Kinh doanh tại nhà - lựa chọn mới cho NCT trong cuộc sống hiện đại

Từ thú vui tuổi già thành công việc ý nghĩa

Ông bà Hậu không phải trường hợp duy nhất là NCT tìm đến mô hình kinh doanh tại nhà như một cách để duy trì nhịp sống, tìm niềm vui và cả sự độc lập tài chính.

Theo số liệu thống kê, hiện nay có gần 30% người sau 60 tuổi mong muốn tiếp tục lao động hoặc kinh doanh nhỏ. Động lực không chỉ nằm ở thu nhập, bởi có nhiều cụ ông, cụ bà sau khi nghỉ hưu cảm thấy trống trải. Việc “có việc để làm” giúp họ duy trì sức khoẻ tinh thần. Theo đó, nghề kinh doanh tại nhà tận dụng được kỹ năng, tay nghề, kinh nghiệm tích luỹ trong nhiều năm. Nó còn mang lại sự kết nối xã hội - một yếu tố quan trọng để phòng ngừa cô đơn, trầm cảm ở tuổi già.

Quán cà phê nhỏ của NCT trở thành điểm check-in nổi tiếng với những người thích hoài niệm.

Bà Trần Thị Nhung, 67 tuổi, ở Cổ Nhuế, TP Hà Nội vốn mê trồng cây từ trẻ. Sau khi nghỉ hưu, bà tận dụng sân thượng hơn 40m2 để trồng rau sạch. Ban đầu chỉ để phục vụ gia đình, nhưng dần dần hàng xóm, bạn bè đặt mua. “Ngày nào tôi cũng leo lên tưới cây, nhặt rau. Có khi vừa hái vừa livestream cho con gái bán hàng trên Facebook. Ai ngờ người mua ngày một nhiều”, bà kể. Giờ đây, “vườn rau sân thượng” của bà Nhung mang lại thu nhập đều đặn gần 7 triệu đồng mỗi tháng. Quan trọng hơn, bà có lí do để vận động hằng ngày, duy trì sức khoẻ và niềm vui sống.

Còn với bà Phạm Thị Hòa, ở phố Ngọc Khánh, TP Hà Nội, kể từ khi nghỉ hưu, căn nhà 3 tầng của bà biến thành quán cà phê nho nhỏ, bày tranh ảnh cũ, nhạc cassette, bộ ấm trà cổ. Bà bảo muốn tạo chỗ “vui chân” cho bạn bè đồng niên và lớp trẻ thích hoài niệm. Ban đầu chỉ có khách quen, nay quán trở thành điểm check- in nổi tiếng. Bà tuyển thêm 2 bạn trẻ phụ việc và thường xuyên tổ chức đêm nhạc acoustic, vừa bán hàng vừa chia sẻ ký ức. “Tôi không mở quán vì tiền, mà vì muốn sống vui, được giao lưu với những người cùng sở thích”, bà nói.

Tuy nhiên, bên cạnh niềm vui, việc kinh doanh tại nhà với NCT cũng có những khó khăn nhất định. Ông Lê Văn Cường, 72 tuổi, ở TP Hải Phòng, chủ cơ sở làm nước mắm tại gia cho biết: “Ngày nào tôi cũng có việc, từ lọc cá đến đóng chai. Công việc vất vả cộng với tuổi tác khiến việc xoay xở đơn hàng và các công việc tay chân trở nên chậm chạp hơn. Mặt khác, ở thời đại bán hàng online, tôi thấy bỡ ngỡ khi phải dùng mạng xã hội, app giao hàng, ví điện tử. Quan trọng nhất, mặc dù gia đình tôi là cơ sở sản xuất quy mô nhỏ, nhưng việc xin cấp giấy phép kinh doanh rồi giấy chứng nhận an toàn thực phẩm là những thủ tục không thể thiếu. Nếu không có sự hỗ trợ từ con cháu, chắc tôi không thể làm được”, ông Cường cho biết.

Chăm sóc cây trên sân thượng là thú vui tao nhã của nhiều NCT ở đô thị.

Khi “kinh tế bạc” mở ra cơ hội cho NCT

Rõ ràng, không khó để nhận thấy, mô hình kinh doanh tại nhà của NCT chỉ bền vững khi có hậu thuẫn từ gia đình và cộng đồng. Con cháu đóng vai trò “cầu nối công nghệ”: Lập fanpage, đăng sản phẩm lên Zalo, Facebook, Shopee, TikTok Shop.

Theo các chuyên gia xã hội học, kinh doanh tại nhà của NCT không đơn thuần là kiếm thêm thu nhập. Nó mang lại sự tôn trọng và công nhận giá trị, giúp họ tránh bị bỏ quên trong xã hội hiện đại.

Trên thế giới, khái niệm “silver economy” (kinh tế bạc) đã được nhiều nước quan tâm. Nhật Bản, Hàn Quốc hay châu Âu đều coi NCT là lực lượng kinh tế - xã hội quan trọng. Ở Việt Nam, dân số già hoá nhanh đang mở ra một “nguồn lực xám” khổng lồ. Nếu được hỗ trợ đúng mức, NCT kinh doanh tại nhà có thể đóng góp không nhỏ cho nền kinh tế - từ bảo tồn văn hoá truyền thống cho đến tạo việc làm tại cộng đồng…

Kinh doanh tại nhà, với NCT, là hành trình tìm lại giá trị bản thân trong một thế giới không ngừng đổi thay. Nó cũng là lời nhắc rằng tuổi già không đồng nghĩa với lùi lại, mà có thể là sự khởi đầu cho một chương mới - bình dị nhưng giàu ý nghĩa. Trong căn nhà nhỏ, ông bà Hậu vẫn miệt mài gói từng chiếc bánh chưng, gửi đi khắp thành phố. Mỗi một chiếc bánh không chỉ mang lại nguồn thu nhập, mà còn gói ghém cả tình yêu lao động và tinh thần sống tích cực của vợ chồng bà...