Bám trụ tại Gia Lai

Trong thời kì chống Mỹ ngụy, tại Gia Lai có một số cán bộ nằm vùng trong dân cùng 500 đảng viên ở cơ sở. Tỉnh thành lập 9 Khu (tương đương huyện). Tôi được phân công về Khu 5 là địa bàn hoạt động trước đây của Đoàn Vũ trang xây dựng 118. Thời kì này, toàn Đảng bộ tập trung vận động quần chúng và lãnh đạo Nhân dân đấu tranh chính trị chống địch, bảo vệ quyền lợi cho dân và lực lượng cách mạng. 134 cán bộ ở lại đã được chọn lọc có sức khỏe, lập trường quan điểm vững vàng, đạo đức tốt, có kinh nghiệm vận động quần chúng. Tất cả đều cải trang bám sát địa bàn, sát dân, thực hiện 3 cùng (cùng ăn, cùng ở, cùng làm). Chúng tôi được Nhân dân che giấu, nuôi dưỡng, bảo vệ. Có thể nói, công tác dân vận trong thời kì này là mẫu mực nhất, đạt hiệu quả cao. Từ thành quả đó, năm 1959, Tỉnh ủy tiếp nhận Nghị quyết 15 của TƯ Đảng. Hàng chục Trung đội vũ trang của tỉnh, huyện được thành lập cùng với hàng nghìn du kích thôn xã. Đây là lực lượng nòng cốt để tỉnh phát động cuộc đồng khởi cuối năm 1960 giành thắng lợi.

Ông Ngô Thành

Từ năm 1961 trở đi, thế và lực giữa ta và địch đã thay đổi. Địch tiến hành chiến lược chiến tranh đặc biệt, trọng tâm là càn quét đánh phá nhằm chiếm lại những nơi đã mất và gom dân lập ấp chiến lược để nắm dân. Về phía ta, vừa tấn công địch bằng phương châm “2 chân 3 mũi giáp công” làm thất bại các âm mưu của địch, vừa xây dựng bảo vệ và mở rộng vùng làm chủ. Dẫn đầu phong trào đấu tranh này là Khu 4 và Khu 5; một số nơi như Khu 3, Khu 6 và xã Gào Khu 9. Vùng làm chủ mở rộng, người dân sống hợp pháp với địch tạo lợi thế vận dụng phương châm đấu tranh và điều kiện cho dân đi lại trong vùng địch để nắm tình hình và mua hàng hóa. Giữa năm 1965, Gia Lai giải phóng gần hết vùng nông thôn, kể cả một số dinh điền và vùng người Kinh.

Lãnh đạo chủ chốt của tỉnh Gia Lai cắt băng khánh thành Di tích lịch sử căn cứ địa Khu 10

Để cứu vãn tình thế, cuối năm 1965, quân Mỹ ồ ạt kéo vào đóng ở An Khê và Pleiku, đặt Gia Lai là địa bàn chiến lược Bắc Tây Nguyên. Năm 1966, lực lượng địch ở Gia Lai có 46.400 tên, trong đó có 38.000 tên Mỹ, 2 Tiểu đoàn Nam Triều Tiên và nhiều phương tiện chiến tranh hiện đại. Chúng tổ chức nhiều cuộc càn lớn, dài ngày, sâu vào vùng căn cứ cách mạng, vùng giải phóng, gom dân xây dựng ấp chiến lược với quy mô lớn, tính ác liệt của chiến tranh tăng lên gấp nhiều lần. Quân Mỹ bị thất bại liên tiếp trong 2 mùa khô 1966 và 1967. Vùng căn cứ cách mạng, vùng giải phóng của ta vẫn giữ vững. Sau thắng lợi của cuộc tổng tiến công và nổi dậy Tết Mậu Thân 1968, xem như chiến lược chiến tranh cục bộ của Mỹ ngụy đã hoàn toàn thất bại, buộc chúng phải chấp nhận đàm phán 4 bên ở Thủ đô Pari, nước Pháp.

Việc xây dựng và bảo vệ căn cứ cách mạng và vùng giải phóng là một trong những nhân tố làm nên thắng lợi. Trong cuộc kháng chiến chống Mỹ vì xa hậu phương miền Bắc nên Tỉnh ủy Gia Lai chọn vùng Bơ Nâm (nay là xã Krong, huyện Kbang) làm căn cứ địa cách mạng. Vùng căn cứ Krong vẫn đứng vững và an toàn trong suốt 20 năm chống Mỹ. Sau cuộc đồng khởi năm 1960 và đánh thắng chiến lược chiến tranh đặc biệt của Mỹ ngụy năm 1965, vùng giải phóng và làm chủ của tỉnh chiếm 2/3 diện tích, 60% dân số. Mỗi huyện đều có căn cứ lõm để đứng chân cho đến ngày miền Nam hoàn toàn giải phóng (30/4/1975).

-----------------

(*) Nguyên Phó Bí thư Tỉnh ủy Gia Lai, Chủ tịch Ủy ban MTTQ Việt Nam tỉnh Gia Lai