Người cao tuổi tiên phong trong phong trào chống rác thải nhựa

Gian nan hành trình đẩy lùi rác thải nhựa…

Gặp chị Phượng ở một sự kiện của thành phố, kèm theo chiếc danh thiếp của chị đưa cho chúng tôi còn có cả những cái túi lạ lẫm, kỳ kỳ. Chị giới thiệu, đây là túi sinh học tự huỷ, một dự án mà chị đã ấp ủ đeo đuổi bao lâu nay. Chiếc túi nhỏ vậy đó nhưng chứa đựng một phần của cuộc đời chị…

Trước khi bén duyên với túi ni lông sinh học tự huỷ, chị Thuý Phượng từng là người làm báo viết về công nghệ, về đổi mới của thành phố, trong số đó có bài viết về dây chuyền sản xuất túi nhựa mà thành phố nhập về vào năm 1989. Chị nói, ngày đó, mình viết bài ngợi ca mà không hề biết sự tác hại khủng khiếp của túi ni lông tàn phá môi trường. Cho đến khi nhận biết được thì thấy day dứt và thôi thúc mình phải hành động để đổi thay.

Lân la tìm hiểu, nghiên cứu, năm 2011, khi đang cộng tác ở Phân viện Khoa học địa chất và Khoáng sản, chị biết được ở Việt Nam lúc bấy giờ kỹ sư Lê Lộc là người đầu tiên triển khai chương trình bao bì sinh học tự huỷ thân thiện với môi trường.

Chị Thuý Phượng (bên phải) vận động tiểu thương tham gia Ngày hội “Đổi rác lấy quà”.

Chị Phượng quyết định từ bỏ công việc ở Phân viện Khoa học địa chất và Khoáng sản phía Nam, tìm đến, đồng hành sát cánh cùng kỹ sư Lê Lộc nghiên cứu, sản xuất và đưa túi ni lông, bao bì, ống hút tự huỷ sinh học ra thị trường.

Chị Phượng nhớ lại, khi đó mình mừng lắm vì mong nguyện đã gặp được chí hướng. Nhưng khi bắt tay vào làm thì đối diện với chồng chất những khó khăn. Giá nguyên liệu nhập khẩu cao; chính sách hỗ trợ cho lĩnh vực này chưa có và cái khó hơn nữa là lâu nay người tiêu dùng vẫn chỉ biết túi ni lông truyền thống, họ làm ngơ với túi ni lông tự huỷ.

Những thách thức đó đã thôi thúc chị Phượng và đồng nghiệp bước vào cuộc chiến thay đổi ý thức, thói quen người tiêu dùng. Chị Phượng bắt mạch, chợ chính là “sào huyệt” tiêu thụ túi ni lông. Vậy là chị Phượng lặn lội tới khắp các chợ truyền thống Sơn Kỳ, Tân Định, Hạnh Thông Tây, Bà Chiểu,… để tranh thủ từng ngày tuyên truyền về tác hại của túi ni lông thông thường, vận động tiểu thương tham gia Ngày hội “Đổi rác lấy quà”.

Đúng lúc đang tận tụy, “cháy mình” cho từng công việc thì kỹ sư Lê Lộc qua đời, để lại khoảng trống cho chị Phượng và đồng nghiệp. Rồi ít lâu sau chị phát hiện mình bị ung thư, dự án sản xuất túi ni lông tự huỷ đứng trước nguy cơ chết yểu.

Trong thời khắc vô vàn gian nan đó, ở chị vẫn vẹn nguyên tâm huyết dành cho túi ni lông tự huỷ. Chị nhớ lại, khi đó dù đối diện bạo bệnh, cái chết cận kề nhưng mình vẫn có niềm tin và dự liệu cho con đường đi lên của túi ni lông tự huỷ.

May mắn chữa khỏi bệnh, chị Phượng mở Công ty TNHH Bao bì thân thiện môi trường Phương Lan, mang theo khát khao phải làm cho dự án túi ni lông tự huỷ sống lại, góp phần giảm thiểu rác thải nhựa. Không chỉ bén rễ ở các chợ truyền thống, chị Phượng còn xông xáo tìm đến các tổ chức, đoàn hội phối hợp lồng ghép các chương trình hoạt động tuyên truyền nhằm tác động thay đổi, chuyển biến thói quen người tiêu dùng, cùng hướng đến chung tay bảo vệ môi trường. Dự án phối hợp cùng Hội LHPN TP Hồ Chí Minh đã thu được kết quả tích cực và tạo được sự lan toả rộng lớn trong cộng đồng.

Cứ như vậy, hành trình đi tìm sức sống cho túi ni lông tự huỷ của chị Phượng và đồng nghiệp đã khởi sắc. Tỷ lệ tiểu thương, người tiêu dùng ở TP Hồ Chí Minh và nhiều địa phương khác chấp nhận sử dụng túi ni lông tự huỷ ngày càng tăng; túi ni lông tự huỷ cũng được đưa vào hệ thống nhiều siêu thị và xuất khẩu; sản phẩm này cũng đã được Bộ Y tế lựa chọn tham gia Hội nghị trực tuyến Triển khai giảm thiểu chất thải nhựa.

Với những việc làm, tâm huyết dành cho sản phẩm tự huỷ sinh học, chị Phan Thị Thuý Phượng đã được UBND TP Hồ Chí Minh; Hội Liên hiệp Phụ nữ Việt Nam và nhiều đơn vị, tổ chức khác vinh danh, khen thưởng.

Niềm vui tiếp bước vì môi trường

Những năm tháng gian nan, nỗ lực đi tìm và tạo chỗ đứng cho túi ni lông tự huỷ đã tiếp cho người phụ nữ nhỏ nhắn Phan Thị Thuý Phượng thêm nhiều năng lượng bền bỉ và mong nguyện cống hiến cho cộng đồng, nhất là hành động tham gia bảo vệ môi trường, như lời chị bộc bạch: Mình sinh ra như có duyên nghiệp với môi trường.

Dù tuổi cao, sức khoẻ có phần hạn chế nhưng chị Phượng vẫn luôn tích cực, trách nhiệm tham gia các hoạt động bảo vệ môi trường ở TP Hồ Chí Minh. Khi trực tiếp tham gia cùng tổ dân phố gom rác, khơi thông rãnh nước; lúc lại xuất hiện trên truyền hình toạ đàm chính sách truyền đi những thông điệp, cảm hứng về môi trường cho sinh viên, cho các thế hệ trẻ…

Với chị, đồng hành bảo vệ môi trường, góp phần làm xanh, sạch thành phố dù chỉ một cử chỉ nhỏ cũng là sứ mệnh, là niềm vui của tuổi già.