Binh pháp dân gian ở Liễu Đôi

Liễu Đôi thuộc xã Liêm Túc, huyện Thanh Liêm, tỉnh Hà Nam có địa thế hiểm trở, nằm trong vòng cung dãy núi; phía Tây cách sông Đáy 6 cây số. Lưng Liễu Đôi tựa vào núi, trước mặt là cánh đồng rộng; có vị trí phòng thủ và phản công giặc rất lợi hại. Một vị tướng đời Trần đã chọn Liễu Đôi làm nơi thao binh, luyện tướng.

Nói đến hoạt động văn hóa dân gian, Liễu Đôi là vùng đất nổi tiếng về Hội vật hằng năm, song, nói về vùng đất này trước hết phải đề cập tới binh pháp dân gian Liễu Đôi. Đây là di sản đúc kết trong chiến đấu chống quân xâm lược qua các giai đoạn lịch sử. Từng câu, từng chữ đều chứa đựng lòng yêu nước, thương dân, xả thân vì nghĩa lớn; cả về lí luận và thực tiễn chiến tranh, thể hiện ý nghĩa mới mẻ, hiện đại.

Binh pháp dân gian Liễu Đôi đề cập những vấn đề liên quan đến chiến tranh toàn dân, từ việc xây dựng lực lượng quân đội, đến việc đoàn kết Nhân dân tham gia kháng chiến; từ việc trong nội bộ quân ta cũng như việc ứng xử với kẻ thù… Tất cả đã đạt trình độ nghệ thuật nhất định.

Hội vật Liễu Đôi.
Hội vật Liễu Đôi.

Binh pháp nêu rõ: Trong cuộc chiến tranh chính nghĩa, số phận cá nhân phải đặt dưới vận mệnh của dân tộc. Tướng sĩ dù có hi sinh nhưng chủ quyền đất nước phải vững bền. Với Việt Nam, đất không rộng, người không đông, từng phải đối đầu với nhiều loại kẻ thù, nhưng không bao giờ chịu khuất phục. Mặt khác, muốn thắng giặc, tướng sĩ đều phải tài giỏi, có phẩm chất hơn kẻ thù và tướng sĩ dù tài giỏi đến đâu cũng phải có nhân nghĩa; coi nhân nghĩa là gốc, là sức mạnh của quân đội. Người làm tướng mà tàn bạo, bất nhân thì quân đội sẽ tan rã như cây đứt rễ, không cứu vãn nổi.

Binh pháp Liễu Đôi đề cao tướng võ có nhân nghĩa, đức độ; chắc chắn sẽ có nhiều người theo giúp. Tướng sĩ tài giỏi đã đành, nhưng khi lâm trận, phải có tinh thần đoàn kết một lòng và Nhân dân nơi nơi cũng phải đoàn kết mới tạo nên sức mạnh. Quân đội muốn được nhân lên sức mạnh, phải tập hợp được sức mạnh của Nhân dân; động viên được Nhân dân, mọi làng, mọi xã thì chỉ một thời gian ngắn đã có hàng trăm cơ mưu thần diệu do Nhân dân hiến kế.

Đi đôi với đánh giặc ngoài trận địa, phải xây dựng lực lượng vũ trang ở các thôn xóm mới đương đầu được với kẻ địch mạnh. Binh pháp Liễu Đôi đề cao nghệ thuật thu phục nhân tâm; lo củng cố lòng tin của Nhân dân rồi mới tính mưu lược chiến, hòa. Đánh giặc không chỉ dùng vũ khí. Để tránh thương vong cho cả hai bên, phải đánh cả bằng binh vận, đánh vào nhân tâm; vừa đánh địch vừa dụ hàng vì chính nghĩa là rất lợi hại. Binh pháp đề cao việc đánh địch bằng trí chứ không chỉ bằng sức. Đánh giặc bằng trí thì mệnh lệnh cho quân đội phải sáng rõ như mặt trời mọc buổi sáng. Yếu tố bí mật bất ngờ đi liền với mưu kế, thực hiện nghi binh, làm cho giặc tưởng mình không có quân. Dùng nghi binh để lừa địch, mai phục, đột kích đánh địch.

Trong chiến tranh, mọi chiến thắng không phải đều đến dễ dàng. Nếu tính toán sai lầm, mất cảnh giác sẽ dẫn đến thất bại. Trong rừng rậm, chỗ nào thấy thú chạy tán loạn, chim hốt hoảng bay lên thì phải cẩn thận; là dấu hiệu có phục binh. Vấn đề ăn no, mặc ấm của quân đội cũng rất cần thiết trong chiến đấu.

Binh pháp Liễu Đôi nhấn mạnh, khi địch đã quay giáo, quy hàng, ta phải rộng lượng khoan hồng cho chúng. Song dù chiến tranh đã kết thúc thì bản chất kẻ thù vẫn không thay đổi. Do đó, không được lơ là, mất cảnh giác; phải chăm lo lực lượng, vũ khí, sẵn sàng chiến đấu.

Chủ tịch Hồ Chí Minh từng khẳng định: Cuộc kháng chiến là sự nghiệp của toàn dân; gắn đấu tranh chính trị với đấu tranh quân sự; phải dám đánh, biết đánh và quyết đánh… Bởi vậy, tìm hiểu binh pháp dân gian Liễu Đôi, thấy quan điểm của ông cha từ hàng nghìn năm trước, vẫn gần gũi với tư tưởng quân sự của ta ngày nay. Do đó, phải kế thừa, phát huy giá trị văn hóa quân sự của tổ tiên lên tầm cao mới, đáp ứng được những yêu cầu và thách thức trong cuộc chiến tranh Nhân dân của thời kì hiện đạin

Nhà văn Chi Phan

Tin liên quan

Cùng chuyên mục

Cần quan tâm nhu cầu làm việc của NCT

Cần quan tâm nhu cầu làm việc của NCT

Trong bối cảnh không ít người người trung niên mong muốn nghỉ ngơi bởi áp lực của công việc thì khá nhiều NCT ở độ tuổi nghỉ việc hưởng chế độ hưu trí vẫn mong tìm được cho mình công việc phù hợp
Một số bài học kinh nghiệm về hòa giải ở cơ sở

Một số bài học kinh nghiệm về hòa giải ở cơ sở

Hòa giải ở cơ sở là phương thức giải quyết tranh chấp có lịch sử lâu đời, xuất phát từ truyền thống giàu lòng nhân văn, tinh thần đoàn kết, hòa hiếu của dân tộc Việt Nam.
“Hộ chiếu vaccine” liệu có an toàn?

“Hộ chiếu vaccine” liệu có an toàn?

Những ngày gần đây, khái niệm “Hộ chiếu vaccine” được bàn nhiều trên các phương tiên truyền thông, đây được coi là "cứu cánh” cho ngành công nghiệp không khói đang gánh chịu quá nhiều thiệt hại từ đại dịch Covis-19 trên toàn cầu.
Tìm hiểu về bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XV và HĐND các cấp nhiệm kì 2021-2026

Tìm hiểu về bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XV và HĐND các cấp nhiệm kì 2021-2026

Quy định việc điều chỉnh lần thứ nhất về cơ cấu, thành phần, số lượng người của cơ quan, tổ chức, đơn vị ở trung ương và địa phương được giới thiệu ứng cử đại biểu Quốc hội
“Tấm lòng vàng” của nữ doanh nhân

“Tấm lòng vàng” của nữ doanh nhân

Gần 30 năm qua, bà Trần Thị Hiền, sinh năm 1957, quê ở phường Tây Mỗ, quận Nam Từ Liêm, TP Hà Nội, Giám đốc Công ty CP Khoa học và Công nghệ Hoàng Quốc Việt, nhiệt huyết tự nguyện hoạt động xã hội, từ thiện bằng trái tim nhân hậu “thương người như thể thương thân”…

Tin khác

Lương y như từ mẫu - một danh hiệu cao quý

Lương y như từ mẫu - một danh hiệu cao quý
Những thầy thuốc nổi tiếng của Việt Nam như: Tuệ Tĩnh, Hải Thượng Lãn Ông… cũng chưa đọc lời thề của Hypocrát, một nhà y học danh tiếng người Hy Lạp cách đây đã hơn 2.400 năm. Lời thề nổi tiếng đó và những bác sĩ tốt nghiệp ra trường đều phải tuyên thệ như những câu kinh nhật tụng:

Mong một ngày không xa...

Mong một ngày không xa...
Dịch bệnh COVID-19 chưa yên đến thiên tai dồn dập. Cuối tháng 1/2021, dịch bệnh tái bùng phát. Nhiều hoạt động du lịch của TP Hội An, tỉnh Quảng Nam lại bị gián đoạn, đình trệ khi trước đó chính quyền và doanh nghiệp cùng nỗ lực tìm cách phục hồi…

Tỉnh Đồng Tháp: Cần có một khu tưởng niệm xứng tầm với chiến công của Chi đội Hải ngoại IV

Tỉnh Đồng Tháp: Cần có một khu tưởng niệm xứng tầm với chiến công của Chi đội Hải ngoại IV
Theo nhiều tư liệu lịch sử, Chi đội Trần Phú được thành lập ngày 26/12/1946, tại Thái Lan, với 426 cán bộ, chiến sĩ, do ông Nguyễn Chánh chỉ huy.

Ban liên lạc “hậu duệ” Tây Tiến

Ban liên lạc “hậu duệ” Tây Tiến
Cuộc họp mặt đầu tiên của bạn chiến đấu Tây Tiến là vào dịp kỉ niệm 40 năm Ngày Thành lập Trung đoàn 52 Tây Tiến (27/2/1947-27/2/1987), do ông Hùng Thanh, Chính trị viên đầu tiên của Trung đoàn chủ trì.

Nghĩ về truyền thống “Tôn sư trọng đạo” xưa và nay

Nghĩ về truyền thống “Tôn sư trọng đạo” xưa và nay
“Tôn sư trọng đạo” là truyền thống đạo lí mang đậm giá trị nhân văn của dân tộc. Truyền thống này đã được ông cha ta tạo dựng, bồi đắp từ ngàn xưa cho đến nay. Trải qua thời gian, truyền thống ấy vẫn luôn tỏa sáng. Trong xã hội xưa và nay, “Tôn sư trọng đạo” có gì khác nhau?

Phải luôn nêu cao đạo đức người đảng viên

Phải luôn nêu cao đạo đức người đảng viên
Trải qua hơn 9 thập kỉ (1930-2021), Đảng Cộng sản Việt Nam luôn luôn giữ vai trò lãnh đạo cách mạng và đã đi từ thắng lợi này đến thắng lợi khác, bởi vì Đảng là nhân tố quyết định mọi thắng lợi.
Xem thêm
Phiên bản di động