Cần nâng cao năng lực y tế dự phòng, y tế cấp cơ sở

Ngày 8/11, đợt họp tập trung, kỳ họp thứ 2, Quốc hội khóa XV thảo luận tại hội trường về: Kết quả thực hiện kế hoạch phát triển KT-XH năm 2021; dự kiến kế hoạch phát triển KT-XH năm 2022; Báo cáo về công tác phòng, chống dịch COVID-19 và tình hình thực hiện NQ số 30/2021/QH15 về kỳ họp thứ nhất, Quốc hội khóa XV; Tình hình thực hiện NSNN năm 2021, dự toán NSNN, phương án phân bổ NSTW năm 2022 và Kế hoạch tài chính – NSNN 03 năm 2022-2024.

Cần nâng cao năng lực y tế dự phòng, y tế cơ sở

Trong phiên thảo luận, các đại biểu đánh gia cao sự nỗ lực của Quốc hội, Chính phủ và cả hệ thống chính trị trong việc thực hiện chủ trương, nghị quyết của Trung ương nhằm kiểm soát dịch bệnh, ngăn đà suy giảm kinh tế, đảm bảo an toàn sức khỏe tính mạng nhân dân. Bên cạnh đó, các đại biểu chỉ ra nhiều bài học kinh nghiệm, giải pháp cần ghi nhận và bổ sung.

Đánh giá về bài học trong công tác phòng chống dịch bệnh covid-19, đại biểu Phạm Khánh Phong Lan (TP Hồ Chí Minh) cho rằng, chưa có từ ngữ nào viết hay đánh giá để thấy được sự hy sinh, mất mát quá nhiều, với gần 20.0000 trường hợp đồng bào tử vong do Covid, chưa kể rất nhiều người dân, nhiều bệnh nhân không được chăm sóc y tế tốt trong giai đoạn dịch bùng phát, có thể cũng gián tiếp ra đi vì Covid-19.

Toàn cảnh phiên họp tập trung tại Hội trường tòa nhà Quốc hội sáng ngày 8.11

Để cho công tác phòng, chống dịch đạt hiệu quả hơn trong thời gian sắp tới và khắc phục được những gì đã xảy ra, đại biểu Lan nêu rõ là riêng đối với đại dịch này, nguy cơ lớn nhất chính là nguy cơ bị chuyển sang trạng thái nặng và tử vong. Để thực sự sống chung với dịch, chủ động, linh hoạt trong việc làm sao để khống chế tỷ lệ nhiễm và giảm được số ca gây nặng, tử vong.

Trong thời gian vừa qua, đặc biệt tại TP Hồ Chí Minh, chúng tôi cũng thấy có những kinh nghiệm thực tế. Tức là những gì mà chúng ta chưa có làm được, cho nên mới dẫn đến hậu quả như vậy. Điều này là những bài học hết sức xương máu, hết sức cần thiết – đại biểu Lan nêu lên thực tế.

Chúng ta phải xem lại về thực trạng y tế cơ sở, hệ thống y tế cơ sở. Đây không phải lần đầu tiên nói về vấn đề y tế cơ sở. Trong tất cả các khóa Quốc hội trước đây chỉ có một chỉ tiêu 30% ngân sách dành cho y tế dự phòng, y tế cơ sở. Nhưng số địa phương thực hiện được điều này vẫn còn đếm trên đầu ngón tay. Chưa kể là 30% đó cũng không đáng kể nếu so với cần thiết, nhu cầu của người dân.

Về vấn đề y tế cơ sở không phải chỉ có vấn đề về tiền, mà nó còn vấn đề về nhân lực. Làm sao để thu hút được nguồn nhân lực có trình độ cao, có những hiểu biết đủ để hoạt động cho tốt. Hiện chúng ta có trung tâm y tế dự phòng nhưng què quặt, có phòng y tế nhưng chỉ làm được công việc hành chính. Do đó chúng ta cần quan tâm hơn đến y tế dự phòng, y tế cơ sở để phát huy hiệu quả trong phòng chống dịch bệnh hơn nữa.

Bởi một phép thử dịch bệnh vừa qua mới thấy “tan tác” hết, mới thấy được thực trạng hệ thống điều trị của chúng ta mạnh hay yếu, có đủ đáp ứng được công tác chữa trị hay không. Trong khi các bệnh viện từ khi thành các đơn vị sự nghiệp công lập nhưng chưa được chuẩn bị những cơ sở về mặt pháp lý, về những kiến thức cần thiết để có thể bảo đảm cung ứng được trang thiết bị, vật tư y tế, thuốc, đặc biệt vấn đề cơ chế tài chính.

“Y tế nhà nước đã thiếu, đã yếu, nhưng chúng ta đôi khi lại bỏ quên lực lượng y tế tư nhân. Tức là hệ thống y tế tư nhân chưa được huy động kịp thời, chưa có được những cơ chế để tham gia vào phòng, chống dịch cho đúng. Bởi vì, cái gì chúng ta cũng muốn là bao cấp, mà bao cấp thì lo theo giá nhà nước, y tế tư nhân không thể tham gia được và điều này cũng đúng đối với các vắc xin. Chúng ta vẫn chưa cho phép vắc xin dịch vụ. Tôi thấy rõ ràng vắc xin dịch vụ cũng là một hình thức để xã hội đóng góp”, đại biểu Nguyễn Khánh Phong Lan dẫn chứng.

Đồng quan điểm, đại biểu Hoàng Đức Thắng (Quảng Trị) nêu lên tầm quan trọng của các cơ sở y tế tư nhân, tuy nhiên lực lượng này dường như còn đứng ngoài cuộc khi các cơ sẽ y tế công lập, đội ngũ y bác sĩ lại quá sức, quá mỏng trong cuộc chiến chống dịch Covid-19.

Chúng ta đang thiếu nguồn lực hay còn thiếu cả cơ chế, chính sách và giải pháp phù hợp mà chính nó sẽ tạo ra nguồn sức mạnh nội sinh ở nơi nhân dân. Vì thế, Chính phủ cần tổng rà soát lại tất cả những cơ chế, chính sách vừa qua, đánh giá một cách đầy đủ mặt được và chưa được để xây dựng và hoàn thiện nhóm chính sách mới về phát huy vai trò chủ động và huy động sức mạnh nhân dân trên một quan điểm là chuyển từ Nhà nước chủ đạo, chủ yếu sang nhân dân chủ động và quyết định trong cuộc chiến lâu dài trong đại dịch Covid-19 – đại biểu Thắng đề nghị.

Tăng trưởng khó đạt mục tiêu 3-3,5%

Góp ý kiến về tăng trưởng kinh tế, đại biểu Lê Thanh Vân lo ngại về sự kỳ vọng kinh tế tăng trưởng 3-3,5% trong năm nay khó có thể đạt được. Để đạt mục tiêu này, GDP phải tăng 8,6% trong ba tháng cuối năm.

"Đây là con số thách thức. Năm ngoái, khi cường độ diễn biến Covid-19 không mạnh như hiện nay, chúng ta cũng chỉ đạt tăng trưởng 2,91%. Với bối cảnh năm nay, tôi e là khó có thể đạt mức tăng trưởng 3,5%", đại biểu Vân phân tích.

Đại biểu Lê Thanh Vân, Ủy ban tài chính, ngân sách Quốc hội

Các mục tiêu trong kế hoạch 5 năm, theo đại biểu Vân, đã bám sát tình hình thực tế nhưng riêng chỉ tiêu tăng trưởng GDP, kỳ vọng tăng bình quân 6,5% vẫn nên được đánh giá cẩn trọng. Bởi vì, từ nay đến tháng 6/2022 chúng ta phải có một giai đoạn phục hồi từ đó mới phát triển được.

Theo đại biểu Vân, qua đại dịch Covid-19 đã bộc lộ ra chất lượng yếu kém của một bộ phận cán bộ chủ chốt ở một số nơi, từ nhận thức đến hành vi không chuẩn về pháp luật dẫn đến ứng xử vừa không đúng về pháp luật, vừa không đúng về đạo lý với nhân dân. "Tôi đề nghị Chính phủ, cấp ủy, chính quyền một số địa phương có cán bộ sai phạm phải xử lý nghiêm, xử lý cho dân biết chúng ta nghiêm" - đại biểu Lê Thanh Vân nhấn mạnh.