Chính quyền gần dân ở Lào Cai - Kỳ 2: Từ những việc nhỏ, dựng niềm tin lớn

Thường trực Tỉnh ủy Lào Cai chủ trì Hội nghị sơ kết 01 năm vận hành mô hình tổng thể của hệ thống chính trị, mô hình chính quyền địa phương 2 cấp trên địa bàn tỉnh Lào Cai

Với người dân đến điểm phục vụ hành chính công, không phải ai cũng biết sau khi tổ chức bộ máy thay đổi thì hồ sơ phải nộp ở đâu, cần chuẩn bị những gì. Cán bộ trực quầy kiểm tra giấy tờ, hướng dẫn thao tác trên điện thoại, chỉ cách nhận thông báo và hẹn trả kết quả. Những việc tưởng như rất nhỏ ấy lại là nơi người dân trực tiếp cảm nhận sự thay đổi trong cách phục vụ của chính quyền.

Ở Lào Cai, quá trình vận hành mô hình chính quyền địa phương hai cấp có sự tham gia của cả hệ thống chính trị. Cấp ủy lãnh đạo, chính quyền tổ chức vận hành; Mặt trận Tổ quốc và các đoàn thể tuyên truyền, vận động; lực lượng công an hỗ trợ kích hoạt, sử dụng VNeID; đoàn viên, hội viên hướng dẫn người dân tiếp cận các dịch vụ số.

Điều quan trọng là người dân có hoàn thành được một công việc cụ thể nhanh hơn, thuận lợi hơn, giảm được thời gian và chi phí đi lại hay không.

Cán bộ ở Lào Cai làm việc trực tiếp tại quầy phục vụ người dân

Ở quầy phục vụ, cán bộ trở thành “người chỉ đường”

Tại nhiều xã, phường, cán bộ trực bộ phận một cửa trở thành người hướng dẫn trực tiếp cho người dân trong giai đoạn đầu vận hành mô hình mới.

Người cao tuổi và những người còn khó khăn trong tiếp cận công nghệ được hướng dẫn đăng nhập, quét giấy tờ, nhận mã hồ sơ. Hộ kinh doanh được giải thích cách nộp hồ sơ và thanh toán trực tuyến. Người dân ở xa được tư vấn trước qua điện thoại để hạn chế việc phải đi lại nhiều lần.

Khi hồ sơ được số hóa, những lần giao dịch sau có thể được rút ngắn. Người dân có thể theo dõi tiến độ giải quyết mà không phải chờ đợi tại trụ sở.

Cùng với quầy hỗ trợ, các tổ công nghệ số cộng đồng phát huy vai trò tại thôn, bản, tổ dân phố. Đoàn viên thanh niên, cán bộ cơ sở và những người am hiểu công nghệ đến từng khu dân cư, hướng dẫn người dân sử dụng VNeID, cổng dịch vụ công, thanh toán không dùng tiền mặt và các kênh phản ánh hiện trường.

Cách làm “cầm tay chỉ việc” có ý nghĩa thiết thực ở vùng miền núi, nơi khả năng tiếp cận công nghệ giữa các nhóm dân cư còn khác nhau.

Bớt một chuyến đi, thêm nhiều thuận lợi

Phóng viên Tạp chí Người cao tuổi có dịp trao đổi với ông Long Văn Hoàng, Chủ tịch Hội Người cao tuổi xã Mường Khương, cùng người dân địa phương.

Ông Hoàng cho biết, trước đây có những trường hợp người dân phải đi cả chục cây số đến trung tâm chỉ để hoàn tất một thủ tục. Với người làm nông, một chuyến đi như vậy có thể đồng nghĩa với một ngày công, thêm chi phí đi lại; nếu hồ sơ thiếu giấy tờ, việc phải quay lại càng mất thêm thời gian.

Khi chính quyền hai cấp đi vào vận hành, cán bộ hướng dẫn trực tiếp cách đăng nhập, kê khai, nộp hồ sơ và thanh toán trực tuyến. Người dân có thể thực hiện một số thủ tục tại nhà và nhận kết quả sau đó. “Tiết kiệm thời gian, chi phí, thuận tiện hơn rất nhiều”, ông Hoàng chia sẻ.

Câu chuyện ở Mường Khương cho thấy chuyển đổi số chỉ thực sự có ý nghĩa khi người dân có thể sử dụng công nghệ để giải quyết những công việc cụ thể của mình. Một chiếc điện thoại, nếu được hướng dẫn đúng cách, có thể giúp người dân giảm một chuyến đi dài.

Thuận lợi hơn cho hoạt động sản xuất, kinh doanh

Với doanh nghiệp, thời gian giải quyết thủ tục và tính ổn định của quy trình là những yếu tố có ý nghĩa trực tiếp đối với hoạt động sản xuất, kinh doanh.

Một thủ tục được công khai rõ ràng, một hồ sơ có thể nộp trực tuyến, một kết quả được trả qua môi trường số hoặc dịch vụ bưu chính đều có thể giúp giảm chi phí đi lại, in ấn và chờ đợi. Doanh nghiệp, hợp tác xã và hộ kinh doanh có thêm điều kiện chủ động kế hoạch sản xuất, tuyển dụng, đầu tư và mở rộng thị trường.

Mô hình chính quyền hai cấp đặt ra yêu cầu thống nhất đầu mối, cập nhật quy trình và tăng cường phối hợp trên hệ thống điện tử. Những thông tin đã có trong cơ sở dữ liệu, khi được khai thác đúng quy định, có thể hạn chế việc người dân và doanh nghiệp phải cung cấp lại nhiều loại giấy tờ.

Ở một tỉnh có nhiều sản phẩm nông nghiệp đặc trưng, du lịch cộng đồng và hoạt động thương mại biên giới như Lào Cai, cải cách thủ tục hành chính cũng gắn với hoạt động của hợp tác xã, hộ kinh doanh và doanh nghiệp nhỏ và vừa.

Khi thủ tục được giải quyết thuận lợi hơn, các chủ thể kinh tế có thêm thời gian tập trung cho sản xuất, nâng cao chất lượng sản phẩm, xây dựng thương hiệu và tìm kiếm thị trường.

Lớp tập huấn thực hiện dịch vụ công trực tuyến qua ứng dụng VNeID xã Trấn Yên, Lào Cai

Một hồ sơ trực tuyến cần cả một hệ thống phía sau

Để một hồ sơ trực tuyến đi đến kết quả cuối cùng, không chỉ cần một cán bộ biết sử dụng phần mềm. Đó còn là sự phối hợp giữa bộ phận tiếp nhận, cơ quan chuyên môn, đơn vị cung cấp hạ tầng, bưu chính, ngân hàng và các lực lượng hỗ trợ ở cơ sở.

Vì vậy, việc vận hành mô hình mới đặt ra yêu cầu cao hơn về kỷ luật phối hợp và trách nhiệm của từng cá nhân, từng bộ phận.

Lào Cai chú trọng công khai các kênh tiếp nhận phản ánh, đánh giá mức độ hài lòng và theo dõi hồ sơ quá hạn. Những phản ánh về địa điểm, quy trình, đường truyền hay cách hướng dẫn là thông tin cần được tiếp nhận để kịp thời điều chỉnh.

Cán bộ không chỉ hoàn thành phần việc của mình mà còn phải quan tâm đến kết quả cuối cùng người dân nhận được.

Niềm tin bắt đầu từ những trải nghiệm hằng ngày

Sự hài lòng của người dân không chỉ nằm ở những con số báo cáo. Đó còn là cảm nhận về thái độ phục vụ, thời gian giải quyết, mức độ dễ hiểu của thủ tục và khả năng tiếp cận công bằng.

Khi người dân được lắng nghe, được giải thích và được trả lời đúng hẹn, niềm tin vào chính quyền được hình thành từ những trải nghiệm rất đời thường.

Hạnh phúc của người dân cũng bắt đầu từ những điều như vậy: bớt nhọc nhằn khi làm giấy tờ, thuận tiện hơn khi tiếp cận một dịch vụ, an tâm hơn khi thực hiện chính sách an sinh và biết mình có thể tìm đến đâu khi gặp vướng mắc.

Mô hình chính quyền địa phương hai cấp vẫn đang được hoàn thiện qua từng ngày vận hành. Những câu chuyện tại quầy phục vụ hành chính công, ở thôn, bản, tổ dân phố hay trong cộng đồng doanh nghiệp cho thấy chuyển đổi số chỉ thực sự có ý nghĩa khi quy trình được tổ chức phù hợp với nhu cầu thực tế của người dân.

Khi người dân có thể tự tra cứu hồ sơ, nhận kết quả trên điện thoại và biết nơi phản ánh khi có vướng mắc, công nghệ không còn là một rào cản. Khi đó, công nghệ trở thành công cụ giúp chính quyền phục vụ người dân thuận tiện hơn, gần dân hơn.

“Còn tiếp”

Chính quyền gần dân ở Lào Cai - Kỳ 1: Đúng chủ trương, trúng thực tiễn, gần người dân Ở Lào Cai, những thay đổi từ mô hình chính quyền địa phương hai cấp không chỉ được nhìn thấy trên sơ đồ tổ chức ...