Ngũ Hành Sơn là tên do vua Minh Mạng đặt để chỉ các cụm núi gồm: Kim Sơn, Mộc Sơn, Hỏa Sơn, Thủy Sơn và Thổ Sơn. Trong kí ức của nhiều người, đây là vùng “địa linh”, là thắng cảnh nổi tiếng của xứ Quảng. Ngày nay, Ngũ Hành Sơn thuộc phường Hòa Hải, quận Ngũ Hành Sơn, cách trung tâm thành phố Đà Nẵng 8km về phía Đông Nam...
Theo truyền thuyết, Ngũ Hành Sơn là một trứng Rồng của Long Vương đẻ trên bãi cát trắng và được thần Kim Quy vun lấp chờ ngày trứng nở. Trong khi đợi ngày trứng nở, thần Kim Quy giao cho một ngư dân chiếc móng chân của mình để nhờ trông coi, bảo vệ trứng!
Vào một ngày, tự nhiên ngoài biển khơi có luồng sóng nổi lên dữ dội làm bầu trời tối mịt. Hồi lâu có một con giao long rất lớn ngoi vào bờ, trườn lên bãi cát trắng và gào rống lên, làm rung chuyển cả vùng đất, rồi đẻ ra một quả trứng lớn, sau đó quay xuống biển mất dạng!...
Đúng một nghìn ngày, trứng nở ra một tiên nữ! Một mảnh vỡ của trứng thành một hòn núi có hang động và vú đá (thạch nhũ). Bốn mảnh vỡ khác thành bốn hòn núi, họp chung thành 5 ngọn núi đá vôi nhô lên trên một bãi cát trắng ven biển với diện tích khoảng 2 km2: Cảnh trí nào hơn cảnh trí này/ Bồng Lai thôi cũng hẳn là đây/ Núi chen sắc đá màu phơi gấm/ Chùa nức hơi hương khói lộn mây...
Chùa Tam Thai và cảnh chùa Non Nước
Những năm trước 1975, hai bên đường từ TP Đà Nẵng đến Non Nước dân cư thưa thớt, nhìn từ xa thấy rõ 5 quả núi sừng sững giữa một vùng cát trắng mênh mông sát biển. Quán xá, lều trại tạc bia, tượng… còn ít, khách viếng không nhộn nhịp, phần lớn là dân Đà Nẵng đi chơi ngày chủ nhật và thiện nam tín nữ đi lễ chùa vào ngày Rằm, mùng Một âm lịch.
Đến chùa Non Nước bây giờ có xe đón đến tận cửa động, quán ăn uống tấp nập, nhất là các quầy bán hàng lưu niệm la liệt đủ loại: Vòng đeo tay, tai hoa, nhẫn, lọ cắm hoa, tượng Phật… Nhất là khách nước ngoài… đứng ngắm, săm soi không rời mắt khiến các chủ hàng rạng rỡ khuôn mặt, miệng luôn chào mời tíu tít…
Dạo xem các quầy bán hàng, khách vào mua vé rồi lên các bậc tam cấp được trùng tu ngay ngắn, bằng phẳng, cứ 10 bậc có một mặt bằng, đặt ghế đá để khách ngồi nghỉ chân, rồi bước tiếp đến bậc cuối cùng đếm đủ con số 108, trước khi bước vào động Linh Ứng trong động Thủy Sơn. Trong động có hòn non bộ được tạo dựng công phu, có cá bơi lội thảnh thơi bên tượng phật Quan Âm cao nghệu. Theo mũi tên khách qua chùa Tam Thai. Chùa này có em gái vua Minh Mạng thọ giới với sư tổ Viên Trinh; nhiều lần nhà Vua gọi về nhưng bà không theo ý anh mình, mà chỉ trả lời bằng bài thơ: Lên đàn cứu khổ toan quay lại/ Bể ái trông ra nước đục lời. Động Tàng Chơn có tượng Phật ngồi cao to và tượng Phật nằm khổng lồ.
Đến mỗi động, mỗi chùa đều có bàn thờ Phật, thờ thần linh vì vậy nhiều người bán hương bám theo chân khách mời mua… Trong số người bán hương, có một cụ bà vừa bán hương vừa giới thiệu những nơi khách chưa biết như Hang Gió có gió mát lạnh; Hang Trời (động Huyền Không) thấy mây bay, đường lên trời, đường xuống âm phủ… Trong động Huyền Không có đôi thạch nhũ nhỏ từng giọt nước rất đều, mùa mưa cũng như mùa nắng. Trong động Huyền Không còn có hiện tượng đặc biệt, trên vách đá nổi bật những hình tượng rất giống như có bàn tay người chạm khắc, như hình cô gái đang múa, đôi chim, con voi, thuyền bơi… rất đẹp. Đặc biệt, có đường âm phủ, đi xuống phải có đèn pin.
Những năm gần đây, Ngũ Hành Sơn xây thêm ngôi tháp 7 tầng, lát gạch men bóng loáng, có nhiều tượng Phật tạc dựng rất kì công toàn bằng đá trắng sáng, không tượng nào giống tượng nào; riêng 12 tượng ở tầng trên màu đen bóng.
Đứng ở tầng dưới tháp, khách tham quan nhìn rõ một vùng sơn thủy mênh mông, đường sá rộng rãi, nhà cao tầng đủ kiểu, cuộc sống sầm uất.
Ngũ Hành Sơn ngày nay với cảnh quan hiện đại, xứng tầm của một thắng cảnh thu hút khách tham quan trong và ngoài nước. Đặc biệt, với vật liệu xây dựng cao cấp, chạm khắc tuyệt mĩ từ đá Non Nước không đâu có được, nơi đây đón khách du lãm ngày càng đông, nhất là những dịp nghỉ lễ, cuối tuần.
Tường Huy
