Nhớ “Áo mùa Đông”

Ảnh minh họa

Khi kháng chiến lan rộng đến Tứ Kỳ thì quê tôi đã xây dựng được “Làng chiến đấu” với những hàng rào tre kín lũy, hào giao thông liền nhà, liền xóm, xen với ụ súng, hầm phòng tránh bom đạn. Từ đó, nhiều đơn vị bộ đội cũng hành quân qua hoặc đóng lại ít ngày. Thế là phong trào gửi áo ấm cho binh sĩ càng khẩn trương. Nhiều mẹ, nhiều chị thức thâu đêm đan áo để kịp gửi các anh lên đường. Trong đó, có một chiến sĩ hay hát bài “Áo mùa đông”, mãi sau này tôi mới biết đó là sáng tác của nhạc sĩ Đỗ Nhuận. Thời gian anh ở lại không lâu, nhưng đã dạy lũ trẻ chúng tôi thuộc bài hát ấy. Ca từ và giai điệu thiết tha của bài hát như nói đúng tâm trạng, tình cảm của những người đan áo nên được các mẹ, các chị nhập tâm: “Này người ơi tôi nhớ thấy nhiều người bạn tôi trong nắng quá chiều ngồi miền quê đan áo…”. Và rồi mũi đan càng mau, đường khâu thêm gấp.

Có một chuyện rất cảm động sau hòa bình lập lại 1954. Người chiến sĩ trẻ tên Hà, quê rất xa đến thăm mẹ và các chị em. Anh Hà mặc chiếc áo trấn thủ mảu cỏ úa. Khi vào nhà, anh cởi trấn thủ ra vẫn còn áo len của mẹ và các chị gửi cho. Anh còn nhớ ngày ấy được lệnh hành quân vội nên mẹ và hai chị đã nhanh tay mỗi người đan một vạt để kịp khâu thành áo tặng anh. Nhiều đêm đứng gác, anh đều nhớ về mẹ và các chị, đợi ngày chiến thắng cùng chiếc áo trở về. Mẹ tôi và các chị nghe xúc động, mắt hoe. Còn anh, anh lại hát bài đã dạy chúng tôi hồi thiếu nhi: “Này người ơi tôi thấy nhớ nhiều người mẹ mong con ngóng những chiều, chờ cầm áo đưa theo”...

Dừng một lát, nghe mẹ và các chị hỏi về anh Hùng, anh Mộng, anh Sơn,… thì anh Hà lặng đi, mặt buồn, ngập ngừng, không nói được. Rồi như để vơi đi điều khó nói, anh lại nhè nhẹ hát “Này người ơi có thấy phút nào từng đoàn quân khâu áo nhuốm đào, thành cớ cuốn lên cao”… Đến đây thì mẹ và các chị đã hiểu phần nào về những anh bộ đội vừa nhắc tên chưa hoặc không về nữa. Mẹ bước lại gần anh Hà, tay vuốt lên tấm lưng còn mặc chiếc áo len…

Thế rồi, anh Hà xin phép về đơn vị sau khi biếu mẹ một mảnh vải dù. Từ ấy, sau nhiều năm, dù mẹ tôi đã đi xa, nhưng câu chuyện tặng áo ấm cho bộ đội và bài hát “Áo mùa đông” vẫn còn nhiều người dân quê tôi nhắc nhở, vì mối tình quân dân ấm áp vô cùng.