NCT góp phần phát triển đời sống văn hóa dân tộc thiểu số

Làng văn hóa dân tộc Sán Dìu, xã Bình Dân mới được khánh thành là điểm hẹn không gian sinh hoạt cộng đồng và điểm đến văn hóa đặc sắc của huyện Vân Đồn. Xã Bình Dân có hơn 90% là người dân tộc Sán Dìu và người Sán Dìu ở xã vẫn lưu giữ được nhiều nét văn hóa truyền thống độc đáo từ ẩm thực, trang phục, nghệ thuật hát Soọng cô, các nghi lễ cưới hỏi, cúng tổ tiên và lễ hội Đại Phan của họ mang nhiều nét độc đáo riêng biệt

Nhà Truyền thống dân tộc Sán Dìu xã Bình Dân, huyện Vân Đồn

Từ năm 2016, xã đã thành lập CLB hát Soọng cô xã Bình Dân có 23 thành viên nhưng có tới 4 nghệ nhân dân gian Việt Nam, đó là các ông, bà Tô Thị Tạ, Trương Thị Choong, Trương Thị Chúc, Tô Văn Quảng. Các nghệ nhân này đều là NCT, họ rất tích cực truyền dạy cho thế hệ sau những làn điệu, câu hát mang đậm bản sắc dân tộc. Nghệ nhân dân gian Việt Nam Tô Thị Tạ cho hay: “Từ xa xưa, các làn điệu Soọng cô vẫn được các cụ lưu truyền hát với nhau, đến nay truyền lại cho lớp trẻ. Rất may là những năm gần đây, đã có nhiều thành viên trẻ cũng tham gia hát cùng với lớp NCT như chúng tôi. Đó là điều vui mừng để soọng cô, giá trị văn hóa của cha ông để lại sẽ không bị thất truyền và có xu hướng phát triển hơn”.

Cũng theo bà Tô Thị Tạ, hầu hết NCT trong xã đều rất ý thức việc sưu tầm, bảo tồn văn hóa truyền thống trong cộng đồng người Sán Dìu. Trước đây, nhiều phong tục tập quán tưởng như mai một, nhưng khi huyện và xã cùng vào cuộc để khôi phục các văn hóa của người Sán Dìu thì các cụ đã vào cuộc tích cực. Trước đó nhiều cụ là tấm gương hiến đất làm đường giao thông, làm nhà văn hóa xã, sau đó các cụ vận động con cháu tham gia các hoạt động hội hè hát Soọng cô, biểu diễn trang phục dân tộc trong các lễ hội, hoặc bất cứ việc gì đó để xây dựng làng văn hóa được tốt hơn.

Ông Tô Văn Lưu, Bí thư, Chủ tịch UBND xã Bình Dân cho biết: “Làng văn hóa của chúng tôi đi vào hoạt động hiệu quả, có nhiều công lao của các cụ. Hiện nay, huyện đã làm việc với các đơn vị lữ hành xây dựng các tuyến du lịch cho du khách đến tham quan du lịch trải nghiệm văn hóa bản địa. Vân Đồn vốn đã nổi tiếng với du lịch biển vịnh Bái Tử Long, nên rất thuận lợi khi huyện có chủ trương phát triển du lịch cộng đồng tại địa bàn, gắn với các tour tuyến của huyện. Du lịch sẽ giúp người dân có thu nhập tốt hơn và chúng tôi đã xây dựng quy chế hoạt động gắn với du lịch cộng đồng trong các hộ dân”.

Bình thường, vào các dịp lễ, Tết hay các ngày hội truyền thống, ở khu vực Nhà truyền thống dân tộc Sán Dìu xã Bình Dân, vẫn diễn ra các hoạt động nghệ thuật diễn xướng hát soọng cô, múa hành quang, lễ leo dao, lễ lội than và một số trò chơi dân gian mang đậm bản sắc văn hóa. Cái hay của lễ hội diễn ra tại làng văn hóa xã, là có sự vào cuộc của hầu hết các nghệ nhân và NCT trong xã.