Vũ điệu của rừng…

Kì cuối: Núi rừng ca hát
Rừng và múa hát là hai điều luôn ám ảnh tôi trong những chuyến lên Sơn La với nhiều cung bậc cảm xúc. Hai điều này tưởng như tách bạch nhưng lại gắn với nhau bởi yếu tố con người và làm nên nét văn hóa độc đáo của vùng đất này…

Những chiếc lá biết hát

“Người bạn Mông bứt chiếc lá đặt lên môi/ Và réo rắt lưng trời/ Lá hát…”. Ấy là câu thơ tôi viết tặng Trung úy Giàng Seo Pùa, Trợ lí Ban Dân vận, Phòng Chính trị, Bộ Chỉ huy quân sự tỉnh Sơn La năm 2004.

Năm ấy, chúng tôi đi suốt dọc biên giới Việt - Lào của tỉnh Sơn La. Seo Pùa dạy tôi thổi kèn lá nhưng tôi thổi mãi cũng chỉ ra tiếng chứ không thành bài. Seo Pùa đùa: “Anh không thành người Mông được rồi”. Câu nói khiến tôi nghĩ ngợi. Có lẽ, để lá rừng cất lên tiếng hát, con người phải có trái tim với núi rừng, phải là người của núi rừng. Đến Sơn La nói riêng hay Tây Bắc nói chung, thường gặp rất nhiều những điệu dân ca, dân vũ đậm đà sắc thái văn hóa của người vùng cao và điều đó làm người ta mê mẩn.

Vũ điệu của rừng…
Cây nhãn ở Sơn La

Có thể nói, Sơn La là một trong những tỉnh miền núi có phong trào văn nghệ quần chúng hoạt động mạnh mẽ. Toàn tỉnh hiện có hơn 3.300 đội văn nghệ quần chúng hoạt động ở các thôn bản, góp phần bảo tồn và phát huy những giá trị văn hóa truyền thống tiêu biểu của các dân tộc. Hằng năm, tỉnh thường tổ chức từ 2 - 4 cuộc thi, hội diễn, liên hoan nghệ thuật quần chúng cấp tỉnh và tham gia các hội thi, hội diễn, liên hoan nghệ thuật quần chúng các khu vực và toàn quốc. Điều đó, càng giúp cho phong trào văn nghệ quần chúng được duy trì và phát triển mạnh.

Quanh TP Sơn La, từ những năm 2000 tôi đã từng được đến giao lưu với các đội văn nghệ ở bản Bó, bản Lầu, bản Puổn… Ở đó, các “nghệ sĩ chân đất” là các bà, các chị, các cô ban ngày vẫn lên nương, xuống ruộng sản xuất, nhưng buổi tối lại nhóm họp nhau trong căn nhà sàn rộng, hoặc bên đống lửa ở khoảng đất giữa bản để hát khắp, múa xòe, múa lăm vông… Họ hát múa khi giao lưu với bộ đội, gặp gỡ với khách ở xa đến thăm, hát mừng lễ hội, tổng kết phong trào, hoặc đơn giản chỉ là hát múa cho nhau nghe… nhưng lúc nào cũng say sưa như có chất men lá ngấm vào máu.

Không xòe, thóc cạn bồ…

Ở Sơn La, có những bản Thái, bản Mông, bản Dao, bản Khơ mú… sống riêng biệt… và có những bản đồng bào các dân tộc sống xen lẫn với nhau. Thế nhưng, chương trình văn nghệ của mỗi bản đều hội tụ những nét đặc sắc của văn hóa các dân tộc.

Múa khèn của người Mông Sơn La
Múa khèn của người Mông Sơn La

Các thành viên đội văn nghệ đều có thể múa xòe Thái, múa lăm vông Lào, múa khèn Mông… khá nhuần nhuyễn. Trang phục, đạo cụ biểu diễn của họ chuyên nghiệp và đầy đủ sắc màu của các dân tộc theo từng tiết mục. Có thể nói, múa hát đã kéo mọi người lại gần nhau, góp phần củng cố mối quan hệ thân thiện giữa các dân tộc. Các điệu múa xòe Thái, lăm vông Lào đã trở thành phổ thông ở cộng đồng người dân Tây Bắc trong bất cứ cuộc liên hoan gặp gỡ nào. Nó như sợi dây liên kết giữa mọi người bất kể dân tộc, chủng tộc khi cùng nắm tay hoặc giao lưu với nhau trong điệu múa. Điều này cũng góp phần lí giải vì sao ở Việt Nam bao đời nay chưa từng xảy ra mâu thuẫn hoặc chiến tranh sắc tộc như ở một số quốc gia khác.

Điệu múa xoè Thái
Điệu múa xoè Thái

Trong buổi gặp mặt cán bộ Hội NCT 6 tỉnh trong Cụm thi đua số 1 của Hội NCT Việt Nam tại Sơn La vừa qua, tôi vui miệng hát cho cháu Lò Thị Huyền, chừng 20 tuổi, người dân tộc Thái đen - thành viên của lực lượng văn nghệ tỉnh đến phục vụ - nghe một đoạn khắp tôi học lỏm được ở Yên Châu 15 năm trước. Dù tiết tấu và giai điệu không được chuẩn, nhưng cháu vẫn nhận ra đó là điệu khắp chiêu “Hà ới” thường hát trong các cuộc giao lưu. Thì ra, hát khắp cổ từ cái thời “Xống chụ xôn xao” vẫn được lớp trẻ ngày nay ở Sơn La gìn giữ và phát huy.

Mùa hoa mận
Mùa hoa mận

Nhìn các cháu văn nghệ tung tẩy trên sân khấu trong các bộ trang phục lúc Thái, lúc Mông, lúc Lào hay Dao, Khơ mú… hoặc chắp tay cúi đầu mời khách cùng múa điệu lăm vông, tôi thấy thật mừng và xúc động. Bây giờ thì tôi hiểu vì sao từ hàng chục năm trước, ông Vì Văn Nèn, người dân tộc Xinh mun, cán bộ văn hóa xã Chiềng On, huyện Yên Châu khi trò chuyện với tôi cứ đau đáu nỗi niềm muốn tìm lại con chữ của dân tộc mình. Ông bảo, văn hóa của một dân tộc được gìn giữ qua tiếng nói, chữ viết, trang phục và các làn điệu dân ca, dân vũ, phong tục tập quán… để mất thứ nào là mất bản sắc thứ ấy. Thật may, ở Sơn La, đến nay những thứ ấy vẫn còn.

Rời Sơn La trong buổi chiều cuối năm, ngắm sương mù lẩn vẩn trên những mỏm núi, cánh rừng cây công nghiệp, cây ăn quả đã lên xanh và đây đó thấp thoáng những vườn đào, vườn mận trổ hoa lốm đốm, trong lòng tôi cứ ngân nga câu khắp Thái: “Không xòe như mây không bay/ Không xòe như nước suối ngừng chảy/ Không xòe không tốt lúa/ Không xòe thóc cạn bồ/ Không xòe trai gái không thành đôi...”. Mong sao, những cánh rừng và những làn điệu dân ca, dân vũ ở Sơn La mãi mãi xanh tươi.

Vũ điệu của rừng… Vũ điệu của rừng…

Kì 1: Kí ức và hiện tại

Văn Minh

Tin liên quan

Cùng chuyên mục

Khai mạc Liên hoan hát Văn, hát Chầu văn toàn quốc

Khai mạc Liên hoan hát Văn, hát Chầu văn toàn quốc

Tối 15/4, Liên hoan hát Văn, hát Chầu văn toàn quốc năm 2021 đã khai mạc tại Đền Chân Suối (xã Hồ Sơn, huyện Tam Đảo, tỉnh Vĩnh Phúc). Đây là hoạt động do Cục Văn hóa cơ sở phối hợp với Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh Vĩnh Phúc tổ chức từ ngày 15-18/4.
Phú Thọ bắn pháo hoa nhân dịp Giỗ Tổ Hùng Vương

Phú Thọ bắn pháo hoa nhân dịp Giỗ Tổ Hùng Vương

Văn phòng chính phủ vừa có công văn truyền đạt ý kiến của Phó Thủ tướng Chính phủ Vũ Đức Đam đồng ý cho UBND tỉnh Phú Thọ tổ chức điểm bắn pháo hoa tầm cao với thời lượng không quá 15 phút vào tối 20/4, tại TP Việt Trì, bảo đảm phù hợp với tình hình dịch bệnh.
Tây Nguyên những âm thanh độc đáo

Tây Nguyên những âm thanh độc đáo

Với những năng lực và cảm xúc văn hóa gần gũi với thiên nhiên của đồng bào các dân tộc ở 5 tỉnh Lâm Đồng, Đắk Nông, Đắk Lắk, Gia Lai và Kon Tum, đã tạo nên không gian văn hóa với những cung bậc âm thanh tha thiết.
Tuyệt tác sông Hương núi Ngự ở cố đô xưa

Tuyệt tác sông Hương núi Ngự ở cố đô xưa

Dòng sông thơ mộng chảy suốt chiều dài lịch sử cố đô địa linh nhân kiệt, đi vào thơ ca và trở thành biểu tượng của xứ Huế mộng mơ - sông Hương. Trong chuyến công tác tại Huế, tôi có dịp thưởng ngoạn vẻ đẹp trữ tình của sông Hương núi Ngự, ngồi trên du thuyền thả hồn bồng bềnh nghe nhã nhạc cung đình và cùng du khách thả đèn hoa đăng trong đêm lung linh ngập sắc màu đèn led...
Nhiều hoạt động chào mừng Ngày sách Việt Nam lần thứ 8

Nhiều hoạt động chào mừng Ngày sách Việt Nam lần thứ 8

Tại kỳ họp thứ 8, Quốc hội khóa XIV đã thông qua Luật Thư viện số 46/2019/QH14, có hiệu lực thi hành từ ngày 1-7-2020, trong đó khoản 1 Điều 30 quy định ngày 21- 4 hằng năm là Ngày Sách và Văn hóa đọc Việt Nam.

Tin khác

Tết Thanh minh hướng con cháu nhớ về cội nguồn

Tết Thanh minh hướng con cháu nhớ về cội nguồn
Trong đời sống văn hoá tinh thần phong phú của người Việt, ngoài Tết Nguyên đán (to nhất trong năm) còn có nhiều lễ tết ý nghĩa, đậm đà bản sắc dân tộc như: Tết Khai Hạ, Tết Nguyên Tiêu, Tết Hàn thực, Tết Thanh minh, Tết Đoan ngọ, Tết Rằm tháng bảy, Tết Trung thu... Mỗi Tết có ý nghĩa khác nhau với từng vùng miền, dân tộc.

Sun World Fansipan Legend giảm giá vé cáp treo tới hơn 70% cho người dân Tây Bắc

Sun World Fansipan Legend giảm giá vé cáp treo tới hơn 70% cho người dân Tây Bắc
Hàng loạt dịch vụ du lịch đang đồng loạt giảm giá tới 70%, Lào Cai, với điểm nhấn là Sa Pa, chắc chắn sẽ trở thành điểm phải đến mùa hè này.

S-Generation là dự án gì mà mà khiến loạt sao cùng góp mặt trong MV còn Quang Đăng tức tốc biên đạo “Vũ điệu hồi sinh”?

S-Generation là dự án gì mà mà khiến loạt sao cùng góp mặt trong MV còn Quang Đăng tức tốc biên đạo “Vũ điệu hồi sinh”?
Trong chương trình “Bữa trưa vui vẻ” phát sóng hồi đầu tháng 4, hai nghệ sĩ khách mời là divo Tùng Dương và biên đạo múa Quang Đăng đã có những chia sẻ thú vị về dự án cộng đồng S-Generation và lý do ra đời điệu nhảy quốc dân “Vũ điệu hồi sinh” đang chiếm sóng trên Tik Tok những ngày qua.

Đêm nghệ thuật khai mạc lễ hội hoa FLC Sầm Sơn thu hút hàng vạn du khách

Đêm nghệ thuật khai mạc lễ hội hoa FLC Sầm Sơn thu hút hàng vạn du khách
Lễ hội “Vũ khúc Biển & Hoa” do UBND thành phố Sầm Sơn và Tập đoàn FLC phối hợp tổ chức vừa chính thức khai mạc đầy ấn tượng tại quần thể FLC Sầm Sơn ngày 10/4, với chương trình nghệ thuật đặc sắc và màn trình diễn pháo hoa kéo dài 15 phút từ khách sạn FLC Grand Hotel Sam Son.

Rộn ràng Tết quân dân mừng Chol Chnam Thmay tại Cần Thơ

Rộn ràng Tết quân dân mừng Chol Chnam Thmay tại Cần Thơ
Tết quân dân mừng Chol Chnam Thmay lần đầu tiên được Cần Thơ tổ chức diễn ra từ ngày 1-10/4, với chủ đề “Quân-Dân Cần Thơ mừng Chol Chnam Thmay năm 2021,” với nhiều hoạt động ý nghĩa, thiết thực.

Sầm Sơn- Rực rỡ ngàn hoa

Sầm Sơn- Rực rỡ ngàn hoa
Mở đầu cho mùa du lịch Sầm Sơn năm 2021 là Lễ hội hoa quy mô bậc nhất cùng khung cảnh pháo hoa rực rỡ bên bờ biển, khởi động mùa du lịch đầy màu sắc.
Xem thêm
Khai mạc Liên hoan hát Văn, hát Chầu văn toàn quốc

Khai mạc Liên hoan hát Văn, hát Chầu văn toàn quốc

Tối 15/4, Liên hoan hát Văn, hát Chầu văn toàn quốc năm 2021 đã khai mạc tại Đền Chân Suối (xã Hồ Sơn, huyện Tam Đảo, tỉnh Vĩnh Phúc). Đây ...
Phú Thọ bắn pháo hoa nhân dịp Giỗ Tổ Hùng Vương

Phú Thọ bắn pháo hoa nhân dịp Giỗ Tổ Hùng Vương

Văn phòng chính phủ vừa có công văn truyền đạt ý kiến của Phó Thủ tướng Chính phủ Vũ Đức Đam đồng ý cho UBND tỉnh Phú Thọ tổ chức ...
Nhiều hoạt động chào mừng Ngày sách Việt Nam lần thứ 8

Nhiều hoạt động chào mừng Ngày sách Việt Nam lần thứ 8

Tại kỳ họp thứ 8, Quốc hội khóa XIV đã thông qua Luật Thư viện số 46/2019/QH14, có hiệu lực thi hành từ ngày 1-7-2020, trong đó khoản 1 Điều ...
Tuyệt tác sông Hương núi Ngự ở cố đô xưa

Tuyệt tác sông Hương núi Ngự ở cố đô xưa

Dòng sông Hương thơ mộng chảy suốt chiều dài lịch sử cố đô địa linh nhân kiệt, đi vào thơ ca và trở thành biểu tượng của xứ Huế mộng ...
Sun World Fansipan Legend giảm giá vé cáp treo tới hơn 70% cho người dân Tây Bắc

Sun World Fansipan Legend giảm giá vé cáp treo tới hơn 70% cho người dân Tây Bắc

Hàng loạt dịch vụ du lịch đang đồng loạt giảm giá tới 70%, Lào Cai, với điểm nhấn là Sa Pa, chắc chắn sẽ trở thành điểm phải đến mùa ...
Đêm nghệ thuật khai mạc lễ hội hoa FLC Sầm Sơn thu hút hàng vạn du khách

Đêm nghệ thuật khai mạc lễ hội hoa FLC Sầm Sơn thu hút hàng vạn du khách

Lễ hội “Vũ khúc Biển & Hoa” do UBND thành phố Sầm Sơn và Tập đoàn FLC phối hợp tổ chức vừa chính thức khai mạc đầy ấn tượng tại ...
Chính thức khởi động giải chạy BaDen Mountain Marathon 2021 tại Tây Ninh

Chính thức khởi động giải chạy BaDen Mountain Marathon 2021 tại Tây Ninh

Hôm nay, Sở VHTT&DL Tây Ninh và Tập đoàn Sun Group tổ chức họp báo chính thức công bố giải chạy BaDen Mountain Marathon 2021 quy mô lớn, lần đầu ...
Văn Quyết, Việt Anh bị treo giò

Văn Quyết, Việt Anh bị treo giò

Ban kỷ luật VFF phạt Nguyễn Văn Quyết và Bùi Hoàng Việt Anh của Câu lạc bộ Hà Nội vì có hành vi thi đấu thô bạo trong trận thua ...
Bamboo Airways là nhà tài trợ Vàng Giải bóng chuyền Vô địch quốc gia 2021

Bamboo Airways là nhà tài trợ Vàng Giải bóng chuyền Vô địch quốc gia 2021

Ngày 31/3/2021, tại Trụ sở của Hãng hàng không Bamboo Airways, TP Hà Nội, đã diễn ra Lễ ký kết hợp đồng tài trợ giữa Liên đoàn bóng chuyền Việt ...
Dòng sông tuổi thơ

Dòng sông tuổi thơ

Trong cuộc đời mỗi con người, ai cũng phải trải qua những buồn vui, sóng gió đẩy đưa... Sông quê hương vẫn nằm đó, lắng nghe tiếng đổi thay của ...
Bà nội

Bà nội

Buổi chiều, bố đi làm về. Vào bàn ăn, vừa mở lồng bàn, bố đã reo: Trời! Bà cho cả nhà ăn những gì mà trông đã thấy ngon thế ...
Cô nàng i ngắn

Cô nàng i ngắn

Chuyến đi cao nguyên đá Đồng Văn của tôi lần ấy hoàn toàn ngẫu hứng. Nó được hình thành khi tôi ghé thăm anh bạn thân đang công tác tại ...
S-Generation là dự án gì mà mà khiến loạt sao cùng góp mặt trong MV còn Quang Đăng tức tốc biên đạo “Vũ điệu hồi sinh”?

S-Generation là dự án gì mà mà khiến loạt sao cùng góp mặt trong MV còn Quang Đăng tức tốc biên đạo “Vũ điệu hồi sinh”?

Trong chương trình “Bữa trưa vui vẻ” phát sóng hồi đầu tháng 4, hai nghệ sĩ khách mời là divo Tùng Dương và biên đạo múa Quang Đăng đã có ...
Biên đạo múa Quang Đăng: “Tôi hạnh phúc vì những điều mình thích tạo ra giá trị cho cộng đồng”

Biên đạo múa Quang Đăng: “Tôi hạnh phúc vì những điều mình thích tạo ra giá trị cho cộng đồng”

Ra đời trong những phút giây ngẫu hứng vì ấn tượng sâu đậm bởi MV Arise’21 Ta sẽ hồi sinh của dự án S-Generation, Vũ điệu hồi sinh của Quang ...
Người đẹp Mỹ đăng quang Hoa hậu Hòa bình Thế giới, Ngọc Thảo dừng chân ở top 20

Người đẹp Mỹ đăng quang Hoa hậu Hòa bình Thế giới, Ngọc Thảo dừng chân ở top 20

Danh hiệu Hoa hậu Hòa bình Thế giới thuộc về người đẹp Mỹ và đại diện của Việt Nam - Á hậu Ngọc Thảo dừng chân ở top 20.
Phiên bản di động