“Chảy đi sông ơi!”

Kì 1: Ngược nguồn sông Chảy

Tôi muốn lấy tên bài hát này của nhạc sĩ Phó Đức Phương để đặt cho bài viết của mình, bởi trong chuyến đi ngược nguồn sông Chảy vừa rồi, không ít lần câu hát ấy vang lên trong đầu…

Dòng sông với những huyền thoại

Đến xã Bảo Nhai, huyện Bắc Hà, tỉnh Lào Cai vào một ngày cuối tháng 6. Trời nóng như đổ lửa, tôi kì vọng sẽ được ngồi thuyền đi dọc sông từ dưới cầu Bảo Nhai lên đập thủy điện Cốc Ly để tận hưởng những ngọn gió mát rượi như mùa hè năm 2014.

Năm ấy, trên con thuyền sắt của Hợp tác xã vận tải du lịch Hùng Dũng chạy băng băng trên dòng nước trong vắt cuộn chảy, tôi thư thái ngắm cảnh đôi bờ với núi non hùng vĩ. Những tảng đá to như gian nhà đủ mọi hình thù nằm ngâm mình hai bên bờ sông, những vách núi dựng đứng với nhiều hườm đá nước nhỏ tí tách như mưa, những cây cối xù xì cành cội mọc cheo leo vươn ra mặt nước…

chay di song oi
Thuyền du lịch trên sông Chảy từ Bảo Nhai lên Cốc Ly năm 2014

Anh lái đò kể, ngày chưa có Thủy điện Cốc Ly, trừ những ngày mưa lũ, còn dòng sông nước ổn định quanh năm, thuyền có thể lên đến các xã ở Si Ma Cai, Mường Khương giáp biên giới. Năm 2004, đập Thủy điện Cốc Ly được xây dựng, dòng sông bị chặn lại. Phía trên đập thành hồ, phía dưới đập nước cạn trơ đáy. Năm 2012, thủy điện hoàn thành, những ngày xả nước, thuyền du lịch chạy từ Bảo Nhai lên Cốc Ly mất chừng hơn 1 giờ, nhưng quay về chỉ 30 phút. Dọc đường khách du lịch có thể ghé thăm làng văn hóa các dân tộc Trung Đô và đền Trung Đô, Di tích lịch sử văn hóa cấp quốc gia thờ Quốc công Vũ Văn Uyên, Gia Quốc Công Vũ Văn Mật thời nhà Lê, có công bảo vệ biên cương vùng này. Khách cũng có thể lên thăm hang Tiên với sự tích 3 nàng tiên mến cảnh trần gian trốn Ngọc Hoàng chọn làm nơi trú ngụ. Đến cuối chặng, khách sẽ lên chợ Cốc Ly với nhiều đặc sản dân tộc địa phương… Còn khi không xả nước, sông cạn thì thuyền nghỉ, trên sông chỉ còn người quăng chài, thả lưới đánh cá và những con thuyền hút cát.

Năm ấy, tôi không thăm đền Trung Đô, cũng không ghé chợ Cốc Ly, chỉ leo lên hang Tiên rồi xuôi về Bảo Nhai. Lần này, tôi có ý định đi kĩ một chuyến rồi về tổ chức cho anh em cựu chiến binh đi thăm lại chiến trường xưa.

Tìm về bến cũ, đò xưa

Rẽ vào nhà ông Hoàng Anh Tý, Giám đốc HTX vận tải du lịch Hùng Dũng cũng là trụ sở của HTX, thấy khung cảnh như là một trung tâm tiệc cưới với rất nhiều bàn ghế nhưng vắng lặng. Một phụ nữ trạc tuổi ngoài 60 ra đón khách, dè dặt hỏi: “Các bác có việc gì ạ?”. Tôi đặt vấn đề liên hệ cho một đoàn đi du lịch bằng thuyền lên Cốc Ly. Người phụ nữ phấn khởi ra mặt, vừa rót nước mời khách, vừa hồ hởi trò chuyện.

chay di song oi
Người lái đò phải xuống kéo thuyền du lịch trên sông Chảy (Ảnh IT)

Bà bảo, bà tên Phạm Thị Liên là vợ ông Hoàng Anh Tý. Ông Tý hiện vắng nhà do bận đi chở bát đĩa cho đám cưới. Bây giờ công việc vận tải du lịch của HTX khó khăn nên phải làm thêm việc này. Rồi bà phàn nàn, trước đây thủy điện Cốc Ly xả nước đều đều 2 ngày một lần, nhưng gần đây thì thất thường có lúc 1 tuần, thậm chí vài tuần mới xả. Từ khi có thêm công trình xây dựng thủy điện ở Trung Đô và Cốc Lầu thì sông càng ngày càng cạn. HTX vận tải du lịch đường thủy Hùng Dũng vài năm trước có 30 - 40 thuyền đón khách lên Cốc Ly từ bến ngay trước nhà, thì nay chỉ còn 10 thuyền và đón khách ở chân cầu Bảo Nhai phía trên khoảng 1km. Khách du lịch nhiều đoàn bỏ tuor vì HTX không ấn định được ngày thủy điện xả nước hoặc do khách không thích nước sông cạn có chỗ phải kéo thuyền… HTX hoạt động cầm chừng, nhiều con thuyền phải bán sắt vụn.

Tôi ngỏ ý muốn xem lại bến thuyền năm 2014 đã từng đi, bà dẫn tôi qua bên kia đường, theo một lối nhỏ lát xi măng chạy xuống bến sông đầy cỏ. Chỉ tay sang bờ sông bên kia, bà bảo, trước đây bãi cát không rộng như thế, nay người ta tận dụng khai thác lòng sông trước khi tích nước nên hút cát sỏi, đào đãi khoáng sản đổ lấn ra giữa sông. Dòng chảy khi xả nước cứ xối vào bờ bên này làm cho bến có hiện tượng sạt lở. Bà chỉ cho tôi xem vệt nứt rộng đến hơn gang tay sát đường xuống bến và nói: “Mới từ đầu năm mà nay đã nứt to thế đấy. Người dân ở đây bảo, cứ đà này ít năm nữa không khéo cầu Bảo Nhai cũng lở xuống sông”.

Tôi trấn an: “Nay mai các công trình thủy điện Trung Đô, Cốc Lầu hoàn thành, khúc sông này tích nước thành hồ thì lo gì lở nữa”. Bà cười rồi thở dài: “Cũng phải chờ đợi vài năm nữa, nhưng nghe nói cái Trung Đô đang gặp một hang ngầm, đổ cả trăm tấn bê tông xuống vẫn trôi đi đâu hết, nên chả biết khi nào mới xong”.

Nói với bà về tour du lịch sắp tới, tôi đành trả lời nước đôi, để về bàn thêm. Bởi nước nôi thất thường thế này cũng thấy nản. Thôi thì, xin bà số điện thoại của ông để liên lạc và thông báo sau. Tôi chợt thấy trên gương mặt bà thoáng nét buồn khi nhìn xuống bến sông trơ trụi không một bóng thuyền.

Bài và ảnh Văn Minh

Tin liên quan

Cùng chuyên mục

moi phut ra san cua gareth bale co gia toi 650 trieu dong

Mỗi phút ra sân của Gareth Bale có giá tới... 650 triệu đồng

Theo ước tính của tờ Marca, mỗi phút ra sân của Gareth Bale cho Real Madrid ở mùa giải 2019/20 có giá tới 23.800 euro (tương đương 650 triệu đồng).
net dep van hoa trong trang phuc dan toc dao

Nét đẹp văn hóa trong trang phục dân tộc Dao

Trang phục truyền thống là sản phẩm văn hóa, là niềm tự hào mỗi dân tộc, đồng thời chuyển tải quan niệm về vũ trụ, về nhân sinh của cộng đồng thông qua các hoa văn, họa tiết thêu, in trên đó. Khi mặc trang phục dân tộc, mỗi người đều tự ý thức về bản sắc văn hóa của dân tộc mình. 
truyen day de con chau nho ve cau hat cha ong

Truyền dạy để con, cháu nhớ về câu hát cha ông

Theo chỉ dẫn của một cán bộ văn hóa huyện, chúng tôi tìm đến nhà Nghệ nhân dân gian Lương Thiêm Phú, 82 tuổi, thôn Trang Nà, xã Tình Húc, huyện Bình Liêu, tỉnh Quảng Ninh…
co tuong mon the thao tri tue

Cờ tướng - môn thể thao trí tuệ

Thế kỉ V-VI, Cờ vua khởi nguồn từ môn chơi thời cổ ở Ấn Độ có tên gọi là “Chaturanga” có nghĩa là 4 binh chủng quân đội hợp thành: Chiến xa, tượng binh, kị binh và bộ binh.
dieu ki bi o chua dich long

Điều kì bí ở chùa Địch Lộng

Từ Hà Nội theo Quộc lộ 1A xuôi Ninh Bình, qua cầu Đoan Vỹ của tỉnh Hà Nam rẽ phải gần 1km du khách gặp chùa Địch Lộng (còn gọi là động Địch Lộng).

Tin khác

Messi trở thành tỷ phú bóng đá thứ 2 sau Ronaldo

messi tro thanh ty phu bong da thu 2 sau ronaldo
Sau Cristiano Ronaldo, Lionel Messi trở thành cầu thủ bóng đá thứ hai trên thế giới cán mốc thu nhập 1 tỷ USD, theo công bố của tạp chí Forbes.

Neymar đứng trước nguy cơ bị cấm thi đấu 7 trận

neymar dung truoc nguy co bi cam thi dau 7 tran
Với hành động đánh nguội Alvaro Gonzalez ở trận PSG thua Marseille 0-1 ở vòng 3 Ligue 1, tiền đạo Neymar có nguy cơ bị cấm thi đấu 7 trận.

Các hậu vệ tỏa sáng giúp Chelsea thắng trận mở màn

cac hau ve toa sang giup chelsea thang tran mo man
Hai trong ba bàn thắng của Chelsea tới từ các hậu vệ, nhờ đó The Blues thắng 3-1 trước Brighton ở trận mở màn Premier League 2020. Mặc dù thắng trận, nhưng lối chơi của Chelsea chưa thuyết phục.

Bị cấm thi đấu, Công Phượng lỡ dịp đối đầu Quang Hải

bi cam thi dau cong phuong lo dip doi dau quang hai
Công Phượng vắng mặt cũng khiến các CĐV bỏ lỡ màn đối đầu hấp dẫn giữa anh và tiền vệ Quang Hải của Hà Nội FC.

Noo Phước Thịnh công bố dự án âm nhạc lớn nhất năm 2020

noo phuoc thinh cong bo du an am nhac lon nhat nam 2020
Nam ca sĩ đã chính thức chia sẻ về một món quà nghệ thuật bí mật sẽ được anh gửi tặng người hâm mộ trong năm nay.

Người đẹp Biển Nguyễn Thị Loan và vai diễn đầu tay trong series phim hình sự "Bão ngầm"

nguoi dep bien nguyen thi loan va vai dien dau tay trong series phim hinh su bao ngam
Nguyễn Thị Loan đã có những chia sẻ về lần đầu tiên xuất hiện trên màn ảnh nhỏ trong vai trò một diễn viên.
Xem thêm
nho cu do dat ba tri

Nhớ cụ đồ đất Ba Tri

Cụ Nguyễn Thị Từ, 86 tuổi, ở thị trấn Ba Tri, huyện Ba Tri,  tỉnh Bến Tre nói với vẻ đầy tự hào: “Cụ Đồ Chiểu luôn là niềm tự ...
tu bay sinh ton lien tuong den dai dich covid 19

Từ “Bẫy sinh tồn” liên tưởng đến đại dịch Covid – 19

“Vùng hoa lá bên trái và khu biển hồ mầu xanh bên phải hiện ra chiếc khẩu trang bịt kín khuôn mặt. Hậu quả của sự tàn phá thiên nhiên ...
truyen day de con chau nho ve cau hat cha ong

Truyền dạy để con, cháu nhớ về câu hát cha ông

Theo chỉ dẫn của một cán bộ văn hóa huyện, chúng tôi tìm đến nhà Nghệ nhân dân gian Lương Thiêm Phú, 82 tuổi, thôn Trang Nà, xã Tình Húc, ...
chiem nguong binh minh tren eo gio quy nhon trai nghiem nen thu mot lan trong doi

Chiêm ngưỡng bình minh trên Eo Gió – Quy Nhơn: Trải nghiệm nên thử một lần trong đời

Khoảnh khắc ngày mới lên nơi eo biển trải dài, sóng dập dìu làm loang những tia nắng đầu tiên phản chiếu trên mặt nước là ấn tượng không thể ...
binh thuan cong nhan mui ne la khu du lich quoc gia

Bình Thuận: Công nhận Mũi Né là Khu du lịch Quốc gia

Ngày 24/8, Bộ trưởng Bộ Văn hóa- Thể thao và Du lịch Nguyễn Ngọc Thiện ký Quyết định công nhận Khu du lịch Mũi Né, tỉnh Bình Thuận là Khu ...
bat ngo voi thien duong hoa ruc ro khien chi em me man tai sam son

Bất ngờ với thiên đường hoa rực rỡ khiến chị em mê mẩn tại Sầm Sơn

Mỗi dịp hè sang thu về, hoa đua nhau khoe sắc thì cũng là lúc chị em náo nức “bung lụa” dưới những giàn hoa rực rỡ, tươi thắm. Không ...
moi phut ra san cua gareth bale co gia toi 650 trieu dong

Mỗi phút ra sân của Gareth Bale có giá tới... 650 triệu đồng

Theo ước tính của tờ Marca, mỗi phút ra sân của Gareth Bale cho Real Madrid ở mùa giải 2019/20 có giá tới 23.800 euro (tương đương 650 triệu đồng).
messi tro thanh ty phu bong da thu 2 sau ronaldo

Messi trở thành tỷ phú bóng đá thứ 2 sau Ronaldo

Sau Cristiano Ronaldo, Lionel Messi trở thành cầu thủ bóng đá thứ hai trên thế giới cán mốc thu nhập 1 tỷ USD, theo công bố của tạp chí Forbes.
neymar dung truoc nguy co bi cam thi dau 7 tran

Neymar đứng trước nguy cơ bị cấm thi đấu 7 trận

Với hành động đánh nguội Alvaro Gonzalez ở trận PSG thua Marseille 0-1 ở vòng 3 Ligue 1, tiền đạo Neymar có nguy cơ bị cấm thi đấu 7 trận.
con chim se cut chan

Con chim sẻ cụt chân

Hôm nay ngày nghỉ, An được các bạn Quân, Tư rủ đi bẫy chim sẻ. Bẫy Quân mượn của anh mình. Nó biết cách bẫy, Tư có nhiệm vụ kiếm ...
giot nuoc mat muon mang

Giọt nước mắt muộn màng

“Ông đi đâu đấy? Chắc ông lại sang sông chứ gì?” Tôi cười, gọi khi ông Vĩ dắt xe máy đi phía sau cách tôi một quãng. Ông Vĩ quay ...
day dut

Day dứt

Chiếc Kia Morning đưa Phương Thảo vượt qua cửa khẩu Mộc Bài đến trung tâm tỉnh Battambang. Theo địa chỉ, lái xe người Việt kiều còn khá trẻ, tiếp tục ...
noo phuoc thinh cong bo du an am nhac lon nhat nam 2020

Noo Phước Thịnh công bố dự án âm nhạc lớn nhất năm 2020

Nam ca sĩ đã chính thức chia sẻ về một món quà nghệ thuật bí mật sẽ được anh gửi tặng người hâm mộ trong năm nay.
nguoi dep bien nguyen thi loan va vai dien dau tay trong series phim hinh su bao ngam

Người đẹp Biển Nguyễn Thị Loan và vai diễn đầu tay trong series phim hình sự "Bão ngầm"

Nguyễn Thị Loan đã có những chia sẻ về lần đầu tiên xuất hiện trên màn ảnh nhỏ trong vai trò một diễn viên.
blackpink da lam gi khien selena gomez bi am anh

Blackpink đã làm gì khiến Selena Gomez bị ám ảnh?

Sau kết hợp với nhau trong Ice Cream, Selena Gomez bất ngờ nói mình bị "ám ảnh" bởi Blackpink. Tại sao?
Phiên bản di động