Tăng thuế thuốc lá góp phần tạo nguồn lực bền vững cho các chương trình y tế công cộng

Tham dự có các đồng chí: Trương Xuân Cừ, Phó Chủ tịch Thường trực Trung ương Hội; Nguyễn Thị Thanh Hòa, nguyên Ủy viên Trung ương Đảng, nguyên Chủ tịch Hội LHPN Việt Nam, đại biểu Quốc hội khóa XIII, Chủ tịch Hội bảo vệ Quyền trẻ em Việt Nam; TS Bùi Thị An, nguyên Ủy viên Khoa học Công nghệ và Môi trường của Quốc tế, đại biểu Quốc hội Khóa XIII; đại diện các Bộ Tư pháp, Ủy ban Trung ương MTTQ Việt Nam; Hội Luật gia, Hội Nữ trí thức Việt Nam; Hội NCT TP Hà Nội; lãnh đạo các Ban, Văn phòng Trung ương Hội.

TS. Phan Văn Hùng, Phó Chủ tịch Hội NCT Việt Nam chủ trì Tọa đàm

TS Phan Văn Hùng cho biết: Kì họp thứ 9, Quốc hội khóa XV đang thảo luận sửa đổi Luật Thuế tiêu thụ đặc biệt, bao gồm điều chỉnh thuế thuốc lá. Tại phiên họp toàn thể sáng 9/5/2025, đại biểu Quốc hội bày tỏ sự quan tâm không chỉ về hiệu quả thu ngân sách mà còn về vai trò của chính sách thuế trong bảo vệ sức khỏe cộng đồng và thúc đẩy công bằng xã hội. Khi nhắc đến tác hại của thuốc lá, phần lớn chúng ta thường chỉ nghĩ đến người trực tiếp hút. Nhưng thực tế, người hít phải khói thuốc (hút thuốc lá thụ động) lại phải gánh chịu rủi ro lớn hơn nhiều lần, đặc biệt là những đối tượng yếu thế như người cao tuổi, phụ nữ và trẻ em.

Khói thuốc lá chứa hơn 7.000 hóa chất, trong đó có ít nhất 250 chất độc hại và hơn 70 chất gây ung thư. Khi một người hút thuốc trong nhà, trên xe hay nơi công cộng, khói thuốc lan tỏa và gây ảnh hưởng nghiêm trọng tới tất cả những người xung quanh - dù họ hoàn toàn không hút thuốc. Theo Tổ chức Y tế Thế giới, mỗi năm có khoảng 1,2 triệu người chết do hút thuốc lá thụ động, trong đó nhiều nạn nhân là phụ nữ và trẻ em - những người không hề tự nguyện tiếp xúc với khói thuốc.

TS Trương Xuân Cừ, Phó Chủ tịch Thường trực Hội NCT Việt Nam phát biểu.

TS. Trương Xuân Cừ nhấn mạnh: Chính vì những tác hại nghiêm trọng và mang tính lan tỏa như vậy, việc phòng, chống tác hại của thuốc lá cần có cách tiếp cận toàn diện và bền vững, không chỉ dựa vào tuyên truyền, khuyến nghị thay đổi hành vi cá nhân, mà còn cần thông qua các chính sách công mạnh mẽ, có tác động sâu rộng, trong đó chính sách tăng thuế thuốc lá là công cụ đặc biệt hiệu quả đã được chứng minh. Việc áp dụng mức thuế cao hơn, tiến tới tiệm cận khuyến nghị của WHO, sẽ không chỉ giúp giảm gánh nặng bệnh tật và tử vong do các bệnh không lây nhiễm, mà còn tạo ra nguồn lực bền vững cho các chương trình y tế công cộng.

Kết luận Tọa đàm, TS.Phan Văn Hùng ghi nhận và đánh giá cao các ý kiến đóng góp thẳng thắn, tâm huyết và xây dựng của các chuyên gia, đại biểu. Ông nhấn mạnh vai trò trung tâm của Quốc hội trong việc ban hành chính sách công, cùng với sự đồng hành của các tổ chức chính trị xã hội, giới khoa học và người dân, là yếu tố then chốt để Việt Nam tiến tới một môi trường không khói thuốc - nơi tất cả người dân, đặc biệt là NCT, phụ nữ và trẻ em được sống khỏe mạnh, an toàn và công bằng. Tăng thuế thuốc lá là một phần không thể tách rời trong chiến lược phát triển bền vững quốc gia, trong đó sức khỏe Nhân dân là mục tiêu tối thượng. Hội NCT Việt Nam sẽ tiếp tục đóng vai trò tích cực kiến nghị, vận động và phối hợp thực hiện chính sách thuế thuốc lá công bằng, hiệu quả và nhân văn.