Những tục hay lệ lạ ở Triều Khúc

Làng Triều Khúc, xã Tân Triều, huyện Thanh Trì, TP Hà Nội là làng cổ ven đô có những “tục hay lệ lạ” từ xa xưa vẫn còn được duy trì cho tới nay. Trước hết là tục kiêng húy Thành Hoàng, không được gọi cha đẻ là bố; tục tảo mộ vào ngày Đông chí; tục đóng cổng ngõ khi đón dâu; tục ăn cỗ nhất tề; tục tôn tuổi... đã tồn tại hàng nghìn năm nay và luôn được người dân trân trọng gìn giữ.

Người xưa có câu “kính lão đắc thọ”có tôn trọng người già thì mình mới được thọ lâu, vậy mà ở làng Triều Khúc xưa NCT cứ thưa dần. Thời ấy, làng Triều Khúc thuộc huyện Thanh Oai, phủ Ứng Hòa, tỉnh Hà Đông, người đứng đầu là Tổng đốc Hoàng Trọng Phu, người có công chấn hưng làng nghề, tạo mọi điều kiện cho nghề thủ công làng Triều Khúc phát triển.

Ngày việc làng năm đó dân làng mời ông về dự lễ hội, quan Tổng đốc nhìn trong đình không thấy ai là lão làng ra đón tiếp. Lý trưởng thưa: Người 50 tuổi ở làng rất hiếm, do cuộc sống mưu sinh vất vả, đời sống quá thấp, tuổi thọ suy giảm. Nghe xong câu chuyện, ông vô cùng xúc động, rồi làm tấu sớ lên triều đình được nhà vua phê chuẩn. Từ đó làng Triều Khúc có thêm tục tôn tuổi mà không nơi nào có. Theo lệ này thì nam giới lên bô lão tuổi 50 thì 49 đã được lên. Các cụ từ 68 được lên 70; từ 78 được lên 80; từ 88 được lên 90. Những tuổi trên được làm lễ khánh thọ. Người ở tuổi 49 đến ngày 10/10 âm lịch phải đem cơi trầu xuống đình làng trình các cụ và dân làng. Đến ngày 25/11 ngày sinh của Đức Thành Hoàng (Bố Cái Đại Vương Phùng Hưng) thì mang lễ ra đình trình làng để lễ Thánh. Lúc này được mọi người công nhận và là “Bô lão”.

nhung tuc hay le la o trieu khuc
Lễ hội làng Triều Khúc

Ngày 10 tháng Giêng làng mở hội các cụ từ 78 lên 80, từ 88 lên 90. Riêng các cụ từ 68 lên 70 làm sau một ngày tức ngày 11 tháng Giêng. Tất cả các cụ đều phải mang lễ ra đình lễ thánh, xong biếu dân. Còn trong gia đình thì nhà nào cũng có vài mâm cỗ lễ Tổ đường, ra mắt họ hàng và người thân, cùng nâng chén rượu hồng “mừng thọ”. Tục tôn tuổi ở làng Triều Khúc hiện nay vẫn còn.

Còn tục đóng cổng ngõ: Trong đám cưới các em nhỏ lấy dây chăng ngang ngõ thật chắc, quan viên họ nhà trai đi đón dâu tới gần cổng ngõ nhà gái thì vướng dây, người nhà trai phải nói thật khéo và cho mấy đồng tiền để các cháu ăn quà, gọi là lộc đám cưới các cháu mới tháo dây. Khi nhà trai đi gần tới cổng ngõ nhà gái thì lập tức cổng ngõ bị đóng lại, nếu không có cổng ngõ thì dùng cái bàn chắn ngang là được. Hai họ phải cử những người tương đương nhau về vai vế, nói năng hoạt bát, có khiếu văn nghệ thơ ca, ứng đối nhanh và hay. Nhà gái cảm thấy nhà trai ứng đáp trôi chảy thì mới mở cổng để nhà trai được vào đón dâu.

Tục chăng dây hay đóng cổng ngõ là để kéo dài thời gian cho nhà gái chuẩn bị trầu cau, trà nước, sắp xếp mọi thứ thật chu đáo để đón tiếp nhà trai cho thêm phần long trọng. Đây cũng là nét văn hóa độc đáo, với ý nghĩa, con gái đi lấy chồng được cưới hỏi tử tế, “cửa đóng then cài”, con nhà có gia giáo. Tục này ở làng Triều Khúc đến nay vẫn còn.

Tục ăn cỗ nhất tề là mọi người ăn cỗ cùng giờ, người đi ăn cỗ bao giờ cũng phải đi sớm để chủ nhà xếp mâm. Người cao tuổi nhất thì được ngồi mâm nhất ở giữa nhà theo vai vế.

Khi xưa, trước giờ ăn cỗ đốt một bánh pháo xong, chủ nhà mời mọi người nâng chén rượu mừng. Ai đi ăn cỗ muộn khi nghe tiếng pháo biết là đã ăn cỗ thì lập tức quay về vì phải ngồi sau với người ít tuổi mà vị trí ngồi mâm không phù hợp thì mất mặt quá. Trong khi ăn, mâm dưới phải nhìn mâm trên, khi thấy mâm trên kết thúc thì mâm mình cũng phải nhanh chóng dừng lại, mâm trên cũng từ từ chờ mâm dưới ăn xong mới cho bưng mâm đi dọn đồng loạt cùng một lúc. Nếu không nắm được điều ấy mà cứ ngồi lâu thì cũng bị mang tiếng là “kẻ phàm” không biết nhìn ai. Người đi ăn cỗ hoặc đình đám phải ăn mặc y phục lịch sự, mọi cử chỉ lịch thiệp, không nói năng thô thiển để tránh sự đàm tiếu của dân làng.

Nguyễn Tiến Đức

Tin liên quan

Cùng chuyên mục

ninh binh 5 nam mot chang duong cua clb dien xuong chau van thien phu

Ninh Bình : 5 năm –một chặng đường của CLB diễn xướng chầu văn Thiên Phú

UNESCO công nhận thực hành tín ngưỡng thờ Mẫu Tam Phủ của người Việt là là Di sản Văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại...
van con nguoi khoc to nhu

Vẫn còn người khóc Tố Như

Sau 300 năm, hay 500 năm, hay cả nghìn năm sau nữa, người đời vẫn nhớ đến Nguyễn Du, với sự trân trọng bởi những gì ông đóng góp cho dân tộc và để lại cho đời.    
mc diep chi len tieng ve nu quan quan olympia 2020

MC Diệp Chi lên tiếng về nữ Quán quân Olympia 2020

MC Diệp Chi – người dẫn dắt cuộc thị Đường lên đỉnh Olympia năm nay – đã có “tâm thư” dài chia sẻ quan điểm cá nhân về tân quán quân Nguyễn Thị Thu Hằng.
hane phat dong chuong trinh vi bien dao xanh to quoc

HANE: Phát động chương trình Vì biển đảo xanh Tổ quốc

 Sáng 19/9, tại TP. Hồ Chí Minh, Hội Bảo vệ Thiên nhiên và Môi trường TP. Hồ Chí Minh (HANE) kết hợp với Hiệp hội Nhựa Việt Nam (VPA) tổ chức công bố giai đoạn I - chương trình: “VÌ BIỂN ĐẢO XANH TỔ QUỐC” sẽ kéo dài trong 3 năm.
trao uoc mo den nhung sinh vien ngheo

Trao ước mơ đến những sinh viên nghèo

Suntory PepsiCo Việt Nam vừa phối hợp với Trung ương Hội Sinh viên Việt Nam trao 70 laptop cho sinh viên khó khăn, học khá giỏi tại Đà Nẵng, Quảng Nam và Quảng Ngãi.

Tin khác

Nhớ cụ đồ đất Ba Tri

nho cu do dat ba tri
Cụ Nguyễn Thị Từ, 86 tuổi, ở thị trấn Ba Tri, huyện Ba Tri,  tỉnh Bến Tre nói với vẻ đầy tự hào: “Cụ Đồ Chiểu luôn là niềm tự hào cho người dân xứ biển quê tôi bởi cuộc sống thanh bạch, gia tài về thơ văn của ông để lại rất đồ sộ và quý giá cho hậu thế…”.

Từ “Bẫy sinh tồn” liên tưởng đến đại dịch Covid – 19

tu bay sinh ton lien tuong den dai dich covid 19
“Vùng hoa lá bên trái và khu biển hồ mầu xanh bên phải hiện ra chiếc khẩu trang bịt kín khuôn mặt. Hậu quả của sự tàn phá thiên nhiên là con người phải hứng chịu nhiều bệnh tật, mà dịch Covid-19 chính là một trong những di hại đó…”. Đó là một trong những chia sẻ của ông Nguyễn Bá Trình, Tác giả bức tranh sơn dầu được ông đặt tên là “Bẫy sinh tồn”.

Truyền dạy để con, cháu nhớ về câu hát cha ông

truyen day de con chau nho ve cau hat cha ong
Theo chỉ dẫn của một cán bộ văn hóa huyện, chúng tôi tìm đến nhà Nghệ nhân dân gian Lương Thiêm Phú, 82 tuổi, thôn Trang Nà, xã Tình Húc, huyện Bình Liêu, tỉnh Quảng Ninh…

Cờ tướng - môn thể thao trí tuệ

co tuong mon the thao tri tue
Thế kỉ V-VI, Cờ vua khởi nguồn từ môn chơi thời cổ ở Ấn Độ có tên gọi là “Chaturanga” có nghĩa là 4 binh chủng quân đội hợp thành: Chiến xa, tượng binh, kị binh và bộ binh.

Duyên thông gia

duyen thong gia
Một ngày đầu thu năm 1980, chị Nguyễn Kim Oanh, sinh năm 1959, nhân viên ngành thương nghiệp huyện Hiệp Hòa (tỉnh Bắc Giang) dẫn chàng công an huyện hơn mình 2 tuổi về nhà “ra mắt” thân mẫu. Chị còn giữ ý, chưa báo cáo với bố và các anh, các chị.

Nghi lễ cầu may của người Sán Chỉ

nghi le cau may cua nguoi san chi
Cộng đồng người Sán Chỉ chiếm 15,4% dân số ở Bình Liêu, tập trung chủ yếu tại xã Húc Động. Trước đây, do sống trong điều kiện tự cung tự cấp là tiền đề người Sán Chỉ tạo ra những sinh hoạt văn hóa tín ngưỡng đặc sắc. Hoạt động sinh kế gắn liền với nông nghiệp nên hằng năm người Sán Chỉ rất chú trọng đến nghi lễ cầu may.
Xem thêm
flc albatross du thuyen trieu do luot song tai flc quy nhon

FLC Albatross – Du thuyền triệu đô lướt sóng tại FLC Quy Nhơn

FLC Albatross hiện là một trong những du thuyền cá nhân đẳng cấp nhất hiện nay với giá lên đến gần 70 tỷ đồng. Thuộc dòng Galeon 660 fly, “siêu ...
nhung trai nghiem khong the bo lo vao mua thu o quy nhon

Những trải nghiệm không thể bỏ lỡ vào mùa thu ở Quy Nhơn

Nhờ cảnh sắc thiên nhiên tươi đẹp suốt 4 mùa, Quy Nhơn được mệnh danh là thiên đường nghỉ dưỡng lý tưởng quanh năm. Ghé thăm thành phố biển mùa ...
chiem nguong binh minh tren eo gio quy nhon trai nghiem nen thu mot lan trong doi

Chiêm ngưỡng bình minh trên Eo Gió – Quy Nhơn: Trải nghiệm nên thử một lần trong đời

Khoảnh khắc ngày mới lên nơi eo biển trải dài, sóng dập dìu làm loang những tia nắng đầu tiên phản chiếu trên mặt nước là ấn tượng không thể ...
chu nha viet nam se bo sung 4 mon the thao tai sea games 31

Chủ nhà Việt Nam sẽ bổ sung 4 môn thể thao tại SEA Games 31

Bên cạnh 36 môn thể thao đã được phê duyệt, chủ nhà Việt Nam sẽ xem xét bổ sung thêm 4 môn thi đấu tại SEA Games 31 dựa theo ...
da hong luan luu chelsea guc nga truoc tottenham

Đá hỏng luân lưu, Chelsea gục ngã trước Tottenham 

Có bàn thắng dẫn trước từ phút 19, Chelsea vẫn bị Tottenham gỡ hòa ở những phút cuối của hiệp 2. Và, trong loạt sút luân lưu đầy may rủi, ...
liverpool nguoc dong danh bai arsenal

Liverpool ngược dòng đánh bại Arsenal

Với thế trận áp đảo, Liverpool đã chứng tỏ sức mạnh thật sự của nhà đương kim vô địch Premier League sau khi lội người dòng đánh bại Arsenal với tỉ ...
con chim se cut chan

Con chim sẻ cụt chân

Hôm nay ngày nghỉ, An được các bạn Quân, Tư rủ đi bẫy chim sẻ. Bẫy Quân mượn của anh mình. Nó biết cách bẫy, Tư có nhiệm vụ kiếm ...
giot nuoc mat muon mang

Giọt nước mắt muộn màng

“Ông đi đâu đấy? Chắc ông lại sang sông chứ gì?” Tôi cười, gọi khi ông Vĩ dắt xe máy đi phía sau cách tôi một quãng. Ông Vĩ quay ...
day dut

Day dứt

Chiếc Kia Morning đưa Phương Thảo vượt qua cửa khẩu Mộc Bài đến trung tâm tỉnh Battambang. Theo địa chỉ, lái xe người Việt kiều còn khá trẻ, tiếp tục ...
thu tuong bo nhiem dao dien do thanh hai lam pho tong giam doc vtv

Thủ tướng bổ nhiệm đạo diễn Đỗ Thanh Hải làm Phó Tổng Giám đốc VTV

Tại Quyết định 1468/QĐ-TTg ngày 25/9/2020, Thủ tướng Chính phủ bổ nhiệm ông Đỗ Thanh Hải giữ chức vụ Phó Tổng Giám đốc Đài Truyền hình Việt Nam (VTV).
nhac si pho duc phuong qua doi o tuoi 76

Nhạc sĩ Phó Đức Phương qua đời ở tuổi 76

Nhạc sĩ Phó Đức Phương qua đời hôm nay (19/9) sau thời gian chống chọi với bệnh ung thư tụy, hưởng thọ 76 tuổi.
noo phuoc thinh cong bo du an am nhac lon nhat nam 2020

Noo Phước Thịnh công bố dự án âm nhạc lớn nhất năm 2020

Nam ca sĩ đã chính thức chia sẻ về một món quà nghệ thuật bí mật sẽ được anh gửi tặng người hâm mộ trong năm nay.
Phiên bản di động