Loãng xương - nguyên nhân và cách phòng ngừa

Loãng xương hầu như không có biểu hiện nào đặc biệt để người bệnh có thể nhận biết được. Loãng xương tiến triển âm thầm, đa số phát hiện khi gãy xương do chấn thương nhẹ (như gãy xương cổ tay khi chống tay, gãy cổ xương đùi hay gãy lún cột sống do trượt chân…), hoặc có thể phát hiện tình cờ khi chụp X - quang.

Những nguyên nhân loãng xương

Loãng xương là tình trạng khối xương của cơ thể bị giảm thấp, trở nên mỏng mảnh, dễ gãy. Từ khi sinh ra đến lúc trưởng thành, khối lượng xương liên tục gia tăng, tế bào tạo xương chiếm ưu thế hơn tế bào hủy xương. Nhưng sau 25 tuổi, khối lượng xương sẽ giảm trung bình 0,5-2% mỗi năm do xương mất đi nhiều hơn tạo mới. Như vậy, loãng xương là một diễn tiến tự nhiên của tuổi già.

Những người dễ bị loãng xương, gồm: Người cao tuổi và phụ nữ thường bị nhiều hơn nam giới. Đặc biệt liên quan tới thiếu hụt nội tiết tố nữ estrogen, gặp ở phụ nữ mãn kinh hoặc mãn kinh sớm (tự phát hay do cắt 2 buồng trứng). Một yếu tố khác do chủng tộc người da trắng, người phương đông; tiền căn gia đình có người bị loãng xương. Do tình trạng dinh dưỡng: Thể trạng gầy ốm, BMI < 18,5 kg/m2. Ngoài ra, những thói quen ăn uống cũng làm ảnh hưởng đến khối lượng xương: Khẩu phần thiếu canxi và vitamin D; ăn nhiều muối, nhiều đạm, quá nhiều chất xơ; uống nhiều rượu, cà phê; hút thuốc lá; thói quen ít vận động, ít tập thể dục.

0339 20191016 025357

Bên cạnh đó, bệnh lí hay thuốc ảnh hưởng đến chuyển hóa canxi và xương không dung nạp lactose. Người mắc các bệnh như: cắt dạ dày-ruột, kém hấp thu, suy thận, tiểu đường, cường giáp, cường tuyến cận giáp, viêm khớp dạng thấp, bệnh nặng phải nuôi ăn tĩnh mạch kéo dài. Dùng những thuốc như: corticosteroids, những thuốc kháng axit có phosphate, hormon giáp liều cao, heparin, dùng tetracyclin kéo dài.

Phát hiện và phòng ngừa

Các dấu hiệu sớm ban đầu có thể là đau mỏi mơ hồ ở vùng xương chịu tải (cột sống, thắt lưng, chậu hông), đau âm ỉ hoặc đau nhiều khi va chạm, đau dọc các xương dài (đặc biệt xương cẳng chân), đau mỏi cơ bắp, hay bị chuột rút các cơ, đau tăng khi đi lại, vận động, đứng ngồi lâu. Ở người cao tuổi thường kèm thấy gù lưng hay giảm chiều cao.

Hiện nay có nhiều biện pháp cận lâm sàng để giúp chẩn đoán loãng xương, đo mật độ xương qua siêu âm là biện pháp dễ làm, nhạy bén thường được sử dụng để phát hiện sớm loãng xương. Nhưng 2 biện pháp có độ chính xác cao hơn là chụp X quang Dexa ở 3 vị trí khớp háng, cột sống và cẳng tay (DXA) hay Osteogram - một phần mềm dùng hình X quang để đo độ hấp thu tia X của xương, từ đó suy ra tỷ trọng khoáng xương.

Để phòng ngừa căn bệnh phải thực hiện ngay từ khi còn trẻ để đạt được tối đa khối lượng xương, và giảm tốc độ mất xương khi về già. Về chế độ ăn uống: Duy trì cân nặng thích hợp BMI 21 kg/m2. Đảm bảo nhu cầu năng lượng và các chất dinh dưỡng cần thiết. Cung cấp đủ nhu cầu canxi theo tuổi: Trẻ 10-19 tuổi cần 1.000 mg/ngày, người lớn 20-69 tuổi cần 800-900mg/ngày, trên 70 tuổi cần 1.000 mg/ngày. Sữa và các chế phẩm từ sữa là nguồn cung cấp canxi tốt và dễ hấp thu nhất do có đường lactose và tỷ lệ canxi, phosphos hợp lý. Vì vậy nên duy trì uống 1-2 li sữa hay yaourt hàng ngày, có thể dùng sữa không đường, sữa tách béo nếu đã có thừa cân, béo phì.

Bổ sung nguồn thực phẩm giàu canxin. Cung cấp đủ vitamin D 400 UI/ngày. Vitamin D là thành phần quan trọng nhất giúp điều hòa tương quan hợp lí giữa canxi và phosphos trong máu, giúp tăng hấp thu canxi ở ruột. Phơi nắng sáng 15-20 phút/ngày là biện pháp hữu hiệu và rẻ tiền giúp da tổng hợp vitamin D cho cơ thể.

Mỗi ngày nên ăn khoảng 300g rau và 200g trái cây, chúng cung cấp các vitamin B, C, E và các khoáng chất giúp phòng chống các bệnh tim mạch, xương khớp và ung thư. Nhưng cũng không nên ăn quá nhiều vì phần dư sẽ kết hợp với canxi tạo thành những liên kết không hòa tan và tăng thải canxi theo phân.

Ăn đủ thức ăn giàu đạm, nên cân đối giữa đạm động vật và đạm thực vật. Ở người lớn tuổi càng nên ăn tăng đạm thực vật, vì hệ tiêu hóa hoạt động kém dần. Hạn chế nêm đường và mắm muối khi nấu, không ăn nhiều thực phẩm mặn như các loại mắm, đồ muối khô, dưa cà muối, các thức ăn chế biến sẵn như mì ăn liền, giò chả, lạp xưởng, đồ hộp…

Vận động giúp tăng cường sức dẻo dai, tăng sự phối hợp giữa các cơ, tăng sự tự tin, giúp người già linh hoạt hơn và đỡ té ngã. Tạo môi trường sống an toàn, ánh sáng đủ, sàn nhà không trơn trượt, không có những vật cản trên lối đi. Di chuyển, làm việc trong tư thế đúng, tránh cúi gập quá mức. Tránh các thuốc ngủ, thuốc an thần có tác dụng kéo dài. Tránh điều trị tăng huyết áp quá mức. Sử dụng các dụng cụ nâng đỡ hông, gậy…

Lê Thị Thu Tâm (Viện Dinh dưỡng)

Tin liên quan

Cùng chuyên mục

Bộ Y tế lý giải việc tăng hạn sử dụng vaccine Pfizer

Bộ Y tế lý giải việc tăng hạn sử dụng vaccine Pfizer

Các lô vaccine Pfizer được nhập về Việt Nam sau ngày 22/10, với hạn dùng 6 tháng in trên nhãn thì tự động tăng thêm 3 tháng. Đối với 2 lô vaccine 124001 và 123002, sẽ có hạn dùng đến ngày 28/2/2022.
Hà Nội chỉ dừng hai lô vaccine gia hạn để xin ý kiến, các loại khác vẫn tiêm bình thường

Hà Nội chỉ dừng hai lô vaccine gia hạn để xin ý kiến, các loại khác vẫn tiêm bình thường

Hà Nội đã tạm dừng tiêm 2 lô vaccine số 124001 và 123002 của Comirnaty (Pfizer) vừa được gia hạn và xin ý kiến của Bộ Y tế.
Đề nghị WHO hỗ trợ vaccine Nanocovax của Việt Nam được thử nghiệm lâm sàng toàn cầu

Đề nghị WHO hỗ trợ vaccine Nanocovax của Việt Nam được thử nghiệm lâm sàng toàn cầu

Chiều tối 28/11 (giờ địa phương), trong khuôn khổ chuyến thăm chính thức Thuỵ Sĩ, Chủ tịch nước và đoàn đại biểu Việt Nam đã đến thăm trụ sở Tổ chức Y tế thế giới (WHO) tại Geneva và có buổi làm việc với Tổng Giám đốc WHO Tedros Adhanom Ghebreyesus. Cùng dự có Giám đốc Liên minh toàn cầu về vắc xin và tiêm chủng (GAVI) Seth Berkley và Giám đốc Điều hành Chương trình COVAX Aurélia Nguyen.
Người cao tuổi nằm trong nhóm nguy cơ dễ nhiễm Covid-19 đột phá

Người cao tuổi nằm trong nhóm nguy cơ dễ nhiễm Covid-19 đột phá

Một phân tích từ tờ báo nổi tiếng của Mỹ The Wall Street Journal cho thấy, những người có nhiều khả năng phải nhập viện vì nhiễm Covid-19 đột phá là người cao tuổi và những người có một số bệnh nền đặc biệt.
Chương trình chăm sóc sức khỏe NCT đến năm 2030, cần nhiều giải pháp đồng bộ

Chương trình chăm sóc sức khỏe NCT đến năm 2030, cần nhiều giải pháp đồng bộ

Theo dự báo của các nhà nhân khẩu học, đến năm 2038, nhóm dân số trên 60 tuổi ở nước ta khoảng 21 triệu người, chiếm hơn 20% tổng dân số. Việt Nam sẽ chuyển từ giai đoạn “già hóa dân số” sang “dân số già”, khiến nhiều khoảng trống trong chăm sóc sức khỏe người cao tuổi cần phải nhanh chóng được lấp đầy.

Tin khác

Bộ Y tế chủ động triển khai các biện pháp phòng chống biến chủng mới Omicron

Bộ Y tế chủ động triển khai các biện pháp phòng chống biến chủng mới Omicron
Ngày 25/11/2021, Tổ chức Y tế thế giới (WHO) đã thông báo ghi nhận biến chủng mới đáng lo ngại của vi rút SARS-CoV-2, được gọi là Omicron (B.1.1.529) được phát hiện tại một số quốc gia Nam Châu Phi như Nam Phi, Botswana...

F0 liên tục tăng cao dẫn đến nguy cơ quá tải hệ thống y tế ở nhiều địa phương

F0 liên tục tăng cao dẫn đến nguy cơ quá tải hệ thống y tế ở nhiều địa phương
Theo thông tin từ Bộ Y tế, hiện nay dịch Covid-19 đang lan rộng ra 60 tỉnh, thành phố với 13.048 ca mắc mới được phát hiện trong vòng 24 giờ. Đáng chú ý, số ca nhiễm tại cộng đồng 7.160, chiếm tỷ lệ hơn 50% tổng số F0.

Cảnh báo tình trạng ngộ độc do rượu chứa cồn công nghiệp methanol

Cảnh báo tình trạng ngộ độc do rượu chứa cồn công nghiệp methanol
Tại Trung tâm Chống độc - Bệnh viện Bạch Mai, thời gian gần đây, tình trạng ngộ độc cồn công nghiệp methanol có chiều hướng gia tăng.

Bình Định ghi nhận số ca nhiễm Covid-19 trong một ngày cao nhất từ trước tới nay

Bình Định ghi nhận số ca nhiễm Covid-19 trong một ngày cao nhất từ trước tới nay
Trưa 27/11, Tiểu ban Tuyên truyền, Vận động phòng chống Covid-19 tỉnh Bình Định đã thông tin về tình hình dịch bệnh Covid-19 ở địa phương này.

Ngày 27/11, TP Hà Nội bắt đầu tiêm vaccine Pfizer cho lứa tuổi 14

Ngày 27/11, TP Hà Nội bắt đầu tiêm vaccine Pfizer cho lứa tuổi 14
Sáng 26/11, lãnh đạo Sở Y tế Hà Nội cho biết, thành phố tiếp tục triển khai tiêm vét vaccine ngừa COVID-19 cho học sinh lớp 10, 11 và 12. Từ sáng 27/11, Hà Nội sẽ tiếp tục triển khai tiêm cho học sinh lớp 9 và giảm dần độ tuổi đến 12 tuổi như lộ trình đề ra, cũng như theo lượng vaccine mà Bộ Y tế phân bổ.

Cần Thơ lần đầu ghi nhận số ca mắc COVID-19 ở mức 4 con số

Cần Thơ lần đầu ghi nhận số ca mắc COVID-19 ở mức 4 con số
Theo Sở Y tế TP Cần Thơ, ngày 25/11, thành phố ghi nhận 1.310 ca mắc COVID-19. Đây là lần đầu tiên số ca bệnh COVID-19 ghi nhận trong ngày ở mức 4 con số sau 3 ngày liên tiếp trước đó đều có trên 900 ca/ngày.
Xem thêm
Bộ Y tế lý giải việc tăng hạn sử dụng vaccine Pfizer

Bộ Y tế lý giải việc tăng hạn sử dụng vaccine Pfizer

Các lô vaccine Pfizer được nhập về Việt Nam sau ngày 22/10, với hạn dùng 6 tháng in trên nhãn thì tự động tăng thêm 3 tháng. Đối với 2 lô vaccine 124001 và 123002, sẽ có hạn dùng đến ngày 28/2/2022.
Hà Nội chỉ dừng hai lô vaccine gia hạn để xin ý kiến, các loại khác vẫn tiêm bình thường

Hà Nội chỉ dừng hai lô vaccine gia hạn để xin ý kiến, các loại khác vẫn tiêm bình thường

Hà Nội đã tạm dừng tiêm 2 lô vaccine số 124001 và 123002 của Comirnaty (Pfizer) vừa được gia hạn và xin ý kiến của Bộ Y tế.
Đề nghị WHO hỗ trợ vaccine Nanocovax của Việt Nam được thử nghiệm lâm sàng toàn cầu

Đề nghị WHO hỗ trợ vaccine Nanocovax của Việt Nam được thử nghiệm lâm sàng toàn cầu

Chiều tối 28/11 (giờ địa phương), trong khuôn khổ chuyến thăm chính thức Thuỵ Sĩ, Chủ tịch nước và đoàn đại biểu Việt Nam đã đến thăm trụ sở Tổ chức Y tế thế giới (WHO) tại Geneva và có buổi làm việc với Tổng Giám đốc WHO Tedros Adhanom Ghebreyesus. Cùng dự có Giám đốc Liên minh toàn cầu về vắc xin và tiêm chủng (GAVI) Seth Berkley và Giám đốc Điều hành Chương trình COVAX Aurélia Nguyen.
Người cao tuổi nằm trong nhóm nguy cơ dễ nhiễm Covid-19 đột phá

Người cao tuổi nằm trong nhóm nguy cơ dễ nhiễm Covid-19 đột phá

Một phân tích từ tờ báo nổi tiếng của Mỹ The Wall Street Journal cho thấy, những người có nhiều khả năng phải nhập viện vì nhiễm Covid-19 đột phá là người cao tuổi và những người có một số bệnh nền đặc biệt.
Bệnh viện Bưu Điện: Quan tâm chăm sóc người cao tuổi khi đến khám, chữa bệnh

Bệnh viện Bưu Điện: Quan tâm chăm sóc người cao tuổi khi đến khám, chữa bệnh

Trong cơn bão của đại dịch Covid-19 bùng phát, người cao tuổi thuộc nhóm dễ bị tổn thương nhất. Nhận thức sâu sắc được điều này, thời gian qua, Bệnh viện Bưu Điện đã có nhiều hoạt động thiết thực, ý nghĩa, khi các bệnh nhân là người cao tuổi đến khám, chữa bệnh tại đây.
Ứng dụng di động “S-Health” đầu tiên về chăm sóc sức khỏe từ xa cho người cao tuổi

Ứng dụng di động “S-Health” đầu tiên về chăm sóc sức khỏe từ xa cho người cao tuổi

Ngày 29/9, Quỹ Dân số Liên Hợp Quốc (UNFPA) phối hợp với Bộ Y tế công bố chính thức ứng dụng di động S-Health, một nền tảng mới được thiết kế đặc biệt dành chăm sóc sức khỏe từ xa cho người cao tuổi, một trong trong những nhóm dân số dễ bị tổn thương nhất trong xã hội, đặc biệt là trong các tình huống khẩn cấp và ứng phó nhân đạo.
Giải pháp mới cho trẻ em tự kỷ, chậm lớn

Giải pháp mới cho trẻ em tự kỷ, chậm lớn

Hành trình lớn cùng con là một hành trình dài, mỗi ngày trôi qua, chứng kiến con mình lớn lên khoẻ mạnh và phát triển toàn diện là mong ước của bao phụ huynh. Tuy nhiên, chăm trẻ không phải là điều dễ dàng đối với bậc làm cha mẹ, nhất là cha mẹ có con không may bị các vấn đề về sức khoẻ. Vậy đâu là giải pháp mới hỗ trợ trẻ phát triển toàn diện về trí tuệ và thể chất?
Thực phẩm “vàng” dành cho người cao tuổi

Thực phẩm “vàng” dành cho người cao tuổi

Hệ miễn dịch, hệ tiêu hóa và các cơ quan trong cơ thể NCT suy giảm
Phụ nữ mang thai có nên dùng thuốc bổ đông y?

Phụ nữ mang thai có nên dùng thuốc bổ đông y?

Khi mang thai, có người mẹ nào lại không mong muốn sinh hạ được đứa con lành lặn, khoẻ mạnh và chính bản thân mình cũng có đủ sức để “vượt cạn” và nuôi con? Bởi vậy, ngoài việc ăn uống đủ về lượng và tốt về chất, tâm lí chung của các thai phụ là rất muốn được bồi bổ thêm bằng thuốc, trong đó có các thuốc bổ của y học cổ truyền.
Phiên bản di động