Binh pháp dân gian ở Liễu Đôi

Liễu Đôi thuộc xã Liêm Túc, huyện Thanh Liêm, tỉnh Hà Nam có địa thế hiểm trở, nằm trong vòng cung dãy núi; phía Tây cách sông Đáy 6 cây số. Lưng Liễu Đôi tựa vào núi, trước mặt là cánh đồng rộng; có vị trí phòng thủ và phản công giặc rất lợi hại. Một vị tướng đời Trần đã chọn Liễu Đôi làm nơi thao binh, luyện tướng.

Nói đến hoạt động văn hóa dân gian, Liễu Đôi là vùng đất nổi tiếng về Hội vật hằng năm, song, nói về vùng đất này trước hết phải đề cập tới binh pháp dân gian Liễu Đôi. Đây là di sản đúc kết trong chiến đấu chống quân xâm lược qua các giai đoạn lịch sử. Từng câu, từng chữ đều chứa đựng lòng yêu nước, thương dân, xả thân vì nghĩa lớn; cả về lí luận và thực tiễn chiến tranh, thể hiện ý nghĩa mới mẻ, hiện đại.

Binh pháp dân gian Liễu Đôi đề cập những vấn đề liên quan đến chiến tranh toàn dân, từ việc xây dựng lực lượng quân đội, đến việc đoàn kết Nhân dân tham gia kháng chiến; từ việc trong nội bộ quân ta cũng như việc ứng xử với kẻ thù… Tất cả đã đạt trình độ nghệ thuật nhất định.

Hội vật Liễu Đôi.
Hội vật Liễu Đôi.

Binh pháp nêu rõ: Trong cuộc chiến tranh chính nghĩa, số phận cá nhân phải đặt dưới vận mệnh của dân tộc. Tướng sĩ dù có hi sinh nhưng chủ quyền đất nước phải vững bền. Với Việt Nam, đất không rộng, người không đông, từng phải đối đầu với nhiều loại kẻ thù, nhưng không bao giờ chịu khuất phục. Mặt khác, muốn thắng giặc, tướng sĩ đều phải tài giỏi, có phẩm chất hơn kẻ thù và tướng sĩ dù tài giỏi đến đâu cũng phải có nhân nghĩa; coi nhân nghĩa là gốc, là sức mạnh của quân đội. Người làm tướng mà tàn bạo, bất nhân thì quân đội sẽ tan rã như cây đứt rễ, không cứu vãn nổi.

Binh pháp Liễu Đôi đề cao tướng võ có nhân nghĩa, đức độ; chắc chắn sẽ có nhiều người theo giúp. Tướng sĩ tài giỏi đã đành, nhưng khi lâm trận, phải có tinh thần đoàn kết một lòng và Nhân dân nơi nơi cũng phải đoàn kết mới tạo nên sức mạnh. Quân đội muốn được nhân lên sức mạnh, phải tập hợp được sức mạnh của Nhân dân; động viên được Nhân dân, mọi làng, mọi xã thì chỉ một thời gian ngắn đã có hàng trăm cơ mưu thần diệu do Nhân dân hiến kế.

Đi đôi với đánh giặc ngoài trận địa, phải xây dựng lực lượng vũ trang ở các thôn xóm mới đương đầu được với kẻ địch mạnh. Binh pháp Liễu Đôi đề cao nghệ thuật thu phục nhân tâm; lo củng cố lòng tin của Nhân dân rồi mới tính mưu lược chiến, hòa. Đánh giặc không chỉ dùng vũ khí. Để tránh thương vong cho cả hai bên, phải đánh cả bằng binh vận, đánh vào nhân tâm; vừa đánh địch vừa dụ hàng vì chính nghĩa là rất lợi hại. Binh pháp đề cao việc đánh địch bằng trí chứ không chỉ bằng sức. Đánh giặc bằng trí thì mệnh lệnh cho quân đội phải sáng rõ như mặt trời mọc buổi sáng. Yếu tố bí mật bất ngờ đi liền với mưu kế, thực hiện nghi binh, làm cho giặc tưởng mình không có quân. Dùng nghi binh để lừa địch, mai phục, đột kích đánh địch.

Trong chiến tranh, mọi chiến thắng không phải đều đến dễ dàng. Nếu tính toán sai lầm, mất cảnh giác sẽ dẫn đến thất bại. Trong rừng rậm, chỗ nào thấy thú chạy tán loạn, chim hốt hoảng bay lên thì phải cẩn thận; là dấu hiệu có phục binh. Vấn đề ăn no, mặc ấm của quân đội cũng rất cần thiết trong chiến đấu.

Binh pháp Liễu Đôi nhấn mạnh, khi địch đã quay giáo, quy hàng, ta phải rộng lượng khoan hồng cho chúng. Song dù chiến tranh đã kết thúc thì bản chất kẻ thù vẫn không thay đổi. Do đó, không được lơ là, mất cảnh giác; phải chăm lo lực lượng, vũ khí, sẵn sàng chiến đấu.

Chủ tịch Hồ Chí Minh từng khẳng định: Cuộc kháng chiến là sự nghiệp của toàn dân; gắn đấu tranh chính trị với đấu tranh quân sự; phải dám đánh, biết đánh và quyết đánh… Bởi vậy, tìm hiểu binh pháp dân gian Liễu Đôi, thấy quan điểm của ông cha từ hàng nghìn năm trước, vẫn gần gũi với tư tưởng quân sự của ta ngày nay. Do đó, phải kế thừa, phát huy giá trị văn hóa quân sự của tổ tiên lên tầm cao mới, đáp ứng được những yêu cầu và thách thức trong cuộc chiến tranh Nhân dân của thời kì hiện đạin

Nhà văn Chi Phan

Tin liên quan

Cùng chuyên mục

Quốc hội trao quyền chủ động, mạnh mẽ hơn cho Chính phủ để phòng, chống dịch Covid-19

Quốc hội trao quyền chủ động, mạnh mẽ hơn cho Chính phủ để phòng, chống dịch Covid-19

Đại dịch Covid-19 ở nước ta hiện diễn biến hết sức phức tạp, khó lường đang là nguy cơ đe dọa nghiêm trọng đến sức khỏe, tính mạng của Nhân dân và gây tổn hại lớn cho nền kinh tế. Trước tình hình đó, Kì họp thứ Nhất Quốc hội khóa XV đặc biệt quan trọng đã phải rút ngắn 8 ngày so với dự kiến.
Xây dựng tổ chức và đội ngũ cán bộ Hội NCT phù hợp thực tiễn

Xây dựng tổ chức và đội ngũ cán bộ Hội NCT phù hợp thực tiễn

Bác Hồ từng dạy: “Cán bộ là cái gốc của mọi công việc”. Đối với Hội NCT - một tổ chức xã hội hoạt động theo nguyên tắc tự nguyện, vấn đề cán bộ cũng hết sức quan trọng, có ý nghĩa quyết định đến hiệu quả thực hiện các nhiệm vụ của Hội…
Nhìn trong lịch sử thế giới về khái niệm “xã hội dân sự”

Nhìn trong lịch sử thế giới về khái niệm “xã hội dân sự”

Lâu nay đôi khi được nghe cụm từ mà những thế lực bất mãn, chống đối, không thiện cảm với nhà nước ta thích nêu lên, đó là “xã hội dân sự”.
Nhìn nhận và lựa chọn sự kiện tuyên truyền

Nhìn nhận và lựa chọn sự kiện tuyên truyền

Mỗi quốc gia, dân tộc đều có lịch sử, truyền thống thể hiện bằng chuỗi các sự việc, sự kiện, tấm gương tiêu biểu ghi dấu trong chặng đường phát triển, đi lên.
Nhạc ngũ âm của người Khmer

Nhạc ngũ âm của người Khmer

Dàn nhạc ngũ âm của người Khmer Bảy Núi, tỉnh An Giang thường được sử dụng vào các ngày lễ lớn, như: Chol Chnam Thmay, Sen Dolta… và được xem là “linh hồn” trong đời sống văn hóa độc đáo không thể thiếu của người Khmer…

Tin khác

Vai trò của già làng, trưởng bản ở vùng cao Quảng Trị

Vai trò của già làng, trưởng bản ở vùng cao Quảng Trị
Những năm qua, vai trò và vị thế của già làng, trưởng bản ở vùng cao tỉnh Quảng Trị được phát huy, là cầu nối chuyển tải các chủ trương, chính sách của Đảng và Nhà nước đến với đồng bào dân tộc thiểu số.

Người cao tuổi góp phần phát triển văn hóa bền vững n

Người cao tuổi góp phần  phát triển văn hóa bền vững n
Ngày 2/6/2021, làm việc với Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch, Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính yêu cầu: “Phải dựa trên nền tảng văn hóa, truyền thống của chính chúng ta thì mới có thể phát triển bền vững, lâu dài”. Đây không chỉ là nhiệm vụ của ngành văn hóa mà còn là trách nhiệm của toàn xã hội, trong đó có NCT...

Thực hiện các chuẩn mực văn hóa gia đình no ấm, tiến bộ, hạnh phúc, văn minh

Thực hiện các chuẩn mực văn hóa gia đình no ấm, tiến bộ, hạnh phúc, văn minh
Gia đình là tế bào, là nền tảng của xã hội được chủ nghĩa Mác-Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh khẳng định khi bàn về vai trò của gia đình đối với sự phát triển của xã hội.

Cầu nối đến những giá trị truyền thống

Cầu nối đến những giá trị truyền thống
Trong hành trình mưu sinh đầy gian khó trên núi rừng hùng vĩ, đồng bào Thái ở vùng cao Tây Bắc đã sáng tạo ra những câu hát ru mang đậm tính nhân văn. Mỗi lời ru đều chất chứa và gửi gắm trong đó triết lí giáo dục...

Ngày ấy, Người ra đi

Ngày ấy, Người ra đi
Nhà thơ Chế Lan Viên đã khơi dậy những giây phút thiêng liêng khi chàng trai xứ Nghệ rời bến Nhà Rồng cho đến lúc Người trở về với Tổ quốc thân yêu, trong những vần thơ, mà mỗi chúng ta không khỏi bồi hồi xúc động mỗi khi đọc lại.

Những lưu ý với "bàn chân" của xe ôtô trong những ngày nắng nóng

Những lưu ý với "bàn chân" của xe ôtô trong những ngày nắng nóng
Nhiệt độ có ảnh hưởng rất lớn đến lốp xe, khi nhiệt độ tăng, đồng nghĩa với áp suất không khí trong lốp xe cũng tăng.
Xem thêm
Phiên bản di động