít bệnh nhân cao tuổi được thực hiện kỹ thuật này tại Việt Nam.
6 loại thực phẩm gây viêm làm tăng nguy cơ mắc bệnh mạn tính

6 loại thực phẩm gây viêm làm tăng nguy cơ mắc bệnh mạn tính

Một chế độ ăn uống lành mạnh, ưu tiên lựa chọn các thực phẩm chống viêm có thể giúp giảm nguy cơ mắc một số bệnh như: bệnh tim, viêm khớp, COPD và ung thư. Ngược lại, ăn uống không lành mạnh với nhiều thực phẩm gây viêm có thể làm tăng nguy cơ mắc các bệnh này...
Bị yếu sinh lí nên khám ở đâu?

Bị yếu sinh lí nên khám ở đâu?

Tình trạng yếu sinh lí ở nam giới đang ngày càng có xu hướng gia tăng và dần trẻ hóa ở nước ta hiện nay. Nhiều anh em lo ngại khi phải đi thăm khám để điều trị tình trạng bệnh khó nói của mình hay đơn giản là không biết nên đi khám ở đâu, có cách nào cải thiện tình trạng bệnh nhanh mà an toàn không?...
Công ty PT.Merck Tbk bị xử phạt 60 triệu đồng do sản xuất thuốc kém chất lượng

Công ty PT.Merck Tbk bị xử phạt 60 triệu đồng do sản xuất thuốc kém chất lượng

Cục Quản lý Dược (Bộ Y tế) vừa ban hành Quyết định số 371/QĐ-XPHC xử phạt vi phạm hành chính đối với Công ty PT.Merck Tbk (Indonesia) - Văn phòng đại diện Công ty TNHH Procter&Gamble Việt Nam vì sản xuất thuốc Neurobion, Vitamin B1 và B12 không đạt tiêu chuẩn chất lượng.
Phiên bản di động