Con người dưới cách nhìn của y học cổ truyền (Kì 34)

Trong hai kì trước chúng ta đã tìm hiểu về ba đường kinh dương ở chân đó là kinh túc dương minh vị, túc thái dương bàng quang và túc thiếu dương đởm. Trong kì này sẽ cùng tìm hiểu về ba đường kinh âm ở chân…
E. Ba đường kinh âm ở chân

1. Kinh túc thái âm tì

a. Cấu trúc đường kinh:

Kinh túc thái âm tì bắt đầu từ cạnh trong đầu ngón chân cái (Ẩn bạch), đi dọc theo đường nối da mu bàn chân và da gan bàn chân đến phía trước của mắt cá trong. Sau đó đi lên trên, dọc theo bờ sau của xương chày, đi chéo qua phía trước của kinh túc quyết âm can, tiếp tục đi lên trên qua mặt trong của khớp gối, tiếp tục đi ở phía trước trong đùi lên bụng. Ở bụng, đường kinh chạy cách đường giữa bụng 4 thốn. Đường kinh đi vào tạng Tì, liên lạc sang Vị, lại đi lên qua cơ hoành lên ngực. Đến ngực, đường kinh chạy theo đường nách trước. Đường kinh tiếp tục đi lên, qua hai bên hầu họng, đến cuống lưỡi rồi tản vào phía dưới lưỡi.

Mạch nhánh ở vị, từ Vị đi qua cơ hoành đến Tâm để tiếp nối với kinh thủ thiếu âm tâm.

Kinh túc thái âm tì có 21 huyệt, hai bên là 42 huyệt. Các huyệt của kinh Tì gồm có: Ẩn bạch, Đại đô, Thái bạch, Công tôn, Thương khâu, Tam âm giao, Lậu cốc, Địa cơ, Âm lăng tuyền, Huyết hải, Kì môn, Xung môn, Phủ xá, Phúc kết, Đại hoành, Phúc ai, Thực độc, Thiên khê, Hung hương, Chu Vinh, Đại bao.

b. Quan hệ của đường kinh với các tạng phủ:

Kinh túc thái âm tì đi từ chân lên đến đầu, thuộc về tạng Tì, có đường liên lạc sang phủ Vị, có quan hệ trực tiếp với tạng Tâm, Phế và phủ Đại trường, Tiểu trường.

c. Chủ trị của đường kinh:

Kinh túc thái âm Tì được ứng dụng trong điều trị các chứng: Đau dạ dày, trướng bụng, nôn mửa, ỉa chảy, đầy hơi, vàng da, cứng lưỡi, đau tức cạnh trong đầu gối và đùi.

Khi chữa rối loạn tiêu hóa, phân nát, đau dạ dày, ngoài việc sử dụng những huyệt trên kinh vị ra, cần lấy thêm huyệt ở kinh tì mới có thể nâng cao hiệu quả điều trị. Ngoài ra các huyệt trên kinh tì cũng còn chủ trị chứng thấp, bệnh phụ nữ.

2. Kinh túc thiếu âm thận

a. Cấu trúc đường kinh:

Kinh túc thiếu âm thận bắt đầu từ phía dưới ngón chân út, đi chéo vào giữa chỗ lõm trước lòng bàn chân (huyệt Dũng tuyền), đi qua phía dưới chỗ lõm của xương thuyền. Đi vòng qua phía sau của mắt cá trong đi xuống gót chân, sau đó đi lên theo cạnh trong bắp chân, qua cạnh trong hố khoeo sau khớp gối, tiếp tục đi lên đến phía sau cạnh trong đùi. Sau đó đi vào ổ bụng, men theo cột sống, thông vào Thận, liên lạc với Bàng quang.

Mạch đi thẳng ở tạng thận, hướng từ thận đi lên qua gan và cơ hoành vào phổi, đi lên hai bên cạnh hầu, sau đó phân bố chỗ cuống lưỡi.

Một mạch nhánh tách ra ở Phế có quan hệ vơi tạng Tâm, phân chia ra trong lồng ngực, cuối cùng nối tiếp với kinh thủ quyết âm tâm bào.

Kinh túc thiếu âm thận có 27 huyệt, hai bên là 54 huyệt. Các huyệt của kinh thận gồm có: Dũng tuyền, Nhiên cốc, Thái khê, Đại chung, Thủy tuyền, Chiếu hải, Phục lưu, Giao tín, Trúc tân, Âm cốc Hoành cốt, Đại hách, Khí huyệt, Tứ mãn, Trung chú, Hoang du, Thương khúc, Thạch quan, Âm đô, Thông cốc, U môn, Bộ lang, Thần phong, Linh khu, Thần tàng, Hoắc trung, Du phủ.

b. Quan hệ của đường kinh với các tạng phủ:

Kinh túc thiếu âm thận đi từ chân lên đến ngực, thuộc về tạng Thận, có đường liên lạc sang phủ Bàng quang. Ngoài ra kinh thận có quan hệ trực tiếp với các tạng Can, Phế và Tâm.

c. Chủ trị của đường kinh:

Kinh túc thiếu âm thận được ứng dụng trong điều trị các chứng: Đái dầm, đái són, liệt dương, di tinh, kinh nguyệt không đều, ho ra máu, hen, lưỡi khô, hầu họng sưng đau, đau lưng, phù thũng, đau phía sau cạnh trong đùi và xương sống, mệt mỏi không có sức, lòng bàn tay nóng. (Còn tiếp).

BS Đỗ Nam Khánh & BS YHCT Nguyễn Mạnh Linh

Tin liên quan

Cùng chuyên mục

Điếc đột ngột: Không dễ xác định nguyên nhân

Điếc đột ngột: Không dễ xác định nguyên nhân

Theo nhiều nghiên cứu, điếc đột ngột có xu hướng xảy ra nhiều đối với người làm việc ở những nơi ồn ào, công việc căng thẳng. Ước lượng điếc đột ngột gia tăng hằng năm, có thể gặp ở mọi lứa tuổi nhưng thường gặp ở người lớn độ tuổi 40 và 50...
Phát hiện sớm thoái hóa điểm vàng ở người cao tuổi

Phát hiện sớm thoái hóa điểm vàng ở người cao tuổi

Thoái hóa điểm vàng là nguyên nhân hàng đầu gây mất thị lực. Thoái hóa điểm vàng khiến tầm nhìn bị hạn chế, mọi thứ xung quanh trở nên mờ nhạt, méo mó. Bệnh tuy không gây đau đớn nhưng khó hồi phục, ảnh hưởng đến hoạt động hằng ngày...
Hà Tĩnh: Ghi nhận thêm 11 ca dương tính với SARS-CoV-2

Hà Tĩnh: Ghi nhận thêm 11 ca dương tính với SARS-CoV-2

Sáng 13/6, tin từ Trung tâm Kiểm soát bệnh tật (CDC) Hà Tĩnh, tỉnh này đã ghi nhận thêm 11 trường hợp dương tính với SARS-CoV-2 tại Lộc Hà, Hương Sơn và TP Hà Tĩnh.
Thanh niên Bình Phước ủng hộ, gắn kết cùng Campuchia phòng chống dịch Covid -19

Thanh niên Bình Phước ủng hộ, gắn kết cùng Campuchia phòng chống dịch Covid -19

Này 9/6/2021, Tỉnh đoàn - Hội Liên hiệp Thanh niên Việt Nam tỉnh Bình Phước phối hợp cùng Huyện ủy, UBND huyện Bù Gia Mập trao các phần quà trị giá hơn 100 triệu đồng vận động từ các doanh nghiệp để “tiếp sức” huyện Ô Răng, tỉnh Mondulkiri (Vương quốc Campuchia) trong mùa dịch Covid -19.
Bệnh viện FV tặng trang thiết bị y tế trị giá 1 tỉ đồng cho công tác phòng chống dịch Covid - 19

Bệnh viện FV tặng trang thiết bị y tế trị giá 1 tỉ đồng cho công tác phòng chống dịch Covid - 19

Với mong muốn được góp sức, sát cánh cùng ngành Y tế trong công tác phòng chống dịch Covid-19, ngày8/6, Bệnh viện FV đã trao tặng trang thiết bị và máy móc phục vụ Thường trực Ban chỉ đạo công tác chống dịch Covid-19 trị giá 1 tỉ đồng.

Tin khác

Tỉnh Bình Định: Bệnh Viện Đa khoa Hòa Bình khẳng định vị trí trong mọi hoàn cảnh

Tỉnh Bình Định: Bệnh Viện Đa khoa Hòa Bình khẳng định vị trí trong mọi hoàn cảnh
Bệnh viện Đa khoa Hòa Bình đóng trên địa bàn TP Quy Nhơn, tỉnh Bình Định; chính thức đi vào hoạt động từ đầu năm 2002. Những năm đầu thành lập, bệnh viện gặp nhiều khó khăn thách thức, tưởng chừng không thể tiếp tục tồn tại và phát triển. Song với sự quan tâm của cấp trên; sự chỉ đạo quyết liệt của Sở Y tế và sự nỗ lực của cán bộ, nhân viên Bệnh viện; nhờ đó mà Bệnh viện đa khoa Hòa Bình tầng bước khởi sắc, phát triển; khám và điều trị cho người bệnh ở địa phương ngày một tốt hơn

Nhà máy trong KCN có ca dương tính COVID-19, tỉnh Bắc Ninh tăng tốc truy vết

Nhà máy trong KCN có ca dương tính COVID-19, tỉnh Bắc Ninh tăng tốc truy vết
Liên quan đến ca mắc COVID-19 tại nhà máy, công ty TNHH AAC Technologies Việt Nam (KCN Quế Võ), UBND tỉnh Bắc Ninh đã yêu cầu Sở Y tế chủ trì thực hiện truy vết, sàng lọc đối với F0, F1, F2; cách ly y tế theo quy định.

TP Hồ Chí Minh: Cập nhật hàng trăm điểm dịch tễ được khoanh vùng, cách ly

TP Hồ Chí Minh: Cập nhật hàng trăm điểm dịch tễ được khoanh vùng, cách ly
TP Hồ Chí Minh đã thực hiện giãn cách xã hội theo Chỉ thị 15 và nâng cao một số biện pháp phòng dịch. Riêng quận Gò Vấp và phường Thạnh Lộc thuộc quận 12 áp dụng cách ly xã hội theo Chỉ thị 16. Đến nay, TP Hồ Chí Minh đã cập nhật 164 điểm dịch tễ khoanh vùng, cách ly, phong tỏa trên nhiều quận, huyện thuộc thành phố.

Cần lưu ý khi ăn 6 loại thực phẩm bổ dưỡng này để tránh gây hại cho cơ thể

Cần lưu ý khi ăn 6 loại thực phẩm bổ dưỡng này để tránh gây hại cho cơ thể
Một số loại thức ăn được xếp vào hàng "siêu thực phẩm" bởi hàm lượng giá trị dinh dưỡng cao mà chúng mang đến cho cơ thể con người. Tuy nhiên, khi người cao tuổi sử dụng các loại thực phẩm này cũng cần có chế độ ăn điều độ, không nên dùng quá nhiều trong khẩu phần ăn hàng ngày để tránh những tác dụng "ngược" cho sức khỏe.

Mướp đắng và những lợi ích tuyệt vời đối với sức khỏe

Mướp đắng và những lợi ích tuyệt vời đối với sức khỏe
Bổ sung mướp đắng vào thực đơn ăn uống giúp giảm lượng Cholesterol, tăng cường miễn dịch, bổ gan... đây cũng là thực phẩm giàu chất xơ và Vitamin K có lợi cho sức khỏe.
Xem thêm
Hà Tĩnh: Ghi nhận thêm 11 ca dương tính với SARS-CoV-2

Hà Tĩnh: Ghi nhận thêm 11 ca dương tính với SARS-CoV-2

Sáng 13/6, tin từ Trung tâm Kiểm soát bệnh tật (CDC) Hà Tĩnh, tỉnh này đã ghi nhận thêm 11 trường hợp dương tính với SARS-CoV-2 tại Lộc Hà, Hương ...
Thanh niên Bình Phước ủng hộ, gắn kết cùng Campuchia phòng chống dịch Covid -19

Thanh niên Bình Phước ủng hộ, gắn kết cùng Campuchia phòng chống dịch Covid -19

Tỉnh Đoàn - Hội LHTN Việt Nam tỉnh Bình Phước phối hợp cùng Huyện ủy - UBND huyện Bù Gia Mập trao các phần quà trị giá hơn 100 triệu ...
Bệnh viện FV tặng trang thiết bị y tế trị giá 1 tỉ đồng cho công tác phòng chống dịch Covid - 19

Bệnh viện FV tặng trang thiết bị y tế trị giá 1 tỉ đồng cho công tác phòng chống dịch Covid - 19

Với mong muốn được góp sức, sát cánh cùng ngành Y tế trong công tác phòng chống dịch Covid-19, ngày 8.6.2021, Bệnh viện FV đã trao tặng trang thiết bị ...
Nghe kém ở người cao tuổi và cách khắc phục hiệu quả

Nghe kém ở người cao tuổi và cách khắc phục hiệu quả

Theo Tổ chức Y tế thế giới (WHO), lão thính là một vấn đề về sức khỏe phổ biến ở người cao tuổi nhưng lại không được quan tâm đúng ...
Có thể làm chậm sự lão hóa của mắt

Có thể làm chậm sự lão hóa của mắt

Theo quy luật tự nhiên, sự phát triển của con người tới khoảng 25 tuổi thì dừng lại, sau đó chuyển dần sang xu hướng thoái hóa. Đã là quy ...
Người cao tuổi cần đề phòng bệnh hen tái phát khi trời lạnh

Người cao tuổi cần đề phòng bệnh hen tái phát khi trời lạnh

Ở người cao tuổi (NCT) mắc bệnh hen, cần hết sức đề phòng các cơn hen cấp tái phát, bởi nếu không được xử trí kịp thời có thể dẫn ...
Cần lưu ý khi ăn 6 loại thực phẩm bổ dưỡng này để tránh gây hại cho cơ thể

Cần lưu ý khi ăn 6 loại thực phẩm bổ dưỡng này để tránh gây hại cho cơ thể

Một số loại thức ăn được xếp vào hàng "siêu thực phẩm" bởi hàm lượng giá trị dinh dưỡng cao mà chúng mang đến cho cơ thể con người. Tuy ...
Mướp đắng và những lợi ích tuyệt vời đối với sức khỏe

Mướp đắng và những lợi ích tuyệt vời đối với sức khỏe

Bổ sung mướp đắng vào thực đơn ăn uống giúp giảm lượng Cholesterol, tăng cường miễn dịch, bổ gan... đây cũng là thực phẩm giàu chất xơ và Vitamin K ...
Lợi ích tuyệt vời của dưa chuột đối với sức khỏe

Lợi ích tuyệt vời của dưa chuột đối với sức khỏe

Dưa chuột là loại quả quen thuộc ngày hè. Ăn dưa chuột thường xuyên là cách giúp giải nhiệt, thải độc, làm đẹp da và hỗ trợ giảm huyết áp ...
Phiên bản di động