“Chảy đi sông ơi!”

Kì cuối: Đâu rồi sông Chảy?

Đứng trên cầu Bảo Nhai nhìn ngược thấy dòng nước vàng khè cùng một vài chiếc thuyền du lịch đậu vật vờ chờ khách. Nhìn xuôi thấy những đụn cát đổ tràn ra lòng sông và những ô tô, máy xúc, máy nổ, máng đãi chạy rì rầm. Sau một hồi phân vân, tôi quyết định đến xã Cốc Lầu để xem trạm thủy điện đang xây dựng…

Nỗi lo thủy điện

Đi theo tỉnh lộ 160 chừng 6km là đến khu vực làm trạm thủy điện Cốc Lầu. Đường bám theo sông Chảy được rải nhựa nhưng có nhiều chỗ bị hư hỏng do ô tô tải trọng lớn chạy nhiều. Dọc đường cứ một quãng lại thấy có bãi tập kết cát sỏi hút từ dưới sông lên, có những bãi rộng hàng trăm mét vuông. Đập thủy điện đã đổ xong các trụ cống, đang buộc sắt để đổ phần thân đập. Gặp tốp công nhân đang cắt sắt ở ven đường, tôi hỏi: “Thủy điện này công suất bao nhiêu?”. Họ nhìn nhau, rồi một người trả lời: “15 MW chú ạ!”.

1400 dff
Dòng sông Chảy đục ngầu phía trên cầu Bảo Nhai

Câu chuyện dần cởi mở, một công nhân cho biết, anh người dân tộc Nùng, làm công nhân hợp đồng từ ngày xây thủy điện Cốc Ly. Trên sông Chảy đoạn qua địa bàn huyện Bắc Hà hiện có 4 trạm thủy điện. Trong đó Cốc Ly to nhất công suất 90 MW hoàn thành năm 2012. Thủy điện Bản Cái phía dưới mới hoàn thành. Còn 2 cái nữa là Trung Đô (Bảo Nhai 1), Cốc Lầu (Bảo Nhai 2) công suất 7 - 15MW thì đang xây dựng. Khi tôi tỏ vẻ ngạc nhiên vì thấy chỉ khoảng 20km đường sông mà có đến 4 trạm thủy điện, người công nhân chỉ tay xuống phía dưới con đập chừng 200m nói: “Kia là suối Nậm Phàng. Trên suối ấy còn có 6 trạm thủy điện nữa đấy”.

Tôi nhìn con sông đục ngầu cạn trơ đáy, bất chợt trong đầu hiện lên con số thống kê, riêng trên sông Chảy, đoạn qua địa phận tỉnh Lào Cai có tới 21 thang thủy điện, trong đó có 5, 6 Trạm thủy điện đã và đang xây dựng. Còn tại tỉnh Lào Cai, hiện có 99 công trình thủy điện vừa và nhỏ đã được UBND tỉnh phê duyệt. Theo kế hoạch, năm 2020 sẽ hoàn thành 75 dự án thủy điện, với tổng công suất trên 1.132 MW và mỗi MW sẽ mang về cho ngân sách tỉnh 1 tỉ đồng/năm. Đối với một tỉnh miền núi như Lào Cai, nguồn thu từ thủy điện này quả không nhỏ, nhưng hệ lụy của nó thật khó đong đếm.

Trở về Bảo Nhai, nghe chú em kể, ngày xưa sông Chảy nhiều cá lắm, nhất là loài cá lăng, cá chiên sống vùng ghềnh thác ngon nổi tiếng. Từ khi có đập thủy điện, nước sông cạn, giống cá này hết dần, chỉ còn các loại cá nhỏ. Ngày ngăn đập Cốc Ly, người dân còn đào được rất nhiều gỗ nghiến bị vùi lấp dưới lòng sông cả trăm năm. Bây giờ lòng sông cạn kiệt, bờ sông bị đào đắp chỗ lồi, chỗ lõm, gỗ chìm dưới sông hết, gỗ mọc trên rừng vãn, người dân canh cánh nỗi lo lũ lụt mỗi khi có mưa lớn kéo dài mà các đập thủy điện đồng loạt xả lũ…

Sông ơi… còn chảy?

Chú em tôi và người dân ở đây lo lắng cũng phải. Năm 2014, Thủy điện Cốc Ly xả lũ gây ngập 90ha lúa và hoa màu ở các xã Việt Tiến, Tân Dương, Xuân Hòa huyện Bảo Yên. Năm 2019, thủy điện Sử Pán 1 ở huyện Sa Pa xả lũ làm đứt cây cầu treo Bản Dền và gây thiệt hại cho 59 nhà dân. Rồi trạm thủy điện Phúc Long xây dựng trên sông Chảy khiến Trạm Thủy văn Bảo Yên bị vô hiệu hóa…

1423 sff
Khai thác cát, sỏi, khoáng sản trên sông Chảy để tận thu lòng hồ

Một người bạn làm ở ngành điện lực tỉnh Lào Cai cho biết, với công suất hiện nay, thủy điện sẽ đủ cung cấp cho nhu cầu của tỉnh, nhưng khi hòa lưới điện quốc gia thì vẫn thiếu, phải mua thêm điện từ Trung Quốc. Thế mà lúc ở thủy điện Cốc Lầu, tôi lại nghe cánh công nhân bảo: “Làm thủy điện để bán điện cho Trung Quốc”. Nếu đúng thế thì kể cũng lạ! Chỗ bán cứ bán, chỗ mua cứ mua. Chẳng biết đường nào mà lần.

Chuyện làm thủy điện ở Lào Cai từng đã phát sinh không ít lùm xùm. Một thời rộ lên chuyện làm thủy điện Bản Hồ, Tả Thàng khi chưa được cấp phép. Chuyện nguy cơ hồ chứa nước của thủy điện trên suối Mường Hoa sẽ làm ngập bãi đá cổ Tả Van. Chuyện người dân khu vực Cốc Lầu chăng khẩu hiệu đòi đền bù khi làm thủy điện… Báo chí từng vào cuộc, lãnh đạo tỉnh, huyện, ban ngành và các chủ đầu tư từng nỗ lực giải quyết… nhưng cuối cùng thì thủy điện vẫn cứ mọc lên như nấm.

Người dân vùng xây dựng thủy điện chỉ mong có điện để dùng, nhưng đã có chuyện năm 2011, 40 hộ dân thôn Giàng Trù, xã Nậm Khánh, huyện Bắc Hà tự nguyện nhường đất kèm với lời hứa của thủy điện Nậm Phàng sẽ kéo điện cho từng hộ. Tuy nhiên, sau 6 năm nhà máy hoạt động, thu về nhiều tỉ đồng, năm 2017 người dân ở đây vẫn sống trong bóng tối. Vì vậy, nhiều nơi người dân… dị ứng với thủy điện.

Cái mà người dân đang cố gắng hi vọng là nay mai, khi các hồ thủy điện tích nước, con sông Chảy không còn chảy nữa nhưng chí ít cũng thành hồ để họ có thể nuôi cá lồng thay nguồn cá tự nhiên, tổ chức đưa đón khách du lịch lòng hồ thay du lịch dọc sông truyền thống… Thế nhưng khách du lịch đến đây đâu phải để xem… thủy điện.

Hình như cái viễn cảnh du lịch ảm đạm ở hồ Thác Bà trên sông Chảy của tỉnh Yên Bái đang là đích đến của các hồ thủy điện vùng thượng du con sông này. Đến lúc đó, chắc không chỉ có mình tôi muốn hát: “Chảy đi sông ơi…!”

“Chảy đi sông ơi!” “Chảy đi sông ơi!”

Kì 1: Ngược nguồn sông Chảy

Bài và ảnh Văn Minh

Tin liên quan

Cùng chuyên mục

Trần Đình Trọng, Nguyễn Quang Hải trở thành tân sinh viên Trường Đại học TDTT Bắc Ninh

Trần Đình Trọng, Nguyễn Quang Hải trở thành tân sinh viên Trường Đại học TDTT Bắc Ninh

Ngày 3/12, hai cầu thủ xuất sắc trong màu áo đội tuyển Bóng đá quốc gia và U23 Nguyễn Quang Hải và Trần Đình Trọng đã làm thủ tục nhập học tại Trường Đại học TDTT Bắc Ninh.
Giáng sinh, Tết Dương lịch đi đâu là lý tưởng nhất?

Giáng sinh, Tết Dương lịch đi đâu là lý tưởng nhất?

Phú Quốc đang ở thời gian đẹp nhất trong năm với khí hậu ôn hòa, mát mẻ, dễ chịu, ít mưa. Nhờ đó, nơi đây đã trở thành điểm đến lý tưởng bậc nhất cho kỳ nghỉ của các gia đình dịp cuối năm.
Công Phượng lái xe siêu sang rước cô dâu Viên Minh

Công Phượng lái xe siêu sang rước cô dâu Viên Minh

Trong lễ rước dâu tại Nghệ An, Công Phượng trực tiếp lái chiếc Mercedes Maybach S450, trị giá hơn 7 tỷ đồng đến "rước nàng về dinh".
Nàng Marillin Monroe ở kinh đô Hollywood

Nàng Marillin Monroe ở kinh đô Hollywood

Không cần biết danh tính nữ diễn viên đóng thế là ai, chỉ biết trước mắt chúng tôi là diễn viên huyền thoại Marilyn Monroe, biểu tượng đặc sắc của "giấc mơ Mỹ" người đóng vai chính trong 33 bộ phim, chủ nhân hai giải "Quả cầu vàng", ngôi sao gắn tên Marilyn Monroe xuất hiện trên Đại lộ Danh vọng ở Hollywood. Thế là chúng tôi đổ xô về phía nàng, ai cũng muốn chụp một bức hình kỉ niệm với “Monroe” tại kinh đô Holly wood
Ronaldo tỏa sáng trong chiến thắng 3-0 trước Dynamo Kiev ở Champions League

Ronaldo tỏa sáng trong chiến thắng 3-0 trước Dynamo Kiev ở Champions League

Với bàn thắng vào lưới Dynamo Kiev tối 2/12, siêu sao người Bồ Đào Nha chính thức cán mốc 750 bàn thắng trong sự nghiệp thi đấu.

Tin khác

Giải bài toán ‘lấp đầy khoảng trống’ dịch vụ du lịch tại Sa Pa

Giải bài toán ‘lấp đầy khoảng trống’ dịch vụ du lịch tại Sa Pa
Lượng khách đổ về Sa Pa không ngừng tăng, trong khi hoạt động kinh doanh dịch vụ du lịch vẫn theo kiểu “mạnh ai nấy làm”, thiếu vắng những tuyến phố kinh doanh tập trung, quy hoạch bài bản để thỏa mãn nhu cầu chi tiêu và trải nghiệm.

Du lịch nông thôn cần chuyên nghiệp và bền vững

Du lịch nông thôn cần chuyên nghiệp và bền vững
Nước ta có hệ sinh thái đa dạng với các sản phẩm nông nghiệp độc đáo trên khắp mọi miền, đó là điều kiện thuận lợi để phát triển du lịch nông nghiệp, nông thôn (NN, NT), thế nhưng theo các nhà quản lí, việc phát triển loại hình du lịch này vẫn mang tính tự phát, nhỏ lẻ, chưa xứng với tiềm năng…

Người hùng mới tỏa sáng, Liverpool vượt qua vòng bảng Champions League

Người hùng mới tỏa sáng, Liverpool vượt qua vòng bảng Champions League
Trong ngày Salah, Mane không thể "nổ súng", tài năng trẻ Curtis Jones đã tỏa sáng khi ghi bàn thắng giúp Liverpool hạ gục Ajax với tỷ số 1-0, qua đó giành quyền vào vòng knock-out Champions League.

Kích cầu du lịch bằng “Tuần lễ Văn hóa - Du lịch”

Kích cầu du lịch bằng “Tuần lễ Văn hóa - Du lịch”
Từ ngày 25 đến 28/11, UBND TP Pleiku, tỉnh Gia Lai đã tổ chức kích cầu du lịch bằng “Tuần lễ Văn hóa - Du lịch năm 2020”, gồm các chương trình: Hội chợ “Mỗi xã, phường một sản phẩm”, “Chợ phiên nông sản an toàn”; phục dựng lễ hội văn hóa truyền thống của đồng bào Jrai như lễ cưới, cúng nhà rông; giới thiệu hoa lan; trưng bày ảnh; Hội thi thể thao các dân tộc thiểu số; tổng kết phong trào xây dựng đô thị xanh - sạch - đẹp Cụm các đô thị Tây Nguyên; văn nghệ...

Tottenham giật ngôi đầu bảng, Mourinho vẫn e dè: 'Chúng tôi là ngựa con'

Tottenham giật ngôi đầu bảng, Mourinho vẫn e dè: 'Chúng tôi là ngựa con'
Trận đấu tâm điểm vòng 10 Ngoại hạng Anh giữa Chelsea và đội khách Tottenham đã kết thúc với tỉ số hoà không bàn thắng.

Chương trình đêm hội sắc đẹp 2020

Chương trình đêm hội sắc đẹp 2020
Tại TP. Hồ Chí Minh, Viện Kinh tế và Quản lý TP Hồ Chí Minh, Hội Sở hữu trí tuệ TPHCM vừa tổ chức sự kiện “Đêm hội sắc đẹp 2020”. Chương trình quy tụ hàng trăm doanh nghiệp, đơn vị hoạt động trong lĩnh vực thẩm mỹ, làm đẹp, thời trang đến tham dự.
Xem thêm
Khánh thành tượng đài Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân Nguyễn Hồng Ánh

Khánh thành tượng đài Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân Nguyễn Hồng Ánh

Trường THCS Nguyễn Hồng Ánh ở thôn Phong Nam, xã Hòa Châu, huyện Hòa Vang, TP Đà Nẵng, vừa tổ chức khánh thành công trình tượng đài Anh hùng lực ...
Nàng Marillin Monroe ở kinh đô Hollywood

Nàng Marillin Monroe ở kinh đô Hollywood

Không cần biết danh tính nữ diễn viên đóng thế là ai, chỉ biết trước mắt chúng tôi là diễn viên huyền thoại Marilyn Monroe, biểu tượng đặc sắc của ...
Hoa cải vàng ven sông ấy...

Hoa cải vàng ven sông ấy...

Tôi sinh ra và lớn lên ở một làng quê ven sông Đuống nghiêng nghiêng chảy qua áng thơ của thi sĩ Hoàng Cầm.
Giáng sinh, Tết Dương lịch đi đâu là lý tưởng nhất?

Giáng sinh, Tết Dương lịch đi đâu là lý tưởng nhất?

Phú Quốc đang ở thời gian đẹp nhất trong năm với khí hậu ôn hòa, mát mẻ, dễ chịu, ít mưa. Nhờ đó, nơi đây đã trở thành điểm đến ...
Giải bài toán ‘lấp đầy khoảng trống’ dịch vụ du lịch tại Sa Pa

Giải bài toán ‘lấp đầy khoảng trống’ dịch vụ du lịch tại Sa Pa

Lượng khách đổ về Sa Pa không ngừng tăng, trong khi hoạt động kinh doanh dịch vụ du lịch vẫn theo kiểu “mạnh ai nấy làm”, thiếu vắng những tuyến ...
Sun World Ba Na Hills là điểm nhấn hút khách cho Đà Nẵng trong đợt kích cầu du lịch lần 2

Sun World Ba Na Hills là điểm nhấn hút khách cho Đà Nẵng trong đợt kích cầu du lịch lần 2

Ngày 24/11/2020, khu du lịch Sun World Ba Na Hills thuộc Tập đoàn Sun Group đã đón đoàn Famtrip – Caravan các tỉnh thành toàn quốc đến tham quan, khảo ...
Trần Đình Trọng, Nguyễn Quang Hải trở thành tân sinh viên Trường Đại học TDTT Bắc Ninh

Trần Đình Trọng, Nguyễn Quang Hải trở thành tân sinh viên Trường Đại học TDTT Bắc Ninh

Ngày 3/12, hai cầu thủ xuất sắc trong màu áo đội tuyển Bóng đá quốc gia và U23 Nguyễn Quang Hải và Trần Đình Trọng đã làm thủ tục nhập ...
Công Phượng lái xe siêu sang rước cô dâu Viên Minh

Công Phượng lái xe siêu sang rước cô dâu Viên Minh

Trong lễ rước dâu tại Nghệ An, Công Phượng trực tiếp lái chiếc Mercedes Maybach S450, trị giá hơn 7 tỷ đồng đến "rước nàng về dinh".
Ronaldo tỏa sáng trong chiến thắng 3-0 trước Dynamo Kiev ở Champions League

Ronaldo tỏa sáng trong chiến thắng 3-0 trước Dynamo Kiev ở Champions League

Với bàn thắng vào lưới Dynamo Kiev tối 2/12, siêu sao người Bồ Đào Nha chính thức cán mốc 750 bàn thắng trong sự nghiệp thi đấu.
Cô nàng i ngắn

Cô nàng i ngắn

Chuyến đi cao nguyên đá Đồng Văn của tôi lần ấy hoàn toàn ngẫu hứng. Nó được hình thành khi tôi ghé thăm anh bạn thân đang công tác tại ...
Người thầy của tôi

Người thầy của tôi

Cho tới giờ mỗi khi nhắc lại và biết ơn nhất, tôi vẫn luôn nghĩ về thầy Tiêu Âm, người thầy đã dìu dắt tôi suốt những tháng năm cấp ...
Một vòng nhân gian

Một vòng nhân gian

Ni cô Tuệ Tâm đang quét dọn những lá vàng rụng của đêm qua. Buổi sáng không khí bao giờ cũng trong lành, tĩnh lặng như nghe được cả tiếng ...
Chương trình đêm hội sắc đẹp 2020

Chương trình đêm hội sắc đẹp 2020

Vừa qua, tại khách sạn Adora Luxury TP. Hồ Chí Minh, Viện Kinh tế và Quản lý TP Hồ Chí Minh, Hội Sở hữu trí tuệ TPHCM tổ chức sự ...
NSND Xuân Huyền qua đời

NSND Xuân Huyền qua đời

Đạo diễn, NSND Xuân Huyền qua đời trưa 27/11 tại Bệnh viện Bạch Mai sau thời gian chống chọi với bệnh tật, thọ 78 tuổi.
Bức ảnh Hoa hậu Đỗ Thị Hà lấm lem sau khi làm đồng gây ‘sốt’

Bức ảnh Hoa hậu Đỗ Thị Hà lấm lem sau khi làm đồng gây ‘sốt’

Bức ảnh chụp khoảnh khắc Tân Hoa hậu Việt Nam 2020 lấm lem cùng nụ cười rạng rỡ sau khi đi làm đồng gây sốt trên mạng xã hội.
Phiên bản di động