Rối loạn tiền đình

Chóng mặt, xoay tròn, mất thăng bằng là những biểu hiện thường gặp của bệnh rối loạn tiền đình mà nhiều người gặp phải...

Chức năng chính của hệ thống tiền đình là giữ thăng bằng cho cơ thể khi thực hiện các chuyển động như di chuyển, xoay người, cúi người.., được điều khiển bởi các nhóm thần kinh nằm trong não.

Phần ngoại vi của hệ thống tiền đình là một bộ phận của tai trong, hoạt động như một thiết bị hướng dẫn quán tính và gia tốc thu nhỏ, giúp liên tục báo cáo thông tin về các chuyển động, vị trí của đầu và cơ thể đến các trung tâm tích hợp nằm trong thân não, tiểu não và vỏ não.

Rối loạn tiền đình là những rối loạn có liên quan đến thăng bằng, xuất phát từ dây thần kinh số 8 và các đường nối kết của nó. Nếu bộ phận này bị tổn thương sẽ khiến thông tin dẫn truyền bị sai lệch và cơ thể bị mất thăng bằng, hoa mắt, chóng mặt, ù tai...

Dây thần kinh số 8 là thần kinh cảm giác, bao gồm hai phần, mỗi phần đảm nhận chức năng giác quan riêng. Thần kinh ốc tai có chức năng cảm giác thính giác. Thần kinh tiền đình có chức năng cảm giác thăng bằng. Dây thần kinh số 8 xuất phát từ cầu não, đi vào xương đá qua lỗ ống tai trong, là đường truyền dẫn thông tin điều khiển hệ thống tiền đình giữ thăng bằng cho cơ thể.

Rối loạn tiền đình
Các biểu hiện của rối loạn tiền đình

Phân loại và triệu chứng

Bệnh gồm 2 dạng với các biểu hiện đặc trưng khác nhau:

Rối loạn tiền đình ngoại biên

TS.BS Lê Văn Tuấn, cố vấn chuyên môn Khoa Nội thần kinh, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh cho biết, rối loạn tiền đình ngoại biên thường gặp ở 90-95% bệnh nhân. Có nhiều nguyên nhân gây ra rối loạn tiền đình ngoại biên, biểu hiện lâm sàng đa dạng tùy thuộc theo nguyên nhân với biểu hiện có thể là các cơn chóng mặt thoáng qua, chỉ xảy ra trong thời gian ngắn, xuất hiện khi thay đổi tư thế như lắc đầu, từ tư thế nằm chuyển sang ngồi. Người bệnh có thể xuất hiện tình trạng chóng mặt nặng và kéo dài, không thể đi đứng hay thay đổi từ nằm sang ngồi.

Nếu người bệnh bị rối loạn tiền đình ngoại biên nặng thì ngoài chóng mặt dữ dội còn có các triệu chứng đi kèm. Các triệu chứng như nôn ói nhiều và kéo dài, ù tai, giảm thính lực, nặng đầu, khó tập trung, rối loạn vận mạch khiến da tái xanh, giảm nhịp tim, vã mồ hôi, nghiêm trọng hơn là té ngã gây chấn thương do không kiểm soát được thăng bằng.

Rối loạn tiền đình trung ương

Thường gặp với những biểu hiện của tình trạng tổn thương hệ thống tiền đình của hệ thần kinh trung ương, người bệnh đi đứng khó khăn, khi thay đổi tư thế bị choáng váng, chóng mặt, thỉnh thoảng kèm theo nôn ói. Tình trạng này là do có sự tổn thương nhân tiền đình, tổn thương đường liên hệ của các nhân dây tiền đình ở thân não, tiểu não mà nguyên nhân có thể là do tai biến mạch máu não, bệnh lí viêm, u não...

Nguyên nhân

Rối loạn cơ quan tiền đình ngoại biên do các nguyên nhân: Chóng mặt tư thế kịch phát lành tính, viêm thần kinh tiền đình, viêm tiền đình, bệnh Ménière, viêm mê nhĩ, rò ngoại dịch, u dây thần kinh 8, dị vật ống tai ngoài, viêm tai giữa cấp.... Rối loạn chuyển hóa như suy giáp, tiểu đường, tăng ure huyết... cũng gây rối loạn tiền đình.

Nguyên nhân gây ra hội chứng tiền đình trung ương thường gặp nhất là migraine, nhiễm trùng não, xuất huyết não, nhồi máu não, chấn thương, u não, xơ cứng rải rác. Ngoài ra một số nguyên nhân khác gây rối loạn tiền đình như tuổi tác, mất máu quá nhiều do chấn thương, căng thẳng, dùng quá nhiều chất kích thích như rượu, bia...

Đối tượng có nguy cơ

Thông thường, đây là bệnh lí thường gặp ở người cao tuổi. Tuy nhiên, bệnh ngày càng trẻ hóa, có thể xảy ra ở mọi lứa tuổi, phổ biến hơn ở người trưởng thành làm việc căng thẳng.

Phụ nữ mang thai thường bị ốm nghén dẫn đến chán ăn, nhất là trong 3 tháng đầu. Cơ thể không được cung cấp đủ dinh dưỡng khiến thai phụ chóng mặt, choáng váng. Yếu tố tâm sinh lí thay đổi, lo lắng, mệt mỏi cũng ảnh hưởng không nhỏ đến bộ phận tiền đình, dễ dẫn tới hội chứng rối loạn tiền đình khi đang mang thai. Việc điều trị khi đang mang thai bắt buộc phải theo chỉ định của bác sĩ để tránh tác dụng phụ hoặc biến chứng nguy hiểm.

Nếu không điều trị sớm, bệnh có thể gây ra những biến chứng ảnh hưởng trực tiếp tới sức khỏe và cuộc sống của người bệnh như dễ trầm cảm, dễ bị té ngã, đột quỵ, tai biến...

Chẩn đoán

TS Lê Văn Tuấn chia sẻ thêm, tình trạng bệnh có thể được chẩn đoán ban đầu dựa vào các dấu hiệu sau: Chóng mặt: Cảm giác đồ vật xung quanh quay tròn và thường kèm theo các triệu chứng rối loạn thần kinh thực vật như buồn nôn, vã mồ hôi, cảm giác sợ ngã, đặc biệt khó chịu.

Mất thăng bằng: Mức độ có thể rất mạnh khiến bệnh nhân không thể đứng được thường gặp trong giai đoạn đầu của hội chứng tiền đình ngoại biên hoặc có thể ở mức độ vừa phải được phát hiện thông qua các nghiệm pháp khám như dấu hiệu Romberg, bước đi hình sao...

Rung giật nhãn cầu: là một vận động tự động của cả hai nhãn cầu, đặc trưng bởi sự xuất hiện liên tục có nhịp, khá đều đặn và sự liên tục thay đổi hướng của sự chuyển động xen kẽ nhau...

Dựa vào tình trạng bệnh, bác sĩ có thể yêu cầu bạn thực hiện thêm một số kiểm tra cận lâm sàng để củng cố cơ sở chẩn đoán bệnh.

Điều trị

“Điều trị không đúng cách hay dùng thuốc trị không đúng bệnh sẽ gây lãng phí tiền bạc, công sức, thời gian trong khi tình trạng bệnh có thể trở nên nặng hơn và dẫn đến nhiều biến chứng khó lường”, TS Tuấn nói.

Điều trị bao gồm: điều trị nguyên nhân gây ra rối loạn tiền đình, điều trị triệu chứng chóng mặt và nôn, điều trị phục hồi chức năng tiền đình.

Phục hồi chức năng: Các bài tập rèn luyện não bộ, kích thích sự vận động, nhạy bén của hệ thống tiền đình có hiệu quả rất lớn trong phục hồi chức năng cho bộ phận đầu, cơ thể, thị giác.

Tập luyện thể thao: ở mức độ phù hợp với tình trạng sức khỏe sẽ giúp người bệnh tăng cường sức khỏe, hỗ trợ phục hồi hệ thống tiền đình.

Duy trì chế độ ăn uống lành mạnh: Cải thiện sức khỏe đáng kể cho người bệnh và hạn chế các triệu chứng.

Sử dụng thuốc kê toa: Tùy thuộc vào tình trạng bệnh lí của mỗi người, bác sĩ sẽ đưa ra phương án phù hợp về thời gian, liều lượng dùng thuốc.

Phẫu thuật: Khi thuốc và các liệu pháp khác không mang lại hiệu quả điều trị, người bệnh cần phải tiến hành phẫu thuật. Phụ thuộc vào nguyên nhân gây rối loạn tiền đình mà các bác sĩ sẽ chọn phương pháp phẫu thuật phù hợp nhằm phục hồi chức năng của tai trong.

Thời gian điều trị bệnh hoàn toàn phụ thuộc vào phân loại, mức độ bệnh, khả năng đáp ứng với các biện pháp điều trị, có thể phục hồi chỉ trong một hai ngày hoặc kéo dài vài tháng. Do đó, khi phát hiện các triệu chứng kể trên, người bệnh cần thăm khám sớm để xác định nguyên nhân và điều trị kịp thời.

Phòng bệnh

Rối loạn chức năng tiền đình là căn bệnh phổ biến, ảnh hưởng lớn đến sức khỏe và chất lượng cuộc sống. Tuy nhiên, mọi người vẫn có thể phòng tránh bằng những cách đơn giản sau:

- Luyện tập thể dục đều đặn và hợp lí.

- Giảm căng thẳng lo lắng.

- Tránh đọc sách báo khi ngồi ô tô nên ngồi hoặc nằm ngay xuống khi thấy chóng mặt.

- Uống đủ nước mỗi ngày.

- Hạn chế sử dụng chất kích thích như bia, rượu, thuốc lá...

- Đối với những người bị rối loạn tiền đình, cần thận trọng khi hoạt động vùng đầu cổ.

- Không nên quay cổ đột ngột hoặc thay đổi tư thế đứng lên ngồi xuống quá nhanh.

Khi có dấu hiệu của bệnh, nên đi khám chuyên khoa để được chẩn đoán và điều trị theo hướng dẫn của bác sĩ.

Đỗ Thông (st)

Tin liên quan

Cùng chuyên mục

Chăm sóc và dự phòng bệnh loãng xương ở người cao tuổi

Chăm sóc và dự phòng bệnh loãng xương ở người cao tuổi

Loãng xương là căn bệnh diễn biến âm thầm và hầu như NCT nào cũng gặp phải với mức độ nặng hoặc nhẹ khác nhau. Căn bệnh này gây nên các triệu chứng: Đau nhức xương, cong vẹo cột sống, gù... ảnh hưởng không nhỏ đến cuộc sống và sinh hoạt của người bệnh...

Tin khác

Phòng chống chứng bất lực bằng khí công

Phòng chống chứng bất lực bằng khí công
Trong đông y, lí luận và thực tiễn đều đã chứng minh, việc lựa chọn một bài tập khí công hợp lí rồi tin tưởng và kiên trì thực hành có bài bản chắc chắn sẽ góp phần cải thiện công năng tình dục và phòng chống hữu hiệu những rối loạn sinh lí, trong đó có tình trạng bất lực.

Phẫu thuật cắt thực quản và tạo hình đường tiêu hóa trên thành công cho cụ ông trên 80 tuổi

Phẫu thuật cắt thực quản và tạo hình đường tiêu hóa trên thành công cho cụ ông trên 80 tuổi
Theo thông tin từ TS.BS Trần Mạnh Hùng, Trưởng Khoa Ngoại tổng hợp, Bệnh viện Bạch Mai, các bác sĩ vừa tiến hành phẫu thuật cắt và tạo hình thực quản thành công cho bệnh nhân Trần Đức Lễ (81 tuổi, ở Hà Nội) bị ung thư thực quản. Đây là bệnh nhân cao tuổi nhất được phẫu thuật cắt và tạo hình thực quản thành công tại Bệnh viện Bạch Mai và cũng là một trong số rất ít bệnh nhân cao tuổi được thực hiện kỹ thuật này tại Việt Nam.

Yêu cầu các bệnh viện tăng cường công tác chỉ đạo, kiểm tra việc kê đơn thuốc trong điều trị ngoại trú

Yêu cầu các bệnh viện tăng cường công tác chỉ đạo, kiểm tra việc kê đơn thuốc trong điều trị ngoại trú
Cục Quản lý Khám chữa bệnh (Bộ Y tế) vừa có văn bản gửi các bệnh viện, viện có giường bệnh trực thuộc Bộ; sở y tế các tỉnh, thành phố và y tế các bộ, ngành về việc tăng cường công tác chỉ đạo, kiểm tra việc thực hiện quy chế kê đơn thuốc trong điều trị ngoại trú.

Kiểm soát đường huyết như thế nào?

Kiểm soát đường huyết như thế nào?
Đường (hay còn gọi là glucose máu) là nguồn năng lượng chính của cơ thể, đồng thời cũng là nguồn nhiên liệu rất quan trọng và cần thiết cho các cơ quan, đặc biệt hệ thần kinh và tổ chức não bộ. Trong máu luôn có một lượng đường nhất định, nếu lượng đường này thường xuyên cao sẽ dẫn tới bệnh đái tháo đường. Do vậy, cần theo dõi đường huyết để có những giải pháp hiệu quả phòng ngừa bệnh tật, nhất là đối với NCT.

Đình chỉ lưu hành và thu hồi toàn quốc lô sản phẩm không đạt tiêu chuẩn chất lượng

Đình chỉ lưu hành và thu hồi toàn quốc lô sản phẩm không đạt tiêu chuẩn chất lượng
Vừa qua, Cục Quản lý Dược (Bộ Y tế) thông báo đình chỉ lưu hành, thu hồi mỹ phẩm toàn quốc lô dung dịch vệ sinh phụ nữ Tulise 100ml và Sữa rửa tay sạch khuẩn Dr. Clean Hương dâu do sản phẩm mỹ phẩm không đạt tiêu chuẩn chất lượng.

Thu hồi 5 sản phẩm không đảm bảo an toàn của Công ty TNHH sản xuất - Y dược phẩm Vĩnh Điển

Thu hồi 5 sản phẩm không đảm bảo an toàn của Công ty TNHH sản xuất - Y dược phẩm Vĩnh Điển
Cục An toàn thực phẩm (Bộ Y tế) vừa ban hành Quyết định thu hồi 5 sản phẩm thực phẩm không đảm bảo an toàn được sản xuất tại Công ty TNHH sản xuất - Y dược phẩm Vĩnh Điển (địa chỉ tại điểm công nghiệp Đan Phượng, xã Đan Phượng, huyện Đan Phượng, Hà Nội).

Cả nước có hơn 217,03 triệu liều vaccine phòng COVID-19 đã được tiêm

Cả nước có hơn 217,03 triệu liều vaccine phòng COVID-19 đã được tiêm
Trong ngày 15/5/2022 có 79.626 liều vaccine phòng COVID-19 được tiêm. Như vậy, tổng số liều vaccine đã được tiêm tại Việt Nam là 217.039.026 liều, trong đó tiêm cho người từ 18 tuổi trở lên là 197.092.034 liều, tiêm cho trẻ từ 12-17 tuổi là 17.402.459 liều và tiêm cho trẻ từ 5-11 tuổi là 2.544.533 liều.

Thực phẩm bảo vệ sức khỏe Xuân Dược Vương quảng cáo như thuốc chữa bệnh, vi phạm pháp luật

Thực phẩm bảo vệ sức khỏe Xuân Dược Vương quảng cáo như thuốc chữa bệnh, vi phạm pháp luật
Mới đây, Cục An toàn thực phẩm (Bộ Y tế) vừa đưa ra thông tin cảnh báo sản phẩm thực phẩm bảo vệ sức khỏe Xuân Dược Vương với nội dung quảng cáo gây hiểu nhầm sản phẩm có tác dụng như thuốc chữa bệnh, vi phạm quy định của pháp luật.

Hơn 10 triệu người Việt Nam đã có xác nhận hộ chiếu vaccine điện tử

Hơn 10 triệu người Việt Nam đã có xác nhận hộ chiếu vaccine điện tử
Cục Công nghệ thông tin, Bộ Y tế cho biết, đến thời điểm này, khoảng hơn 10 triệu người Việt Nam đã có xác nhận hộ chiếu vaccine điện tử. Con số này tăng thêm khoảng hơn 4 triệu người so với thống kê trước đó 5 ngày.
Xem thêm
Lần đầu tiên tại Việt Nam, kéo dài chân 13cm cho bệnh nhân ung thư xương

Lần đầu tiên tại Việt Nam, kéo dài chân 13cm cho bệnh nhân ung thư xương

Lần đầu tiên tại Việt Nam, Vinmec vừa thực hiện thành công ca phẫu thuật kéo dài chân thêm 13cm trên 1 xương, giúp một bệnh nhân trẻ tuổi mắc ung thư xương, từng bị gãy xương và co rút cơ sau ghép xương, có được đôi chân bằng nhau và đi lại bình thường.
Đề nghị các bệnh viện đầu ngành sẵn sàng hỗ trợ y tế vùng bị ảnh hưởng bão số 4

Đề nghị các bệnh viện đầu ngành sẵn sàng hỗ trợ y tế vùng bị ảnh hưởng bão số 4

Cục Quản lý Khám, Chữa bệnh (Bộ Y tế) vừa có công văn gửi Sở Y tế các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương, các bệnh viện, viện có giường bệnh trực thuộc Bộ Y tế về việc triển khai hỗ trợ công tác khám chữa bệnh, khắc phục hậu quả mưa lũ.
Yêu cầu phân tích dịch tễ học các ca mắc và tử vong do virus Adeno

Yêu cầu phân tích dịch tễ học các ca mắc và tử vong do virus Adeno

Trước thực tiễn số trẻ mắc virus Adeno ngày một gia tăng, ngày 21/9, Cục Y tế dự phòng (Bộ Y tế) đã có văn bản gửi Viện Vệ sinh dịch tễ, Viện Pasteur; Sở Y tế các tỉnh, thành phố về việc tăng cường phòng chống bệnh do virus Adeno.
Tác dụng bất ngờ của sữa chua bổ sung probiotics

Tác dụng bất ngờ của sữa chua bổ sung probiotics

“Theo báo cáo khoa học đăng trên NPJ Biofilms and Microbiomes (thuộc nhà xuất bản Springer Nature), sữa chua bổ sung probiotics giúp giải độc cơ thể, giảm lượng kim loại nặng trong máu hiệu quả.”
Sữa chua probiotics giúp giảm nồng độ kim loại nặng trong máu

Sữa chua probiotics giúp giảm nồng độ kim loại nặng trong máu

Việc sử dụng sữa chua chứa probiotics có thể giảm nồng độ kim loại nặng trong máu hiệu quả, theo báo cáo đăng trên Tạp chí khoa học trực tuyến NPJ Biofilms and Microbiomes mới đây.
Phát động chiến dịch truyền thông phòng, chống dịch Covid-19 trong tình hình mới

Phát động chiến dịch truyền thông phòng, chống dịch Covid-19 trong tình hình mới

Chiều ngày 12/9/2022, Bộ Y tế tổ chức Lễ phát động Chiến dịch truyền thông phòng, chống dịch COVID-19 trong tình hình mới với chủ đề “Vì một Việt Nam vững vàng và khỏe mạnh”.
Phiên bản di động