10 năm tới, tập trung hoàn thiện hạ tầng thiết yếu cho ĐBSCL

Trước thềm Hội nghị lần thứ 3 về phát triển bền vững đồng bằng sông Cửu Long (ĐBSCL) thích ứng với biến đổi khí hậu (BĐKH) và sơ kết 3 năm thực hiện Nghị quyết số 120/NQ-CP do Thủ tướng Chính phủ Nguyễn Xuân Phúc chủ trì, Thứ trưởng Bộ Kế hoạch và Đầu tư Trần Quốc Phương cho biết, quy hoạch vùng ĐBSCL thời kì 2021-2030, tầm nhìn đến năm 2050 là quy hoạch vùng đầu tiên được tổ chức lập theo cách tiếp cận tổng thể, tích hợp đa ngành của Luật Quy hoạch.

Việc lập Quy hoạch vùng ĐBSCL cũng là một trong 5 giải pháp tổng thể được đề ra trong Nghị quyết số 120 của Chính phủ về phát triển bền vững ĐBSCL thích ứng với BĐKH. Quy hoạch đang được tổ chức thẩm định, dự kiến trình phê duyệt trong quý II năm 2021. Tuy nhiên, theo Thứ trưởng, đang có không ít khó khăn, thách thức trong xây dựng Quy hoạch này.

Cầu Vàm Cống, một trong những công trình quan trọng góp phần phát triển liên kết vùng tại ĐBSCL.

Giải quyết đồng bộ các vấn đề chồng chéo, mâu thuẫn

Thách thức chính và cũng là nhiệm vụ chính của Quy hoạch vùng ĐBSCL đã được chỉ ra rất rõ trong Nghị quyết số 120 đó là phải làm thế nào để giải quyết đồng bộ các vấn đề chồng chéo, mâu thuẫn có tính liên ngành, liên vùng, liên tỉnh; phát huy tối đa các tiềm năng, lợi thế so sánh của vùng, biến thách thức thành cơ hội, hướng tới mục tiêu phát triển vùng ĐBSCL bền vững, an toàn, thịnh vượng, chủ động thích ứng với BĐKH.

Đối với vùng ĐBSCL, thách thức chính hiện nay liên quan đến khai thác, sử dụng tài nguyên đất, nước, tác động của BĐKH, nước biển dâng và thiên tai. Đây là những vấn đề có tính chất liên ngành, vượt qua ranh giới hành chính của một tỉnh, thành phố và liên quan cả cấp khu vực là tiểu vùng sông Mekong. Tuy nhiên, các chương trình, dự án, quy hoạch, kế hoạch đã, đang được thực hiện theo góc nhìn từ ngành, lĩnh vực và từng địa phương riêng rẽ, thiếu sự tính toán đến tác động tổng thể lên toàn đồng bằng, tác động đến ngành khác, địa phương khác và tác động tích lũy lâu dài theo thời gian.

Nhận thức được vấn đề này, Nghị quyết số 120 đã xác định tầm nhìn, quan điểm, mục tiêu phát triển mới theo hướng phát triển “thuận thiên”, tôn trọng quy luật tự nhiên, biến thách thức từ BĐKH thành cơ hội phát triển.

Phác thảo bức tranh ĐBSCL năm 2030, 2050

Về định hướng phát triển dài hạn, quy hoạch vùng ĐBSCL thời kì 2021-2030, tầm nhìn đến năm 2050 kế thừa những quan điểm, định hướng phát triển dài hạn đã được xác định trong Nghị quyết số 120/NQ-CP và dự thảo văn kiện Đại hội Đảng XIII để có lộ trình, bước đi cần thiết, phù hợp để đạt được tầm nhìn dài hạn.

ĐBSCL phát triển bền vững, là nơi sống tốt cho những người dân ở đây, an toàn trước những ảnh hưởng lớn của tự nhiên, bảo đảm về an ninh quốc phòng, đa dạng về văn hoá cũng như hoạt động kinh tế, bền vững về môi trường sinh thái. Trên cơ sở phát huy những yếu tố nền tảng này mà phát triển thịnh vượng và bao trùm, không để ai bị bỏ lại trong quá trình phát triển.

Về định hướng phát triển trung hạn (đến năm 2030), mục tiêu là phát triển vùng ĐBSCL thành trung tâm kinh tế nông nghiệp bền vững, năng động và hiệu quả cao của quốc gia, khu vực và thế giới trên cơ sở phát triển hệ thống các trung tâm đầu mối về nông nghiệp để kết nỗi chuỗi giá trị và làm gia tăng hiệu quả tại mỗi khâu trong chuỗi giá trị nông nghiệp.

Rõ ràng, việc tạo dựng môi trường sống bền vững, chất lượng sống tốt cho người dân địa phương gắn với bảo tồn các tài nguyên, hệ sinh thái quan trọng của vùng; duy trì và tôn tạo bản sắc văn hóa độc đáo, đa dạng của các dân tộc; chất lượng nguồn nhân lực từng bước được nâng cao, đóng góp quan trọng vào sự phát triển thịnh vượng lâu dài của Vùng…